Фурӯд омад чу шоҳи ахтарон , зини нилгуни тавсан

فرود آمد چو شاه اختران، زین نیلگون توسن

Уфуқро наъли симин ҳилол афтод бар доман

افق را نعل سیمین هلال افتاد بر دامن

Шаб омад шуд сулаймони фалак дар хилвати мағриб

شب آمد شد سلیمان فلک در خلوت مغرب

Фурӯзони ҳалқа ӣ ангуштарии зи ангушти аҳрӣман

فروزان حلقه ی انگشتری ز انگشت اهریمن

Гурезон шуд зи заҳҳоки фалак , ҷамшеди хур инак ;

گریزان شد ز ضحاک فلک، جمشید خور اینک؛

Тиҳии ҷоми ҷаҳони афрӯзаши андари зарфи нилии ?дан

تهی جام جهان افروزش اندر ظرف نیلی دن

Маи нав , чун Манижа тан назор ва , қади хами афтода ;

مه نو، چون منیژه تن نزار و، قد خم افتاده؛

БтрФи чоҳи мағриб , меҳраши андари чоҳ чун бежан

بطرف چاه مغرب، مهرش اندر چاه چون بیژن

Наҳуфт андари шафақи рухи меҳр , чун маҷнӯни ашки афшон

نهفت اندر شفق رخ مهر، چون مجنون اشک افشان

Ба пушт кӯҳ шуд хуршед чун Фарҳод хоро кун

به پشت کوه شد خورشید چون فرهاد خارا کن

Гусаст аз соиди Лайлӣ , савори сим дар водӣ ;

گسست از ساعد لیلی، سوار سیم در وادی؛

Фитод аз соқи ширин , зари нишони халхол дар армн

فتاد از ساق شیرین، زر نشان خلخال در ارمن

ФрўхФти оташи хур , гӯйии андари тавр ва пайдо шуд

فروخفت آتش خور، گویی اندر طور و پیدا شد

Нишони наъли наълин шубони водии эмин

نشان نعل نعلین شبان وادی ایمن

Ва ё чун шуд яди Байзоаш , дар ҷайби уфуқи пинҳон ;

و یا چون شد ید بیضاش، در جیب افق پنهان؛

Сари нохун ҳанузаш мондаи нури афшони фурӯғи аФгн

سر ناخن هنوزش مانده نور افشان فروغ افگن

Ва ё аз ғорати бегонаи сӯзиши гашти қорун ро

و یا از غارت بیگانه سوزش گشت قارون را

Бхоки андари ниҳони махзан , аёни мифтоҳи он махзан

بخاک اندر نهان مخزن، عیان مفتاح آن مخزن

Бмғрб , гӯии заррини фалаки ғалатон ва медидам

بمغرب، گوی زرین فلک غلطان و میدیدم

Сари чавгони симинаш , раҳо аз дасти чавгони зан

سر چوگان سیمینش، رها از دست چوگان زن

зи нӯки ханҷари баҳром , будаш барраи бими ҷон ;

ز نوک خنجر بهرام، بودش بره بیم جان؛

Набӯд аз оя ӣ нураш , агар тъўиз дар гардан

نبود از آیه ی نورش، اگر تعویذ در گردن

Аёни як нима ӣ кафи алхзиб ва , нимааш пинҳон ;

عیان یک نیمه ی کف الخضیب و، نیمه اش پنهان؛

Чу соғар , каши нигорин дасти мҳрўёни симини тан

چو ساغر، کش نگارین دست مهرویان سیمین تن

Сари бен барра , каши тавқи зарафшон буд , шуд пинҳон ;

سر بن بره، کش طوق زرافشان بود، شد پنهان؛

Шуд аз акси сари ваии гови симини сам , уфуқи равшан

شد از عکس سر وی گاو سیمین سم، افق روشن

Бъини алсўр чун афтод чашмам дар фалак дидам

بعین الثور چون افتاد چشمم در فلک دیدم

Бъинаҳи чашма ӣ равшан , миёни сабза ӣ гулшан

بعینه چشمه ی روشن، میان سبزه ی گلشن

зи кӯҳонаш , Фрўоўихтаҳи ғжғоўӣ аз парвин ;

ز کوهانش، فروآویخته غژغاوی از پروین؛

Ки гӯйӣ ғж кашидаш меҳри заррини тоб бар пурвен

که گویی غژ کشیدش مهر زرین تاب بر پرون

Хиромон шуд сӯии гови замин , гови фалак аз пай

خرامان شد سوی گاو زمین، گاو فلک از پی

Ду пайкар чун ду икдли дӯст бо ҳам даст дар гардан

دو پیکر چون دو یکدل دوست با هم دست در گردن

Фурӯғи муштарӣ , дар гардани ҷавзо ; чунон гӯйӣ

فروغ مشتری، در گردن جوزا؛ چنان گویی

Призодӣ буд , ёқӯти зардаши гӯии пероҳан

پریزادی بود، یاقوت زردش گوی پیراهن

Бмғрб гашта моил , аз миёни осмони саратон ;

بمغرب گشته مایل، از میان آسمان سرطان؛

Чунон коиди сарошеб аз татовул шох насатарван ,

چنان کآید سراشیب از تطاول شاخ نسترون،

Ду шеърӣ , ҷўни ду равшани шамъ , дар шому Ямани хандон

دو شعری، جون دو روشن شمع، در شام و یمن خندان

Суҳайли шӯхи чашм , аз манзари фирӯзаи чашмаки зан

سهیل شوخ چشم، از منظر فیروزه چشمک زن

Дмони ширии зи паии шарза , дамаш чун аждари гурза ;

دمان شیری ز پی شرزه، دمش چون اژدر گَرزه

Казон гови замин , ларза фитодаш бар тавонои тан

کزان گاو زمین، لرزه فتادش بر توانا تن

Вазони пас , хӯша ӣӣ дар марғзор осмон дидам

وزان پس، خوشه یی در مرغزار آسمان دیدم

Каш аз ҳар донаи ин деҳқони пери анбошти сад хирман

کش از هر دانه این دهقان پیر انباشت صد خرمن

Бўзни хӯша ӣӣ резон , шудаи мизонеи овезон ;

بوزن خوشه یی ریزان، شده میزانی آویزان؛

Раҳл дар каффа ӣ мизон , чунон колмос дар маъдан

رحل در کفه ی میزان، چنان کالماس در معدن

зи симаши каффа , вази зари ришта , вази симоби шоҳинаш ;

ز سیمش کفه، وز زر رشته، وز سیماب شاهینش؛

Аз он мавзуни ҷавоҳир беш аз қнтор , кам аз ман

از آن موزون جواهر بیش از قنطار، کم از من

Аён дидам бар иклили мклл , дидаи бони ақраб ;

عیان دیدم بر اکلیل مکلل، دیده بان عقرب؛

Ту гӯйӣ аждаҳое карда маскан бар сари махзан

تو گویی اژدهایی کرده مسکن بر سر مخزن

зи пай , новаки зании саркаш , зарафшони тири даракаш ;

ز پی، ناوک زنی سرکش، زرافشان تیر درکش؛

Камони симин , зиҳаши зркш ; баромади ногуҳ аз мкмн !

کمان سیمین، زهش زرکش؛ برآمد ناگه از مکمن!

Камон аз абрӯии ёраш ба , надидаи лоғар аз фарбеҳ

کمان از ابروی یارش به، ندیده لاغر از فربه

Нишондаи новаки андари зиҳ , заминро карда тири ожн

نشانده ناوک اندر زه، زمین را کرده تیر آژن

Шубон то дидаи бузғола , чарон ҳар моҳ ҳар сола ;

شبان تا دیده بزغاله، چران هر ماه هر ساله؛

Гуҳии баради мартаъи лола , гуҳӣ дар мунаббати сӯсан

گهی برد مرتع لاله، گهی در منبت سوسن

Ду сар оварда рӯ яксар , бқсди ҷаддии танпарвар ;

دو سر آورده رو یکسر، بقصد جدی تن پرور؛

Яке зад мхлбши зи абср , яке минқораш аз эмин

یکی زد مخلبش ز ابسر، یکی منقارش از ایمن

Чу дарҷи лؤлؤм , шуд бурҷи далв , андари назари пайдо ;

چو درج لؤلؤم، شد برج دلو، اندر نظر پیدا؛

Дар он чун моҳи канъон , Зуҳра ӣ тобандаро маскан

در آن چون ماه کنعان، زهره ی تابنده را مسکن

Шиновари андарин дарёии ахзари ҳуту тири онҷо

شناور اندرین دریای اخضر حوت و تیر آنجا

Чу Юнуси субҳдами машғӯли зикри эзади зўолмн

چو یونس صبحدم مشغول ذکر ایزد ذوالمن

Шубони шаб , ҳамоно аз қафои гила ӣӣ гаштӣ

شبان شب، همانا از قفای گله یی گشتی

Ки говаши анбари афшон буду оҳӯи машку буздилон

که گاوش عنبر افشان بود و آهو مشک و بزدلان

Бҷзъи духтарони шӯхи чашми ахтарони он шаб

بجزع دختران شوخ چشم اختران آن شب

Диҳад то зеби золи чарх , судии серума дар ҳован !

دهد تا زیب زال چرخ، سودی سرمه در هاون!

Кавокиб буд баси тобанда , барчӣдан тавонистӣ ;

کواکب بود بس تابنده، برچیدن توانستی؛

Гадои кӯр , динору дирам аз кӯчау барзан

گدای کور، دینار و درم از کوچه و برزن

Бароаи худ равон , аз собиту сайёра ҳар кавкаб ;

براه خود روان، از ثابت و سیاره هر کوکب؛

Бсири равшанон , дар зулмати шаби мондаи ҳайрони ман

بسیر روشنان، در ظلمت شب مانده حیران من

Ҳамаи шаб , чашм чун чашми ситораи доштами ҳайрон

همه شب، چشم چون چشم ستاره داشتم حیران

Ки то байнам чаҳ фитна зояд ин фартути обистан ? !

که تا بینم چه فتنه زاید این فرتوت آبستن؟!

Бногаҳ , ҳуққаи мишкӣн , ки чархиш буд бозигар ;

بناگه، حقه مشکین، که چرخش بود بازیگر؛

Шикасту суда ӣ кофури уфуқро рехт бар доман !

شکست و سوده ی کافور افق را ریخت بر دامن!

Сиёвуши шаб , аз афросйоб рӯз шуд ранҷа ;

سیاووش شب، از افراسیاب روز شد رنجه؛

Ба ташти нилиаш чун хур ҷудо карданд сар аз тан

به طشت نیلی اش چون خور جدا کردند سر از تن

Ҳамон хӯнаст ҷӯшон , ин шафақ дар машриқу мағриб ;

همان خون است جوشان، این شفق در مشرق و مغرب؛

Бсбҳу шом ва , мурғони саҳар аз сўк дар шеван

بصبح و شام و، مرغان سحر از سوک در شیون

зи ҷунбиш , бол мурғон шуд нўозн ; ё буд ларзон

ز جنبش، بال مرغان شد نوازن؛ یا بود لرزان

Бсоқу соиди Лайлӣ ваашон , халхолу аўрнҷн

بساق و ساعد لیلی وشان، خلخال و اورنجن

Бмшрқ то наад ткбирхўонони байза ӣ заррин

بمشرق تا نهد تکبیرخوانان بیضه ی زرین

Хурӯси субҳ , барчед аз уфуқи баси симгуни арзан

خروس صبح، برچید از افق بس سیمگون ارزن

зи қандили кавокиб , шуд шабистони ҷаҳони холӣ ;

ز قندیل کواکب، شد شبستان جهان خالی؛

Фурӯғи машъали хури сар бурун оварад аз равзан

فروغ مشعل خور سر برون آورد از روزن

Ниҳон бигирист , бонӯии ҳабаш , бо наргисаши ғамза ;

نهان بگریست، بانوی حبش، با نرگسش غمزه؛

Аён хандид хотуни хутан , бо ғунча ӣ равшан !

عیان خندید خاتون ختن، با غنچه ی روشن!

Кунад то чашми ёқӯби фалаки равшан , зи бӯяш ; зад

کند تا چشم یعقوب فلک روشن، ز بویش ؛ زد

Зулайхои сабо бар Юсуфи хури чоки пероҳан

زلیخای صبا بر یوسف خور چاک پیراهن

Ҳумоюн , аввали рӯз , аввали моҳ , аввали солим ;

همایون، اول روز، اول ماه، اول سالم؛

Ки бо ман шуд сабоҳӣ дар сабоҳи он сабӯҳии зан

که با من شد صباحی در صباح آن صبوحی زن

Сабӯҳӣ , суҳбати шеъру сабоҳи оғози фарвардин ;

صبوحی، صحبت شعر و صباح آغاز فروردین؛

Сабоҳии ҳамдамӣ каз субҳ дорад поктар доман

صباحی همدمی کز صبح دارد پاکتر دامن

Дар он фархундаи соъат , каз паии айш ҳарифон шуд ;

در آن فرخنده ساعت، کز پی عیش حریفان شد؛

Фалак , аз абри миноўш , замин аз сабзаи минўўн

فلک، از ابر میناوش، زمین از سبزه مینوون

Ҳарифон , ҳар яке , дар фикри кори худ зи неку бад ;

حریفان، هر یکی، در فکر کار خود ز نیک و بد؛

Зарифон , ҳар яке , дар ёди ёри худ , зи марду зан

ظریفان، هر یکی، در یاد یار خود، ز مرد و زن

Гирифтаи дасти ҳам , моу сабоҳии рафта дар боғӣ ;

گرفته دست هم، ما و صباحی رفته در باغی؛

Нишеман карда дар пои дарахтии сабзаи пиромн !

نشیمن کرده در پای درختی سبزه پیرامن!

Ҳамон ногашта аз ҷоми сабӯҳии шоҳидони сархуш

همان ناگشته از جام صبوحی شاهدان سرخوش

Ҳамон нокардаи шамъи субҳро золи фалаки равшан

همان ناکرده شمع صبح را زال فلک روشن

Шуда аз бихўдӣ , дар пои мино , суст ҳар соқӣ ;

شده از بیخودی، در پای مینا، سست هر ساقی؛

Зада аз равшанӣ бар таври синои таъна ҳар барзан

زده از روشنی بر طور سینا طعنه هر برزن

Магар дар боғу саҳро , рехтии шаби абри озорӣ ;

مگر در باغ و صحرا، ریختی شب ابر آزاری؛

Аёғи ғунчаро саҳбо , чароғи лоларо равған

ایاغ غنچه را صهبا، چراغ لاله را روغن

Нами абри баҳорӣ , шастаи гирд аз домани саҳро ;

نم ابر بهاری، شسته گرد از دامن صحرا؛

Дами боди шимолӣ , рафтаи хор аз соҳати гулшан !

دم باد شمالی، رفته خار از ساحت گلشن!

Заминро абри озорӣ , пай машшотагӣ омад ;

زمین را ابر آذاری، پی مشاطگی آمد؛

СФидобши зи насрини судаи бррўи ғоза аз рўбн

سفیدابش ز نسرین سوده بررو غازه از روبن

Шукуфа , чун ситораи рехта ҳар шох ва , аз шабнам

شکوفه، چون ستاره ریخته هر شاخ و، از شبنم

Фгндаҳи гӯшвору мурсала бар гӯш ва бар гардан

فگنده گوشوار و مرسله بر گوش و بر گردن

Ббоғу бӯстон , андар зад азҳору раёҳини сар ;

بباغ و بوستان، اندر زد ازهار و ریاحین سر؛

Чаҳ гӯногӯни қабо дар бар , чаҳ рангоранги пероҳан ? !

چه گوناگون قبا در بر، چه رنگارنگ پیراهن؟!

Аён ҳар гӯшаи сад маҷлис , баҳри маҷлиси ду тани мӯнис ;

عیان هر گوشه صد مجلس، بهر مجلس دو تن مونس؛

Бриҳон дид бони наргис , балолаи ҳамзабони сӯсан

بریحان دید بان نرگس، بلاله همزبان سوسن

Якеро ҷбаҳ ӣ ахзар , якеро калла ӣ асФр

یکی را جبه ی اخضر، یکی را کله ی اصفر

Якеро ҳала ӣ аҳмар , якеро Крета ӣ адкн

یکی را حله ی احمر، یکی را کرته ی ادکن

Саҳоб , аз торам ҳар шох , борон бар самани гӯйӣ

سحاب، از طارم هر شاخ، باران بر سمن گویی

Ки дар ноби донаи донаи миризди зи полодн

که در ناب دانه دانه میریزد ز پالادن

Насим аз рхмаҳ ӣ ҳар барг , рақсон дар чаман , гӯйӣ

نسیم از رخمه ی هر برگ، رقصان در چمن، گویی

Ки машки суда , тӯдаи тӯда май безади зи прўизн

که مشک سوده، توده توده می بیزد ز پرویزن

Фгндаҳ ҳар шимури чин бар ҷабин аз боди наврӯзӣ

فگنده هر شمر چین بر جبین از باد نوروزی

Ва ё пӯшидаи Довӯди паямбари симгуни ҷавшан

و یا پوشیده داود پیمبر سیمگون جوشن

Тзрўу сарв дар бозӣ , гулу булбули бдмсозӣ ;

تذرو و سرو در بازی، گل و بلبل بدمسازی؛

Ду тан дар нозу таннозӣ , ду тан дар нолау шеван !

دو تن در ناز و طنازی، دو تن در ناله و شیون!

Қадаҳи пари роҳи райҳонӣ , ҳарифами ёри рӯҳонӣ ;

قدح پر راح ریحانی، حریفم یار روحانی؛

Забон дар гавҳари афшонӣ , чу дасти хозин аз махзан

زبان در گوهر افشانی، چو دست خازن از مخزن

Гуҳӣ аз қисса ӣ ушшоқ , сркрдии ҳикоят ӯ ;

گهی از قصه ی عشاق، سرکردی حکایت او؛

Гуҳӣ аз анфус ва офоқ мекардам ривояти ман

گهی از انفس و آفاق میکردم روایت من

Маниш мегуфтам : аз ҳар кор , дар дунёсти ишқи аввалӣ ;

منش می گفتم: از هر کار، در دنیاست عشق اولی؛

Маро мегуфт ӯ : аз ҳар чаҳ дар гетӣаст ҳасани аҳсан

مرا میگفت او: از هر چه در گیتی است حسن احسن

Маро мегуфт : авроқи шукуфаи рехт , лотзҳк

مرا میگفت: اوراق شکوفه ریخت، لاتضحک

Маниш мегуфтам : инак омад аз паии миваи лотҳзн !

منش میگفتم: اینک آمد از پی میوه لاتحزن!

Маро мегуфт : ахтари гашт бо мо роми лотбкӣ ,

مرا میگفت : اختر گشت با ما رام لاتبکی،

Маниш мегуфтам : аз чашми бади айёми лотأмн

منش میگفتم: از چشم بد ایام لاتأمن

зи ғайбам ҳотифӣ хонд ин қасидаи ногуҳ аз ҳотиф

ز غیبم هاتفی خواند این قصیده ناگه از هاتف

Бномизди маъонии бадеъ , алфози мстҳсн !

بنامیزد معانی بدیع، الفاظ مستحسن!

Қасида на , хуҷастаи даста ӣӣ аз сунбули ҷинат ;

قصیده نه، خجسته دسته یی از سنبل جنت؛

Қасида на , ҳумоюни нағма ӣӣ аз булбули гулшан

قصیده نه، همایون نغمه یی از بلبل گلشن

Сабоҳӣ чун шунид он нағма , дид он дастаи гули гуфто :

صباحی چون شنید آن نغمه، دید آن دسته گل گفتا:

Биҳамдиллоҳ ки устодии дарин фан , балки дар ҳар фан

بحمدالله که استادی درین فن، بلکه در هر فن

Чаҳ бошадгар кашӣ дар гӯшам , аз овозаи овеза

چه باشد گر کشی در گوشم، از آوازه آویزه

Чаҳ бошад гар кунӣ чашми ман аз дастаи гулии равшан

چه باشد گر کنی چشم من از دسته گلی روشن

Бигуфтам : дили баради ин даста ва , ҷон бахшад ин нағма ;

بگفتم: دل برد این دسته و، جان بخشد این نغمه؛

Ки басташи дастёри ту , сурӯдаш ҳам навой ман !

که بستش دستیار تو، سرودش هم نوای من!

Бад-ӣни сон , боғбонон дигар ҳам дастаҳо баста ;

بدین سان، باغبانان دگر هم دسته ها بسته؛

Бойени оҳанги ҳам болидаи баси мурғони дастони зан

باین آهنگ هم بالیده بس مرغان دستان زن

зи ман ин дастаи гули ҷӯӣ , мҷуи бозу мФрсоим

ز من این دسته گل جویی، مجو باز و مفرسایم

Бмн зон лаҳни хуши гӯйӣ , магӯ ; минқор ман машкан !

بمن زان لحن خوش گویی، مگو؛ منقار من مشکن!

Ту эй дмсози нўпрўоз , коўозӣ аз он булбул

تو ای دمساز نوپرواز، کاوازی از آن بلبل

Шунидӣ ва гулӣ дидӣ , паридӣ тоза дар гулшан

شنیدی و گلی دیدی، پریدی تازه در گلشن

Ҳумоеи баси ҳумоюни фар , ҳаммомии баси мубораки пар ;

همایی بس همایون فر، حمامی بس مبارک پر؛

Вале ҷузи ошён дигар набӯдат ҳеҷ ҷои маскан

ولی جز آشیان دیگر نبودت هیچ جا مسکن

Бдомӣ дар науфтодӣ , парт нашикаста сайёдӣ ;

بدامی در نیفتادی، پرت نشکسته صیادی؛

Қафаси нодидаи озодӣ , надидӣ ончӣ дидам ман !

قفس نادیده آزادی، ندیدی آنچه دیدم من!

Тавонам гарчи ман ҳам даста ӣӣ бастан , азин гулҳо ;

توانم گرچه من هم دسته یی بستن، ازین گلها؛

Тавонам гарчи манеҳам нола ӣӣ кардан , дарин гулшан ;

توانم گرچه منهم ناله یی کردن، درین گلشن؛

Ҳар ангуштам , нагорд нақши Монӣ , дар нгорстон ;

هر انگشتم، نگارد نقش مانی، در نگارستان؛

Ҳар оҳангам , гузорад борбадро тавқ дар гардан !

هر آهنگم، گذارد باربد را طوق در گردن!

Дареғ аммо , ки ҳам басти осмони дастами з ҳар корӣ ;

دریغ اما، که هم بست آسمان دستم ز هر کاری؛

Ҳамми роҳи нафас , каз даст ӯ бар новарами шеван !

همم راه نفس، کز دست او بر ناورم شیون!

Хусӯс акнӯн , ки дар боғи ошёнами холии афтода

خصوص اکنون، که در باغ آشیانم خالی افتاده

Ман ӣнҷо дар қафаси мурғӣ ғарибам пурфишон тани зан

من اینجا در قفس مرغی غریبم پرفشان تن زن

Сафоҳони боғ ва , манзили ошён , ман бенавои булбул ;

صفاهان باغ و، منزل آشیان، من بینوا بلبل؛

Қафаси беруни шаҳри Исфаҳон , аз гулшану гулхан !

قفس بیرون شهر اصفهان، از گلشن و گلخن!

Чаҳ шудгар чанд рӯзӣ рафтам эй аҳли ватани зонҷо ? !

چه شد گر چند روزی رفتم ای اهل وطن زآنجا؟!

Каш омад посбони дузду шубони гургу рамаи римн !

کش آمد پاسبان دزد و شبان گرگ و رمه ریمن!

зи таъсири дами ҷони бахши шбхизони бФирўзӣ

ز تأثیر دم جان بخش شبخیزان بفیروزی

Дигар боз оем аншоءи аллоҳ аз ғурбати сӯии маскан

دگر باز آیم انشاء الله از غربت سوی مسکن

Чунон каз нанги мункир , кард исои рӯи сӯии гардун ;

چنان کز ننگ منکر، کرد عیسی رو سوی گردون؛

Чунон каз чанги қибтӣ , рафт Мӯсои ҷониби мадин

چنان کز چنگ قبطی، رفت موسی جانب مدین

На аз фиръавн хоҳам Авн , хоҳам аз ?ала алҳақ ;

نه از فرعون خواهم عون، خواهم از آله الحق؛

На аз шаддод ҷӯям дод , ҷӯям зи эзади зўолмн

نه از شداد جویم داد، جویم ز ایزد ذوالمن

Чу Исроилён , дар тӣа ғам мондам ; буд ё раб

چو اسرائیلیان، در تیه غم ماندم؛ بود یا رب

зи лутфи мутрибу соқӣ , чаҳ фарвардин ва чаҳ баҳман

ز لطف مطرب و ساقی، چه فروردین و چه بهمن

зи шохи сарву гул , чун қамарӣу булбули баради селоӣ ;

ز شاخ سرو و گل، چون قمری و بلبل برد سلوی؛

зи ршҳи ҷоми мл , бар сӯсан ва сунбул нишинад ман

ز رشح جام مل، بر سوسن و سنبل نشیند من

з даст андоз гардунаст , ғарқи хӯни дили тангам ;

ز دست انداز گردون است، غرق خون دل تنگم؛

Боиинӣ ки аз тири Таҳамтан , чашми рӯйин тан

بآیینی که از تیر تهمتن، چشم رویین تن

Бойени ҳоли таба , каз бахт абтар гуфтамат пайдо ;

باین حال تبه، کز بخت ابتر گفتمت پیدا؛

Бойени рӯзи сияҳ , каз сайр ахтар кардамат равшан

باین روز سیه، کز سیر اختر کردمت روشن

Ғзлхўонии ман , аз ишқи мҳрўён бон монад ;

غزلخوانی من، از عشق مهرویان بآن ماند؛

Ки гардад бо ҷавонони пери дасти афшону зонуи зан

که گردد با جوانان پیر دست افشان و زانو زن

Намонда шӯхем дар табъ , каз ҳазлат кунам хандон ;

نمانده شوخیم در طبع، کز هزلت کنم خندان؛

Набӯда кӣнаам бо кас , ки аз ҳаҷваш кунам душман

نبوده کینه ام با کس، که از هجوش کنم دشمن

Вагар маддоҳем хоҳӣ , бкФи ҷузви мдиҳ инак ;

وگر مداحیم خواهی، بکف جزو مدیح اینک؛

Наме бинӣ вале мамдуҳ , на аз мард ва на аз зан !

نمی بینی ولی ممدوح، نه از مرد و نه از زن!

Ҳавасро ҳам занад , хонам агар кулро сияҳи гесу ;

هوس را هم زند، خوانم اگر کل را سیه گیسو؛

Тамаъ бар ман тунд , гӯям агар мислиро хаданги аФгн !

طمع بر من تند، گویم اگر مثل را خدنگ افگن!

Ҷаҳон бӯдааст бозӣгоҳи Тифлон , хоссаи аҳди мо

جهان بوده است بازیگاه طفلان، خاصه عهد ما

Ки ҳураш , гашта диўў ; додгар , дад ; зиракаш , кавдан !

که حورش، گشته دیوو؛ دادگر، دد؛ زیرکش، کودن!

Чаҳ бояд хонд деви талхи гӯро , шӯхи ширини лаб ? !

چه باید خواند دیو تلخ گو را، شوخ شیرین لب؟!

Чаро гӯям зании рӯбоҳи дилро , марди шери авжан ? !

چرا گویم زنی روباه دل را، مرد شیر اوژن؟!

Гадоиро , чаҳ дар занбили резами махзани қорун ? !

گدایی را، چه در زنبیل ریزم مخزن قارون؟!

Ъҷўзиро , чаҳ овезам бибозу найза ӣ Қоран ? !

عجوزی را،چه آویزم بباز و نیزه ی قارن؟!

Чаро Иблисро одами шуморам , ҳиндро Марям ;

چرا ابلیس را آدم شمارم، هند را مریم؛

Бар ашъб чун нуҳуми ҳотами лақаб , бар аждаҳои баҳман

بر اشعب چون نهم حاتم لقب، بر اژدها بهمن

На зодони сарви донндш , кашадгар пои зи гули грпо

نه زادان سرو دانندش، کشد گر پا ز گل گرپا

На мардони шоҳи хўонндш , наад грзни басари грзн

نه مردان شاه خوانندش، نهد گرزن بسر گرزن

Диҳандамгар баҳоии мадҳи ҷон , ин хоҷагон , бозам

دهندم گر بهای مدح جان، این خواجگان، بازم

Расад даъвои ғабни оре фузунаст аз самани мсмн

رسد دعوای غبن آری فزون است از ثمن مثمن

Магари колои худро арза дорам бар харидорӣ

مگر کالای خود را عرضه دارم بر خریداری

Ки баҳру кони зи ҷўдши гашти вайрон чун дили душман

که بحر و کان ز جودش گشت ویران چون دل دشمن

Масеҳи аҳду Батламиюси аср , Уқлӣдуси даврон ;

مسیح عهد و بطلمیوس عصر، اقلیدس دوران؛

Ки аз шогирдяш шоданд устодони соҳиби фан

که از شاگردیش شادند استادان صاحب فن

Насири алмалику алмлаҳ , табиби алъибу алълаҳ ;

نصیر الملک و المله، طبیب العیب و العله؛

Аниси алъзу алзлаҳ , раиси аддӣну алдиўн

انیس العز و الذله، رئیس الدین و الدیون

Рахш , анворро матлаъ , дилаши асрорро манба ;

رخش، انوار را مطلع، دلش اسرار را منبع؛

Буриши Аброрро марҷаъ , дараш аҳрорро мأмн

برش ابرار را مرجع، درش احرار را مأمن

эй умеди дили маҳзун , дилати махзан , вафои мхзўн ;

ای امید دل محزون، دلت مخزن، وفا مخزون؛

Чу илм аз оламати афзӯн , буд хилқати зи ҳасани аҳсан

چو علم از عالمت افزون، بود خلقت ز حسن احسن

Ҳиммат , аз рӯй рухшандаи бихандаи гули бФрўрдин ;

همت، از روی رخشنده بخنده گل بفروردین؛

Ҳиммат , аз даст бахшанда бгриаҳи абр дар баҳман !

همت، از دست بخشنده بگریه ابر در بهمن!

Бтоҷу тахти шоҳон ,гар дарави лаълӣ буд ; набӯд

بتاج و تخت شاهان، گر درو لعلی بود؛ نبود

Бсъӣу кӯшиши дарёу кант , он гумони ин занн

بسعی و کوشش دریا و کانت، آن گمان این ظن

Шуд аз шарми кафи наққоду рашки табъи вқодт

شد از شرم کف نقاد و رشک طبع وقادت

Равони хуй бар рухи дарё , чикони хӯн аз дили маъдан

روان خوی بر رخ دریا، چکان خون از دل معدن

Бнзму насри тозӣу дарӣ , гоҳи сухансанҷӣ ;

بنظم و نثر تازی و دری، گاه سخن سنجی؛

Кунӣ эъҷоз агар даъвӣ , манам зи оғози ман омн

کنی اعجاز اگر دعوی، منم ز آغاز من آمن

Набошад чашми ҳақи байни ҳмрҳонтро чу ту , варна

نباشد چشم حق بین همرهانت را چو تو، ورنه

Бнўри худ туро кардааст эзади чашми дили равшан

بنور خود تو را کرده است ایزد چشم دل روشن

Балии номаҳрамон , бо пўръмронгар набудандӣ

بلی نامحرمان، با پورعمران گر نبودندی

Чу гаштӣ « раби арнӣ » гӯ , ндодндиши посух « лн »

چو گشتی «رب ارنی » گو، ندادندیش پاسخ «لن»

Агарчӣ каси надида аз азали афлокро анин

اگرچه کس ندیده از ازل افلاک را عنین

Аносирро набинад то абади кас гарчи астрўн

عناصر را نبیند تا ابد کس گرچه استرون

Куҷо хоҳанд шуд , эй гавҳари яктои бҳмтоит

کجا خواهند شد، ای گوهر یکتا بهمتایت

Дигар зи абои алавӣ , ИМАоти суфлои обистан

دگر ز ابای علوی، امهات سفلی آبستن

Ҳакямони ҷаҳон ва , файласуфони замон яксар

حکیمان جهان و، فیلسوفان زمان یکسر

Чшндти ҷуръа аз соғар , кашандати дона аз хирман

چشندت جرعه از ساغر، کشندت دانه از خرمن

Флотўни вори столису луқмон , шайху Форобӣ

فلاطون وار سطالیس و لقمان، شیخ و فارابی

Нишинӣ чун бмдрс , ҳам ншинонт ба пероҳан

نشینی چون بمدرس، هم نشینانت به پیراهن

Надорандат бдргаҳи раҳ , ту доноӣу қавми аблаҳ ;

ندارندت بدرگه ره، تو دانایی و قوم ابله؛

Ту бенаӣу фавҷи акмаҳ , ту гуёеу ҷамъи алкн

تو بینایی و فوج اکمه، تو گویایی و جمع الکن

Маро шуд рустами гардуни падар , номеҳрбон , аммо

مرا شد رستم گردون پدر، نامهربان، اما

Чу Суҳробам агар нашносад ва захмӣ занад бар тан

چو سهرابم اگر نشناسد و زخمی زند بر تن

Чаро нолам чу май байнам , казон лаби нўшдорўим ;

چرا نالم چو می بینم، کزان لب نوشدارویم؛

Ҳамеи бахшегараш Ковӯс кӣ пӯшед дар махзан

همی بخشی گرش کاووس کی پوشید در مخزن

Ҳасудати гаштии огоҳ аз ҳавои равза ӣ хилқат

حسودت گشتی آگاه از هوای روضه ی خلقت

Тавонистӣ гузаштангар ҷамал аз рахна ӣ сӯзан

توانستی گذشتن گر جمل از رخنه ی سوزن

Ало , то дӯстӣу душманӣ аз осмон ояд

الا، تا دوستی و دشمنی از آسمان آید

Илоҳӣ бар замини бодои мудомати дӯсту душман

الهی بر زمین بادا مدامت دوست و دشمن

Сипеҳраши рому ма бар бом ва май бар ҷому гул бар каф

سپهرش رام و مه بر بام و می بر جام و گل بر کف

Сабоҳаши шому ҷояши дому талхаши кому кораши ?дан

صباحش شام و جایش دام و تلخش کام و کارش دن