Он муҳташами рӯзгори он муҳтарами ахёри он каъбаи муруввати он қиблаи футуввати он асоси хирадмандии шайхи абўолъбоси Наҳовандии рҳмҳоллаҳи алайҳи ягонаи аҳду муътабари асҳоб буд ва дар тамкини қадамӣ росих дошт ва дар вараъу маърифати шаънӣ азим дошт .

آن محتشم روزگار آن محترم اخیار آن کعبهٔ مروت آن قبلهٔ فتوت آن اساس خردمندی شیخ ابوالعباس نهاوندی رحمةالله علیه یگانهٔ عهد و معتبر اصحاب بود و در تمکین قدمی راسخ داشت و در ورع و معرفت شأنی عظیم داشت.

Нақласт ки шайхи худгуфт : ки дар ибтидо ки марои завқи ин кор буду дарди ин талаби ҷон ман гирифт маро ба муроқибат ишорат шуд .

نقلست که شیخ خودگفت: که در ابتدا که مرا ذوق این کار بود و درد این طلب جان من گرفت مرا به مراقبت اشارت شد.

Ва азуи мёрнд ки гуфт : дар ибтидо ки марои дарди ин ҳадис бигирифт дувоздаҳ соли алии алдўоми сар ба гиребони фурӯ барда будам тогўшаҳи дилам ба ман намуданд то вақте бар забон ӯ мерафт ки олами ҳама дар орзӯ оянд ки ҳақи як соъати эшонро буд ва ман дар орзӯии онам ки як соъати маро бо ман боз диҳаду маро бо ман боз гузорад то ман худ чаҳ чизам ва аз куҷоам ва ин орзӯи ҳаргиз барнаме ояд .

و ازو میارند که گفت: در ابتدا که مرا درد این حدیث بگرفت دوازده سال علی الدوام سر به گریبان فرو برده بودم تاگوشه دلم به من نمودند تا وقتی بر زبان او می‌رفت که عالم همه در آرزو آیند که حق یک ساعت ایشان را بود و من در آرزوی آنم که یک ساعت مرا با من باز دهد و مرا با من باز گذارد تا من خود چه چیزم و از کجا ام و این آرزو هرگز برنمی‌آید.

Всхн ӯст ки гуфт : бо худованди таъолӣ бисёр нишинед ва бо халқи андак .

وسخن اوست که گفت: با خداوند تعالی بسیار نشینید و با خلق اندک.

Ва гуфт : охири дарвешии аввал тасаввуфаст .

و گفت: آخر درویشی اول تصوف است.

Ва гуфт : тасаввуфи пинҳон доштан ҳоласту ҷоҳро базл кардан бар бародарон .

و گفت: تصوف پنهان داشتن حالست و جاه را بذل کردن بر برادران.

Нақласт ки як рӯзи дарвешии наздик ӯ омад ва гуфт : шихои маро дъоо кун гуфт : худованди таъолии вақти хушати бдҳод .

نقلست که یک روز درویشی نزدیک او آمد و گفت: شیخا مرا دعاا کن گفت: خداوند تعالی وقت خوشت بدهاد.

Гуфт : ки шайхи клоҳдўзӣ донистанӣу гоҳ гоҳ бидон машғӯл будӣу ҳрклоаҳ ки дӯхтӣ беш аз як дираму ёдўи дирами нафари вҳтӣу онкас ки кулоҳ ӯ бФрўхтии як дирам бова додӣ то ҳар ки ӯро пеш омадӣ бидодӣ он бнхстин касе ва як дирам ба нон додӣ то бар сиррӣ зовия омадӣ ва бо даравишон бихӯрадӣу баъд аз он ба кори кулоҳи пешини боқӣ будӣ кулоҳ дигар бадухтӣ .

گفت: که شیخ کلاهدوزی دانستنی و گاه گاه بدان مشغول بودی و هرکلاه که دوختی بیش از یک درم و یادو درم نفر وحتی و آنکس که کلاه او بفروختی یک درم باو دادی تا هر که او را پیش آمدی بدادی آن بنخستین کسی و یک درم به نان دادی تا بر سری زاویه آمدی و با درویشان بخوردی و بعد از آن به کار کلاه پیشین باقی بودی کلاه دیگر بدوختی.

Нақласт ки шайхро мурӣдӣ буд молдорў зкўтш мебоист додан як рӯзи пеш шайх омад ва гуфт : аиҳоолшихи зкўаҳи бкаҳ даҳум гуфт : бо ҳаркасӣ ки дилат қарор гирад он мард бирафт ва дар сиррии роҳ дарвеш дид нобӣно ки нишаста буд ва суол мекарду изтироби зоҳири дшоти дилаш бар ваии қрои ргФт : ки чашм надораду истеҳқоқ азим дорад он зкўаҳу чизе буи бидиҳам дурустии зар дар кӣса дошт берун оварад буи дод нобӣно даст зада вазн кард гарон намӯд донист ки зараст шодмон шуд мард бирафту бомдоди бдинҷо гузар кард ки роҳ гузораш биравӣ буд дид ки он нобӣно бо нобӣноӣ дигар мегуяд ки дирузи хоҷаи бдинҷо гузар карду дурустии зар ба ман бидод бирафтам ба фалони хароботу шаб то рӯз бо фалони мутрибаи дамӣ ъушрат кардам мурӣди шайх чун он шунид музтариб шуду пеш шайх омаду азҳоли нобӣнои хост ки бигӯед шайх кулоҳӣ фурӯхта буд ва бар ҳамон одат ки дошт як дирам бовай дод гуфт : бирав ҳар ки турои нахусти кас пеш омад бова бидиҳ мурӣди он дирам бастанд ва бирафт дар роҳи нахуст касе ки ӯро пеш омад алавӣ буд зуди он дирами шайхро бова дод вълўии он дирам бастанд ва бирафт мард гуфт : бош то дар ақаб ӯ биравам ва бингарам то ӯ ин дирами бача сарф мекунад пас дар пай ӯ бирафт то алавӣ ба хароба расед ба онҷо даромад Кебеки мурда аз зер ҷома бикашед ва бар онҷои биндохт ва берун омад ва мурӣд гуфт : эй ҷавонмард ба худованд бар ту ки рости гӯй то ин чаҳ ҳоласт ва ин чаҳ Кебеки мурда ки бдинҷо андохтӣ гуфт : бдонкаҳи ончӣ бар мо расидааст агар бигӯям аз ҳақи таъолӣ шикоят карда бошам аммо чун савганд азим додӣ ба зарурат бибояд гуфтани мардии дарвеш ва аёл дораму имрӯзи ҳафт рӯзаст ки ману аҳлу фарзандон таом наёфта ем гуфтам агар мароу аҳли маро сабр бошад Тифлон маро набошад ва ин барои эшон мубоҳ шудааст бабрам то эшон бихӯранду марои зли саволи сахти мёмд ки барои нафаси дасти пеш ғайр оварам азуии чизе талаб кунам ва мегуфтам худовандо ту май донеи азҳоли ману фарзандони ман бохабарӣ ки изтироб ба камол расидаасту маро аз халқи чизеи талаб кардан хуш намеояд ман дарин гуфтор будам ки ту ин дирам бмн додӣ чун ваҷҳ ҳалол ёфтам бирафтам ва он мурғи бёндохтм ва акнӯн барадам ва ин дар маро дар ваҷҳи қӯтӣ сарф кунам ва он мард таъаҷҷуб кард ва гуфт : аҷаби ҳолеи пеш шайх омаду пеш аз онкӣ бо шайх гуяд шайх гуфт : эй марди ин равшанаст ки ту бо ъўон муомила кунӣ ва бо золимони харид ва фурухт лоҷарами молӣ ки гирд ояд аз ҳаром буду зкўаҳи он ба чунин мард равад ки бо шароб диҳад ки асли кор дар муомилаасту гӯши бдхлу харҷи доштан ки ҳарчӣ бидиҳӣ ба ҷойгоҳ уфтад чунонкии ин дирам ки ман аз касби худ пайдо кардаам то лоҷарами сазовор алавӣ шуду ҳақ ба мустаҳаққ расед .

نقلست که شیخ را مریدی بود مالدارو زکوتش می‌بایست دادن یک روز پیش شیخ آمد و گفت: ایهاالشیخ زکوة بکه دهم گفت: با هرکسی که دلت قرار گیرد آن مرد برفت و در سری راه درویش دید نابینا که نشسته بود و سئوال می‌کرد و اضطراب ظاهر دشات دلش بر وی قرا رگفت: که چشم ندارد و استحقاق عظیم دارد آن زکوة و چیزی بوی بدهم درستی زر در کیسه داشت بیرون آورد بوی داد نابینا دست زده وزن کرد گران نمود دانست که زر است شادمان شد مرد برفت و بامداد بدینجا گذر کرد که راه گذارش بروی بود دید که آن نابینا با نابینای دیگر می‌گوید که دیروز خواجهٔ بدینجا گذر کرد و درستی زر به من بداد برفتم به فلان خرابات و شب تا روز با فلان مطربه دمی عشرت کردم مرید شیخ چون آن شنید مضطرب شد و پیش شیخ آمد و ازحال نابینا خواست که بگوید شیخ کلاهی فروخته بود و بر همان عادت که داشت یک درم باوی داد گفت: برو هر که ترا نخست کس پیش آمد باو بده مرید آن درم بستاند و برفت در راه نخست کسی که او را پیش آمد علوی بود زود آن درم شیخ را باو داد وعلوی آن درم بستاند و برفت مرد گفت: باش تا در عقب او بروم و بنگرم تا او این درم بچه صرف می‌کند پس در پی او برفت تا علوی به خرابه رسید به آنجا درآمد کبک مردهٔ از زیر جامه بکشید و بر آنجا بینداخت و بیرون آمد و مرید گفت: ای جوانمرد به خداوند بر تو که راست گوی تا این چه حالست و این چه کبک مرده که بدینجا انداختی گفت: بدانکه آنچه بر ما رسیده است اگر بگویم از حق تعالی شکایت کرده باشم اما چون سوگند عظیم دادی به ضرورت بباید گفتن مردی درویش و عیال دارم و امروز هفت روز است که من و اهل و فرزندان طعام نیافته‌ایم گفتم اگر مرا و اهل مرا صبر باشد طفلان مرا نباشد و این برای ایشان مباح شده است ببرم تا ایشان بخورند و مرا ذل سؤال سخت میامد که برای نفس دست پیش غیر آورم ازوی چیزی طلب کنم و می‌گفتم خداوندا تو می‌دانی ازحال من و فرزندان من باخبری که اضطراب به کمال رسیده است و مرا از خلق چیزی طلب کردن خوش نمی‌آید من درین گفتار بودم که تو این درم بمن دادی چون وجه حلال یافتم برفتم و آن مرغ بیانداختم و اکنون بردم و این در مرا در وجه قوتی صرف کنم و آن مرد تعجب کرد و گفت: عجب حالی پیش شیخ آمد و پیش از آنکه با شیخ گوید شیخ گفت: ای مرد این روشن است که تو با عوان معامله کنی و با ظالمان خرید و فروخت لاجرم مالی که گرد آید از حرام بود و زکوة آن به چنین مرد رود که با شراب دهد که اصل کار در معامله است و گوش بدخل و خرج داشتن که هرچه بدهی به جایگاه افتد چنانکه این درم که من از کسب خود پیدا کرده‌ام تا لاجرم سزاوار علوی شد و حق به مستحق رسید.

Нақласт ки трсоӣӣ дар рӯм шунида буд ки Бамёни мусулмонони аҳли фаросат бисёраст аз барои имтиҳон аз онҷо ба ҷониби доруссалом равон шуд мураққаъ дарушед ва худро бар шабиҳи суфиён бароа овараду Асо дар даст меомад то ба хонақоҳи шайхи абўолъбос қассоб даромад чун пой ба хонақоҳи дароварди шайхи мардии тунд буд чун назараш биравӣ афтод гуфт : ин бегона кист дар кори ошноён чаҳ кор дорад тарсо гуфт : яке маълум шуд аз онҷо берун омаду рӯ ба хонақоҳи шайхи абўолъбоси Наҳовандии ниҳоду онҷо нузул кард маълум шайх карданд ва ҳеҷ нагуфт : ва ӯро илтифот бисёр намӯд чунонкии тарсоро аз он ҳасани халқ ӯ хуш омад ва чаҳор моҳ онҷо бимонад ки бо эшон вузӯ ме сохт ва намоз мегузораду баъд аз чаҳор моҳи пойафзор дар пой кард то баравад шайхи оҳистаи дргўш ӯ гуфт : ки ҷавонмардӣ набошад ки бёӣии бодрўишони нону намаки хурӣ ва боишон суҳбати дорӣ ва ба охири ҳамчинонкӣ омада биравӣ яъне бегонаи оӣӣу бегона рӯй он тарсо дар ҳол мусулмон шуд ва онҷомқом кард ва ба кори мардонаи баромад то дар он кор бҳдӣ расед ки чун шайх вафот кард асҳоб иттифоқ карданду барҷои шайхи бншонднди рҳмҳоллаҳи алайҳ .

نقلست که ترسائی در روم شنیده بود که بمیان مسلمانان اهل فراست بسیار است از برای امتحان از آنجا به جانب دارالسلام روان شد مرقع درپوشید و خود را بر شبیه صوفیان براه آورد و عصا در دست می‌آمد تا به خانقاه شیخ ابوالعباس قصاب درآمد چون پای به خانقاه درآورد شیخ مردی تند بود چون نظرش بروی افتاد گفت: این بیگانه کیست در کار آشنایان چه کار دارد ترسا گفت: یکی معلوم شد از آنجا بیرون آمد و رو به خانقاه شیخ ابوالعباس نهاوندی نهاد و آنجا نزول کرد معلوم شیخ کردند و هیچ نگفت: و او را التفات بسیار نمود چنانکه ترسا را از آن حسن خلق او خوش آمد و چهار ماه آنجا بماند که با ایشان وضو می‌ساخت و نماز می‌گذارد و بعد از چهار ماه پای افزار در پای کرد تا برود شیخ آهسته درگوش او گفت: که جوانمردی نباشد که بیائی بادرویشان نان و نمک خوری و بایشان صحبت داری و به آخر همچنانکه آمدهٔ بروی یعنی بیگانه آئی و بیگانه روی آن ترسا در حال مسلمان شد و آنجامقام کرد و به کار مردانه برآمد تا در آن کار بحدی رسید که چون شیخ وفات کرد اصحاب اتفاق کردند و برجای شیخ بنشاندند رحمةالله علیه.