Он ҳомили амонати он омили диёнати он азиз бе злли он хатир бе халали он сӯхтаи ҳуби алўтни шайхи Абулфазли ҳасани рҳмҳоллаҳи алайҳи ягонаи замон буду латифи ҷаҳон ва дар тақвоу муҳаббату маънӣу футуввати дараҷа баланд дошт ва дар каромату фаросат аз андозаи берун буду дрмъорФу ҳақоиқи ангушти намо буду сарахсӣ буду пери шайхи Абӯсаиди абўолхир ӯ буд .

آن حامل امانت آن عامل دیانت آن عزیز بی‌زلل آن خطیر بی‌خلل آن سوخته حب الوطن شیخ ابوالفضل حسن رحمةالله علیه یگانهٔ زمان بود و لطیف جهان و در تقوی و محبت و معنی و فتوت درجهٔ بلند داشت و در کرامت و فراست از اندازه بیرون بود و درمعارف و حقایق انگشت نما بود و سرخسی بود و پیر شیخ ابوسعید ابوالخیر او بود.

Нақласт ки ҳар вақт ки шайхи Абӯсаидро қабзӣ будӣ гуфтӣ асб зин кунед то ба ҳаҷ рӯем ба мазори аўомдӣ ва тавоф кардӣ то он қабз бархестӣ ва низ ҳар мурӣди шайхи Абӯсаид ки андешаи ҳаҷ ттўъ кардӣ ӯро басари хоки шайх бўолФзл фиристодӣ гуфтӣ он хокро зиёрат кун ва ҳафт бори гирди он тавоф кун то мақсӯди ту ҳосил шавад .

نقلست که هر وقت که شیخ ابوسعید را قبضی بودی گفتی اسب زین کنید تا به حج رویم به مزار اوآمدی و طواف کردی تا آن قبض برخاستی و نیز هر مرید شیخ ابوسعید که اندیشه حج تطوع کردی او را بسر خاک شیخ بوالفضل فرستادی گفتی آن خاک را زیارت کن و هفت بار گرد آن طواف کن تا مقصود تو حاصل شود.

Нақласт ки касеро шайхи Абӯсаиди қудси аллоҳ сира пурсед ки ин ҳамаи давлат аз куҷо ёфтӣ гуфт : бар канори ҷӯй об мерафтам пери шайхи Абулфазл аз он ҷониб дигар мерафт чашмаш бар мо афтод ин ҳамаи давлат аз онҷост .

نقلست که کسی را شیخ ابوسعید قدس الله سره پرسید که این همه دولت از کجا یافتی گفت: بر کنار جوی آب می‌رفتم پیر شیخ ابوالفضل از آن جانب دیگر می‌رفت چشمش بر ما افتاد این همه دولت از آنجاست.

Нақласт аз эмоми хиромӣ ки гуфт : кӯдак будам бар дарахтӣ тӯт шудам баргу шох он мезадам шайхи Абулфазл май гузашт ва маро надид донистам ки аз худ ғоибаст вбдл бо ҳақи ҳозир ба ҳукми инбисоти сар бар оварад вагуфт : бори худоёи як сол бешаст то ту мроднгии надодӣ то мӯии сар боз кунам бодӯстон чунин кунанд дар ҳоли ҳамаи ағсону авроқи дарахтон зар дидам гуфт : аҷаби кории ҳамаи таъризи мо бо эърозаст гушоиши длро бо ту суханӣ натавон гуфт

نقلست از امام خرامی که گفت: کودک بودم بر درختی توت شدم برگ و شاخ آن می‌زدم شیخ ابوالفضل می‌گذشت و مرا ندید دانستم که از خود غایب است وبدل با حق حاضر به حکم انبساط سر بر آورد وگفت: بار خدایا یک سال بیش است تا تو مرادنگی ندادی تا موی سر باز کنم بادوستان چنین کنند در حال همه اغصان و اوراق درختان زر دیدم گفت: عجب کاری همه تعریض ما با اعراض است گشایش دلرا با تو سخنی نتوان گفت

Нақласт ки дар сарахси ҷавонӣ буд вола гашта внмоз намекард гуфтанд чаро намоз намекунӣ гуфт : об куҷост дасташ бигирифтанд ва бар сари чоҳи бурданду далви бдўнмўднди сездаҳ шабонаи рӯзи даст дар вай зада буд шайх Абулфазл гуфт : ӯро дар хона бояд кард ки давр карда шаръаст .

نقلست که در سرخس جوانی بود واله گشته ونماز نمی‌کرد گفتند چرا نماز نمی‌کنی گفت: آب کجاست دستش بگرفتند و بر سر چاه بردند و دلو بدونمودند سیزده شبانه روز دست در وی زده بود شیخ ابوالفضل گفت: او را در خانه باید کرد که دور کردهٔ شرع است.

Нақласт ки як рӯзи шайхи луқмони сарахсии наздик Абулфазл омад ӯро дид ҷузвӣ дар даст гуфт : дарин ҷузв чаҳ миҷўӣӣ гуфт : ҳамон чиз ки ту дртрки ин меҷўӣӣ гуфт : пас ин хилоф чарост гуфт : хилофи ту май бинӣ ки аз ман ҳамеи пурсӣ ки чаҳ май ҷўӣӣ аз мастии ҳушёри шӯ ва аз ҳушёрии безори гирд то хилоф бархезад то бадоне ки ман ва ту чаҳ металабем .

نقلست که یک روز شیخ لقمان سرخسی نزدیک ابوالفضل آمد او را دید جزوی در دست گفت: درین جزو چه میجوئی گفت: همان چیز که تو درترک این می‌جوئی گفت: پس این خلاف چراست گفت: خلاف تو می‌بینی که از من همی پرسی که چه می‌جوئی از مستی هشیار شو و از هشیاری بیزار گرد تا خلاف برخیزد تا بدانی که من و تو چه می‌طلبیم.

Нақласт ки касе ба наздики шайх Абулфазл омад ва гуфт : турои дӯш ба хоб дидам мурдау брҷнозаҳи ниҳода пер гуфт : хомӯш ки он хоби худро дидӣ ки эшон ҳаргиз намиранд алои ман ъоши биллоҳи лоямут абадан .

نقلست که کسی به نزدیک شیخ ابوالفضل آمد و گفت: ترا دوش به خواب دیدم مرده و برجنازهٔ نهاده پیر گفت: خاموش که آن خواب خود را دیدی که ایشان هرگز نمیرند الا من عاش بالله لایموت ابدا.

Нақласт ки аз шайхи Абӯсаиди абўолхир ки гуфт : ба сарахс шудам пери Абулфазлро гуфтам ки мар орзӯӣ онаст ки тафсири иҳбҳму иҳбўнаҳро аз лафзи ту истимоъ кунам гуфт : то шаби даройад ки шаби пардаи сар буд чун шаб даромад гуфт : ту қорӣ бош то ман музаккар бошам гуфт : ман иҳбўҳму иҳбўнаҳи брхўондми ҳафтсад тафсир кард ки мукаррар набӯд ва яке яке мушобеҳ нашуд то субҳи баромад ӯ гуфт : шаб бирафт ва мо ҳануз аз андӯҳу шодии ногуфтау ҳадиси мо ба поён нарасед гуфтам сар чист гуфт : тўӣӣ гуфтам срср чист гуфт : ҳам тўӣӣ .

نقلست که از شیخ ابوسعید ابوالخیر که گفت: به سرخس شدم پیر ابوالفضل را گفتم که مر آرزوی آنست که تفسیر یحبهم و یحبونه را از لفظ تو استماع کنم گفت: تا شب درآید که شب پرده سر بود چون شب درآمد گفت: تو قاری باش تا من مذکر باشم گفت: من یحبوهم و یحبونه برخواندم هفتصد تفسیر کرد که مکرر نبود و یکی یکی مشابه نشد تا صبح برآمد او گفت: شب برفت و ما هنوز از اندوه و شادی ناگفته و حدیث ما به پایان نرسید گفتم سر چیست گفت: توئی گفتم سرسر چیست گفت: هم توئی.

Нақласт ки шайхро гуфтанд борон наме борад дуо кун то борони боради он шаби барфӣ бузург борид рӯзӣ дигар гуфтанд чаҳ кардӣ гуфт :тарина во хӯрдам яъне ки ман қутбам чун ман хунак шудам ҳамаи ҷаҳон ки бар ман мегардад хунак шуд .

نقلست که شیخ را گفتند باران نمی‌بارد دعا کن تا باران بارد آن شب برفی بزرگ بارید روزی دیگر گفتند چه کردی گفت: ترینه وا خوردم یعنی که من قطبم چون من خنک شدم همه جهان که بر من می‌گردد خنک شد.

Нақласт ки ӯро гуфтанд дъоӣӣ кун аз барои ин султон то магар ба шавад ки ситамҳо меравад соъатӣ андеша кард онгоҳ гуфт : бас хӯрдам меед ин гуфтор яъне ӯ дар миён мебинад ва аз мозӣ ёд мекунеду мстқблро ёд мекунед вақтро бошед .

نقلست که او را گفتند دعائی کن از برای این سلطان تا مگر به شود که ستمها می‌رود ساعتی اندیشه کرد آنگاه گفت: بس خوردم میاید این گفتار یعنی او در میان می‌بیند و از ماضی یاد می‌کنید و مستقبل را یاد می‌کنید وقت را باشید.

Ва гуфт : ҳақиқат дўчизаст ҳасани аФтқор ба худоӣ ва ин аз усӯл убудийятасту ҳасани иқтидо кардани брсўли худоӣ ва ин онаст ки нафасро дарави ҳеҷ насиб ва роҳат нест .

و گفت: حقیقت دوچیز است حسن افتقار به خدای و این از اصول عبودیت است و حسن اقتدا کردن برسول خدای و این آنست که نفس را درو هیچ نصیب و راحت نیست.

Нақласт ки чун вФотш наздик расед гуфтанд турои фалони ҷой дрхок кунем ки онҷои хоки машойих ва бузургон аст гуфт : зинҳор ман кистам ки маро дар ҷавори чунон қавм дрхок кунед бар болои он тел хоҳам онҷои хроботёну дўолки бозон дар хоканд дар баробари эшон маро дар хок кунед ки эшон брҳмт ӯ наздиктар бошанд ки бештари оби ташнагонро диҳанд рҳмҳоллаҳи алайҳ .

نقلست که چون وفاتش نزدیک رسید گفتند ترا فلان جای درخاک کنیم که آنجا خاک مشایخ و بزرگان است گفت: زنهار من کیستم که مرا در جوار چنان قوم درخاک کنید بر بالای آن تل خواهم آنجا خراباتیان و دوالک بازان در خاکند در برابر ایشان مرا در خاک کنید که ایشان برحمت او نزدیکتر باشند که بیشتر آب تشنگان را دهند رحمةالله علیه.