Хонда бар хон фалакам , ҳони чаканам ? !
خوانده بر خوان فلکم، هان چکنم؟!
Хӯни дил , моидаҳ ӣ хон чаканам ? !
خون دل، مایده ی خوان چکنم؟!
Мизбонро , ҳамаи абнои замон
میزبان را، همه ابنای زمان
Бикӣ хон шудаи меҳмони чаканам ? !
بیکی خوان شده مهمان چکنم؟!
Гашта ҳам коса , сияҳи коса ӣ чанд ;
گشته هم کاسه، سیه کاسه ی چند؛
Даст дар коса ӣ эшон чаканам ? !
دست در کاسه ی ایشان چکنم؟!
Бо чунин халқ , ки ҳам хӯрдаи намак
با چنین خلق، که هم خورده نمک
Ҳам шикастанди намакдони чаканам ? !
هم شکستند نمکدان چکنم؟!
Ҳам намаки рехта аз бе намакӣ
هم نمک ریخته از بی نمکی
Ҳам талаб дошта товони чаканам ? !
هم طلب داشته تاوان چکنم؟!
Навъи худро ҳама ӣ ҷонварон
نوع خود را همه ی جانوران
Ҳам нишинанд ҷузи инсони чаканам ? !
هم نشینند جز انسان چکنم؟!
Ман ки инсони шмрндм , зи эшон
من که انسان شمرندم، ز ایشان
Боядам буд гурезони чаканам ? !
بایدم بود گریزان چکنم؟!
Зонкаҳи ин навъ , каш инсон хонанд ;
زآنکه این نوع، کش انسان خوانند؛
Шудаи бозича ӣ шайтони чаканам ? !
شده بازیچه ی شیطان چکنم؟!
Ҷустуҷӯ ношуда , ҳоли ҳамаи кас
جستجو ناشده، حال همه کس
Ошкоро шудаи пинҳони чаканам ? !
آشکارا شده پنهان چکنم؟!
Ҳоли дунон , зи баён мустағнӣ аст
حال دونان، ز بیان مستغنی است
Гашта ашроф чу дунони чаканам ? !
گشته اشراف چو دونان چکنم؟!
Айби пинҳонии арзоли ҷаҳон
عیب پنهانی ارذال جهان
Чун аёни гашт , дар аъёни чаканам ? !
چون عیان گشت، در اعیان چکنم؟!
Оҳани тафта , зи оташ бтараст ;
آهن تفته، ز آتش بتر است؛
Бадтар аз бад шудаи некони чаканам ? !
بدتر از بد شده نیکان چکنم؟!
Солҳо шуд ки бурун ме ноед
سالها شد که برون می ناید
Дар зи баҳр ва , гуҳар аз кони чаканам ? !
در ز بحر و، گهر از کان چکنم؟!
Ранг аз ранграз меҳр надид
رنگ از رنگرز مهر ندید
Ҷома ӣ лаъли Бадахшони чаканам ? !
جامه ی لعل بدخشان چکنم؟!
зи абри Нитсаон , дам обӣ начишед ;
ز ابر نیسان، دم آبی نچشید؛
Садафи гавҳари рахшони чаканам ? !
صدف گوهر رخشان چکنم؟!
Майу обу зару хок ва , гулу хор
می و آب و زر و خاک و، گل و خار
Шуда бо ҳам ҳамаи яксони чаканам ? !
شده با هم همه یکسان چکنم؟!
Гашта икрнги ҳамаи халқи ҷаҳон
گشته یکرنگ همه خلق جهان
Шиква аз ин , гила аз он чаканам ? !
شکوه از این، گله از آن چکنم؟!
Рафтаи рафта шудаи нокас , ҳамаи кас
رفته رفته شده ناکس، همه کس
Гуфтугӯ бо ҳама натавон чаканам ? !
گفتگو با همه نتوان چکنم؟!
Молро , ба зи ҷамолу зи камол ;
مال را، به ز جمال و ز کمال؛
Мишморнди ҳарифони чаканам ? !
میشمارند حریفان چکنم؟!
Дида аз ҳасан ва , дил аз ишқи нФўр ;
دیده از حسن و، دل از عشق نفور؛
Бо чунин мардуми нодони чаканам ? !
با چنین مردم نادان چکنم؟!
Ҳар ки зар дар каф қибтӣ бинад
هر که زر در کف قبطی بیند
Гуядаш : Мӯсои умрони чаканам ? !
گویدش : موسی عمران چکنم؟!
Перҳани пӯш , чу гиреҳгӣ нигарад ;
پیرهن پوش، چو گرگی نگرد؛
Хондаш Юсуфи канъони чаканам ? !
خواندش یوسف کنعان چکنم؟!
Сур , дар соя ӣ мотам бигурехт ;
سور، در سایه ی ماتم بگریخت؛
Суд шуд моя ӣ нуқсони чаканам ? !
سود شد مایه ی نقصان چکنم؟!
Гирди мотмкдаҳ ӣ хок нишаст
گرد ماتمکده ی خاک نشست
Басӣаи ҷома ӣ кайвони чаканам ? !
بسیه جامه ی کیوان چکنم؟!
Хирқа дар нили фурӯи барад аз гирд
خرقه در نیل فرو برد از گرد
Нилгуни қубба ӣ гардони чаканам ? !
نیلگون قبه ی گردان چکنم؟!
Аз миёни бардаи фалаки машъали меҳр
از میان برده فلک مشعل مهر
Тор шуд , тоқ на айвони чаканам ? !
تار شد، طاق نه ایوان چکنم؟!
Нашуд аз шамъи кавокиби равшан
نشد از شمع کواکب روشن
Як шаби ин тираи шабистони чаканам ? !
یک شب این تیره شبستان چکنم؟!
Хонаро , каши нФрўзнди чароғ ;
خانه را، کش نفروزند چراغ؛
Нақши хуршед бар айвони чаканам ? !
نقش خورشید بر ایوان چکنم؟!
Номаро , каш нанависанд зи меҳр ;
نامه را، کش ننویسند ز مهر؛
Меҳри ҷамшеди баъунвони , чаканам ? !
مهر جمشید بعنوان، چکنم؟!
Даври ҷамшед , ба заҳҳок расед ;
دور جمشید، به ضحاک رسید؛
Шуд ҷами азҳўкаҳ ӣ даврони чаканам ? !
شد جم اضحوکه ی دوران چکنم؟!
Дӯши заҳҳоки фалакро морон
دوش ضحاک فلک را ماران
Шуд чу танин шарари афшони чаканам ? !
شد چو تنین شرر افشان چکنم؟!
Заҳри ин мор , баровард дамор
زهر این مار، برآورد دمار
Аз баду неки ҷаҳон , ҳони чаканам ? !
از بد و نیک جهان، هان چکنم؟!
Ҷонгзои заҳри ҷаҳони сӯзи мудом
جانگزا زهر جهان سوز مدام
Рехташ аз бен дандони чаканам ? !
ریختش از بن دندان چکنم؟!
Баси сари ҷонвар аз мағзи тиҳӣ
بس سر جانور از مغز تهی
Шуд , нашуд чора ӣ събони чаканам ? !
شد، نشد چاره ی ثعبان چکنم؟!
Анқарибаст , казин сами нқиъ
عنقریب است، کزین سم نقیع
Иктни инсони набарди ҷони чаканам ? !
یکتن انسان نبرد جان چکنم؟!
Олам аз инси тиҳии гашт ва , дар он
عالم از انس تهی گشت و، در آن
Инс доранд банӣ ҷони чаканам ? !
انس دارند بنی جان چکنم؟!
Даҳри вайрон ва , дар он вайрона
دهر ویران و، در آن ویرانه
Деви равнақи даҳ девони чаканам ? !
دیو رونق ده دیوان چکنم؟!
Теғҳо охтаи девон бар ҳам
تیغها آخته دیوان بر هم
Бар сари тахти сулаймони чаканам ? !
بر سر تخت سلیمان چکنم؟!
Ноумеди оли паямбари зи ҷаҳон
ناامید آل پیمبر ز جهان
КомронФи дӯда ӣ Марвони чаканам ? !
کامرانف دوده ی مروان چکنم؟!
Гашта ҳар перзанӣ , тири занӣ
گشته هر پیرزنی، تیر زنی
Чархиш , аз нола , раҷаз хон чаканам ? !
چرخش، از ناله، رجز خوان چکنم؟!
Гӯй зан гаштау Фрмўкши гӯй
گوی زن گشته و فرموکش گوی
Қомати хам шудаи чавгони чаканам ? !
قامت خم شده چوگان چکنم؟!
Чархро карда камон , дӯкаши тир ;
چرخ را کرده کمان، دوکش تیر؛
Сӯзанаши омадаи пайкони чаканам ? !
سوزنش آمده پیکان چکنم؟!
Мӯъҷизаши мғФр ва он ҷома ки дӯхт
معجزش مغفر و آن جامه که دوخت
Баҳр хуфтан , шуда хуфтон чаканам ? !
بهر خفتن، شده خفتان چکنم؟!
Ҳар ъаҷуза , зада аз муъҷизаи дам
هر عجوزه، زده از معجزه دم
Ҳар салита , шудаи султони чаканам ? !
هر سلیطه، شده سلطان چکنم؟!
Гашта ҳар Марӣ ва ҳар мӯрии мейр
گشته هر ماری و هر موری میر
Хоин хона ӣ ихвони чаканам ? !
خاین خانه ی اخوان چکنم؟!
Коҳу биҷодаҳ , бик нарх харанд ;
کاه و بیجاده، بیک نرخ خرند؛
Фалаки овехтаи мизони чаканам ? !
فلک آویخته میزان چکنم؟!
Чун Зуҳал , онкӣ бкин шуд моил ;
چون زحل، آنکه بکین شد مایل؛
Бартарӣ ёфт зи ақрони чаканам ? !
برتری یافت ز اقران چکنم؟!
Онкӣ чун пери занон сохт бачарх
آنکه چون پیر زنان ساخت بچرخ
Дода чархиши сарви сомони чаканам ? !
داده چرخش سرو سامان چکنم؟!
Ва он лӣимон ки чу мӯранд заъиф
و آن لئیمان که چو مورند ضعیف
Девро гуфта сулаймони чаканам ? !
دیو را گفته سلیمان چکنم؟!
Кӯфти Ковӯс чу кӯси иқбол
کوفت کاووس چو کوس اقبال
Сар баровард бтғёни чаканам ? !
سر برآورد بطغیان چکنم؟!
Нокасон аз тамаъи ҷиФаҳ ӣ ӯ
ناکسان از طمع جیفه ی او
Шуҳра аш карда ба эҳсони чаканам ? !
شهره اش کرده به احسان چکنم؟!
Аз ду мурдор , ки аз тахт овехт
از دو مردار، که از تخت آویخت
Каркасаши баради бкиўони чаканам ? !
کرکسش برد بکیوان چکنم؟!
Қисса ӣ олам вайрон гуфтам
قصه ی عالم ویران گفتم
Шарҳи вайронии Эрони чаканам ? !
شرح ویرانی ایران چکنم؟!
Ҷои ғӯлон шуда он дашт ки буд
جای غولان شده آن دشت که بود
Пеши азин беша ӣ шерони чаканам ? !
پیش ازین بیشه ی شیران چکنم؟!
Шуд бибин ҷои каён , ҷои каён
شد ببین جای کیان، جای کیان
Ҳони бносозии гиҳони чаканам ? !
هان بناسازی گیهان چکنم؟!
Зобул , аз зобулёни мондаи тиҳӣ
زابل، از زابلیان مانده تهی
Гашта бо мзблаҳи яксони чаканам ? !
گشته با مزبله یکسان چکنم؟!
Ҳар тарафи мингрм , заҳҳокӣ
هر طرف مینگرم، ضحاکی
Маҳди густарда дар айвони чаканам ? !
مهد گسترده در ایوان چکنم؟!
Бастаи пиромн ӯ , дунӣ чанд
بسته پیرامن او، دونی چند
Саф , паии бурдани фармони чаканам ? !
صف، پی بردن فرمان چکنم؟!
Ҳар чаҳ гуяд , ҳамагар ҳазён аст
هر چه گوید، همه گر هذیان است
Карда бар сидқи ваии изъони чаканам ? !
کرده بر صدق وی اذعان چکنم؟!
Зулмати зулм , сияҳ карда ҷаҳон ;
ظلمت ظلم، سیه کرده جهان؛
Рӯзу шаби сохтаи яксони чаканам ? !
روز و شب ساخته یکسان چکنم؟!
Номи тороҷ , ниҳоданд хароҷ ;
نام تاراج، نهادند خراج؛
Гашта вайрони диҳии Эрони чаканам ? !
گشته ویران دهی ایران چکنم؟!
Бози ин хориҷиён гар наниҳанд
باز این خارجیان گر ننهند
Бе хароҷи ин даҳ вайрони чаканам ? !
بی خراج این ده ویران چکنم؟!
Ҳар чаҳро , ғайри шуморади душвор ;
هر چه را، غیر شمارد دشوار؛
Ғайритем гирадаш осони чаканам ? !
غیرتم گیردش آسان چکنم؟!
Ҳар чаҳро , халқ гарон ингоранд
هر چه را، خلق گران انگارند
Хирадаши ҳамтеми арзони чаканам ? !
خردش همتم ارزان چکنم؟!
эй заъифон , з ткоҳл барадед ;
ای ضعیفان، ز تکاهل بردید؛
Ҳамаи сарҳо бгрибони чаканам ? !
همه سرها بگریبان چکنم؟!
Чора ӣ зулм , буд осон , валек
چاره ی ظلم، بود آسان، ولیک
Заъфатон карда ҳаросони чаканам ? !
ضعفتان کرده هراسان چکنم؟!
Ғайрат , эй фавҷи абобил , ки шуд
غیرت، ای فوج ابابیل، که شد
Каъба аз абраҳаи вайрони чаканам ? !
کعبه از ابرهه ویران چکنم؟!
Озар , ин срсбконро аз заъф ;
آذر، این سرسبکان را از ضعف؛
Гӯши сангин буд , афғони чаканам ? !
گوش سنگین بود، افغان چکنم؟!
Оҳани сард чаҳ кӯбам ? ! нарасад
آهن سرد چه کوبم؟! نرسد
Путки як марди бсндони чаканам ? !
پتک یک مرد بسندان چکنم؟!
Кова , каз нтъ барафрошт дирафш ;
کاوه، کز نطع برافراشت درفش؛
Баста дорад дар дукони чаканам ? !
بسته دارد در دکان چکنم؟!
Гов , кӯи доя ӣ аФридўн буд
گاو، کو دایه ی افریدون بود
Новирди шер ба пистони чаканам ? !
ناورد شیر به پستان چکنم؟!
Хорзорӣаст Ироқ аз Эрон
خارزاری است عراق از ایران
Пеш агар буд гулистони чаканам ? !
پیش اگر بود گلستان چکنم؟!
Дар Ироқ , аз равиши аҳли нифоқ ;
در عراق، از روش اهل نفاق؛
Тел хокӣаст сафоҳони чаканам ? !
تل خاکی است صفاهان چکنم؟!
Рояти коўгёни гашти нигун
رایت کاوگیان گشت نگون
Пеш агар суди бкиўони чаканам ? !
پیش اگر سود بکیوان چکنم؟!
Соҳати гулшани фирдавс шуда аст
ساحت گلشن فردوس شده است
Мунаббати хори муғелони чаканам ? !
منبت خار مغیلان چکنم؟!
Булбулаши мурда , гулаши пажмурда
بلبلش مرده، گلش پژمرده
Сунбулаши турраи парешони чаканам ? !
سنبلش طره پریشان چکنم؟!
Зинда равадаш , ки нам аз кавсар дошт
زنده رودش، که نم از کوثر داشت
Бо ҳмими омадаи яксони чаканам ? !
با حمیم آمده یکسان چکنم؟!
Боғҳо гашта намӯдори ҷҳим
باغها گشته نمودار جحیم
Қасрҳо гашта биёбони чаканам ? !
قصرها گشته بیابان چکنم؟!
Рӯзҳо шуд ки надид онҷои кас
روزها شد که ندید آنجا کس
Субҳро бо лаби хандони чаканам ? !
صبح را با لب خندان چکنم؟!
Рафт шабҳо ки кас онҷо нишнид ;
رفت شبها که کس آنجا نشنید؛
Нағма ӣ мурғ саҳар хон , чаканам ? !
نغمه ی مرغ سحر خوان، چکنم؟!
Посбон гашта дар он кишвари дузд
پاسبان گشته در آن کشور دزد
Гурги онҷо шудаи чӯпони чаканам ? !
گرگ آنجا شده چوپان چکنم؟!
Ҳар тараф бол фишон хФошӣ
هر طرف بال فشان خفاشی
Офтобаш шудаи пинҳони чаканам ? !
آفتابش شده پنهان چکنم؟!
Мардумаш , чун гила ӣ гург зада ;
مردمش، چون گله ی گرگ زده؛
Ҳар тараф гашта гурезони чаканам ? !
هر طرف گشته گریزان چکنم؟!
Шуда рӯй ҳама беранг , дареғ ;
شده روی همه بی رنگ، دریغ؛
Шудаи ҷисми ҳамаи биҷон , чаканам ? !
شده جسم همه بیجان، چکنم؟!
Ҳеҷ якро набӯд майли ватан
هیچ یک را نبود میل وطن
Дар ғарибии ҳамаи ҳайрони чаканам ? !
در غریبی همه حیران چکنم؟!
Хоссаи ман , каз ҳамаи озурдаи терм
خاصه من، کز همه آزرده ترم
Накунамгар зи ғами афғони чаканам ? !
نکنم گر ز غم افغان چکنم؟!
Оварам ёд чу аз худ , баҳама
آورم یاد چو از خود، بهمه
Нкшмгар хати нисён ; чаканам ? !
نکشم گر خط نسیان؛ چکنم؟!
Гашта гетии бхлоФи амлм
گشته گیتی بخلاف املم
зи аввалин рӯзи илои алони чаканам ? !
ز اولین روز الی الآن چکنم؟!
Кони мо кон , агар аз кин гардад ;
کان ما کان، اگر از کین گردد؛
Пас аз ин низ камокони чаканам ? !
پس از این نیز کماکان چکنم؟!
Чора ӣ ғусса , буд сабр ; вале
چاره ی غصه، بود صبر؛ ولی
Сабр кам , ғуссаи фаровони чаканам ? !
صبر کم، غصه فراوان چکنم؟!
Ҳам фурӯ дӯхт замонаи дастам
هم فرو دوخت زمانه دستم
Бузаи чоки гиребони чаканам ? !
بزه چاک گریبان چکنم؟!
Ҳам буруни рехти зи танагии садафам
هم برون ریخت ز تنگی صدفم
Сӣ ва ду гавҳари ғалатони чаканам ? !
سی و دو گوهر غلطان چکنم؟!
Аз надомат , агар акнӯн хоҳам
از ندامت، اگر اکنون خواهم
Гирами ангушти бдндони чаканам ? !
گیرم انگشت بدندان چکنم؟!
Тоҷирам , лек матоъӣ ки марост
تاجرم، لیک متاعی که مراست
Будаш рӯй бнқсони чаканам ? !
بودش روی بنقصان چکنم؟!
Тамаъи мӯҳтасибам , низ надод ;
طمع محتسبم، نیز نداد؛
Рухсат бастани дукони чаканам ? !
رخصت بستن دکان چکنم؟!
Ман , тнки моя ва , колои косад ;
من، تنک مایه و، کالا کاسد؛
Нафурӯшам агар арзони чаканам ? !
نفروشم اگر ارزان چکنم؟!
Бежанам дар чаҳ турон ва , зи ман
بیژنم در چه توران و، ز من
Бихбри хусрави Эрон , чаканам ? !
بیخبر خسرو ایران، چکنم؟!
Золи чархам , чу Манижаи надиҳад ,
زال چرخم، چو منیژه ندهد،
Ҷуръа ӣ обу лаби нони чаканам ? !
جرعه ی آب و لب نان چکنم؟!
Вар диҳад , ҳам , чу нагирад дастам ;
ور دهد، هم، چو نگیرد دستم؛
Хотами рустами дастони чаканам ? !
خاتم رستم دستان چکنم؟!
Бар ман , абнои замон дар рашканд ;
بر من، ابنای زمان در رشکند؛
Юсуфам , лек ба ихвони чаканам ? !
یوسفم، لیک به اخوان چکنم؟!
Дар шикасти дили ман пиндорӣ
در شکست دل من پنداری
Баста бо ҳам ҳамаи паймони чаканам ? !
بسته با هم همه پیمان چکنم؟!
Золи гетӣ , чу Зулайхоӣ ман аст
زال گیتی، چو زلیخای من است
Даъвии покии домони чаканам ? !
دعوی پاکی دامان چکنم؟!
Доман , аз лавси гуноҳам покаст ;
دامن، از لوث گناهم پاک است؛
Тӯҳматами бардаи бзндони чаканам ? !
تهمتم برده بزندان چکنم؟!
Хоки ғурбат , шудаи домнгирм ;
خاک غربت، شده دامنگیرم؛
Миср давраст зи канъони чаканам ? !
مصر دور است ز کنعان چکنم؟!
Гарчи , дар Миср ғарибӣ дорам
گرچه، در مصر غریبی دارم
Иззат аз лутфи азизон , чаканам ? !
عزت از لطف عزیزان، چکنم؟!
Нест файзи ватани андари ғурбат
نیست فیض وطن اندر غربت
Дар қафаси завқи гулистони чаканам ? !
در قفس ذوق گلستان چکنم؟!
Ҳоши ллаҳ , ҳамаи ҷо малик худост ;
حاش لله، همه جا ملک خداست؛
Аз хаёли ватан , афғони чаканам ? !
از خیال وطن، افغان چکنم؟!
Ҳамчуи хоқонӣ агар тира буд
همچو خاقانی اگر تیره بود
Кавкабам , шикваи зи хоқони чаканам ? !
کوکبم، شکوه ز خاقان چکنم؟!
Гӣла , коФтодаҳи сафоҳони зи сафо
گیله، کافتاده صفاهان ز صفا
ё ҳамаи шар шудаи ширвони чаканам ? !
یا همه شر شده شروان چکنم؟!
Ҳоши ллаҳ , ҳамаи каси банда ӣ ӯст ;
حاش لله، همه کس بنده ی اوست؛
Бандаам , шикваи зи султони чаканам ? !
بنده ام، شکوه ز سلطان چکنم؟!
Ҳамаро , гӯши бФрмон вай аст
همه را، گوش بفرمان وی است
Чораи ҷузи бурдани фармони чаканам ? !
چاره جز بردن فرمان چکنم؟!
Қисматами баради бмихонаҳ ва зад
قسمتم برد بمیخانه و زد
Зоҳидами таъна ӣ хизлони чаканам ? !
زاهدم طعنه ی خذلان چکنم؟!
Рӯзии худ , бҷҳон хӯрд одам ;
روزی خود، بجهان خورد آدم؛
Номзади гашти бъсёни чаканам ? !
نامزد گشت بعصیان چکنم؟!
На ғалат , васваса ӣ шайтонӣ
نه غلط، وسوسه ی شیطانی
Барадаш аз равза ӣ ризвони чаканам ? !
بردش از روضه ی رضوان چکنم؟!
Бмни длшдаҳ , ҳам кодмим ;
بمن دلشده، هم کآدمیم؛
Салтанат ёфта шайтони чаканам ? !
سلطنت یافته شیطان چکنم؟!
Ахтари дили сияҳам , нури надод ;
اختر دل سیهم، نور نداد؛
Нашуд ин габри мусулмони чаканам ? !
نشد این گبر مسلمان چکنم؟!
Сари тоъат , чу бхокм нарасед
سر طاعت، چو بخاکم نرسید
Чун ъҷоиз , мижаи гирёни чаканам ? !
چون عجایز، مژه گریان چکنم؟!
Биъмл , гарчи надорад судӣ
بیعمل، گرچه ندارد سودی
Тухми нокошта , борони чаканам ? !
تخم ناکاشته، باران چکنم؟!
Дайр шуд , ваъдаи бмнҳр чаҳ рӯм ? !
دیر شد، وعده بمنحر چه روم؟!
Пер шуд азҳиаҳ , қурбони чаканам ? !
پیر شد اضحیه، قربان چکنم؟!
Гоҳи перӣ , з ҷавонем чаҳ ҳазз ? !
گاه پیری، ز جوانیم چه حظ؟!
Дар хазони айши баҳорони чаканам ? !
در خزان عیش بهاران چکنم؟!
Гули ҷонпрўри фарвардинӣ
گل جانپرور فروردینی
Натавон чид дар обони чаканам ? !
نتوان چید در آبان چکنم؟!
Чун Сикандар , агар аз оби ҳиўаҳ
چون سکندر، اگر از آب حیوة
Бенасибам ; мижаи гирёни чаканам ? !
بی نصیبم؛ مژه گریان چکنم؟!
Қисмати ин буд , ки танҳо хӯрд об ;
قسمت این بود، که تنها خورد آب؛
Хизр аз чашма ӣ ҳайвони чаканам ? !
خضر از چشمه ی حیوان چکنم؟!
Қисмати ризқ чу шуд рӯзи азал
قسمت رزق چو شد روز ازل
Талаб беш ва кам он чаканам ? !
طلب بیش و کم آن چکنم؟!
Тӯша бо хаст манъам чаҳ барам ? !
توشه با خست منعم چه برم؟!
Хӯша бо миннати деҳқони чаканам ? !
خوشه با منت دهقان چکنم؟!
Гавҳар аз ози бмхзн чаҳ кашам ? !
گوهر از آز بمخزن چه کشم؟!
Дона аз ҳирс , дар анбони чаканам ? !
دانه از حرص، در انبان چکنم؟!
Ҳадя , аз кӣса ӣ муфлис , чаҳ хӯрам ? !
هدیه، از کیسه ی مفلس، چه خورم؟!
Гдиаҳ , аз коса ӣ султони чаканам ? !
گدیه، از کاسه ی سلطان چکنم؟!
Чун асас , ҳалқаи баҳр дар чаҳ занам ? !
چون عسس، حلقه بهر در چه زنم؟!
Чун магаси саҷда баҳр хон чаканам ? !
چون مگس سجده بهر خوان چکنم؟!
Шаби бшб , рӯзи бурузами зи фалак
شب بشب، روز بروزم ز فلک
намерасад моидаҳ , куфрони чаканам ? !
می رسد مایده، کفران چکنم؟!
Ман ки , бо хӯни ҷигар сохтаам ;
من که، با خون جگر ساخته ام؛
Ҳаваси неъмати алвони чаканам ? !
هوس نعمت الوان چکنم؟!
Ҷустани чора , з бечора хатост ;
جستن چاره، ز بیچاره خطاست؛
Аз гадоёни тамаъи номи чаканам ? !
از گدایان طمع نام چکنم؟!
Ман ки осӯдагии ҷони талабам
من که آسودگی جان طلبم
Талаби хизмати султони чаканам ? !
طلب خدمت سلطان چکنم؟!
Гар снмори шдстм , бошад ;
گر سنمار شدستم، باشد؛
Заҳр дар нъми нӯъмони чаканам ? !
زهر در نعم نعمان چکنم؟!
Тани бараҳна , шикамами гурусна ба ;
تن برهنه، شکمم گرسنه به؛
Ки барам миннати дунони чаканам ? !
که برم منت دونان چکنم؟!
Лек байнам агар озурдаи дилӣ
لیک بینم اگر آزرده دلی
Гуруснаи мондау урёни чаканам ? !
گرسنه مانده و عریان چکنم؟!
Кард , бо ҷӯади ҷабалӣ , фақрам
کرد، با جود جبلی، فقرم
Даст чун кӯтаҳ аз эҳсон , чаканам ? !
دست چون کوته از احسان، چکنم؟!
Чаҳ ғам аз дасти тиҳӣ , лек ббхл
چه غم از دست تهی، لیک ببخل
Занадам хасм чу бӯҳтони чаканам ? !
زندم خصم چو بهتان چکنم؟!
Огаҳ аз рози сипеҳрам , аз ҷаҳл ,
آگه از راز سپهرم، از جهل،
Донадам хасм чу нодони чаканам ? !
داندم خصم چو نادان چکنم؟!
Гӯям асрори ҷаҳон , лек чаҳ суд ? !
گویم اسرار جهان، لیک چه سود؟!
Диҳадам нисбати ҳазёни чаканам ? !
دهدم نسبت هذیان چکنم؟!
Сухани ман ки расидааст бърш
سخن من که رسیده است بعرش
Нарасад чун бсхндони чаканам ? !
نرسد چون بسخندان چکنم؟!
Нест маддоҳ кам аз хоқонӣ
نیست مداح کم از خاقانی
Нест мамдуҳ чу хоқони чаканам ? !
نیست ممدوح چو خاقان چکنم؟!
Нгнмгар паии осоиши дил
نگنم گر پی آسایش دل
Булбули табъи ғзлхўони чаканам ? !
بلبل طبع غزلخوان چکنم؟!