Он адаби хӯрдаи риёзати он парвардаи анояти он бинандаи анвори троиқи он донандаи асрори ҳақоиқи он ба ҳақиқати вориси набии шайхи вақти Усмони мағрибии рҳмҳоллаҳи алайҳ аз акобри арбоби тариқат буд ва азҷумла асҳоби риёзат ва дар мақоми зикру фикри оятӣ буд ва дар анвоъи илм хатар дошт ва дар тасаввуфи соҳиби тасниф буду басии машойихи кбори родидаҳ будро нҳрҷўрӣу Абулҳасани алсоиғ суҳбат доштау эмом буд дар ҳарами муддатӣ ва дар улувва ҳоли кас мисли ӯ нишони надод ва дар сиҳҳати ҳукми фаросату қӯти ҳайбату сиёсат беназир буд ва сад ва сӣ сол умр ёфт гуфт : нигоҳ кардам дар чунин умрӣ дар ман ҳеҷ чиз намонда буд ки ҳамчунон бар ҷоء буд ки вақти ҷавонии магари амл .

آن ادب خوردهٔ ریاضت آن پروردهٔ عنایت آن بیننده انوار طرایق آن دانندهٔ اسرار حقایق آن به حقیقت وارث نبی شیخ وقت عثمان مغربی رحمةالله علیه از اکابر ارباب طریقت بود و ازجملهٔ اصحاب ریاضت و در مقام ذکر و فکر آیتی بود و در انواع علم خطر داشت و در تصوف صاحب تصنیف بود و بسی مشایخ کبار رادیده بود را نهرجوری و ابوالحسن الصایغ صحبت داشته و امام بود در حرم مدتی و در علو حال کس مثل او نشان نداد و در صحت حکم فراست و قوت هیبت و سیاست بی‌نظیر بود و صد و سی سال عمر یافت گفت: نگاه کردم در چنین عمری در من هیچ چیز نمانده بود که همچنان بر جاء بود که وقت جوانی مگر امل.

Нақласт ки дар аввали бист сол азлат гирифт дар биёбонҳо чунонкии дарин муддати ҳис одамӣ нишинад то аи змшқту риёзати бенят ӯ бгдохту чашмҳояш ба миқдори сӯрохи ҷуволи дузӣ боз омад ва аз сӯрати одамии бгшт ва аз баъди бист сол фармон ёфт аз ҳақ ки бо халқ суҳбат кун бо худ гуфт : ибтидои суҳбат бо аҳли худоу муҷовирони хонаи вай буд муборактар буд қасд Макка кард машойихро аз омадан ӯ бадали огоҳӣ буд бостқбол ӯ берун шуданд ӯро ёфтанд басӯрат мубаддил шуда ва ба ҳоле гашта ки ҷузи рамақи халқ чизе намонда гуфтанд ё абоъсмони бист соли бад-ӣни сифати зистӣ ки одаму одамиён дар пеши кори ту оҷиз шуданд моро бигӯӣ то худ чаро рафтӣ ва чаҳ дидӣ ва чаҳ ёфтӣ ва чаро бозомадӣ гуфт : бскр рафтаму офат скр дидам ва навмидӣ ёфтам бъҷз бозомадам рафта будам то асл барам охири дасти ман ҷуз бФръ нарасед Нидо омад ки ё боисмони гирди фаръ май гирду дарҳол мастӣ мебош ки асл баридан на кори тесту сҳў ҳақиқӣ дараваст акнӯн бозомадам ҷумла машойих гуфтанд ё боисмон ҳаромаст аз пас ту ба маъбарон ки иборати сҳў ва скр кунанд ки ту инсоф ҷумла бидодӣ .

نقلست که در اول بیست سال عزلت گرفت در بیابانها چنانکه درین مدت حس آدمی نشیند تا ا زمشقت و ریاضت بنیت او بگداخت و چشمهایش به مقدار سوراخ جوال دوزی باز آمد و از صورت آدمی بگشت و از بعد بیست سال فرمان یافت از حق که با خلق صحبت کن با خود گفت: ابتدای صحبت با اهل خدا و مجاوران خانه وی بود مبارکتر بود قصد مکه کرد مشایخ را از آمدن او بدل آگاهی بود باستقبال او بیرون شدند او را یافتند بصورت مبدل شده و به حالی گشته که جز رمق خلق چیزی نمانده گفتند یا اباعثمان بیست سال بدین صفت زیستی که آدم و آدمیان در پیش کار تو عاجز شدند ما را بگوی تا خود چرا رفتی و چه دیدی و چه یافتی و چرا بازآمدی گفت: بسکر رفتم و آفت سکر دیدم و نومیدی یافتم بعجز بازآمدم رفته بودم تا اصل برم آخر دست من جز بفرع نرسید ندا آمد که یا باعثمان گرد فرع می‌گرد و درحال مستی می‌باش که اصل بریدن نه کار تست و صحو حقیقی دروست اکنون بازآمدم جمله مشایخ گفتند یا باعثمان حرامست از پس تو به معبران که عبارت صحو و سکر کنند که تو انصاف جمله بدادی.

Нақласт ки гуфт : маро дар абтдоءи муҷоҳидаи ҳоли чунон будӣ ки вақт будӣ ки маро аз осмон ба дунёи андохтндии ман дўстри доштамӣ аз онкӣ таом боистӣ хӯрд ё аз баҳри намози фариза таҳорат боистӣ кард зеро ки зикри ман ғоиб шудӣ ва он ғайбати зикр бар ман душвортар аз ҳамаи ранҷҳоу сахттар будӣ ва дар ҳолати зикр бар ман чизҳо мерафт ки наздики дигарон каромат буд влкни он бар ман сахттар аз кабӣра омадӣ вхўостмӣ ки ҳаргиз хоб наёяд то аз зикри бози нмонм .

نقلست که گفت: مرا در ابتداء مجاهده حال چنان بودی که وقت بودی که مرا از آسمان به دنیا انداختندی من دوستر داشتمی از آنکه طعام بایستی خورد یا از بهر نماز فریضه طهارت بایستی کرد زیرا که ذکر من غایب شدی و آن غیبت ذکر بر من دشوارتر از همه رنجها و سخت‌تر بودی و در حالت ذکر بر من چیزها می‌رفت که نزدیک دیگران کرامت بود ولکن آن بر من سخت‌تر از کبیره آمدی وخواستمی که هرگز خواب نیاید تا از ذکر باز نمانم.

Нақласт ки гуфт : якбор бо Абуалфорис будам ва он шаби ид буд вай нахуфт маро ба хотир омад ки агар равғани гов будӣ аз барои ин дӯстони худои ъзу ҷли таомии бсохтмии Абуалфорисро дидам ки дар хоб мегуфт : ки бинад аз ин равғани говро аз даст ва ҳамчунин бар тариқи таъкиди се бор мегуфт : бедор кардам ӯро гуфтам ин чаҳ буд ки тўмӣ гуфтӣ гуфт : дар хоб чунон дидамӣ ки мо ба ҷоӣӣ будемӣ баланду чнонстӣ ки гӯиёи хостами худои ъзу ҷл дидан ва дилҳо пар аз ҳайбат гашта ту дар миёни мо будӣ аммо дар дасти равғани гов будӣ туро гуфтамӣ ки бинад аз ин равған гов азуаст яъне ҳиҷоби тест .

نقلست که گفت: یکبار با ابوالفارس بودم و آن شب عید بود وی نخفت مرا به خاطر آمد که اگر روغن گاو بودی از برای این دوستان خدای عز و جل طعامی بساختمی ابوالفارس را دیدم که در خواب می‌گفت: که بیند از این روغن گاو را از دست و همچنین بر طریق تاکید سه بار می‌گفت: بیدار کردم او را گفتم این چه بود که تومی‌گفتی گفت: در خواب چنان دیدمی که ما به جائی بودیمی بلند و چنانستی که گوئیا خواستم خدای عز و جل دیدن و دلها پر از هیبت گشته تو در میان ما بودی اما در دست روغن گاو بودی ترا گفتمی که بیند از این روغن گاو ازوست یعنی حجاب تست.

Нақласт ки гуфт : аз ғояти ҳаловати зикри нхўостмӣ ки шаб ба хоби рӯми ҳилтии сохтмӣ бар санги луғзон ба миқдори як қадам дар зери он водӣ ва агар фурӯи афтодамии пора пора шудамӣ пас бар чунин сангии ншстмӣ то хобами набард аз бими фурӯи афтодани вақт будӣ ки марои хоби барадии худро хуфтаи ёФтмии ситон бар чунин сангии хираду муъаллақ дар ҳаво ки ба бедорӣ бар он душвортар тавон хуфт .

نقلست که گفت: از غایت حلاوت ذکر نخواستمی که شب به خواب روم حیلتی ساختمی بر سنگ لغزان به مقدار یک قدم در زیر آن وادی و اگر فرو افتادمی پاره پاره شدمی پس بر چنین سنگی نشستمی تا خوابم نبرد از بیم فرو افتادن وقت بودی که مرا خواب بردی خود را خفته یافتمی ستان بر چنین سنگی خرد و معلق در هوا که به بیداری بر آن دشوارتر توان خفت.

Нақласт ки як рӯзӣ касе гуфт : наздик АбуУсмон шудам ва бо хеш гуфтам ки магари АбуУсмони чизе орзӯ хоҳад гуфт : писандида нест онкии Фростонм ки низ орзӯ хоҳам ва суол кунам .

نقلست که یک روزی کسی گفت: نزدیک ابوعثمان شدم و با خویش گفتم که مگر ابوعثمان چیزی آرزو خواهد گفت: پسندیده نیست آنکه فراستانم که نیز آرزو خواهم و سوال کنم.

Нақласт ки АбуАмр зҷоҷӣ гуфт : умрӣ дар хизмати шайх АбуУсмон будам ва чунон будам дар хизмат ки як лаҳза бе ӯ натавонистам бӯдани шабӣ дар хоб дидам ки касе маро гуфт : эй фалон чанд бо бўъсмон аз мо бозамонӣ ва чанд бо бўъсмони машғӯли гардӣу пушт ба ҳазрат мо оварадӣ ва як рӯз биёмадам ва бо мурӣдон шайх бигуфтам ки дӯши хоби аҷаб дидаам асҳо б гуфтанд ҳар яке ки низ имшаби хобӣ дидаем аммо нахуст ту бигӯӣ то чаҳ дидаи АбуАмри хоб худ бигуфт : ҳама савганд хӯрданд ки мо низ бъинаҳи ҳамин хоб дидаем ва ҳамин овоз аз ғайб шунидаем пас ҳама дар андеша буданд ки чун шайх аз хона берун ояд ин сухан бо ӯ чигуна гӯйем ногоҳ дар хона боз шуд шайх аз хонаи бтъҷил берун омад аз ғояти аҷҷалат ки дошт пои бараҳна буду фурсати наълин дар пой кардан надошт пас рӯй босҳоб кард вагуфт : чун шунидед ончӣ гуфтанд акнӯн рӯй аз АбуУсмони бгрдониду ҳақро бошеду маро беш тафриқаи мдҳид .

نقلست که ابوعمرو زجاجی گفت: عمری در خدمت شیخ ابوعثمان بودم و چنان بودم در خدمت که یک لحظه بی او نتوانستم بودن شبی در خواب دیدم که کسی مرا گفت: ای فلان چند با بوعثمان از ما بازمانی و چند با بوعثمان مشغول گردی و پشت به حضرت ما آوردی و یک روز بیامدم و با مریدان شیخ بگفتم که دوش خواب عجب دیده‌ام اصحا ب گفتند هر یکی که نیز امشب خوابی دیده‌ایم اما نخست تو بگوی تا چه دیدهٔ ابوعمرو خواب خود بگفت: همه سوگند خوردند که ما نیز بعینه همین خواب دیده‌ایم و همین آواز از غیب شنیده‌ایم پس همه در اندیشه بودند که چون شیخ از خانه بیرون آید این سخن با او چگونه گوییم ناگاه در خانه باز شد شیخ از خانه بتعجیل بیرون آمد از غایت عجلت که داشت پای برهنه بود و فرصت نعلین در پای کردن نداشت پس روی باصحاب کرد وگفت: چون شنیدید آنچه گفتند اکنون روی از ابوعثمان بگردانید و حق را باشید و مرا بیش تفرقه مدهید.

Нақласт ки эмоми Абубакри Фўрк нақл кард ки аз шайх АбуУсмон шунидам ки гуфт : эътиқоди ман ҷиҳат буд дар ҳақи таъолӣ то он вақт дар Бағдоди омадаму эътиқод дуруст кардам ки ӯ муназзаҳаст аз ҷиҳати пас мактубӣ навиштам ба машойихи Макка ки ман дар Бағдод ба тозагӣ мусулмон шудам .

نقلست که امام ابوبکر فورک نقل کرد که از شیخ ابوعثمان شنیدم که گفت: اعتقاد من جهت بود در حق تعالی تا آن وقت در بغداد آمدم و اعتقاد درست کردم که او منزه است از جهت پس مکتوبی نوشتم به مشایخ مکه که من در بغداد به تازگی مسلمان شدم.

Нақласт ки як рӯзи АбуУсмони ходимро гуфт : агар касе туро гуяд маъбуди ту бар чаҳ ҳолатаст чгўӣӣ гуфт : гӯям дар он ҳолат ки дар азал буд гуфт : агар гуяд дар азали куҷо буд чгўӣӣ гуфт : гӯям бидонҷоӣ ки акнӯн ҳаст .

نقلست که یک روز ابوعثمان خادم را گفت: اگر کسی ترا گوید معبود تو بر چه حالتست چگوئی گفت: گویم در آن حالت که در ازل بود گفت: اگر گوید در ازل کجا بود چگوئی گفت: گویم بدانجای که اکنون هست.

Нақласт ки абдурраҳмон слмӣ гуфт : ба наздики шайх АбуУсмон будам касе аз чоҳ об мекашид овоз аз чарх меомад мегуфт : ё абдурраҳмон май доне ки ин чарх чаҳ мегуяд гуфтам чаҳ мегуяд гуфт : аллоҳи аллоҳ .

نقلست که عبدالرحمن سلمی گفت: به نزدیک شیخ ابوعثمان بودم کسی از چاه آب می‌کشید آواز از چرخ می‌آمد می‌گفت: یا عبدالرحمن می‌دانی که این چرخ چه می‌گوید گفتم چه می‌گوید گفت: الله الله.

Гуфт : ҳаркии даъвӣ самоъ кунад ва ӯро аз овози мурғону овози дадҳо ва аз бод ӯро самоъ набӯд дар даъвии самоъи дурӯғ занаст ва сухан ӯст ки банда дар мақоми зикр чун дарё шавад азўҷўиҳо меравад бҳрҷоӣӣ ба ҳукми худованд ва дар вай ҳукм набӯд ҷузи худои таъолӣу ҳамаи кунро бинад бдонкаҳ ӯро буд чунонкии ҳеҷ чиз дар кун аз осмону замин ва малакӯт бирав пӯшида намонад то мӯрӣ ки дар ҳама кун биҷунбад бидонад ва ба бинаду ҳақиқати тавҳиди онҷо тамом шавад ва аз зикри чандон ҳаловат буд ки хоҳад ки нест шаваду марг ба орзӯ ҷӯяд ки тоқат чашедан он ҳаловат надорад .

گفت: هرکه دعوی سماع کند و او را از آواز مرغان و آواز ددها و از باد او را سماع نبود در دعوی سماع دروغ زن است و سخن اوست که بنده در مقام ذکر چون دریا شود ازوجویها می‌رود بهرجائی به حکم خداوند و در وی حکم نبود جز خدای تعالی و همه کون را بیند بدانکه او را بود چنانکه هیچ چیز در کون از آسمان و زمین و ملکوت برو پوشیده نماند تا موری که در همه کون بجنبد بداند و به‌بیند و حقیقت توحید آنجا تمام شود و از ذکر چندان حلاوت بود که خواهد که نیست شود و مرگ به آرزو جوید که طاقت چشیدن آن حلاوت ندارد.

Нақласт ки устоди Абулқосим қширӣ гуфт : АбуУсмони чунин буд ки тоқати лиззат зикр надошт хештанро аз хилвати буруни андохт ва бигурехт якбор гуфт : калимаи лоолаҳи алооллаҳ бояд ки зокир бо илм худ биомезад ҳарчӣ дар дилаш ояд аз неку бад ӯ бқўаҳу салтанати ин калимаи онҳамаро давр кунаду бад-ӣни самсоми ғайрати сари он хаёл баргираду рой ӣнҳамааст ҳақи таъолӣу тақаддус ва гуфт : ҳар онкас ки инси вай ба маърифати взкри худои таъолӣ буд марги он инси вайро вайрон накунад балки чандон инсу роҳат зиёда шавад аз анкаҳи асбоби шӯрида аз миён бархезаду муҳаббат сарф бимонад .

نقلست که استاد ابوالقاسم قشیری گفت: ابوعثمان چنین بود که طاقت لذت ذکر نداشت خویشتن را از خلوت برون انداخت و بگریخت یکبار گفت: کلمهٔ لااله الاالله باید که ذاکر با علم خود بیامیزد هرچه در دلش آید از نیک و بد او بقوة و سلطنت این کلمه آنهمه را دور کند و بدین صمصام غیرت سر آن خیال برگیرد و رای اینهمه است حق تعالی و تقدس و گفت: هر آنکس که انس وی به معرفت وذکر خدای تعالی بود مرگ آن انس وی را ویران نکند بلکه چندان انس و راحت زیاده شود از انکه اسباب شوریده از میان برخیزد و محبت صرف بماند.

Гуфт : ба ҷаноби аъзами рафеъи далели ду чизаст набуввату ҳадиси пас набувват муртафаъ шуд хатм анбиё бигузашт акнӯн ҳадис бимонадаасту роҳаши муҷоҳида ва зикраст пас ин умри андаки баҳоро дар ивази чунин висол азиз донанд сахт мухтасарасту сахти арзони пас эй бечора чаҳ овардааст турои бдонкаҳи ин андаки баҳори андари баҳоии фироқи доим кардани охир аз чаҳ афтодаст ин ҷавонмардии бад-ӣни ҷойгоҳӣ .

گفت: به جناب اعظم رفیع دلیل دو چیز است نبوت و حدیث پس نبوت مرتفع شد ختم انبیا بگذشت اکنون حدیث بمانده است و راهش مجاهده و ذکر است پس این عمر اندک بها را در عوض چنین وصال عزیز دانند سخت مختصرست و سخت ارزان پس ای بیچاره چه آورده است ترا بدانکه این اندک بهار اندر بهای فراق دایم کردن آخر از چه افتادست این جوانمردی بدین جایگاهی.

Ва гуфт : ҳаркии хилват бар суҳбат ихтиёр кунад бояд ки аз ёд кардани ҳамаи чизҳо холӣ буд магар аз ёд кардани худои таъолӣ ва аз ҳамаи иродатҳо холӣ буд магар аз ризои худои таъолӣу азмтолбти нафаси холӣ буд ба ҷумлаи асбо б ки агар бад-ӣн сифат набошад хилват ӯро ҳалоку бало буд .

و گفت: هرکه خلوت بر صحبت اختیار کند باید که از یاد کردن همه چیزها خالی بود مگر از یاد کردن خدای تعالی و از همه ارادتها خالی بود مگر از رضای خدای تعالی و ازمطالبت نفس خالی بود به جمله اسبا ب که اگر بدین صفت نباشد خلوت او را هلاک و بلا بود.

Ва гуфт : осӣ ба аз муддаӣ зеро ки осӣ тавба кунаду муддаӣ дар ҳоли даъвии хеши гирифтори омада буд .

و گفت: عاصی به از مدعی زیرا که عاصی توبه کند و مدعی در حال دعوی خویش گرفتار آمده بود.

Ва гуфт : ҳар ки суҳбати дарвеш аз даст бидораду суҳбати тавонгарон ихтиёр кунад ӯро ба маргу кӯрӣ мубтало кунанд .

و گفت: هر که صحبت درویش از دست بدارد و صحبت توانگران اختیار کند او را به مرگ و کوری مبتلا کنند.

Ва гуфт : ҳар ки даст ба таоми тавонгарон дароз кунад башарау шаҳвати ҳаргизи фалоҳи наёбад ва дарин узр нест магар касеро ки музтар буд ва гуфт : ҳаркии боҳўоли халқ машғӯл шуд ҳоли хеш зойеъ кард .

و گفت: هر که دست به طعام توانگران دراز کند بشره و شهوت هرگز فلاح نیابد و درین عذر نیست مگر کسی را که مضطر بود و گفت: هرکه باحوال خلق مشغول شد حال خویش ضایع کرد.

Гуфтанд ки фулонӣ сафар мекунад гуфт : сафар ӯ чунон май бояд ки аз ҳавоу шаҳвату мурод хеш кунад ки сафар ғурбатасту ғурбати мазаллату муъминро раво нест ки худро залил гирданд .

گفتند که فلانی سفر می‌کند گفت: سفر او چنان می‌باید که از هوا و شهوت و مراد خویش کند که سفر غربت است و غربت مذلت و مؤمن را روا نیست که خود را ذلیل گرداند.

Пурседанд аз халқ гуфт : қолабҳоаст ки аҳкоми қудрат бар эшон меравад ва дилҳои хилоиқро дурӯии офарӣда шудааст яке ҷониби олами малакӯту дигари ҷониби олами шҳодаҳ ва он маорифӣ ки хутут аз авҷ қулӯбаст бар он рӯйаст ки муқобил малакӯтасту онгоҳи акси он маорифи муқаддаса аз он рӯй бад-ӣн рӯй дигар занад вон рӯй бад-ӣни дигар боз занад то ӯро аз ҳаждаҳи ҳазор олам хабар диҳаду акси он ҳақоиқро ки зиё нураст чун фурӯғи бад-ӣн рӯй занад ки олам шаҳодатаст онрои ном маърифат шавад .

پرسیدند از خلق گفت: قالبها است که احکام قدرت بر ایشان می‌رود و دلهای خلایق را دوروی آفریده شده است یکی جانب عالم ملکوت و دیگر جانب عالم شهادة و آن معارفی که خطوط از اوج قلوبست بر آن روی است که مقابل ملکوتست و آنگاه عکس آن معارف مقدسه از آن روی بدین روی دیگر زند وآن روی بدین دیگر باز زند تا او را از هژده هزار عالم خبر دهد و عکس آن حقایق را که ضیاء نور است چون فروغ بدین روی زند که عالم شهادتست آنرا نام معرفت شود.

Суол карданд аз мунқатиъони роҳ ки бачаи чиз мунқатиъ шуданд гуфт : аз онкӣ дар навофилу сунану фароиз халал овараданд .

سوال کردند از منقطعان راه که بچه چیز منقطع شدند گفت: از آنکه در نوافل و سنن و فرایض خلل آوردند.

Савол карданд аз суҳбат гуфт : никўӣии суҳбат он бошад ки фарохи дорӣ бар бародари мусулмони ончии брхўд май дорӣ ва дар ончӣ ӯро буд тамаъ накунӣ ва қабул кунӣ ҷафоӣ ӯ инсоф ӯ бидиҳӣ ва аз ваии инсоф талаб накунӣ вмтиъ ӯ бошӣ ва ӯро тобеъ худ ндонӣ ва ҳарчӣ аз вай бар ту расад ту онро аз ваии бузург ва бисёр шуморӣ ва ҳарчӣ аз ту бадв расад аҳқру андаки доне .

سؤال کردند از صحبت گفت: نیکوئی صحبت آن باشد که فراخ داری بر برادر مسلمان آنچه برخود می‌داری و در آنچه او را بود طمع نکنی و قبول کنی جفای او انصاف او بدهی و از وی انصاف طلب نکنی ومطیع او باشی و او را تابع خود ندانی و هرچه از وی بر تو رسد تو آن را از وی بزرگ و بسیار شماری و هرچه از تو بدو رسد احقر و اندک دانی.

Ва гуфт : фозилтарин чизе ки мардумони онро мулозимат кунанд дарин тариқи муҳосибат хешасту муроқибат ва нигоҳдоштан корҳо бълм .

و گفت: فاضلترین چیزی که مردمان آن را ملازمت کنند درین طریق محاسبت خویش است و مراقبت و نگاهداشتن کارها بعلم.

Вагуфт : эътикофи ҳифз ҷавориҳаст дртҳти овомир .

وگفت: اعتکاف حفظ جوارح است درتحت اوامر.

Ва гуфт : ҳечкас чизе надонад то ки зид он надонад ва аз барои инаст ки дуруст нагардад мухлисро ихлоси магари баъд аз онкии риёро дониста бошаду мФорқт аз риёи дониста буд .

و گفت: هیچکس چیزی نداند تا که ضد آن نداند و از برای این است که درست نگردد مخلص را اخلاص مگر بعد از آنکه ریا را دانسته باشد و مفارقت از ریا دانسته بود.

Ва гуфт : ҳар ки бар мураккаб хавф нишинад якбор навмед шаваду ҳарки бар мураккаб раҷо нишинад коҳил шаваду лекини гоҳ бар ону гоҳ бар ину гоҳи миёни ин ва он .

و گفت: هر که بر مرکب خوف نشیند یکبار نومید شود و هرکه بر مرکب رجا نشیند کاهل شود و لیکن گاه بر آن و گاه بر این و گاه میان این و آن.

Ва гуфт : убудийяти атбоъ амраст бар мушоҳидаи амр .

و گفت: عبودیت اتباع امر است بر مشاهده امر.

Ва гуфт : шукр шинохтани аҷз худаст аз камоли шукри неъмат .

و گفت: شکر شناختن عجز خود است از کمال شکر نعمت.

Ва гуфт : тасаввуфи қатъ алойиқасту рФзи хилоиқу иттисол ба хилоиқ .

و گفت: تصوف قطع علایق است و رفض خلایق و اتصال به خلایق.

Ва гуфт : аломати шавқи дӯст доштан маргаст дар ҳоли роҳат .

و گفت: علامت شوق دوست داشتن مرگست در حال راحت.

Ва гуфт : ғайрат аз сифот мурӣдон бошаду аҳли ҳақоиқро набӯд .

و گفت: غیرت از صفات مریدان باشد و اهل حقایق را نبود.

Ва гуфт : орифи аи зонўори илм равшан гардад то бидон аҷоиб ғайб бинад .

و گفت: عارف ا زانوار علم روشن گردد تا بدان عجایب غیب بیند.

Ва гуфт : марди раббонии таом ба чиҳил рӯз хӯрду марди самадонеи таоми бҳштод рӯз хӯрд .

و گفت: مرد ربانی طعام به چهل روز خورد و مرد صمدانی طعام بهشتاد روز خورد.

Ва гуфт : мисли муҷоҳидаи мард дар пок кардани дил чунонаст ки касеро фармойанд ки ин дарахт бар кун ҳарчанд андеша кунад ки савганд натавонад гуяд ки сабр кунем то қӯт ёбем онгоҳ ҳар чанд дайртар раҳо кунад дарахти қавӣ тар гардад ва ӯ заъиф тар мешавад ба кандан душвортар .

و گفت: مثل مجاهدهٔ مرد در پاک کردن دل چنان است که کسی را فرمایند که این درخت بر کن هرچند اندیشه کند که سوگند نتواند گوید که صبر کنیم تا قوت یابیم آنگاه هر چند دیرتر رها کند درخت قوی‌تر گردد و او ضعیف‌تر می‌شود به کندن دشوارتر.

Ва гуфт : ҳаркиро имон буд бо авлиё аз авлиёст .

و گفت: هرکه را ایمان بود با اولیا از اولیاست.

Ва гуфт : авлиёи машҳур буд аммо мафтӯн набӯд .

و گفت: اولیا مشهور بود اما مفتون نبود.

Нақласт ки чун шайхи АбуУсмон бемор шуд табиб овараданд гуфт : мисли авлиёъи ман мисли бародарон Юсуфаст ки парваришдиҳанда қудрат буду бародарони тадбир дар кор ӯ мекарданд яъне тадбири халқ низ аз тақдир қудратаст .

نقلست که چون شیخ ابوعثمان بیمار شد طبیب آوردند گفت: مثل اولیاء من مثل برادران یوسف است که پرورش دهنده قدرت بود و برادران تدبیر در کار او می‌کردند یعنی تدبیر خلق نیز از تقدیر قدرت است.

Нақласт ки буқати вафоти самоъи хост васият кард ки бар ҷинозаи ман эмоми Абубакри Фўрк бар ман намоз кунад ин бигуфт : ва вафот кард алайҳи алрҳмаҳ .

نقلست که بوقت وفات سماع خواست وصیت کرد که بر جنازه من امام ابوبکر فورک بر من نماز کند این بگفت: و وفات کرد علیه الرحمة.