Чу Маҳмӯди шаҳи ғозии ғазнавӣ

چو محمود شه غازی غزنوی

Бачарх куҳан дод аз ахтар навай

بچرخ کهن داد از اختر نوی

Фалакро чу корӣ бакораш набӯд

فلک را چو کاری بکارش نبود

Басари ҷузи ҳавоӣ , шикораш набӯд

بسر جز هوای، شکارش نبود

Яке рӯзи комди зи сёдмҳр

یکی روز کآمد ز صیادمهر

Тиҳӣ аз шикори кавокиби сипеҳр

تهی از شکار کواکب سپهر

Амирони охур , бФрмони шоҳ

امیران آخور، بفرمان شاه

Ҷнибт кашиданд дар пеши гоҳ

جنیبت کشیدند در پیش گاه

Шаҳ аз тахти заррини бузин бар нишаст

شه از تخت زرین بزین بر نشست

Ғубори раҳаш бар фалаки каллаи баст

غبار رهش بر فلک کله بست

Чу зад такя бар бора ӣ боди пой

چو زد تکیه بر باره ی باد پای

Ту гуфтӣ ки гардуни баромади зи ҷой

تو گفتی که گردون برآمد ز جای

Шуд овози таблаки з ҳар сӯи баланд

شد آواز طبلک ز هر سو بلند

зи шнқор ва шоҳин кушоданд банд

ز شنقار و شاهین گشادند بند

Сегон карда аз риштаи гардани раҳо

سگان کرده از رشته گردن رها

Кушодаи даҳани юз чун аждаҳо

گشاده دهن یوز چون اژدها

Аёз ва дигар нозанини бандагон

ایاز و دگر نازنین بندگان

Паии сайд ҳар сӯи шитобандагон

پی صید هر سو شتابندگان

Сегон аз ҳужаброн кашида дўол

سگان از هژبران کشیده دوال

Уқобони зи симурғ бар кандаи бол

عقابان ز سیمرغ بر کنده بال

БФтроки худ баста ҳар сарфароз

بفتراک خود بسته هر سرفراز

Чарандаи биўз ва паранда бибоз

چرنده بیوز و پرنده بباز

Бногаҳ дар он арса ӣ дору гир

بناگه در آن عرصه ی دار و گیر

Ки сари фалаки хӯрдаи пайкони зи тир

که سر فلک خورده پیکان ز تیر

Ҳумоҳо пари афшон шудаи зи ошён

هماها پر افشان شده ز آشیان

Ки дар сояи пурвирди тоҷи каён

که در سایه پرورد تاج کیان

Саросари ғуломони зари каши қабо

سراسر غلامان زر کش قبا

Ткоўри барангехта чун сабо

تکاور برانگیخته چون صبا

Бадунболи он тоири дилписанд

بدنبال آن طایر دلپسند

Ки аз соя ӣ ӯ бдўлт расанд

که از سایه ی او بدولت رسند

Шунидам чўхўршиди рахшони Аёз

شنیدم چوخورشید رخشان ایاز

Сар аз соя ӣ шоҳ нагирифт боз

سر از سایه ی شاه نگرفت باز

Шаҳ ғозяш гуфт : эй неки бахт

شه غازیش گفت: ای نیک بخت

Туро хоҷа то шани паии тоҷу тахт

تو را خواجه تا شان پی تاج و تخت

Ҳуморо фитоданд як як зи пай

هما را فتادند یک یک ز پی

Ки то сояи шан бар сар уфтад зи вай

که تا سایه شان بر سر افتد ز وی

Ту зи он сояи рӯ аз чаҳ бар тофтӣ

تو ز آن سایه رو از چه بر تافتی

Чу ҳрбои сӯй меҳр бишитофтӣ ? !

چو حربا سوی مهر بشتافتی؟!

Аёзи ин навозиш чаҳ аз шаҳи шнФт

ایاز این نوازش چه از شه شنفت

Бахуди зи он навозиш бинозед ва гуфт

بخود ز آن نوازش بنازید و گفت

Ки : эй бартар аз на фалаки пояи ?ут

که: ای برتر از نه فلک پایه ات

Ҳумои парвариши дида ӣ сояи ?ут

هما پرورش دیده ی سایه ات

зи чатри туами соя ӣӣ бар сар аст

ز چتر توام سایه یی بر سر است

Ҳуморо басар сояам афсар аст

هما را بسر سایه ام افسر است

Ҷаҳонӣ фитоданд аз ҳар гуруҳ

جهانی فتادند از هر گروه

Ҳуморо паии соя дар дашту кӯҳ

هما را پی سایه در دشت و کوه

Ҳумо гашта дар соя ӣ ман ниҳон

هما گشته در سایه ی من نهان

БФрҳмоиўни шоҳи ҷаҳон

بفرهمایون شاه جهان

Марои сояи ?ут кам мабодои зи сар

مرا سایه ات کم مبادا ز سر

Туро соя ӣ эзад , эй додгар

تو را سایه ی ایزد، ای دادگر

Шаҳ аз посухи он маи ҳӯшманд

شه از پاسخ آن مه هوشمند

Бихандед ва омад фурӯд аз саманд

بخندید و آمد فرود از سمند

зи лутфаши бики тахт бо худ нишонд

ز لطفش بیک تخت با خود نشاند

Фарохури нисоряш бар сар фишонд

فراخور نثاریش بر سر فشاند

Бигуфташ ки : дар дӯстдоряти бас

بگفتش که: در دوستداریت بس

Маломат шунидам з бисёр кас

ملامت شنیدم ز بسیار کس

Ки шоҳи ҷаҳон аз ғуломони хос

که شاه جهان از غلامان خاص

Чаро бо Аёзаш буд ихтисос ? !

چرا با ایازش بود اختصاص؟!

Ҷуз ӯ бандагонанд бар даргааш

جز او بندگانند بر درگهش

Чаро зад Аёзи шукри лаби раҳаш ? !

چرا زد ایاز شکر لب رهش؟!

Ҳамоно ба афсун шудаш меҳрбон

همانا به افسون شدش مهربان

Забони басташ аз чашму чашм аз забон

زبان بستش از چشم و چشم از زبان

Надониста кин ишқ беҳуда нест

ندانسته کاین عشق بیهوده نیست

Маро ва туро доман олӯда нест

مرا و تو را دامن آلوده نیست

На аз дилбарии барадӣ аз кафи дилам

نه از دلبری بردی از کف دلم

з дилдорят монад по дар гулам

ز دلداریت ماند پا در گلم

зи дил барад ёроием , ёрят

ز دل برد یاراییم، یاریت

з сар рафт ҳушам , зи ҳушёрят

ز سر رفت هوشم، ز هشیاریت

Дамад варна сад моҳ аз харгаҳам

دمد ورنه صد ماه از خرگهم

Чамад варна сад сарв бар даргаам

چمد ورنه صد سرو بر درگهم

Шаҳу ма , аён карда рози ниҳон

شه و مه، عیان کرده راز نهان

з ҳар ҷои сухан бар забон , ногаҳон

ز هر جا سخن بر زبان، ناگهان

Ғуломон ки худ зад ҳумои роҳашон

غلامان که خود زد هما راهشان

Найафурӯзад аз сояаш ҷоҳашон

نیفروزد از سایه اش جاهشان

Пушаймон ҳама карда аз кӯҳу дашт

پشیمان همه کرده از کوه و دشت

Бқсри худованди худ бозгашт

بقصر خداوند خود بازگشت

Бики тахти диданди шоҳу Аёз

بیک تخت دیدند شاه و ایاز

Зада такяи саргарми нози внёз

زده تکیه سرگرم ناز ونیاز

зи рашки муҳаббат , зи шарми гуноҳ

ز رشک محبت، ز شرم گناه

Бичишаму блб будашон ашку оҳ

بچشم و بلب بودشان اشک و آه

Шаҳ аз қаср берун фиристодашон

شه از قصر بیرون فرستادشان

Нагуфта сухан , кард озодашон

نگفته سخن، کرد آزادشان

Ҳамоно бар он биўФоёни хом

همانا بر آن بیوفایان خام

зи озодӣ афзӯн надид интиқом

ز آزادی افزون ندید انتقام