Дӯшам , аз хоб буд чашми кҳил ;

دوشم، از خواب بود چشم کحیل؛

Гӯшами осӯда , хуши зи қолу зи қил

گوشم آسوده، خوش ز قال و ز قیل

То саҳар , дидаи фориғ аз дидан

تا سحر، دیده فارغ از دیدن

Лаби зи тақрир ва , хотир аз тхиил

لب ز تقریر و، خاطر از تخییل

Ҷустам аз хоби ногаҳон , гуфтӣ

جستم از خواب ناگهان، گفتی

Ки бмни суди боли Микоил

که بمن سود بال میکائیل

Шукрро , рӯи бқблаҳ аз иқбол ;

شکر را، رو بقبله از اقبال؛

Саҷда кардам ҳамеи пас аз тқбил

سجده کردم همی پس از تقبیل

Шбкӣ дидам аз сафо , чун рӯз ;

شبکی دیدم از صفا، چون روز؛

Равшан аз хур , на азҷмоли ҷамил

روشن از خور، نه ازجمال جمیل

Хандаи фонӯсро , зи нури чароғ ;

خنده فانوس را، ز نور چراغ؛

Нола ӣ ноқавсро , зи дасти абил

ناله ی ناقوس را، ز دست ابیل

Мӯбад , андари тарона созӣ занад ;

موبد، اندر ترانه سازی زند؛

Ходими хонақоҳ , дар тҳлил

خادم خانقاه، در تهلیل

Нафаси субҳ , дар кашокаши хур ;

نفس صبح، در کشاکش خور؛

Дмбдм , пояи поя дар таҳвил

دمبدم، پایه پایه در تحویل

Ҷяши шом , аз талиъа ӣ шаҳи рӯм ;

جیش شام، از طلیعه ی شه روم؛

Карда шуд рҳолу азми раҳил

کرده شد رحال و عزم رحیل

Аз сҳр , чашми ахтарони бнъос

از سهر، چشم اختران بنعاس

Вази саҳар , ноӣ тоирони бъўил

وز سحر، نای طایران بعویل

Бқсоси гузашта , гӯйӣ хост

بقصاص گذشته، گویی خاست

Субҳи содиқ , зи ҷой чун Њобил

صبح صادق، ز جای چون هابیل

Сари қобили шаб бурӣда фишонд

سر قابیل شب بریده فشاند

Бар уфуқи хӯни ҳнҷри қобил

بر افق خون حنجر قابیل

Ҷоми холӣ ва , микшони махмур ;

جام خالی و، میکشان مخمور؛

Ахтарони муртаиш , насими алил

اختران مرتعش، نسیم علیل

Аз буруҷи дувоздаҳ гона

از بروج دوازده گانه

Нима ӣӣ ошкор аз таъдил

نیمه یی آشکار از تعدیل

Сари хӯша , фишондаи донаи бхок

سر خوشه، فشانده دانه بخاک

Ҳосилаш бениёз аз таҳсил

حاصلش بی نیاز از تحصیل

Дар тарозу , кавокиби рахшон ;

در ترازو، کواکب رخشان؛

Зари мавзуни фишонда , сими мкил

زر موزون فشانده، سیم مکیل

Карда баҳром , зон зар ва зон сим ;

کرده بهرام، زان زر و زان سیم؛

Сориқонро ба теғ , қатъи сиблат

سارقان را به تیغ، قطع سبیل

Карда онҷо , чу ҳиндӯони кайвон ;

کرده آنجا، چو هندوان کیوان؛

Бшкр , заҳр аз фусуни табдил !

بشکر، زهر از فسون تبدیل!

Тири симин , бузаи ниҳодаи камон ;

تیر سیمین، بزه نهاده کمان؛

То нчинд касе рутаб з нахайл

تا نچیند کسی رطب ز نخیل

Шохи бузғола , ҳамчуи шохи дарахт ;

شاخ بزغاله، همچو شاخ درخت؛

Пари шукуфаи зи нору себу шалил

پر شکوفه ز نار و سیب و شلیل

Чу ду бт , дар канор шат дидам ;

چو دو بط، در کنار شط دیدم؛

Гашта насрин бар мҷраҳи нзил

گشته نسرین بر مجره نزیل

Буд равшани ситорагон , дар далв

بود روشن ستارگان، در دلو

ё чикони қатраҳо , зи далви сҷил

یا چکان قطره ها، ز دلو سجیل

Тири заррини қалам , муқӣми онҷо

تیر زرین قلم، مقیم آنجا

Дар ҳисобаш на саҳв ва на таътил

در حسابش نه سهو و نه تعطیل

Ним моҳии аён ва , ним ниҳон ;

نیم ماهی عیان و، نیم نهان؛

Рост чун соқи Юсуфи андари фил

راست چون ساق یوسف اندر فیل

Партави ма , фитода бар моҳӣ ;

پرتو مه، فتاده بر ماهی؛

Чун фурӯғи чароғ бар қандил

چون فروغ چراغ بر قندیل

Моҳӣ , аз меҳри Юнусаши бшкм ;

ماهی، از مهر یونسش بشکم؛

Фалси Рахшонаш , хирқа ӣ ҳзқил

فلس رخشانش، خرقه ی حزقیل

Ваон дигар нима , аз дувоздаҳ бурҷ

وان دگر نیمه، از دوازده برج

Тани ниҳодаи бҳмли хоки сақил

تن نهاده بحمل خاک ثقیل

Гашта такбир хон , муаззини субҳ ;

گشته تکبیر خوان، مؤذن صبح؛

Карда такбираш ; аз раҳи такмил

کرده تکبیرش؛ از ره تکمیل

Хобҳои надидаро , таъбир ;

خوابهای ندیده را، تعبیر؛

Розҳои нагуфтаро , таъвил !

رازهای نگفته را، تأویل!

Ногаҳон шуд аён , зи чоҳи уфуқ

ناگهان شد عیان، ز چاه افق

Меҳр чун нури чашми Исроил

مهر چون نور چشم اسرائیل

Чун адоӣ фариза шуд , будам

چون ادای فریضه شد، بودم

Гуҳи бтсбиҳ ва , гоҳ дар тҳлил

گه بتسبیح و، گاه در تهلیل

Мутаъаҷҷиб нишаста зор ва назор

متعجب نشسته زار و نزار

Мутаҳайир шудаи наҳиф ва наҳиял

متحیر شده نحیف و نحیل

Гарчи аз ахтарони сайёра

گرچه از اختران سیاره

Кор саъдин ёфта таътил

کار سعدین یافته تعطیل

Рухи бъмдо наме намояндам

رخ بعمدا نمی نمایندم

ё шудаи дида аз клоли клил ? !

یا شده دیده از کلال کلیل؟!

Ҳотифам гуфт : на маози аллоҳ

هاتفم گفت: نه معاذ الله

Насазад аз саҳеҳ , рои алил !

نسزد از صحیح، رای علیل!

Бсъодт ҳамеша чун саъдин

بسعادت همیشه چون سعدین

Бӯда дар малики шаҳи вазиру вакил

بوده در ملک شه وزیر و وکیل

Чанд рӯзӣ ки шаҳи гирифта чу шер

چند روزی که شه گرفته چو شیر

Соя аз фавҷи рӯбаҳони мҳил

سایه از فوج روبهان محیل

Шудаи ночораш , аз ямину ясор

شده ناچارش، از یمین و یسار

Посбонони маснаду иклил

پاسبانان مسند و اکلیل

Сарви озода , моҳи меҳри орой ;

سرو آزاده، ماه مهر آرای؛

Шоҳу шҳзодаҳ , шоҳи Исмоил

شاه و شهزاده، شاه اسماعیل

Он , бҳсни ҳусайну халқи ҳасан

آن، بحسن حسین و خلق حسن

Он , бълми алӣу ақли Ақил

آن، بعلم علی و عقل عقیل

Ахтарӣ , бурҷи он алӣ вале ;

اختری، برج آن علی ولی؛

Гавҳарӣ , дарҷи он набӣ набел !

گوهری، درج آن نبی نبیل!

Онкӣ дар ҳарфи соҳибаш , на ҳариф ;

آنکه در حرف صاحبش، نه حریف؛

Онкӣ дар адли касряш на ъдил

آنکه در عدل کسریش نه عدیل

Онкӣ чун сайли ҷӯад ӯ хезад

آنکه چون سیل جود او خیزد

Ганҷи парвизи риздши бмсил

گنج پرویز ریزدش بمسیل

Ҳамаш андари Ироқ , арақи шариф ;

همش اندر عراق، عرق شریف؛

Ҳамаш андари ҳиҷози асли асил

همش اندر حجاز اصل اصیل

зи шаҳон , рӯйиш аз сафои бмсол ;

ز شهان، رویش از صفا بمثال؛

Бҷҳон , номаш аз вафои тамсил

بجهان، نامش از وفا تمثیل

Ба нисбӣонаш , аз насаби тарҷеҳ

به نسبیانش، از نسب ترجیح

Ба ҳсбёнш , аз ҳасби тафсил

به حسبیانش، از حسب تفصیل

Модҳш , нутқи ман ; алии алоҷмол !

مادحش، نطق من؛ علی الاجمال!

Восифаш , илми ҳақ ; алии алтФсил !

واصفش، علم حق؛ علی التفصیل!

эй Сикандар дар сулаймони мон

ای سکندر در سلیمان مان

Ваии Фаридуни фари Қубоди қабил

وی فریدون فر قباد قبیل

Босафои гавҳари ту , то ба сафӣ

باصفا گوهر تو، تا به صفی

Бе халали ахтари ту то ба халил !

بی خلل اختر تو تا به خلیل!

Гар чу бежан , бчоаҳи тарки фалак ;

گر چو بیژن، بچاه ترک فلک؛

Дорадат баста дар замони қалил

داردت بسته در زمان قلیل

Зуҳра , дарҷаши зи каффа ӣ мизон ;

زهره، درجش ز کفه ی میزان؛

Орадати шаби захира ё занбил

آردت شب ذخیره یا زنبیل

Ғам махӯр , рустамӣ агар чаҳ намонад ;

غم مخور، رستمی اگر چه نماند؛

наменамонад замона дар таътил

می نماند زمانه در تعطیل

Бдъои раҳе , баҷоау ҷалол ;

بدعای رهی، بجاه و جلال؛

Раҳеи охири блтФи раби ҷалил

رهی آخر بلطف رب جلیل

Ғараз аз ҳар газанд эмин бош

غرض از هر گزند ایمن باش

Ки азиз худо намонда залил

که عزیز خدا نمانده ذلیل

Хайли душман , ба каъба ӣ дар ту

خیل دشمن، به کعبه ی در تو

Гар бъзм ҷадал кунад таъҷил

گر بعزم جدل کند تعجیل

Расадаш аз фиришта ончӣ расед

رسدش از فرشته آنچه رسید

Аз абобил бар саҳоба ӣ пел

از ابابیل بر صحابه ی پیل

Дар замони адолатати шоҳо

در زمان عدالتت شاها

Ки бмзлўм золимаст дахил

که بمظلوم ظالم است دخیل

На аФоъии бқсди съўаҳи ҷирӣ

نه افاعی بقصد صعوه جری

зи зёғм , бсиди аҷҷали ъҷил

ز ضیاغم، بصید عجل عجیل

Ту баҳри малик , соя андозӣ

تو بهر ملک، سایه اندازی

Бар сари шоҳаш афсараст сақил

بر سر شاهش افسر است ثقیل

Табаъат , тобеъаст ва , рои раҳе ;

تبعت، تابع است و، رای رهی؛

Қайсарат чокараст ва , хоқони эл

قیصرت چاکر است و، خاقان ایل

Рӯзи ҳиҷо , ки чашми азрақи чарх ;

روز هیجا، که چشم ازرق چرخ؛

Гардад аз гирди кӯҳли ранги кҳил

گردد از گرد کحل رنگ کحیل

Чун шаб , аз гирди тираи сатҳи ҳаво

چون شب، از گرد تیره سطح هوا

Чун нуҷум , андарони силаҳи сқил

چون نجوم، اندران سلاح صقیل

Дар сари саракашон , зи фитна ӣ ҳаво ;

در سر سرکشان، ز فتنه ی هوا؛

Дар дили прдлон , зи кӣнаи ғлил

در دل پردلان، ز کینه غلیل

Хезад аз ноӣ ноӣу сина ӣ кӯс

خیزد از نای نای و سینه ی کوس

Бонги сувари нахусти исрофил

بانگ صور نخست اسرافیل

Фгнди рахна бар самоу смк

فگند رخنه بر سما و سمک

Рокибу мураккаб , аз сёҳу сҳил

راکب و مرکب، از صیاح و صهیل

Бшбстони хок тира шавад

بشبستان خاک تیره شود

Хайли ҷонро чароғи теғи далел

خیل جان را چراغ تیغ دلیل

Равад аз ҷой , пои мейри аҷал ;

رود از جای، پای میر اجل؛

Монад аз кор , дасти ъзроӣил !

ماند از کار، دست عزرائیل!

Осмон , куштагони маъракаро ;

آسمان، کشتگان معرکه را؛

Занад аз сўк , ҷома дар хами нил

زند از سوک، جامه در خم نیل

Чун хури оеи савора дар майдон

چون خور آیی سواره در میدان

Нусратати ҳамАннану фатҳи далел

نصرتت همعنان و فتح دلیل

Бар сарати чатр , соя ӣ мекол

بر سرت چتر، سایه ی میکال

Дар кафати теғ , шҳпри ҷбрил !

در کفت تیغ، شهپر جبریل!

Тирати он сон равад бичишам аду

تیرت آن سان رود بچشم عدو

Ки зи даст батон , бмкҳлаҳи майл

که ز دست بتان، بمکحله میل

Ғайри теғӣ ки охтиши бхсм

غیر تیغی که آختیش بخصم

Ғайри Рахшӣ ки сохтяш залил

غیر رخشی که ساختیش ذلیل

Барқ , нобарда аз касе фармон ;

برق، نابرده از کسی فرمان؛

Бод , нодида аз касе таҳмил !

باد، نادیده از کسی تحمیل!

Ҳар тан аз лашкарат , кишоварзӣаст ;

هر تن از لشکرت، کشاورزی است؛

Ки бшмшири обгуни сқил

که بشمشیر آبگون صقیل

Дона аз срФшонд , об аз хӯн ;

دانه از سرفشاند، آب از خون؛

Ҳамчуи деҳқон , бикушт зор аз бел

همچو دهقان، بکشت زار از بیل

Ман , на онам шҳо , ки дар раҳи назм ;

من، نه آنم شها، که در ره نظم؛

Пои нуҳум то касе кунад тҷмил

پا نهم تا کسی کند تجمیل

Лек дар ҳуҷраи аўҳди аддӣнам

لیک در حجره اوحد الدینم

Шаб ҳаме дод май зи ҷоми сақил

شب همی داد می ز جام ثقیل

Май чун слсбил , каши соқӣ ;

می چون سلسبیل، کش ساقی؛

Ҳам бар ибн сиблат карда сиблат

هم بر ابن سبیل کرده سبیل

Дафтараш дидам ва , ҳамеи чидам

دفترش دیدم و، همی چیدم

Гул , зи гулзораш ва , рутаб з нахайл

گل، ز گلزارش و، رطب ز نخیل

Яъне абёти дилкашаш то субҳ

یعنی ابیات دلکشش تا صبح

Хўондмӣ , чун збўр ва чун танзил

خواندمی، چون زبور و چون تنزیل

Ғазалӣ чанд , каш агар бибинанд ;

غزلی چند، کش اگر ببینند؛

Ҳасани тартибу санъати тартил

حسن ترتیب و صنعت ترتیل

Накунад ёди Мӯсо аз тӯрӣа

نکند یاد موسی از توریه

Нашавад шоди исо аз Инҷил

نشود شاد عیسی از انجیل

Ғараз , эй хусрави баланди иқбол

غرض، ای خسرو بلند اقبال

КоФтдт бар сипеҳри зилли злил

کافتدت بر سپهر ظل ظلیل

Анварӣ гуфт ин қасида ва , рафт

انوری گفت این قصیده و، رفت

Рафт аз рафтанаши замони тавил

رفت از رفتنش زمان طویل

Шоиронро , бираваст навҳа ҳануз

شاعران را، بروست نوحه هنوز

Чун ҳдир , ҳмомгони бҳдил

چون هدیر، حمامگان بهدیل

Ман бшўқи вай , ин гуҳари сифтам ;

من بشوق وی، این گهر سفتم؛

Ки худояши дҳод , аҷри ҷазил

که خدایش دهاد، اجر جزیل

Варна , он сонам , ин қадар донам ;

ورنه، آن سانم، این قدر دانم؛

Ки блотоиласт ин ттўил

که بلاطایل است این تطویل

То бмънии фоилу мафъӯл

تا بمعنی فاعل و مفعول

Арабон оваранд лафзи Фъил

عربان آورند لفظ فعیل

Чокарат , ҳар як аз шарифу вазеъ ;

چاکرت، هر یک از شریف و وضیع؛

Дӯстат , ҳар як аз азизу залил

دوستت، هر یک از عزیز و ذلیل

Ҳарф ӯ , дар миёнаи хайри мақол ;

حرف او، در میانه خیر مقال؛

Ҷой ӯ , дар замонаи хайри мқил

جای او، در زمانه خیر مقیل

Ҳосидат , ҳар як аз сағиру кабӣр ;

حاسدت، هر یک از صغیر و کبیر؛

Душманат , ҳар як аз наҷибу нзил

دشمنت، هر یک از نجیب و نزیل

Орадаши зери по , замини сҷин

آردش زیر پا، زمین سجین

Бордш бар сари осмон , сҷил

باردش بر سر آسمان، سجیل