Баранд аспи тозӣ ба кирдори бод

براند اسپ تازی به کردار باد

Биёмад миёни масофи истод

بیامد میان مصاف ایستاد

Ҳаме гуфт : имрӯз рӯз манаст

همی گفت: امروز روز منست

Натарсам гарми душман ?оҳар манаст

نترسم گرم دشمن آهرمنست

Аё шаҳи саворони биёеди ҳин

ایا شهسواران بیایید هین

Биёеду бахти озмоииди ҳин

بیایید و بخت آزمایید هین

Чу ман аз пай кин бибастам камар

چو من از پی کین ببستم کمر

Бадарами ман оҳани дилонро ҷигар

بِدَرَّم من آهن‌دلان را جگر

Биёеду пўииди сӯии набард

بیایید و پویید سوی نبرد

Мабошед , пошед бар моҳи гирд

مباشید، پاشید بر ماه گرد

Чу шуд варақаи огаҳи зи гуфтори ӯй

چو شد ورقه آگه ز گفتار اوی

Ният кард рафтан ба пайкори ӯй

نیت کرد رفتن به پیکار اوی

Ҷароҳати бёгнду ронро бибаст

جراحت بیاگند و ران را ببست

Биҷуст аз бар хинг ҷангӣ нишаст

بجست از بر خنگ جنگی نشست

Дилу ҷон глшоаҳ шуд ношикеб

دل و جان گلشاه شد ناشکیب

з рафтан ба ҷон андар омад наҳиф

ز رفتن به جان اندر آمد نهیب

Ки бо он ҳамаи сустӣу хастагӣ

که با آن همه سستی و خستگی

Ҳаме кард бо кӣнаи пайвастагӣ

همی کرد با کینه پیوستگی

Саросема шуд монад аз ваии шигифт

سراسیمه شد ماند از وی شگفت

Бузади чанги даст ва анонаш гирифт

بزد چنگ دست و عنانش گرفت

Бигуфташ ба мардӣ чаҳ нозии ҳаме

بگفتش به مردی چه نازی همی

Ба беҳуда чун ҷангсозӣ ҳаме ?

به بیهوده چون جنگ سازی همی؟

Ман инак ҳамеи пеш рӯй туам

من اینک همی پیش روی تو ام

Ҳиммати ёр ва ҳам мҳрҷўии туам

همت یار و هم مهرجوی توم

Чаро ғам ба ғами брФзоиии ҳаме

چرا غم به غم برفزایی همی

Ба беҳудаи ранҷи озмоиии ҳаме ?

به بیهوده رنج آزمایی همی؟

?герат бо хирад ҳаст пайвастагӣ

گرت با خرد هست پیوستگی

Чигуна кунӣ ҷанг бо хастагӣ ?

چگونه کنی جنگ با خستگی؟

Ту биншин кӣ акнӯн ба ҷои ту ман

تو بنشین کی اکنون به جای تو من

Шавам сӯии майдон барои ту ман

شوم سوی میدان برای تو من

Расонами варои ҳам кунун зии падар

رسانم ورا هم کنون زی پدر

Ки назд падар беҳтар ояд писар

که نزد پدر بهتر آید پسر

Бигуфт ин ва аз кӣна оҳанг кард

بگفت این و از کینه آهنگ کرد

Ҷаҳон бар дили душманон танг кард

جهان بر دل دشمنان تنگ کرد

Фгнди аспро дар миён бирез

فگند اسپ را در میان بریز

зи кӣнаи броҳихти шамшери тез

ز کینه برآهیخت شمشیر تیز

Бигуфт : инак омад кӣ аждаҳо

بگفت: اینک آمد یکی اژدها

Ки марг аз наҳифаш нагардад раҳо

که مرگ از نهیبش نگردد رها

Заминро бадарад ба наъли саманд

زمین را بدرّد به نعل سمند

зи ҳалро дарорад ба хами каманд

زحل را درآرد به خم کمند

Бигуфт ин вазади бонгро брФрс

بگفت این و زد بانگ را بر فرس

Фарси ҷусти зераш чу мурғ аз қафас

فرس جست زیرش چو مرغ از قفس

Фурӯ кард шамшерро дар ниёам

فرو کرد شمشیر را در نیام

Ба найза бигардед гирди ғулом

به نیزه بگردید گرد غلام

Ғулом андар омад ба кирдори абр

غلام اندر آمد به کردار ابر

Бигардед гардиш чу ғурони ҳзбр

بگردید گردش چو غران هزبر

зи қатли падари бади дилаши сӯхта

ز قتل پدر بُد دلش سوخته

Ба ҷони андараши оташи афрӯхта

به جان اندرش آتش افروخته

Ду бабр бар ошуфтаи теғи зан

دو ببر بر آشفتهٔ تیغ‌زن

Бгштнд бо як дигар ҳар ду тан

بگشتند با یک دگر هر دو تن

Даромад канизак чу тунди аждаҳо

درآمد کنیزک چو تند اژدها

Ки аз банд ғам гашта бошад раҳо

که از بند غم گشته باشد رها

Ба синаи буриши таъна Эй зад дурушт

به سینه برش طعنه‌ای زد درشت

Сари найзаи бгзошт аз сӯии пушт

سر نیزه بگذاشت از سوی پشت

Бигуфт : эй далерону гардани кашон

بگفت: ای دلیران و گردن‌کشان

Сарону шуҷоъону мардуми кашон

سران و شجاعان و مردم‌کُشان

Кӣ ояд дигар пеши пели дижам

کی آید دگر پیش پیل دژم

Кӣ то банд ӯ бгслонми зиҳам

کی تا بند او بگسلانم ز هم

Чу кеҳтар бародар шунид ин сухан

چو کهتر برادر شنید این سخن

Биҷӯшед аз кӣнаи он сарви бен

بجوشید از کینه آن سرو بن

Яке наъра зад кӯдаки шери дил

یکی نعره زد کودک شیردل

Ки гаштанди зи он наъраи гардони хаҷал

که گشتند ز آن نعره گُردان خجل

Чунон шери дил буд кеҳтари писар

چنان شیردل بود کهتر پسر

Ки пел аз наҳифаш фитодӣ басар

که پیل از نهیبش فتادی به سر

Ба гардани кашон бар сроФроштӣ

به گردن‌کشان بر سر افراشتی

Сари найза аз санги бгзоштӣ

سر نیزه از سنگ بگذاشتی

Яке ҳамла кард ӯ ба глшоаҳ бар

یکی حمله کرد او به گلشاه بر

Гирифт ӯ камӣнро бар он моҳ бар

گرفت او کمین را بر آن ماه بر

Бирав низ глшоаҳи дилбари бгшт

بر او نیز گلشاه دلبر بگشت

Чу ду шери ошуфта бар содаи дашт

چو دو شیر آشفته بر ساده دشت

Замин аз туфи теғашон тафта шуд

زمین از تف تیغشان تفته شد

Дил ҳар ду бар марг ошуфта шуд

دل هر دو بر مرگ آشفته شد

Ба кафҳо даруни теғ ё зинда шуд

به کف‌ها درون تیغ یازنده شد

Ба танҳо даруни дил гдозндаҳ шуд

به تن‌ها درون دل گدازنده شد

Рухи моҳ бар чарх пӯшида шуд

رخ ماه بر چرخ پوشیده شد

Ба сарҳо даруни мағз ҷӯшида шуд

به سرها درون مغز جوشیده شد

Сутур аз таку пўиаҳ бечора шуд

ستور از تک و پویه بیچاره شد

Зираи шан ба тан бар ба сад пора шуд

زره‌شان به تن بر به صد پاره شد

зи ҳамлаи дил ҳар ду ранҷур шуд

ز حمله دل هر دو رنجور شد

Рух ҳар ду аз нур бенур шуд

رخ هر دو از نور بی‌نور شد

Чу эшон ба кӣнаи броўихтнд

چو ایشان به کینه برآویختند

Нишоту бало дар ҳам омехтанд

نشاط و بلا در هم آمیختند

Ғулом диловар даромад чу бод

غلام دلاور درآمد چو باد

Ба ҳамла ба наздики глшоаҳи шод

به حمله به نزدیک گلشاه شاد

Бузади найзае , омад андари буриш

بزد نیزه‌ای، آمد اندر برش

Ба як таънаи бФгнди худ аз сараш

به یک طعنه بفگند خود از سرش

Бараҳна шуд он машки партоби ӯй

برهنه شد آن مشک پُرتاب اوی

Падед омад он вирду симоби ӯй

پدید آمد آن ورد و سیماب اوی

Замини гашти гулнор аз рӯй ӯй

زمین گشت گلنار از روی اوی

Ҳавои гашти аттор аз буии ӯй

هوا گشت عطار از بوی اوی

Басои кас ки он рӯзи дил хаста шуд

بسا کس که آن روز دل خسته شد

Бдоми балои ҷон ӯ баста шуд

به دام بلا جان او بسته شد

Чу пайдо шуд он моҳ аз зери абр

چو پیدا شد آن ماه از زیر ابر

Аз он ҳар ду лашкари бполўди сабр

از آن هر دو لشکر بپالود صبر

Дили духтар аз дард шуд пари гиреҳ

دل دختر از درد شد پُرگِرِه

Басари брФгнди остини зира

به سر برفگند آستین زره

Хаҷали гашти вази шарм гум кард рой

خجل گشت وز شرم گم کرد رای

Шудаш суст аз хирагии дасту пой

شدش سست از خیرگی دست و پای

Ғуломи диловар чу ӯро бидид

غلام دلاور چو اورا بدید

Бадалаши андаруни фарш ғам густаред

بدلش اندرون فرش غم گسترید

Дилаш аз ғам ишқ шуд сӯхта

دلش از غم عشق شد سوخته

Чу шамъӣ шуд аз оташи афрӯхта

چو شمعی شد از آتش افروخته

Ба ишқи он писар аз падар даргузашт

به عشق آن پسر از پدر درگذشت

Ба якборагии сусту бечораи гашт

به یکبارگی سست و بیچاره گشت

Чу духтари чунон сар бараҳна бимонад

چو دختر چنان سر برهنه بماند

Сабки нома шермардӣ бихонад

سبک نامهٔ شیرمردی بخواند

Бузади найза ва худро аз замин

بزد نیزه و خود را از زمین

Баровард он духти насрини сарин

برآورد آن دخت نسرین سُرین

Сари он худро зуд бар сари ниҳод

سر آن خود را زود بر سر نهاد

Ту гуфтӣ ки ма бар сари афсари ниҳод

تو گفتی که مه بر سر افسر نهاد

Зҳмит бигардед гирди ғулом

ز حمیت بگردید گرد غلام

Писар буд дар шери мардии тамом

پسر بود در شیر مردی تمام

Бутӣ буд кӯдак , вале мард буд

بتی بود کودک، ولی مرد بود

Шуҷоъу далеру ҷавонмард буд

شجاع و دلیر و جوانمرد بود

Канизак зҳмит бирав ҳамла кард

کنیزک ز حمیت بر او حمله کرد

Бигардед андари масофи набард

بگردید اندر مصاف نبرد

Чу сӯии ғулом андар омад зи роҳ

چو سوی غلام اندر آمد ز راه

Бузади найзаи он лаъибати кӣнаи хоҳ

بزد نیزه آن لعبت کینه‌خواه

Писари найза ӯ гирифтӣ ба даст

پسر نیزهٔ او گرفتی به دست

Ба қӯти ҳамаи найза бар ҳам шикаст

به قوّت همه نیزه بر هم شکست

Чу духтари бадви кома дил баранд

چو دختر بدو کامهٔ دل براند

Ба кори ғуломи андарун хира монад

به کار غلام اندرون خیره ماند

Писар гуфт : эй дили рубои бадеъ

پسر گفت: ای دلربای بدیع

Манам номвари ғолиби ибни рабиъ

منم نامور غالب ابن ربیع

Ту пешами чунонӣ ба майдони ҷанг

تو پیشم چنانی به میدان جنگ

Ки нахчири бечораи пеши паланг

که نخچیر بیچاره پیش پلنگ

Кунун эй парии чеҳраи хуб рӯй

کنون ای پری‌چهرهٔ خوبروی

Ба як сўнаҳи ин кӣна ва гуфту гӯй

به یک سو نه این کینه و گفت و گوی

Маро бо ту имрӯз пайкор нест

مرا با تو امروز پیکار نیست

Марои ҷуфти неу туро ёр нест

مرا جفت نی و تو را یار نیست

Бародар бар дасти ту кушта шуд

برادر بر دست تو کشته شد

Падар аз балои ту сар гашта шуд

پدر از بلای تو سرگشته شد

Кунун кин дил аз меҳри гуми роҳи гашт

کنون کاین دل از مهر گم راه گشت

зи ҷангати марои дасти кӯтоҳи гашт

ز جنگت مرا دست کوتاه گشت

Наҷӯям зи ту кӣнаи ҳеҷ кас

نجویم ز تو کینهٔ هیچ کس

Маро дар ҷаҳони чеҳрат эй дӯсти бас

مرا در جهان چهرت ای دوست بس

Кунунгар ба меҳрами ту рағбат кунӣ

کنون گر به مهرم تو رغبت کنی

Бпоиӣ ва бо банда суҳбат кунӣ

بپایی و با بنده صحبت کنی

Тану ҷону молами ҳамаи он тест

تن و جان و مالم همه آن تست

Дилами бастаи аҳду паймони тест

دلم بستهٔ عهد و پیمان تست

Ту акнӯн азин банди бугсали гиреҳ

تو اکنون ازین بند بگسل گره

Шунидӣ , кунун посухами бози даҳ

شنیدی، کنون پاسخم باز ده

Бихандед духтари зи гуфтори ӯй

بخندید دختر ز گفتار اوی

Аз он ишқ ва аз нолаи зори ӯй

از آن عشق و از نالهٔ زار اوی

Бигуфташ : ҳануз эй писари кӯдакӣ

بگفتش: هنوز ای پسر کودکی

Абои кӯдакии сахти нои зиракӣ

ابا کودکی سخت نازیرکی

Турои ҷой нолидан ва мотамаст

ترا جای نالیدن و ماتمست

Ки андари дилати шод комӣ камаст

که اندر دلت شادکامی کمست

Гуҳи кӣнау ҷой бедодӣ аст

گه کینه و جای بیدادی است

Чаҳ ҷои арӯсӣ ва домодӣаст ?

چه جای عروسی و دامادی است؟

Ҳамаи хону мони ту пуршеван аст

همه خان و مان تو پُرشیون است

Туро чаҳ гуҳи лаҳву зан карданаст ?

ترا چه گه لهو و زن کردن است؟

Арӯси ту имрӯзи ҷуз гӯр нест

عروس تو امروز جز گور نیست

Ки бо бахти бади мари туро зӯр нест

که با بخت بد مر تو را زور نیست

Падарати андарин орзӯ ҷон бидод

پدرت اندرین آرزو جان بداد

Туро низ ҷон дод бояд ба бод

ترا نیز جان داد باید به باد

зи гуфтори глшоаҳи кӯдаки бтФт

ز گفتار گلشاه کودک بتفت

Барошуфт аз хашм ва кӣна гирифт

برآشفت از خشم و کینه گرفت

Бигуфто : касе кӯи сазовори банд

بگفتا: کسی کو سزاوار بند

Буд , нашунӯд аз хирадманди панд

بود، نشنود از خردمند پند

Касеро ки хоҳад ҳаме шуд ҳалок

کسی را که خواهد همی شد هلاک

Раҳи марг ӯ кӣ тавон кард пок ?

ره مرگ او کی توان کرد پاک؟

Бигуфт ин ва зад найзаро бар замин

بگفت این و زد نیزه را بر زمین

Броҳихти шамшери тез аз камӣн

برآهیخت شمشیر تیز از کمین

Яке теғ барон чу сӯзанда барқ

یکی تیغ برّان چو سوزنده برق

Бигуфто : манам Сайиди ғарбу шарқ

بگفتا: منم سید غرب و شرق

Агар бо миннати меҳр пайваста нест

اگر با منت مهر پیوسته نیست

Сарат аз сари теғи ман руста нест

سرت از سر تیغ من رسته نیست

Агар бо миннати дӯстӣ рӯй нест

اگر با منت دوستی روی نیست

Биҷузи гӯр бе шаки туро шӯй нест

بجز گور بی‌شک تو را شوی نیست

Бигуфт ин ва дар гардиш оварад гирд

بگفت این و در گردش آورد گرد

Аз оварад гетии пар аз гирд кард

از آورد گیتی پر از گرد کرد

Баровард теғу кушодаши бағал

برآورد تیغ و گشادش بغل

Ҳаме рафт бо теғи тезаши аҷал

همی رفت با تیغ تیزش اجل

Чу бар марг глшоҳш омад ҳаво

چو بر مرگ گلشاهش آمد هوا

Фурӯи ҳашт шамшери тез аз ҳаво

فرو هشت شمشیر تیز از هوا

Фарози сари он бути сим бар

فراز سر آن بت سیم بر

Канизаки зи теғаши бдздиди сар

کنیزک ز تیغش بدزدید سر

Сари теғи тез аз ваии андари гузашт

سر تیغ تیز از وی اندر گذشت

зи макри канизаки писари хираи гашт

ز مکر کنیزک پسر خیره گشت

Фрўҳшти теғаши басӯии саманд

فروهشت تیغش بسوی سمند

Сару гардани асп дар бар Фгнд

سر و گردن اسپ در بر فگند

Сутур канизак даромад зи пой

ستور کنیزک درآمد ز پای

Ҷудои гашт аз аспи он дили рубой

جدا گشت از اسپ، آن دلربای

Биҷуст аз замини пас ба кирдори меғ

بجست از زمین پس به کردار میغ

Бензад писар рафту бигузоради теғ

به نزد پسر رفت و بگذارد تیغ

Бузади теғ бар дасти аспи писар

بزد تیغ بر دست اسپ پسر

Қалам карду асп андар омад басар

قلم کرد و اسپ اندر آمد بسر

Ғулом аз далерии зи зин дар биҷуст

غلام از دلیری ز زین در بجست

Аз он пештари косп ӯ гашти паст

از آن پیشتر کاسپ او گشت پست

Ғуломи дили ошӯби шамшери зан

غلام دل آشوب شمشیر زن

Даромад ба кӣнаи сӯии шерзан

درآمد به کینه سوی شیرزن

БиФгнди шамшеру найзаи зи чанг

بیفگند شمشیر و نیزه ز چنگ

Бар духтар омад чу ғурони паланг

بر دختر آمد چو غرّان پلنگ

Бузад дар камари гоҳи духтари ду даст

بزد در کمرگاه دختر دو دست

Кашидаш сӯии хеш чун пели маст

کشیدش سوی خویش چون پیل مست

Канизак чу огоҳи гашт аз ҳунараш

کنیزک چو آگاه گشت از هنرش

Бузади даст ва гирифт банди камараш

بزد دست و گرفت بند کمرش

Барин ҳоли ду душмани кӣнаи хоҳ

برین حال دو دشمن کینه خواه

Бикуштӣ бгштнди як чанд гоҳ

بکشتی بگشتند یک چند گاه

Бгштнд ва зӯр озмуданд дайр

بگشتند و زور آزمودند دیر

На он гашти чира на ин гашти чир

نه آن گشت چیره نه این گشت چیر

Писари сахти неруи баду зӯрманд

پسر سخت نیرو بد و زورمند

Бетон буд монанди сарви баланд

به تن بود مانند سرو بلند

Диловари бадви ҷилду зӯри озмоӣ

دلاور بدو جلد و زور آزمای

Ба найзаи бикунадӣ кииро зи ҷой

به نیزه بکندی کُهی را ز جای

зи духтари фарозу фузуни бад ба зӯр

ز دختر فراز و فزون بد به زور

Буд шерро зӯри афзӯни зи гӯр

بود شیر را زور افزون ز گور

Зан ар бо мисли шери пели аФгнст

زن ار با مثل شیر پیل افگنست

Ба охири чунон дон ки зан ҳам занаст

به آخر چنان دان که زن هم زنست

Бузади дасти кӯдак ба кирдори дӯд

بزد دست کودک به کردار دود

Ба қӯти варо аз замин дар рабӯд

به قوّت ورا از زمین در ربود