Аё насими сабо , кат муборакаст қудум

ایا نسیم صبا، کت مبارک است قدوم

Муборакӣу қудуми ту лозиму малзум

مبارکی و قدوم تو لازم و ملزوم

зи шоҳидонат , пайғоми шаҳд ва ман мҳрўр

ز شاهدانت، پیغام شهد و من محرور

зи глрхонт раҳ оварад вирд ва , ман мзкўм !

ز گلرخانت ره آورد ورد و، من مزکوم!

На моилами басари зулфи мшксои Аёз

نه مایلم بسر زلف مشکسای ایاز

На ошиқами блби шҳдпрўри кулсум

نه عاشقم بلب شهدپرور کلثوم

Ҳавои шоҳиду глрх , намонда дар сари ман

هوای شاهد و گلرخ، نمانده در سر من

Бирав бхтаҳ ӣ Широз , он мубораки бум

برو بخطه ی شیراز، آن مبارک بوم

Бигӯӣ , аз ман озурдаи ҷони хастаи равон

بگوی، از من آزرده جان خسته روان

Бигӯӣ , аз ман афсурдаи хотири мағмум

بگوی، از من افسرده خاطر مغموم

Бони натиҷа ӣ софи Муҳамади мухтор

بآن نتیجه ی صاف محمد مختار

Бони сулола ӣ поки паямбари маъсӯм

بآن سلاله ی پاک پیمبر معصوم

Чароғи анҷумани малик , мирзои ҷаъфар

چراغ انجمن ملک، میرزا جعفر

Ки хос ӯ буд ихлоси аҳли дил ба умум

که خاص او بود اخلاص اهل دل به عموم

Ки эй сипеҳри мҳомд , ки рӯзу шаб аз меҳр

که ای سپهر محامد، که روز و شب از مهر

Нисор карда зару сим ва бар сари ту нуҷум

نثار کرده زر و سیم و بر سر تو نجوم

Илм шуданд бъолм , ду ҷаъфар аз вузаро

علم شدند بعالم، دو جعفر از وزرا

Вале тафовуташон аз насаб кунам маълум

ولی تفاوتشان از نسب کنم معلوم

Яке нажод ба яҳёи бен холидаши мансӯб

یکی نژاد به یحیی بن خالدش منسوب

Яке пзр ба ҳусайн алӣ шудаш мавсӯм

یکی پذر به حسین علی شدش موسوم

зи хома ӣ ту буд , нома ӣ карами мактуб

ز خامه ی تو بود، نامه ی کرم مکتوب

зи хотами ту буд , лавҳи мкрмти махтум

ز خاتم تو بود، لوح مکرمت مختوم

Ба сайфи зии ализн , ойини бандагии ту фарз

به سیف ذی الیزن، آیین بندگی تو فرض

Ба ҳотами бен ъдӣ , шукри неъматати маҳтум

به حاتم بن عدی، شکر نعمتت محتوم

Сумуми қаҳри ту , барқ оварад зи риҳи шимол

سموم قهر تو، برق آورد ز ریح شمال

Насими лутфи ту , гули пурвирди зи боди сумум

نسیم لطف تو، گل پرورد ز باد سموم

Туро зи халқ буд халқи ошкор , оре

تو را ز خلق بود خلق آشکار، آری

Зкои зи ҷаҳли ту ан ёфтан , карам аз луам

ذکا ز جهل تو ان یافتن، کرم از لوم

Аё ҷаҳони макорим , ки субҳу шоми маон

ایا جهان مکارم، که صبح و شام مهان

Чу мӯри дона каш оварда бар дар ту ҳуҷум

چو مور دانه کش آورده بر در تو هجوم

Се сол мешавад , аз норасои иқбол

سه سال میشود، از نارسایی اقبال

Ки ман зи давлати дидор мондаам маҳрӯм

که من ز دولت دیدار مانده ام محروم

Нахондаи нома ӣ ту , огаҳами биҳамдиллоҳ

نخوانده نامه ی تو، آگهم بحمدالله

Ки нестат чу раҳеи дили асири қайди ҳамӯам

که نیستت چو رهی دل اسیر قید هموم

Ту хондаи нома ӣ ҳар рӯза ӣ ман ва , ғофил

تو خوانده نامه ی هر روزه ی من و، غافل

Змн ; ки рӯзу шабам битў ҳоему мҳмўм

زمن ؛ که روز و شبم بیتو هایم و مهموم

?герат набӯдӣ биллоҳи узри касрати шуғл

گرت نبودی بالله عذر کثرت شغل

Худо нахоста будӣ миёни халқи млўм

خدا نخواسته بودی میان خلق ملوم

Ки бошад аз чаҳ зи маддоҳи бихбри мамдуҳ

که باشد از چه ز مداح بیخبر ممدوح

Писанд нест зи мамдуҳи шева ӣ мазмум !

پسند نیست ز ممدوح شیوه ی مذموم!

Расед вақт , ки чун дил гирифт аз насрам

رسید وقت، که چون دل گرفت از نثرم

Бикдўи байт , ғами хеши созмти маълум

بیکدو بیت، غم خویش سازمت معلوم

Бҷони ту , ки ?герати дили зи назм ҳам гирад

بجان تو، که گرت دل ز نظم هم گیرد

На ту бмни пас азин ҳокимӣ , на ман маҳкӯм

نه تو بمن پس ازین حاکمی، نه من محکوم

Бибин бчҳраҳ ӣ зарди ман , аз дигар мардум

ببین بچهره ی زرد من، از دگر مردم

Бичиш ҳаловати назми ман , аз дигар манзум !

بچش حلاوت نظم من، از دگر منظوم!

Ба нури босира , бино тамиз кард алвон

به نور باصره، بینا تمیز کرد الوان

Бҳкми зоиқа , донои зи ҳам шинохти тъўм !

بحکم ذائقه، دانا ز هم شناخت طعوم!

Шикастаи бол , аз он мондаам ки нашносанд

شکسته بال، از آن مانده ام که نشناسند

Ҳумои зи каркас ва , булбули зи зоғ ва , боз аз бум

هما ز کرکس و، بلبل ز زاغ و، باز از بوم

Хдоигоно , доне ки аҳли асФоҳон

خدایگانا، دانی که اهل اصفاهان

Чҳо кашида , чҳо дида , бигнаҳ ба умум ? !

چها کشیده، چها دیده، بیگنه به عموم؟!

Хусӯси онкӣ , бшҳрш буд насаби машҳур

خصوص آنکه، بشهرش بود نسب مشهور

Хусӯси онкии бхлқш буд ҳасби маълум

خصوص آنکه بخلقش بود حسب معلوم

зи ҷавр , гашта яке бенаво , дигар мадюн

ز جور، گشته یکی بینوا، دگر مدیون

зи ғусса , гашта яке нотавон , дигар марҳӯм !

ز غصه، گشته یکی ناتوان، دگر مرحوم!

Дар он диёр , зи аъёни мардумаши имрӯз

در آن دیار، ز اعیان مردمش امروز

Намонда ғайри танӣ чанд золим аз мазлӯм

نمانده غیر تنی چند ظالم از مظلوم

зи аҷз , мазлӯм , оварда об дар дида

ز عجز، مظلوم، آورده آب در دیده

зи хашм , золим афганда бод дар хишўм

ز خشم، ظالم افگنده باد در خیشوم

Дигар зи орифу олам , дар он харобаи ду тан

دگر ز عارف و عالم، در آن خرابه دو تن

Биҷои мондаи боршоди халқу нашри улӯм

بجای مانده بارشاد خلق و نشر علوم

з амн нест , сабуранд анбиёи бмҳн

ز امن نیست، صبورند انبیا بمحن

з айш нест , шакуранд авлиёи бғмўм

ز عیش نیست، شکورند اولیا بغموم

Маон кашида дар он шаҳри рахт , кандар вай

مهان کشیده در آن شهر رخت، کاندر وی

Шуд ошнои мансӯху ошнои маъдӯм

شد آشنایی منسوخ و آشنا معدوم

Чаҳ дӯстони ҳамаи рафтанд ва , дар ватан дидам

چه دوستان همه رفتند و، در وطن دیدم

Касе намонда бъодоти ошноу русум

کسی نمانده بعادات آشنا و رسوم

Давон давон шуд манеҳам бғрбт ва дорам

دوان دوان شد منهم بغربت و دارم

Ҳануз чашми болтоФи қодири қиўм

هنوز چشم بالطاف قادر قیوم

Ки мебинад баси зуди ҷобир аз маҷбур

که می بیند بس زود جابر از مجبور

Ки мебинад на дайри золим аз мазлӯм

که می بیند نه دیر ظالم از مظلوم

Ҳар ончии охир заҳҳок дид аз Кова

هر آنچه آخر ضحاک دید از کاوه

Ҳар ончии охир афросйоб дид аз ҳўм

هر آنچه آخر افراسیاب دید از هوم

Агар [ чаҳ ] мӯр заъифаст , агарчӣ пашшаи наҳиф

اگر [چه] مور ضعیف است، اگرچه پشه نحیف

Бширу пел буд аҷзу қӯташи маълум

بشیر و پیل بود عجز و قوتش معلوم

Чаҳ шуд ки шери жёнро , стбр шуд пнчаҳ ? !

چه شد که شیر ژیان را، سطبر شد پنچه؟!

Чаҳ шуд ки пели дмонро , дароз шуд хартум ? !

چه شد که پیل دمان را، دراز شد خرطوم؟!

Ғараз , кнўнкаҳ чу одами баромадами зи биҳишт ;

غرض، کنونکه چو آدم برآمدم ز بهشت؛

Дунони гандум , ҳар рӯз боядам мтъўм

دونان گندم، هر روز بایدم مطعوم

Баҳр ки дрнгрӣ , лозимаст касби маош ;

بهر که درنگری، لازم است کسب معاش؛

Тахаллуфаш набӯд ҳеҷ лозим аз малзум

تخلفش نبود هیچ لازم از ملزوم

На ганҷи ҷустам ва , на санъатӣаст дар дастам ;

نه گنج جستم و، نه صنعتی است در دستم؛

Ки музди гирам ва осоем аз ғмўму ҳамӯам

که مزد گیرم و آسایم از غموم و هموم

На моя ӣӣ , ки тавонам бон тиҷорат кард ;

نه مایه یی، که توانم بآن تجارت کرد؛

На поя ӣӣ ки тавонам з кас гирифт русум

نه پایه یی که توانم ز کس گرفت رسوم

На дузди шаҳрам ва , на роҳ митўонм зад ;

نه دزد شهرم و، نه راه میتوانم زد؛

Ки мебитарсам аз ҳии қодири қиўм !

که می بترسم از حی قادر قیوم!

Аҷабтар онкӣ ҳанузам ситора дар шухӣ аст

عجب تر آنکه هنوزم ستاره در شوخی است

Ки бартарӣ диҳадам поя чун зи сифри рқўм !

که برتری دهدم پایه چون ز صفر رقوم!

Ҳануз , замзама ӣ ъшртм буд мсмўъ ;

هنوز، زمزمه ی عشرتم بود مسموع؛

Ҳануз , роиҳа ӣ давлатам буд мшмўм !

هنوز، رایحه ی دولتم بود مشموم!

Ҳануз буи майам , зон сабу расед бмшом ;

هنوز بوی می ام، زان سبو رسید بمشام؛

Ки хӯрдаанд мяши пеши азин хиўлу умум

که خورده اند میش پیش ازین خیول و عموم

Ҳануз дастам , аз теғи мирмонди гург ;

هنوز دستم، از تیغ میرماند گرگ؛

Ҳануз шастам , аз тир мепарронд бум

هنوز شستم، از تیر میپراند بوم

На рои онкии кашами рои ҳиндро роят

نه رای آنکه کشم رای هند را رایت

На рӯй онкӣ шавам ршиноси қайсари рӯм

نه روی آنکه شوم روشناس قیصر روم

Буд мнодмти мейри Балх , бар ман талх ,

بود منادمت میر بلخ، بر من تلخ،

Буд мусоҳибати шоҳи шом бар ман шавам

بود مصاحبت شاه شام بر من شوم

Чаҳ ҷой онкӣ хӯрам нон , зи суфра ӣ онон

چه جای آنکه خورم نان، ز سفره ی آنان

Ки оби зиндагӣ аз дасташон буд масмӯм

که آب زندگی از دستشان بود مسموم

зи коса ӣ сари тФсидаҳ ӣ Муғони ғуслин

ز کاسه ی سر تفسیده ی مغان غسلین

зи суфра ӣ тани пусида ӣ сегон зақум

ز سفره ی تن پوسیده ی سگان زقوم

Манӣ фоҷира ӣ пер , аз кафи мбрўс ;

منی فاجره ی پیر، از کف مبروص؛

Нухоъи мнтни хнзир аз яди мҷзўм

نخاع منتن خنزیر از ید مجذوم

Ҳазор бори бкомм буд гуворотар

هزار بار بکامم بود گواراتر

зи обу нони фурӯмоягони сифла ӣ шавам

ز آب و نان فرومایگان سفله ی شوم

Бсдқи қавлам , агар шоҳидӣ талаб доранд ;

بصدق قولم، اگر شاهدی طلب دارند؛

Худоӣ донаду онгоҳи ғайрати махдум

خدای داند و آنگاه غیرت مخدوم

Бғири заръ , чу боқӣ намонад кор дигар ;

بغیر زرع، چو باقی نماند کار دگر؛

Ки бод ёрб азин роҳи рӯзии мақсум

که باد یارب ازین راه روزی مقسوم

Пай шикофтани хоки киштзор , нахуст ;

پی شکافتن خاک کشتزار، نخست؛

зи оҳам оҳан шуд нарм , чун зи оташи мум !

ز آهم آهن شد نرم، چون ز آتش موم!

Ду гоҳ карда баҳами ҷуфт , зи осмону замин ;

دو گاه کرده بهم جفت، ز آسمان و زمین؛

Бмлки худ , ки чу кишт диласт оина ӣ бум

بملک خود، که چو کشت دل است آینه ی بوم

Фишондам ашк , ки ҳам дона бошад ва ҳам об ;

فشاندم اشک، که هم دانه باشد و هم آب؛

Дар он хароба , шабу рӯзи мипронми бум

در آن خرابه، شب و روز میپرانم بوم

Ҳануз дона наруста , наҷуста рӯзии мӯр ;

هنوز دانه نرسته، نجسته روزی مور؛

Ҳануз хӯша набаста , набаста деҳқон чуам

هنوز خوشه نبسته، نبسته دهقان چوم

зи хок , сари бадари оранди золимони ҷҳўл ;

ز خاک، سر بدر آرند ظالمان جهول؛

Бароти симу зари оранди ҷоҳилони злўм

برات سیم و زر آرند جاهلان ظلوم

Ҳамаи қсири алҷиднду зиқи алҷбҳаҳ

همه قصیر الجیدند و ضیق الجبهه

Ҳамаи тавили албоънду восеъи алҳлқўм

همه طویل الباعند و واسع الحلقوم

Тиҳӣаст аз ғаллаи анборам ва , зи рдстм

تهی است از غله انبارم و، ز ردستم

Шавад азин ду нишон , бухлам аз карами маълум !

شود ازین دو نشان، بخلم از کرم معلوم!

Параст чашму дилам , гарчи миннати эзадро ;

پر است چشم و دلم، گرچه منت ایزد را؛

Вале чаҳ суд ки нодон муҳассил мешавам ? !

ولی چه سود که نادان محصل میشوم؟!

Биҷои ғалла , нагирад лолии мансур ;

بجای غله، نگیرد لآلی منثور؛

Биҷои зар , нстонди ҷавоҳири манзум !

بجای زر، نستاند جواهر منظوم!

Бики худо ва сад ва бисту чори ҳазор

بیک خدا و صد و بیست و چار هزار

Паямбарони муқаддас , бчордаҳи маъсӯм

پیمبران مقدس، بچارده معصوم

Бтираҳи хоки мтбқ , банно кашида набот ;

بتیره خاک مطبق، بنا کشیده نبات؛

Бсбзи тоқи муъаллақ , баннои шимурдаи нуҷум !

بسبز طاق معلق، بنا شمرده نجوم!

Кигар бҷрм зироат хӯрам шиканҷа , ба аст

که گر بجرم زراعت خورم شکنجه، به است

Ки аз зкўаҳ дигар зореъон хӯрам марсум ;

که از زکوة دگر زارعان خورم مرسوم؛

Кунун ки нест касеро ҳавои асФоҳон

کنون که نیست کسی را هوای اصفاهان

зи ҷӯши гиря ӣ мискину нола ӣ мазлӯм ;

ز جوش گریه ی مسکین و ناله ی مظلوم؛

Се чори мазраъа мондааст дар хароба ӣ Қум

سه چار مزرعه مانده است در خرابه ی قم

Маро ба ирси зи обо , якон якон марҳӯм

مرا به ارث ز آبا، یکان یکان مرحوم

Бшкр инки диҳад ҳар нафаси хавориҷ ро

بشکر اینکه دهد هر نفس خوارج را

Ббоди зилзила ӣ хавфи шоҳ , хсФи сдўм

بباد زلزله ی خوف شاه، خسف سدوم

Яке аз он ҳама аз роҳи марҳамат чаҳ шавад

یکی از آن همه از راه مرحمت چه شود

Тиўл гуфта баномам рақам шавад марқӯм

تیول گفته بنامم رقم شود مرقوم

Змн хароҷ нахоҳанд ва , дар иваз гиранд

زمن خراج نخواهند و، در عوض گیرند

зи хайли хориҷиён , чаҳ эмом ва чаҳ мأмўм

ز خیل خارجیان، چه امام و چه مأموم

Агарчӣ воҳимаи баси дурбини фитода , вале

اگرچه واهمه بس دوربین فتاده، ولی

Бҳзрти ту тағофул набошадам мавҳум

بحضرت تو تغافل نباشدم موهوم

Надорам арча срорғи ҷавоҳири макнун

ندارم ارچه سرارغ جواهر مکنون

Вале буд хабарам аз сроири мактум

ولی بود خبرم از سرایر مکتوم

Гуласт оби зи сарчашма , соҳбо донам ;

گل است آب ز سرچشمه، صاحبا دانم؛

Вагарнаи хушк чаро мондаи кишт ин бирав бум ? !

وگرنه خشک چرا مانده کشت این برو بوم؟!

Сафои тинати поки ту , лек трёқӣаст ;

صفای طینت پاک تو، لیک تریاقی است؛

Ки шояд ани шоءи аллоҳи рҳондм аз сумум

که شاید ان شاء الله رهاندم از سموم

Ҳаме наёбӣ то таъми шукр аз ҳанзал

همی نیابی تا طعم شکر از حنظل

Ҳаме наёбӣ то асри ёсамин аз сўм

همی نیابی تا عصر یاسمین از ثوم

Мазоқи дӯстат , аз шаҳди мл буд маҳзуз ;

مذاق دوستت، از شهد مل بود محظوظ؛

Машоми душманат , аз машку гул буд маҳрӯм ! !

مشام دشمنت، از مشک و گل بود محروم!!