Он олами раббонии он ҳокими ҳукми рӯҳонии он қдўаҳи қофилаи исмати он нуқтаи доираи ҳикмати он муҳаррами соҳиби сиррии шайхи Абулҳасани ҳасрии рҳмҳоллаҳи алайҳи шайхи Ироқ буду лисони вақту ҳоле тамом дошту иборатии рафеъ . Басарӣ буд ва ба Бағдод нишастӣу суҳбат шблӣ доштӣу маъбари азим будӣ ва дар Бағдод бо асҳоби худ самоъ кардӣ . Дар пеши Халифа ӯро ғмз карданд ки : қавмӣ ба ҳам дршдаҳанд ва сурӯд мегӯйанд ва пой мекубанд ва ҳолат мекунанд ва дар самоъ менишинанд . Магари рӯзӣ Халифа барнишаста буд дар саҳроу ҳасрӣ ба асҳоб шуданд , касе Халифаро гуфт : он мард ки даст мезаду пой мекӯбад инаст . Халифаи Аннани бозкшид , ҳасриро гуфт : чаҳ мазҳаби дорӣ ? гуфт мазҳаби бўҳниФаҳи доштам ба мазҳаби шофиии бози омадам ва акнӯн худ ба чизеи машғӯлам ки аз ҳеҷ мазҳабам хабар нест . Гуфт : он чист ? гуфт : сӯфӣ . Гуфт : сӯфӣ чаҳ бошад ? гуфт : онкӣ аз ду ҷаҳон бидӯни ӯ ба ҳеҷ чизи нёромд ва наёсоед . Гуфт : онкии дигар . Гуфт : онкии кори хеши бадви бозгзорд ки худованд ӯст , то худ ба қзоءи хеш тўлӣ мекунад . Гуфт : дигар . Ҳасрӣ гуфт : Фмозои баъд алҳақ алои алзлол , чун ҳақро ёфтанд ба чизе дигар нанигаранд . Халифа гуфт : эшонро мҷнбонид ки эшон қавмӣ бузурганд ки ҳақи таъолиро ниёбати кор эшон доранд .

آن عالم ربانی آن حاکم حکم روحانی آن قدوهٔ قافلهٔ عصمت آن نقطهٔ دایرهٔ حکمت آن محرم صاحب سری شیخ ابوالحسن حصری رحمةالله علیه شیخ عراق بود و لسان وقت و حالی تمام داشت و عبارتی رفیع. بصری بود و به بغداد نشستی و صحبت شبلی داشتی و معبر عظیم بودی و در بغداد با اصحاب خود سماع کردی. در پیش خلیفه او را غمز کردند که: قومی به هم درشده‌‌اند و سرود می‌گویند و پای می‌کوبند و حالت می‌کنند و در سماع می‌نشینند. مگر روزی خلیفه برنشسته بود در صحرا و حصری به اصحاب شدند، کسی خلیفه را گفت: آن مرد که دست می‌زد و پای می‌کوبد اینست. خلیفه عنان بازکشید، حصری را گفت: چه مذهب داری؟ گفت مذهب بوحنیفه داشتم به مذهب شافعی باز آمدم و اکنون خود به چیزی مشغولم که از هیچ مذهبم خبر نیست. گفت: آن چیست؟ گفت: صوفی. گفت: صوفی چه باشد؟ گفت: آنکه از دو جهان بدون او به هیچ چیز نیارامد و نیاساید. گفت: آنکه دیگر. گفت: آنکه کار خویش بدو بازگذارد که خداوند اوست، تا خود به قضاء خویش تولی می‌کند. گفت: دیگر. حصری گفت: فماذا بعد الحق الا الضلال، چون حق را یافتند به چیزی دیگر ننگرند. خلیفه گفت: ایشان را مجنبانید که ایشان قومی بزرگ‌اند که حق تعالی را نیابت کار ایشان دارند.

Нақласт ки Аҳмади насри шаст мавқифи истода буд бештар . Эҳром аз хуросони баста буд . Якбор дар ҳарами ҳадисии бикрад , перони ҳарам ӯро аз ҳарам берун карданд , гуфтанд : дивист ва ҳаштод пер дар ҳарам буданд ту сухани гӯйӣ ? андари он соъати бўолҳсн аз хона берун омаду дарбонро гуфт : он ҷавони хуросонӣ ки ҳар сол ӣнҷо омадӣ агар ин бор бияёд нигар то роҳаш надиҳӣ . Чун Аҳмад ба Бағдод омад бар ҳукми он густохӣ ба дар хона шайх шуд . Дарбон гуфт : фалони вақти шайх берун омад ва гуфт : ки ӯро магузоред ,у рости ҳамон вақт буд ки аз ҳарамаш берун карда буданд . Аҳмади насри биФтод ва биҳуш шуд ва чанд рӯзи ҳам онҷои афтода май буд . Охири рӯзии шайхи бўолҳсн берун омаду рӯ бадв кард ва гуфт : ё Аҳмади он тарки адабро ки бар ту рафтааст бояд ки бархезӣ ва ба рӯми шӯй ва як соли онҷои хӯк бонӣ кунӣ . Ва ҷойгоҳӣ бӯдааст мусулмононро дар трсўс , куффори онро гирифтаанд ва вайрон карда пас онҷо бирав ва ба рӯзи хӯк бонӣ мекун ва ба шаб бидон ҷойгоҳ мешӯ ва то рӯз намоз мекун ,у нигар то як соъати нхсбӣ то буд ки дилҳои азизони туро қабул кунанд . Марди кори афтода буд бархест ва ба рӯм шуду ҷома ноз баркашиду камари ниёз бар миёни ҷони баст ва то як соли хӯк бонӣ кард чунонкии фармӯда буд , пас бозгашт ва ба Бағдод боз омад . Чун ба дар хонақоҳ расед дарбон гуфт : ҳамин зӯдтар бош ки имрӯзи шайхи ҳафт навбати берун омадааст ба талаби ту , беқарор . Шайхи Абулҳасан чун овоз бишунид берун омад , ӯро дар бар гирифт ва гуфт : ё Аҳмади валадии қурраи Айнӣ . Аҳмад аз шодии лаббайки бузад ва рӯй дар бодияи ниҳод то ҳаҷии дигари бикунад . Чун ба ҳарам расед перони ҳарами пеш Аҳмад бозомаданд ва гуфтанд : ё волидау қурра айнан . Ҷурмаши ҳамаи ин буд ки як ҳадис карда буду имрӯзи ҳама бар дар дуконҳо томот мегӯйанд .

نقل است که احمد نصر شصت موقف ایستاده بود بیشتر. احرام از خراسان بسته بود. یکبار در حرم حدیثی بکرد، پیران حرم او را از حرم بیرون کردند، گفتند: دویست و هشتاد پیر در حرم بودند تو سخن گویی؟ اندر آن ساعت بوالحسن از خانه بیرون آمد و دربان را گفت: آن جوان خراسانی که هر سال اینجا آمدی اگر این بار بیاید نگر تا راهش ندهی. چون احمد به بغداد آمد بر حکم آن گستاخی به در خانهٔ شیخ شد. دربان گفت: فلان وقت شیخ بیرون آمد و گفت: که او را مگذارید، و راست همان وقت بود که از حرمش بیرون کرده بودند. احمد نصر بیفتاد و بیهوش شد و چند روز هم آنجا افتاده می‌بود. آخر روزی شیخ بوالحسن بیرون آمد و رو بدو کرد و گفت: یا احمد آن ترک ادب را که بر تو رفته است باید که برخیزی و به روم شوی و یک سال آنجا خوک بانی کنی. و جایگاهی بوده است مسلمانان را در طرسوس، کفار آنرا گرفته‌اند و ویران کرده پس آنجا برو و به روز خوک بانی می‌کن و به شب بدان جایگاه میشو و تا روز نماز میکن، و نگر تا یک ساعت نخسبی تا بود که دلهای عزیزان ترا قبول کنند. مرد کار افتاده بود برخاست و به روم شد و جامهٔ ناز برکشید و کمر نیاز بر میان جان بست و تا یک سال خوک بانی کرد چنانکه فرموده بود، پس بازگشت و به بغداد باز آمد. چون به در خانقاه رسید دربان گفت: همین زودتر باش که امروز شیخ هفت نوبت بیرون آمده است به طلب تو، بی‌قرار. شیخ ابوالحسن چون آواز بشنید بیرون آمد، او را در بر گرفت و گفت: یا احمد ولدی قرة عینی. احمد از شادی لبیک بزد و روی در بادیه نهاد تا حجی دیگر بکند. چون به حرم رسید پیران حرم پیش احمد بازآمدند و گفتند: یا والده و قرة عیناً. جرمش همه این بود که یک حدیث کرده بود و امروز همه بر در دکان‌ها طامات می‌گویند.

Нақласт ки гуфт : саҳаргоҳии намози гзордм ва муноҷот кардам ва гуфтам илоҳӣ розӣ ҳастӣ ки ман аз ту розӣам . Нидо омад ки эй каззоб ки агар ту аз мо розӣ будӣ ризои мо талаб накардӣ .

نقل است که گفت: سحرگاهی نماز گزاردم و مناجات کردم و گفتم الهی راضی هستی که من از تو راضیم. ندا آمد که ای کذاب که اگر تو از ما راضی بودی رضای ما طلب نکردی.

Ва гуфт : мардумон гӯйанд ҳасрӣ бқўоФӣ нигаред марои дрдҳост аз ҳоли ҷавонии боз ки агар аз як ракаат даст бидорам бо ман итоб кунанд .

و گفت: مردمان گویند حصری بقوافی نگرید مرا دردهاست از حال جوانی باز که اگر از یک رکعت دست بدارم با من عتاب کنند.

Ва гуфт : назар кардам дар дил ҳар соҳиби дилӣ , дилам бар ҷумла зиёрат омад . Дар охир нигоҳ кардам дар ъз ҳар соҳиби ъзӣ , ъзи ман бар ъзи ҳама зиёдат омад . Пас ин оят бархонад : ман кони ириди алъзаҳи Фллаҳи алъзаҳи ҷмиъо .

و گفت: نظر کردم در دل هر صاحب دلی، دلم بر جمله زیارت آمد. در آخر نگاه کردم در عز هر صاحب عزی، عز من بر عز همه زیادت آمد. پس این آیت برخواند: من کان یرید العزة فلله العزة جمیعا.

Ва гуфт : усӯли мо дар тавҳиди панҷ чизаст : рафъи ҳдсу исботи қадаму ҳиҷри ватану мқорФти ихвону нисён ончӣ омӯхтаеу ончӣ наме доне , яъне фаромӯш ончӣ донанд ва ндонанд .

و گفت: اصول ما در توحید پنج چیز است: رفع حدث و اثبات قدم و هجر وطن و مقارفت اخوان و نسیان آنچه آموخته‌ای و آنچه نمی‌دانی، یعنی فراموش آنچه دانند و ندانند.

Ва гуфт : бигзоред маро ба балои ман , на шумо аз фарзандон одамед онкии бёФриди ҳақи таъолӣ ӯро бар тахсӣси хилқат ва ба ҷонӣ бе воситаи ғайр ӯро зинда кард ва малоика бифармуд то ӯро саҷда карданд , пас ба фурмоне ки ӯро фармуд дар он мухолиф шуд . Чун аввали хами дардӣ буд охираш чигуна хоҳад буд ? яъне чун одамро бахуди бозгзорнд бо ҳама мухолифат бошанд ва чун итоби ҳур дар расед ҳама муҳаббат бошад .

و گفت: بگذارید مرا به بلای من، نه شما از فرزندان آدمید آنکه بیافرید حق تعالی او را بر تخصیص خلقت و به جانی بی‌واسطهٔ غیر او را زنده کرد و ملائکه بفرمود تا او را سجده کردند، پس به فرمانی که او را فرمود در آن مخالف شد. چون اول خُم دُردی بود آخرش چگونه خواهد بود؟ یعنی چون آدم را بخود بازگذارند با همه مخالفت باشند و چون عتاب حر در رسید همه محبت باشد.

Ва гуфт : бо теғи инкор ҳарчӣ исм ва расм бидон расад сар бар надорӣу соҳати дилро аз ҳар чаҳ маълул ва маълумаст холӣ нигарадонеу инобиъи ҳикмат аз қаъри дили ту ба зуҳӯр наёяд .

و گفت: با تیغ انکار هرچه اسم و رسم بدان رسد سر بر نداری و ساحت دل را از هر چه معلول و معلوم است خالی نگردانی و ینابیع حکمت از قعر دل تو به ظهور نیاید.

Ва гуфт : ҳар гуҳ даъвӣ кунад андари чизе ки аз ҳақиқати шавоҳиди кашфи бароҳин ӯро такзиб кунанд .

و گفت: هر گه دعوی کند اندر چیزی که از حقیقت شواهد کشف براهین او را تکذیب کنند.

Ва гуфт : нишастан ба андешау тафаккур дар ҳоли мушоҳида , як соъат беҳтараст аз ҳазор ҳаҷи мақбул .

و گفت: نشستن به اندیشه و تفکر در حال مشاهده، یک ساعت بهتر است از هزار حج مقبول.

Ва гуфт : чунин нишастани беҳтар аз ҳазор сафар .

و گفت: چنین نشستن بهتر از هزار سفر.

Ва гуфт : баъзеро пурсидам ки зуҳд чист гуфт : тарки ончӣ дар онии бдонкаҳ дар онӣ .

و گفت: بعضی را پرسیدم که زهد چیست گفت: ترک آنچه در آنی بدانکه در آنی.

Азу пурседанд аз маломатӣ , наърае бузад ва гуфт : агар дар ин рӯзгори пайғомбарӣ будӣ аз эшон будӣ .

ازو پرسیدند از ملامتی، نعره‌ای بزد و گفت: اگر در این روزگار پیغامبری بودی از ایشان بودی.

Ва гуфт : самоъро тишнагии доим бояду шавқи доим , ки ҳарчанд беш хӯрд вайро тишнагӣ беш буд .

و گفت: سماع را تشنگی دائم باید و شوق دائم، که هرچند بیش خورد وی را تشنگی بیش بود.

Ва гуфт : чаҳ кунам ҳукми самоъиро ки чун қорӣ хомӯш шавад он мунқатиъ гардаду самоъ бояд ки ба самоъ муттасил бошад пайвастаи чунонкӣ ҳаргиз нагардад .

و گفت: چه کنم حکم سماعی را که چون قاری خاموش شود آن منقطع گردد و سماع باید که به سماع متصل باشد پیوسته چنانکه هرگز نگردد.

Ва гуфт : сӯфӣ онаст ки чун аз офоти фонии гашти дигари басар он нашавад ва чун рӯй фаро ҳақ оварад аз ҳақ науфтаду ҳодисаро дар асар набошад .

و گفت: صوفی آنست که چون از آفات فانی گشت دیگر بسر آن نشود و چون روی فرا حق آورد از حق نیفتد و حادثه را در اثر نباشد.

Ва гуфт : сӯфӣ онаст ки ӯ мавҷӯд набошад баъд аз адами хеш ва маъдӯм нагардад баъд аз вуҷӯди хеш .

و گفت: صوفی آنست که او موجود نباشد بعد از عدم خویش و معدوم نگردد بعد از وجود خویش.

Ва гуфт : сӯфӣ онаст ки ваҷд ӯ вуҷӯд ӯсту сифот ӯ ҳиҷоб ӯ яъне ман урф нафса Фқди урфи раба .

و گفت: صوفی آنست که وجد او وجود اوست و صفات او حجاب او یعنی من عرف نفسه فقد عرف ربه.

Ва гуфт : тасаввуфи сФоء диласт аз мухолифот .

و گفت: تصوف صفاء دل است از مخالفات.

Ва гуфт : то модом ки куни мавҷӯд буд тафриқаи мавҷӯд буд , пас чун куни ғолиби гашти ҳақ зоҳир шуд ва ин ҳақиқати ҷамъ буд ки ҷузъ ҳақ набинаду ҷузи азу сухан нагӯяд рҳмҳоллаҳи алайҳ .

و گفت: تا مادام که کون موجود بود تفرقه موجود بود، پس چون کون غالب گشت حق ظاهر شد و این حقیقت جمع بود که جزء حق نبیند و جز ازو سخن نگوید رحمةالله علیه.