Он ранҷ кашида муҷоҳидаи он ганҷи гузидаи мушоҳидаи он баҳри ҳаламу дӯстдории шайхи алии рӯдбории рҳмҳоллаҳи алайҳи раҳмаи восеъа аз комилони аҳли тариқат буд ва аз аҳли футувват ва зарифтарин перон ва оламтарин эшон ба илми ҳақиқат ва дар муомилау риёзату каромату фаросати бузургвор буду аҳли Бағдоди ҷумлаи ҳазрат ӯро хозеъ буданду ҷунайди қойил ба фазл ӯ буд ва ба ҳама навъе ба савоб буд ва дар ҳақоиқи забонӣ балиғ дошт ва дар Мисри муқӣм будӣу суҳбати ҷунайду нурӣу ибн ҷило ёфта ва ӯро калимотии балиғу ашоротӣ олӣаст .

آن رنج کشیده مجاهده آن گنج گزیده مشاهده آن بحر حلم و دوستداری شیخ علی رودباری رحمةالله علیه رحمة واسعة از کاملان اهل طریقت بود و از اهل فتوت و ظریفترین پیران و عالمترین ایشان به علم حقیقت و در معامله و ریاضت و کرامت و فراست بزرگوار بود و اهل بغداد جملهٔ حضرت او را خاضع بودند و جنید قایل به فضل او بود و به همه نوعی به صواب بود و در حقایق زبانی بلیغ داشت و در مصر مقیم بودی و صحبت جنید و نوری و ابن جلا یافته و او را کلماتی بلیغ و اشاراتی عالی است.

Нақласт ки ҷавонии муддатӣ бар ӯ буд . Чун боз мегашт гуфт : шайх чизе бигӯед , гуфт : эй ҷавонмарди иҷтимои ин қавм ба ваъда буд ва парокандан эшон ба мушовират на .

نقل است که جوانی مدتی بر او بود. چون باز می‌گشت گفت: شیخ چیزی بگوید، گفت: ای جوانمرد اجتماع این قوم به وعده بود و پراکندن ایشان به مشاورت نه.

Ва гуфт : вақте дарвешӣ бар мо омад ва бамурд , ӯро дафн кардем . Пас хостам ки рӯй ӯро боз кунам ва бар хоки нуҳум то худои таъолӣ бар ғарибӣ ӯ раҳмат кунад . Чашм боз кард ва гуфт : маро залил мекунӣ пас аз онкии моро азиз кардааст ? гуфтам ё Сайидии пас аз марги зиндагонӣ ? гуфт : ореи ман зиндау муҳибони худо зинда бошанд , туро эй рӯдбории фардои ёрии даҳум .

و گفت: وقتی درویشی بر ما آمد و بمرد، او را دفن کردیم. پس خواستم که روی او را باز کنم و بر خاک نهم تا خدای تعالی بر غریبی او رحمت کند. چشم باز کرد و گفت: مرا ذلیل می‌کنی پس از آنکه ما را عزیز کرده است؟ گفتم یا سیدی پس از مرگ زندگانی؟ گفت: آری من زنده و محبان خدا زنده باشند، ترا ای رودباری فردا یاری دهم.

Нақласт ки гуфт : як чандгоҳии ман ба балои васвос мубтало будам дар таҳорат . Рӯзӣ ба дарёи ёздаҳи бор фурӯ шудам ва то вақти фурӯ шудани офтоб онҷо мондам ки вузӯ дуруст намеёфтам . Дар миёнаи ранҷидаи дили гаштам , гуфтам : худоёи алъоФиаҳ . Ҳотифӣ овоз дод аз дарё ки : алъоФиаҳи фии алълм .

نقل است که گفت: یک چندگاهی من به بلای وسواس مبتلا بودم در طهارت. روزی به دریا یازده بار فرو شدم و تا وقت فرو شدن آفتاب آنجا ماندم که وضو درست نمی‌یافتم. در میانه رنجیده دل گشتم، گفتم: خدایا العافیة. هاتفی آواز داد از دریا که: العافیة فی العلم.

Азу пурседанд ки : сӯфӣ кист ? гуфт : сӯфӣ онаст ки суфи пӯшад бар сафо ва бичишанд нафасро таъми ҷафо ва биндозад дунё аз пас қафо ва сулӯк кунад ба тариқи Мустафо .

ازو پرسیدند که: صوفی کیست؟ گفت: صوفی آنست که صوف پوشد بر صفا و بچشاند نفس را طعم جفا و بیندازد دنیا از پس قفا و سلوک کند به طریق مصطفی.

Ва гуфт : сӯфӣ ки аз панҷ рӯза гуруснагӣ бинолад ӯро ба бозор фиристед ва касб фармоед .

و گفت: صوفی که از پنج روزه گرسنگی بنالد او را به بازار فرستید و کسب فرمایید.

Ва гуфт : тасаввуф сФўт қурбаст баъд аз кудурати баъд .

و گفت: تصوف صفوت قربست بعد از کدورت بُعد.

Ва гуфт : тасаввуфи мӯътакиф бӯданаст бар дӯсту остонаи болин кардан агарчӣ миронндт .

و گفت: تصوف معتکف بودن است بر دوست و آستانه بالین کردن اگرچه میرانندت.

Ва гуфт : тасаввуф атоӣ аҳрораст .

و گفت: تصوف عطای احرارست.

Ва гуфт : хавфу раҷои ду бол марданд , монанди мурғ чун ҳар ду боистад мурғ боистад ва чун яке бнқсон ояд дигар ноқис шавад ва чун ҳар ду намонад мард дар ҳади ширк буд .

و گفت: خوف و رجا دو بال مردند، مانند مرغ چون هر دو بایستد مرغ بایستد و چون یکی بنقصان آید دیگر ناقص شود و چون هر دو نماند مرد در حد شرک بود.

Ва гуфт : ҳақиқат хавф онаст ки бо худоӣ аз ғайр худоӣ натарсӣ .

و گفت: حقیقت خوف آنست که با خدای از غیر خدای نترسی.

Ва гуфт : муҳаббати он буд ки хешро ҷумла ба маҳбӯби хеши бахшеу турои ҳеҷ бознмонд аз ту . Ва пурседанд аз тавҳид , гуфт : истиқомат диласт ба исбот ё мФорқти таътилу инкор .

و گفت: محبت آن بود که خویش را جمله به محبوب خویش بخشی و ترا هیچ بازنماند از تو. و پرسیدند از توحید، گفت: استقامت دل است به اثبات یا مفارقت تعطیل و انکار.

Ва гуфт : нофеътар яқинии он буд ки ҳақро дар чашми ту азиз гирданду модӯни ҳақро хирад гирданду хавфу раҷо дар дили ту собит кунад .

و گفت: نافعتر یقینی آن بود که حق را در چشم تو عزیز گرداند و مادون حق را خُرد گرداند و خوف و رجا در دل تو ثابت کند.

Ва гуфт : ҷамъи сар тавҳидасту тафриқаи забони тавҳид .

و گفت: جمع سر توحید است و تفرقه زبان توحید.

Ва гуфт : ончӣ бар зоҳир мегирданд аз неъматҳо далеласт бар ончӣ дар ботин медорад аз кароматҳои бениҳоят .

و گفت: آنچه بر ظاهر می‌گرداند از نعمتها دلیل است بر آنچه در باطن می‌دارد از کرامتهای بی‌نهایت.

Ва гуфт : чигуна ашёи бадв ҳозир оянду ҷумла ба зўоти фонӣ азу мешаванд аз хеш ? ё чигуна азу ғоиб шаванд ашё ки ҷумлаи азуу сифот ӯ зуҳӯр мегиранд ? субҳони онкӣ ӯро на чизе ҳозир тавонад омад ва на азу ғоиб тавонад шуд .

و گفت: چگونه اشیا بدو حاضر آیند و جمله به ذوات فانی ازو می‌شوند از خویش؟ یا چگونه ازو غایب شوند اشیا که جمله ازو و صفات او ظهور می‌گیرند؟ سبحان آنکه او را نه چیزی حاضر تواند آمد و نه ازو غایب تواند شد.

Ва гуфт : ҳақи таъолӣ дӯст дорад аҳли ҳимматро аз барои ин аҳли ҳиммат ӯро дӯст доранд .

و گفت: حق تعالی دوست دارد اهل همت را از برای این اهل همت او را دوست دارند.

Ва гуфт : мо дарин кор ба ҷоӣӣ расидаем чун тезии шамшер агар ҳеҷ гӯна биҷунбем ба дӯзахи дроФтим .

و گفت: ما درین کار به جائی رسیده‌ایم چون تیزی شمشیر اگر هیچ گونه بجنبیم به دوزخ درافتیم.

Ва гуфт : агар дидор ӯ аз мо зоил шавад исми ъбўдиаҳ аз мо соқит гардад яъне зинда намонем .

و گفت: اگر دیدار او از ما زایل شود اسم عبودیه از ما ساقط گردد یعنی زنده نمانیم.

Ва гуфт : камтарини нафасӣ ки он нафас аз изтирор буд онро ниҳоятӣ набӯд .

و گفت: کمترین نفسی که آن نفس از اضطرار بود آن را نهایتی نبود.

Ва гуфт : чунонкии худованди таъолӣ фариза кард бар анбиёи зоҳир кардани мӯъҷизоту бароҳин , ҳамчунон фариза кард бар авлиёи пинҳон кардани аҳволу мақомот то чашми ағёр бар он науфтаду кас онро набинад ва надонад .

و گفت: چنانکه خداوند تعالی فریضه کرد بر انبیا ظاهر کردن معجزات و براهین، همچنان فریضه کرد بر اولیا پنهان کردن احوال و مقامات تا چشم اغیار بر آن نیفتد و کس آنرا نبیند و نداند.

Ва гуфт : ҳар киро дар роҳи тавҳид назар уфтад бар ниҳоди худ он тавҳид ӯро аз оташ барраанд .

و گفت: هر که را در راه توحید نظر افتد بر نهاد خود آن توحید او را از آتش برهاند.

Ва гуфт : чун дил холӣ гардад аз чапу росту нафас аз чапу росту рӯҳ аз чапу рост , аз дили ҳикмат падед ояд ва аз нафаси хизмат ва аз рӯҳи мкошФт . Ва баъд аз ин се чиз , дидани саноеъ ӯу мутолиаи сроир ӯу мутолиаи ҳақоиқ ӯ .

و گفت: چون دل خالی گردد از چپ و راست و نفس از چپ و راست و روح از چپ و راست، از دل حکمت پدید آید و از نفس خدمت و از روح مکاشفت. و بعد از این سه چیز، دیدن صنایع او و مطالعه سرایر او و مطالعه حقایق او.

Ва гуфт : аломати ин чаҳ гуфтам чаҳ буд ? онкӣ нанигарӣ аз чапу рост .

و گفت: علامت این چه گفتم چه بود؟ آنکه ننگری از چپ و راست.

Ва пурседанд аз самоъ , гуфт : ман розӣами бдонкаҳ аз самоъи сари басар халос ёбам . Гуфтанд : чаҳ гӯйӣ дар касе ки аз самоъи млоҳӣ чизе башнавад , гуяд маро ҳалоласт ки ба дараҷае расидам ки хилофи аҳвол дар ман асар накунад , гуфт : оре расидааст валикин ба дӯзах .

و پرسیدند از سماع، گفت: من راضیم بدانکه از سماع سر بسر خلاص یابم. گفتند: چه گویی در کسی که از سماع ملاهی چیزی بشنود، گوید مرا حلالست که به درجه‌ای رسیدم که خلاف احوال در من اثر نکند، گفت: آری رسیده است ولیکن به دوزخ.

Пурседанд аз ҳасад , гуфт : ман дарин мақом набӯдаам , ҷавоб натавонам дод ва аммо гуфтаанд : алҳосди ҷоҳди лأнаҳи лоирзии бқзоءи алвоҳад .

پرسیدند از حسد، گفت: من درین مقام نبوده‌ام، جواب نتوانم داد و اما گفته‌اند: الحاسدُ جاحدٌ لأنّه لایرضی بقضاء الواحد.

Ва гуфт : офат аз се беморӣ зояд . Аввали бемории табиат , дувуми бемории мулозимати одат , сими бемории фасоди суҳбат . Гуфтанд эй шайхи беморӣ табиат чист ? гуфт : ҳаром хӯрдан . Гуфтанд мулозимат одат чист ? гуфт : ба ҳаром нигаристану ғайбати шунидан . Гуфтанд фасод суҳбат чист ? гуфт : ба ҳарчӣ падед ояд дар нафаси мтобът он кунӣ .

و گفت: آفت از سه بیماری زاید. اول بیماری طبیعت، دوم بیماری ملازمت عادت، سیم بیماری فساد صحبت. گفتند ای شیخ بیماری طبیعت چیست؟ گفت: حرام خوردن. گفتند ملازمت عادت چیست؟ گفت: به حرام نگریستن و غیبت شنیدن. گفتند فساد صحبت چیست؟ گفت: به هرچه پدید آید در نفس متابعت آن کنی.

Ва гуфт : банда холӣ нест аз чаҳор нафас : ё неъматӣ ки он мӯҷиби шукр буд , ё миннатӣ ки мӯҷиби зикр буд , ё меҳнатӣ ки мӯҷиби сабр буд , ё зиллатӣ ки мӯҷиби истиғфор буд .

و گفت: بنده خالی نیست از چهار نفس: یا نعمتی که آن موجب شکر بود، یا منتی که موجب ذکر بود، یا محنتی که موجب صبر بود، یا ذلتی که موجب استغفار بود.

Ва гуфт : ҳар чизро воъзисту воъиз дил ҳаёсту фозилтарин ганҷ муъмин ҳаёст аз ҳақ .

و گفت: هر چیز را واعظیست و واعظ دل حیاست و فاضل‌ترین گنج مؤمن حیاست از حق.

Пурседанд аз ваҷд дар самоъ , гуфт : мкошФт асрораст ба мушоҳидаи маҳбӯб .

پرسیدند از وجد در سماع، گفت: مکاشفت اسرار است به مشاهدهٔ محبوب.

Ва гуфт : тариқати миёни сифат ва мавсуфаст , ҳар ки назар кунад ба сифати маҳҷӯб буд ва ҳар ки назар кунад ба мавсуф зафар ёбад .

و گفت: طریقت میان صفت و موصوف است، هر که نظر کند به صفت محجوب بود و هر که نظر کند به موصوف ظفر یابد.

Ва гуфт : қабз , аввал асбобаст фанороу баст , аввал асбобаст бақоро .

و گفت: قبض، اولْ اسباب است فنا را و بسط، اولْ اسبابست بقا را.

Ва гуфт : мурӣди он буд ки ҳеҷ нахоҳад худро ҷузи онкии ҳақи таъолӣ ӯ рохўостаҳ бошаду марди он буд ки ҳеҷ нахоҳад аз кунин ба ҷуз аз ҳақи таъолӣ .

و گفت: مرید آن بود که هیچ نخواهد خود را جز آنکه حق تعالی او راخواسته باشد و مرد آن بود که هیچ نخواهد از کَونَیْن به جز از حق تعالی.

Ва гуфт : нангтарин зиндонҳо ҳамнишинӣ бо ноаҳласт . Ва чун вақт вФотш расед хоҳараш гуяд сар бар канор ман дошт , чашм боз кард ва гуфт : дарҳои осмонҳо кушодаасту биҳишти ороста ва бар мо ҷилва мекунанд ки : ё боалии мо турои бҷоӣии расонидем ки ҳаргиз дар хотир ту нагузаштааст . Ва ҳурон нисорҳо мекунанду иштиёқ май намоянд ва ин дил мо мегуяд : бҳқки лои анзри лғирк . Умрии дароз дар интизори корӣ басар барадем барг он нест ки бозгардем бар шўтии вассалом .

و گفت: ننگترین زندان‌ها همنشینی با نااهلست. و چون وقت وفاتش رسید خواهرش گوید سر بر کنار من داشت، چشم باز کرد و گفت: درهای آسمان‌ها گشاده است و بهشت آراسته و بر ما جلوه می‌کنند که: یا باعلی ما ترا بجائی رسانیدیم که هرگز در خاطر تو نگذشته است. و حوران نثارها می‌کنند و اشتیاق می‌نمایند و این دل ما می‌گوید: بحقک لا انظر لغیرک. عمری دراز در انتظار کاری بسر بردیم برگ آن نیست که بازگردیم بر شوتی والسلام.