Чу шуд ёр бо бораи гоми зан
چو شد یار با بارهٔ گام زن
Баранд асби гарми он длороми зан
براند اسب گرم آن دلارام زن
Ҳаме ронад то сӯй лашкар расед
همی راند تا سوی لشکر رسید
зи гирди ду лашкари ҳаво тира дид
ز گرد دو لشکر هوا تیره دید
Ду ошиқ бар он сон чу ду кӯҳ рӯй
دو عاشق بر آن سان چو دو کوه روی
Гурозон ва рӯй овареда биравӣ
گرازان و روی آوریده بروی
Дил ҳар ду аз меҳри пардохта
دل هر دو از مهر پرداخته
Ҳамин ва ҳамон ҷангро сохта
همین و همان جنگ را ساخته
Нигаҳ кард глшоаҳи сӯии набард
نگه کرد گلشاه سوی نبرد
Бидид он ду гардани каши шермард
بدید آن دو گردن کش شیرمرد
Яке бади рабиъи ибни аданон ба ном
یکی بد ربیع ابن عدنان به نام
Дигар варақаи бади номи ибни алҳмом
دگر ورقه بد نام ابن الهمام
Баробар шуда ҳар ду бо як дигар
برابر شده هر دو با یک دگر
Яке кӣнаи дор ва яке кӣнаи вар
یکی کینه دار و یکی کینه ور
Тани варақа бо хок пайваста дид
تن ورقه با خاک پیوسته دید
Ба захми балои рон ӯ хаста дид
به زخم بلا ران او خسته دید
Ту гуфтӣ кӣ оташ барафрӯхтанд
تو گفتی کی آتش برافروختند
Мари он гули рухонро дарав сӯхтанд
مر آن گل رخان را درو سوختند
зи дили сӯй дида баровард хӯн
ز دل سوی دیده برآورد خون
зи мураккаби ҳаме хост шуд сарнигӯн
ز مرکب همی خواست شد سرنگون
Валикин ба ҷилдии тани хештан
ولیکن به جلدی تن خویشتن
Нигаҳ дошт он лаъибати сими тан
نگه داشت آن لعبت سیم تن
Дигарбора кард он длФрўзи моҳ
دگرباره کرد آن دلفروز ماه
Ба сӯии рабиъи ибни аданони нигоҳ
به سوی ربیع ابن عدنان نگاه
Замин дид аз хӯн ӯ лолаи гаван
زمین دید از خون او لاله گون
з бозуаш гашта равони сайли хӯн
ز بازوش گشته روان سیل خون
Ғами варақа бар ҷонаши хуштар ббўд
غم ورقه بر جانش خوشتر ببود
Длоромро меҳр варақа фузуд
دلارام را مهر ورقه فزود
Фарс пеш ронад оннигор бадеъ
فرس پیش راند آن نگار بدیع
Чу омад ба пеши сипоҳи рабиъ
چو آمد به پیش سپاه ربیع
зи баҳри назораи баҷои истод
ز بهر نظاره بجا ایستاد
Ки андари ҳиял буд сахти Авестоад
که اندر حیل بود سخت اوستاد
Ба сӯии рабиъу сӯии варақаи чашм
به سوی ربیع و سوی ورقه چشم
Ниҳоди он длороми пари кину хашм
نهاد آن دلارام پر کین و خشم
Ки то ҷанги он ҳар давон чун буд
که تا جنگ آن هر دوان چون بود
Аз он ду бамурдӣ кӣ афзӯн буд
از آن دو بمردی کی افزون بود
Ба майдони разми андари он ҳар ду гирд
به میدان رزم اندر آن هر دو گرد
Намуданд ҳар ду ҳамеи дасти барад
نمودند هر دو همی دست برد
Чу ду шери ошуфта бар як дигар
چو دو شیر آشفته بر یک دگر
Гуҳи ин ҳамлаовар , гуҳи он ҳамла бар
گه این حمله آور، گه آن حمله بر
Агрчнд аз ҷанг хаста баданд
اگرچند از جنگ خسته بدند
Вагар чанд дар ишқ баста баданд
وگر چند در عشق بسته بدند
зи кини дилу ҳамияти ному нанг
ز کین دل و حمیت نام و ننگ
Ҳаме тоза карданд ойини ҷанг
همی تازه کردند آیین جنگ
Ҳаме аз сами мураккабони набард
همی از سم مرکبان نبرد
Замину ҳаворо бапушед гирд
زمین و هوا را بپوشید گرد
зи баси мондагии мураккаби ҳардуон
ز بس ماندگی مرکب هردوان
Ҳамеи хӯни Фгнди ин ва он аз даҳон
همی خون فگند این و آن از دهان
Ҳаме кард глшаҳи назораи зи давр
همی کرد گلشه نظاره ز دور
Шуда дар ғами ишқи варақаи сабур
شده در غم عشق ورقه صبور
Биҷӯшед андари дили варақаи меҳр
بجوشید اندر دل ورقه مهر
зи ҳамияти мар ӯро барафрӯхт чеҳр
ز حمیت مر او را برافروخت چهر
Бузади бонг бар мураккаби боди пой
بزد بانگ بر مرکب باد پای
Биҷуст асп чун мурғи парони зи ҷой
بجست اسپ چون مرغ پران ز جای
зи баси тезии он бораи раҳи сипар
ز بس تیزی آن بارهٔ ره سپر
Хато кард ногуҳ даромад басар
خطا کرد ناگه درآمد بسر
Сару гардани асп бар ҳам шикаст
سر و گردن اسپ بر هم شکست
Ба дил варақа гуфт : аз қазо кас нараст !
به دل ورقه گفت: از قضا کس نرست!
БиФтоди мискини ситони брқФо
بیفتاد مسکین ستان برقفا
Рабиъ андар омад чу кӯҳи сафо
ربیع اندر آمد چو کوه صفا
Билразед варақа чу барги дарахт
بلرزید ورقه چو برگ درخت
Бигуфт : оҳи навмеди гаштами зи бахт !
بگفت: آه نومید گشتم ز بخت!
Рабиъи диловари зи зин дар биҷуст
ربیع دلاور ز زین در بجست
Чу ширии дижами байн кӣ биравӣ нишаст
چو شیری دژم بین کی بروی نشست
Чу шуд варақаи андари каф ӯ забун
چو شد ورقه اندر کف او زبون
Кашидаш яке ханҷари оби гаван
کشیدش یکی خنجر آب گون
Бидон то ба ханҷари бабради сараш
بدان تا به خنجر ببرد سرش
Баради сар ба наздики он дилбараш
برد سر به نزدیک آن دلبرش
Сари даст ӯ варақа бигирифт сахт
سر دست او ورقه بگرفت سخت
Чу дидаш кӣ як бораи баргашти бахт
چو دیدش کی یک باره برگشت بخت
Бигуфто барин дил мефизой дард
بگفتا برین دل میفزای درد
Ба ҳақи худованди ҷаббору фард
به حق خداوند جبار و فرد
Аз он пеш то кам дрории зи пой
از آن پیش تا کم درآری ز پای
Яке рӯй глшоаҳи моро намой
یکی روی گلشاه ما را نمای
Кунунам макаш , даст ва поем бабанд
کنونم مکش، دست و پایم ببند
Бабр назд он зоди сару баланд
ببر نزد آن زاد سر و بلند
Бадӣдори он моҳ меҳмон кунам
بدیدار آن ماه مهمان کنم
Ба пеши ваии онгоҳ қурбон кунам
به پیش وی آنگاه قربان کنم
Чу як бори дигари бубинамаш рӯй
چو یک بار دیگر ببینمش روی
Туами каш чу бикашади марои ишқи ӯй
توام کش چو بکشد مرا عشق اوی
Чу бишунид гуфтори варақаи рабиъ
چو بشنید گفتار ورقه ربیع
Бигуфт : омадами пеши кории бадеъ
بگفت: آمدم پیش کاری بدیع
Бадв гуфт : эй бе вафои бади сгол
بدو گفت: ای بی وفا بد سگال
Чаро қасд кардӣ ба сӯии ҷидол ?
چرا قصد کردی به سوی جدال؟
Кунун кўФтодӣ ба чангами асир
کنون کوفتادی به چنگم اسیر
Шудӣ кунад рой ва шудӣ кунад вир
شدی کند رای و شدی کند ویر
Ба савганди бастии диламро ? равост
به سوگند بستی دلم را؟ رواست
Кунам ончат акнӯн маро ду ҳавост
کنم آنچت اکنون مرا دو هواست
Барам ман туро сӯии глшоаҳи ту
برم من تو را سوی گلشاه تو
Ба поён барам умри кӯтоҳи ту
به پایان برم عمر کوتاه تو
Бигуфт ин ва аз сина ӯ биҷуст
بگفت این و از سینهٔ او بجست
Ду дасташи пас пушт муҳкам бибаст
دو دستش پس پشت محکم ببست
Фгндш ба гардани даруни полҳнг
فگندش به گردن درون پالهنگ
Пиёда кашидаш ба майдони ҷанг
پیاده کشیدش به میدان جنگ
Чу глшоаҳи виро ба майдон бидид
چو گلشاه ویرا به میدان بدید
Сӯии дидаи хӯни дилаши брдўид
سوی دیده خون دلش بردوید
Намонад инч бар ҷонаши орому сабр
نماند ایچ بر جانش آرام و صبر
Ба кӣна даромад чу як пораи абр
به کینه درآمد چو یک پاره ابر
Чўҷонони Марвро бидон сон бидид
چوجانان مرو را بدان سان بدید
Даромад яке наърае бар кашид
درآمد یکی نعره ای بر کشید
Бадишон чу танг андар омад зи роҳ
بدیشان چو تنگ اندر آمد ز راه
зи рух парда бикшод ва бинмуд моҳ
ز رخ پرده بگشاد و بنمود ماه
Ъамома хаз аз сар ба беруни Фгнд
عمامهٔ خز از سر به بیرون فگند
Ба лашкар намӯд он ду мишкӣни каманд
به لشکر نمود آن دو مشکین کمند
Чу пардаи зи рухсор ӯ даври гашт
چو پرده ز رخسار او دور گشت
Ҳама рӯй майдони пар аз нури гашт
همه روی میدان پر از نور گشت
Аз он мӯии хушбӯӣ ва он рӯй пок
از آن موی خوشبوی و آن روی پاک
Пар аз лола шуд санг ва аз машки хок
پر از لاله شد سنگ و از مشک خاک
Ду лашкари аҷаби монда аз рӯй ӯй
دو لشکر عجب مانده از روی اوی
Аз он қаду болоу гесуии ӯй
از آن قد و بالا و گیسوی اوی
Бигуфтанду иҳк ! зи абри сиёҳ
بگفتند و یحک! ز ابر سیاه
Чигуна падед омад ин турфаи моҳ !
چگونه پدید آمد این طرفه ماه!
Рабиъи ибни аданон чу ӯро бидид
ربیع ابن عدنان چو او را بدید
Ббди хирау сӯй ӯ бингаред
ببد خیره و سوی او بنگرید
Гумонеи чунон баради кони моҳ рӯй
گمانی چنان برد کان ماه روی
зи меҳр дил омад бадӣдори ӯй
ز مهر دل آمد بدیدار اوی
Ба тФсиди андари дилаши меҳри ӯй
به تفسید اندر دلش مهر اوی
Чу чашмаш барофтод бар чеҳри ӯй
چو چشمش برافتاد بر چهر اوی
Фарси пеш ӯ ронад , гуфт : эй нигор
فرس پیش او راند، گفت: ای نگار
Чаро омадӣ ? зуд ҳуҷҷат биор
چرا آمدی؟ زود حجت بیار
Магар бе ман эй дӯст ғамгин шудӣ
مگر بی من ای دوست غمگین شدی
зи ҳиҷрони ман зор ва мискин шудӣ
ز هجران من زار و مسکین شدی
Кӣ ман бе ту эй дӯст чунон бидам
کی من بی تو ای دوست چونان بدم
Ту гуфтӣ кӣ дар банд ва зиндон бидам
تو گفتی کی در بند و زندان بدم
Набоистат омад ҳамеи сӯии ман
نبایستت آمد همی سوی من
Вагар чанд ншкибӣ аз рӯй ман
وگر چند نشکیبی از روی من
Ки ман зии ту бо варақа оем ҳаме
که من زی تو با ورقه آیم همی
зи кӣнаи дилашро бхоими ҳаме
ز کینه دلش را بخایم همی
Ба пеш ту хоҳамаш гардан задан
به پیش تو خواهمش گردن زدن
Кӣ то ман зи ту брхўрми ту зи ман
کی تا من ز تو برخورم تو ز من
зи гуфтор ӯ варақа шуд сӯгвор
ز گفتار او ورقه شد سوگوار
Бигуфто ки ҳам ҷон шуд ва ҳам нигор
بگفتا که هم جان شد و هم نگار
Гумони баради мискини магар бо рабиъ
گمان برد مسکین مگر با ربیع
Бпиўсти меҳри оннигор бадеъ
بپیوست مهر آن نگار بدیع
Бигуфт ар кунун кушта гирдам равост
بگفت ار کنون کشته گردم رواست
Ки куштани марои роҳат аз ҳар балост
که کشتن مرا راحت از هر بلاست
Ҳаме ронад глшоаҳ бо меҳру ранг
همی راند گلشاه با مهر و رنگ
Саманди сафи ошӯбро нарму танг
سمند صف آشوب را نرم و تنگ
Бидон сон кӣ ман зӣ ту оем ҳаме
بدان سان کی من زی تو آیم همی
зи дили меҳрбонии намоями ҳаме
ز دل مهربانی نمایم همی
Чу аз раҳ раседаш бар ҳар ду танг
چو از ره رسیدش بر هر دو تنگ
Накард инч бар ҷойгаҳ бар диранг
نکرد ایچ بر جایگه بر درنگ
Яке найза зад он сутӯдаи ҳунар
یکی نیزه زد آن ستوده هنر
Рабиъи фурӯмояро бар ҷигар
ربیع فرومایه را بر جگر
Синонаш гузоред аз сўни пушт
سنانش گذارید از سون پشت
Бар он сони бзории мар ӯро бикушт
بر آن سان بزاری مر او را بکشت
Бзир омаду дасти варақаи кушод
بزیر آمد و دست ورقه گشاد
Сӯии лашкари хўиси рафтанди шод
سوی لشکر خویس رفتند شاد
Чу варақаи зи глшоаҳ чунон бидид
چو ورقه ز گلشاه چونان بدید
зи шодӣ ту гуфтӣ ҳаме бар парид
ز شادی تو گفتی همی بر پرید
Ду рухсораш аз хуррамӣ барфурӯхт
دو رخسارش از خرمی برفروخت
Ба тири тараби чашми ғамро бадухт
به تیر طرب چشم غم را بدوخت
Банӣ шебау қавм ӯ аз нишот
بنی شیبه و قوم او از نشاط
Кашиданд аз дил ба шодии бисот
کشیدند از دل به شادی بساط
Равон аз ҳама ғам бипардохтанд
روان از همه غم بپرداختند
зи шодии ҳама дил барандохтанд
ز شادی همه دل برانداختند
Ҳамаи як ба як наъра бардоштанд
همه یک به یک نعره برداشتند
Бар аъдои ҳама гардан афроштанд
بر اعدا همه گردن افراشتند
Ҳамаи збёнро зи тимору ғам
همه ضبیان را ز تیمار و غم
Сияҳ шуд ҷаҳон ва нигун шуд илм
سیه شد جهان و نگون شد علم
Шуданд аз ънои ҳамчуи дили бардагон
شدند از عنا همچو دل بردگان
Чу осемасорону пажмурдагон
چو آسیمه ساران و پژمردگان
Ҳилоли он куҷои боби глшоаҳ буд
هلال آن کجا باب گلشاه بود
Диловар , бадви рӯзи гуми роҳ буд
دلاور، بدو روز گم راه بود
зи тимори фарзанди дили хаста буд
ز تیمار فرزند دل خسته بود
Кӣ бахт аз буриши ногаҳони ҷуста буд
کی بخت از برش ناگهان جسته بود
Чу духтари бадв боз додаш худоӣ
چو دختر بدو باز دادش خدای
Шудаи давлаташ боз омад биҷой
شده دولتش باز آمد بجای
Равонро чу аз банди ғам ҷуста дид
روان را چو از بند غم جسته دید
Дили хеш бо бахт пайваста дид
دل خویش با بخت پیوسته دید
Ҳамаи лашкар аз шавқ карданд боз
همه لشکر از شوق کردند باز
Ба дил бар дар шодкомӣу ноз
به دل بر در شادکامی و ناز
Рабиъи ҷаҳони сӯз чун кушта шуд
ربیع جهان سوز چون کشته شد
Ҳамаи давлаташи ҷумла баргашта шуд
همه دولتش جمله برگشته شد
Ду фарзанди бади Марвро ҷанги ҷӯй
دو فرزند بد مرو را جنگ جوی
Далеру сафи ошӯбу фарҳанги ҷӯй
دلیر و صف آشوب و فرهنگ جوی
Чу бар бобашон давлат омад басар
چو بر بابشان دولت آمد بسر
Ба кӣна бурун ронад меҳтари писар
به کینه برون راند مهتر پسر
Бар Бобак омад , грстши бзор
بر بابک آمد، گرستش بزار
Пар аз хӯн дил карда рӯйу канор
پر از خون دل کرده روی و کنار
Чаҳ гуфташ ? бигуфт : эй гиромии падар
چه گفتش؟ بگفت: ای گرامی پدر
Аё шоҳи сафи дори оҳани ҷигар
ایا شاه صف دار آهن جگر
Дариғо кӣ бар даст бе моягон
دریغا کی بر دست بی مایگان
Банногоҳ кушта шудӣ ройгон
بناگاه کشته شدی رایگان
Валикин ба кини ту ман ҳам кунун
ولیکن به کین تو من هم کنون
Кунам рӯй ин дашти дарёии хӯн
کنم روی این دشت دریای خون
Бигуфт ин ва аз кӣнаи дили ғулом
بگفت این و از کینهٔ دل غلام
Буғурред монанди раъд аз ғмом
بغرید مانند رعد از غمام