Шунидам яке аз мулӯки каён
شنیدم یکی از ملوک کیان
Ки аз давлаташ кас надидӣ зиён
که از دولتش کس ندیدی زیان
Бики гила , аз адл ӯ гургу мяш
بیک گله، از عدل او گرگ و میش
Бики чашма , аз дод ӯ нӯшу неш
بیک چشمه، از داد او نوش و نیش
Яке рӯз дод аз карами бори ом
یکی روز داد از کرم بار عام
Ки мурғи дили мардуми оради бдом
که مرغ دل مردم آرد بدام
Гирифтанд баси соқёни ҷомҳо
گرفتند بس ساقیان جامها
Чу ширин шуд аз ҷомҳо комҳо
چو شیرین شد از جامها کامها
Ҷаҳони дидаи доноӣ аз расатон
جهان دیده دانایی از راستان
Зад он шоҳро бӯса бар остон
زد آن شاه را بوسه بر آستان
Ки шоҳо ! ҷаҳон дар паноҳи ту бод
که شاها! جهان در پناه تو باد
Сари саракашони хоки роҳи ту бод
سر سرکشان خاک راه تو باد
Мубиноади чашмии тиҳӣ аз ту тахт
مبیناد چشمی تهی از تو تخت
Ҳшиўори бодӣу бедори бахт
هشیوار بادی و بیدار بخت
зи адли ту халқи ҷаҳон дар амон
ز عدل تو خلق جهان در امان
Зӣанд , аз чаҳ аз бозии осмон
زیند، از چه از بازی آسمان
Кунун омаданд аҳл ҳар кишвар ӣ
کنون آمدند اهل هر کشور ی
Ки соинд бар остонати сиррӣ
که سایند بر آستانت سری
Бшкронаҳ ӣ инки шоҳи ҷаҳон
بشکرانه ی اینکه شاه جهان
Буд роъии халқ , фошу ниҳон
بود راعی خلق، فاش و نهان
Тиҳӣ карда ганҷинаҳо ҳар касе
تهی کرده گنجینه ها هر کسی
Ҳамаи тӯҳфаи пеши оўрндти басӣ
همه تحفه پیش آورندت بسی
з наҷаддӣ ҳиўни вази тозии саманд
ز نجدی هیون وز تازی سمند
зи рӯмии қабоу з чинӣ паранд
ز رومی قبا و ز چینی پرند
зи авду зънбр , зи машки въбир
ز عود و زعنبر، ز مشک وعبیر
зи ёқӯти тоҷ , аз забарҷади сарир
ز یاقوت تاج، از زبرجد سریر
зи лаълу зи алмоси тавқу камар
ز لعل و ز الماس طوق و کمر
Фурӯзандаи шамсу дурахшони қамар
فروزنده شمس و درخشان قمر
з заррин натоқу зи симини зира
ز زرین نطاق و ز سیمین زره
зи фирӯзаи банд аз ақиқаши гиреҳ
ز فیروزه بند از عقیقش گره
зи булӯри ҷому зи пӯлоди теғ
ز بلور جام و ز پولاد تیغ
Касеро на дар ҷон фишондани дареғ
کسی را نه در جان فشاندن دریغ
Туро нақди ҷони зебад эй шаҳ , на ганҷ
تو را نقد جان زیبد ای شه، نه گنج
Ки рстим дар аҳди адлати зи ранҷ
که رستیم در عهد عدلت ز رنج
Марои тӯҳфа пандӣаст гар бишинавӣ
مرا تحفه پندی است گر بشنوی
з хусрон раҳад давлати хусравӣ
ز خسران رهد دولت خسروی
Ҷузи ин гавҳарами ҳеҷ дар даст нест
جز این گوهرم هیچ در دست نیست
Пазиради зи ман шоҳ агар маст нест
پذیرد ز من شاه اگر مست نیست
Чунин гуфташ он хусрави ҳӯшманд
چنین گفتش آن خسرو هوشمند
Ки : шоҳон ки доранд бахти баланд
که: شاهان که دارند بخت بلند
з беш ва кам ганҷи норинди ёд
ز بیش و کم گنج نارند یاد
Шаҳонро биҷуз дод ойин мабод
شهان را بجز داد آیین مباد
Чаҳ аз шавқи гавҳари харошами дарун ? !
چه از شوق گوهر خراشم درون؟!
Ҳамон гирам аз санги номади бурун !
همان گیرم از سنگ نامد برون!
Чаҳ хезад аз он гавҳари тобнок
چه خیزد از آن گوهر تابناک
Ки бархезад аз хок ва монад бхок ? !
که برخیزد از خاک و ماند بخاک؟!
Ману гавҳари панди донишварон
من و گوهر پند دانشوران
Каз он ёфт зинати сари сарварон
کز آن یافت زینت سر سروران
Гаронтар шуморанд аз тӯҳфа ҳоаш
گرانتر شمارند از تحفه هاش
На сангаст , доранд сангини баҳоаш
نه سنگ است،دارند سنگین بهاش
зи дарҷи даҳони хезади оғози кор
ز درج دهان خیزد آغاز کار
Бгнҷинаҳ ӣ сина гирад қарор
بگنجینه ی سینه گیرد قرار
Буд гавҳари пандро синаи ганҷ
بود گوهر پند را سینه گنج
Ки шуд нўшдорўии сад гӯнаи ранҷ
که شد نوشداروی صد گونه رنج
Кунун гавҳариро ки гуфтӣ биор
کنون گوهری را که گفتی بیار
Ки аз мсқби ақли сифтӣ , биор
که از مثقب عقل سفتی، بیار
Дили мард , аз гуфта ӣ шаҳи шкФт
دل مرد، از گفته ی شه شکفت
Дуо кард шоҳи ҷаҳонро ва гуфт :
دعا کرد شاه جهان را و گفت:
Чунин ёд дорам зи мардони роҳ
چنین یاد دارم ز مردان راه
Ки некӣ агар бинӣ аз никхўоаҳ
که نیکی اگر بینی از نیکخواه
з некӣ макун кӯати ҳай зинҳор
ز نیکی مکن کوت هی زینهار
Касе кат диҳад гул , на бахшяши хор
کسی کت دهد گل، نه بخشیش خار
Чу бинии бад аз кас , раҳ бидамҷу
چو بینی بد از کس، ره بدمجو
Ки ҳам боз гардад бад ӯ бадв
که هم باز گردد بد او بدو
Хуш омад аз он гуфтугӯи шоҳ ро
خوش آمد از آن گفتگو شاه را
Чунин гуфт он марди огоҳ ро
چنین گفت آن مرد آگاه را
Ки : ҳар рӯз бояд дар ин остон
که: هر روز باید در این آستان
Расонӣ бигӯаш ман ин достон
رسانی بگوش من این داستان
з ҳаргуна фармуд ӯро хӯриш
ز هرگونه فرمود او را خورش
Ки ёбад з хон карами парвариш
که یابد ز خوان کرم پرورش
БтшриФи шоҳонаи бнўохтш
بتشریف شاهانه بنواختش
зи хосони даргоҳи худ сохташ
ز خاصان درگاه خود ساختش
бадингуна бигузашт солии се чор
بدینگونه بگذشت سالی سه چار
Ки ӯ буд ҳамсуҳбати шаҳриёр
که او بود همصحبت شهریار
Ҳамаи рӯзи панди нахустин бшоаҳ
همه روز پند نخستین بشاه
Ҳаме гуфт ва меҷуст аз бади паноҳ
همی گفت و میجست از بد پناه
Чу ҳар рӯзи ҷоҳи вай афзӯн шудӣ
چو هر روز جاه وی افزون شدی
Ҳасади пешагонро ҷигар хӯн шудӣ
حسد پیشگان را جگر خون شدی
Яке зони миёни каши ҳасад беш буд
یکی زآن میان کش حسد بیش بود
Хиради пешагонро бидонадяш буд
خرد پیشگان را بداندیش بود
Хирадманд чун рафт аз он боргоҳ
خردمند چون رفت از آن بارگاه
Ҷабини суд бар поя ӣ тахти шоҳ
جبین سود بر پایه ی تخت شاه
Ки шоҳо ! туро тахти фирӯзи бод
که شاها! تو را تخت فیروز باد
Ҳамаи рӯзи ту , рӯзи наврӯзи бод
همه روز تو، روز نوروز باد
Ҳарифӣ ки аз ҳасани як достон
حریفی که از حسن یک داستان
Шудааст аз муқӣмони ин остон
شده است از مقیمان این آستان
Баҳр кас расад , гуяд ин ҳарфи фош
بهر کس رسد، گوید این حرف فاش
Аз аввали забони лола будяш кош
از اول زبان لاله بودیش کاش
Каз ин ғами дилам мубталоӣ балост
کز این غم دلم مبتلای بلاست
Ки хусрави бадарад бихар мубталост
که خسرو بدرد بخر مبتلاست
Нишонди маро чун бнздики тахт
نشاند مرا چون بنزدیک تخت
Димоғам шавад ранҷаи зи он буии сахт
دماغم شود رنجه ز آن بوی سخت
Кашам бар димоғи остинро ниҳон
کشم بر دماغ آستین را نهان
Ки то нашнавам буии бади зи он даҳон
که تا نشنوم بوی بد ز آن دهان
Туро нохуш омадгар аз нохушӣ
تو را ناخوش آمد گر از ناخوشی
Ҳамаи парда бар карда ӣ ӯ кашӣ
همه پرده بر کرده ی او کشی
Ғуломон ки мӯ карда ӣнҷои сифед
غلامان که مو کرده اینجا سفید
Наёранд ин ҳарф аз вай шунид
نیارند این حرف از وی شنید
Чу шоҳ аз ҳасуди ин сухан кард гӯш
چو شاه از حسود این سخن کرد گوش
Бетони хунаш аз хашм омад Биҷӯш
بتن خونش از خشم آمد بجوش
Бигуфташ : агар байнам ин гуфта рост
بگفتش: اگر بینم این گفته راست
Бшмшир аз вай кунам бозхост
بشمشیر از وی کنم بازخواست
Туро муҳаррами роз шоҳӣ кунам
تو را محرم راز شاهی کنم
Карам бо тўчндонкаҳ хоҳӣ кунам
کرم با توچندانکه خواهی کنم
Вараш бигнаҳ дидаму муттаҳам
ورش بیگنه دیدم و متهم
Қадам бар сарири адолати нуҳум
قدم بر سریر عدالت نهم
Нахуст аз аноят кунам сарвараш
نخست از عنایت کنم سرورش
Нуҳуми афсари сарварӣ бар сараш
نهم افسر سروری بر سرش
Бадасти худ онгоҳи хӯни ризмт
بدست خود آنگاه خون ریزمت
Сар аз бора ӣӣ қасри оўизмт
سر از باره یی قصر آویزمت
Ки ҳар кас сарат бинад овехта
که هر کس سرت بیند آویخته
Тани афтода бар хоку хӯни рехта
تن افتاده بر خاک و خون ریخته
Сар худ нигаҳдорд аз теғи тез
سر خود نگهدارد از تیغ تیز
Нагӯяд дурӯғии чунин , рост низ
نگوید دروغی چنین، راست نیز
Билразед бар худ ҳасуди он замон
بلرزید بر خود حسود آن زمان
Богоҳӣ шоҳ шуд бадгумон
بآگاهی شاه شد بدگمان
Бночор гуфт : эй худованди тахт
بناچار گفت: ای خداوند تخت
Чу равшани замирӣу озодаи бахт
چو روشن ضمیری و آزاده بخت
Дар ин анҷуман каз ту дорад фурӯғ
در این انجمن کز تو دارد فروغ
Кро Зуҳра бошад ки гуяд дурӯғ ? !
کرا زهره باشد که گوید دروغ؟!
Нагӯям дурӯғат , зи ҷонам на сайр
نگویم دروغت، ز جانم نه سیر
Базӯдии туро ҳуҷҷати орм на дайр
بزودی تو را حجت آرم نه دیر
Саҳар бар шаҳи ин мушкил осон кунам
سحر بر شه این مشکل آسان کنم
Магари дафъи ҳақ ношиносон кунам
مگر دفع حق ناشناسان کنم
Чу фардо кунад саҷда ӣӣ боргоҳ
چو فردا کند سجده یی بارگاه
Бифармоӣ коиди бнздики шоҳ
بفرمای کآید بنزدیک شاه
Чу даст оварад пеши рӯ бе гумон
چو دست آورد پیش رو بی گمان
Гувоҳаст бар гуфта ӣ ман ҳамон
گواه است بر گفته ی من همان
Пазируфти азуи шоҳ ва аз ҷой хост
پذیرفت ازو شاه و از جای خاست
Ки то бинад ин гуфтугӯ аз куҷост ? !
که تا بیند این گفتگو از کجاست؟!
Бар омад бтдбири кори он ҳасуд
بر آمد بتدبیر کار آن حسود
Бтқдир чун рости номад чаҳ суд ? !
بتقدیر چون راست نامد چه سود؟!
Равон шуд бадунболи он бигноаҳ
روان شد بدنبال آن بیگناه
зи бони дӯстии ҷӯ ва , дили кӣнаи хоҳ !
ز بان دوستی جو و، دل کینه خواه!
Чу огоҳяш буд кони роди мард
چو آگاهیش بود کآن راد مرد
Басӣ буд бо бхрдони ҳам навард
بسی بود با بخردان هم نورد
Нишаста басӣ бо адаби парварон
نشسته بسی با ادب پروران
Басӣ бӯда дмсози донишварон
بسی بوده دمساز دانشوران
Бшоҳншҳон ҳамнишин бӯда бас
بشاهنشهان همنشین بوده بس
зи ҳасану адаби пояи афзӯдаи бас
ز حسن و ادب پایه افزوده بس
Дар андеша шуд то чаҳ ҳиялати барад
در اندیشه شد تا چه حیلت برد
Ки он мурғи зирак бдом оварад ? !
که آن مرغ زیرک بدام آورد؟!
Бар он буд то пои броҳӣ наад
بر آن بود تا پا براهی نهد
Ки аз рашку шамшери шаҳ вораад
که از رشک و شمشیر شه وارهد
Хаёлаши ҳамин буд кони бигноаҳ
خیالش همین بود کآن بیگناه
Чу фардо нишинад дар айвони шоҳ
چو فردا نشیند در ایوان شاه
Бтдбир ӯ даст бар лаб наад
بتدبیر او دست بر لب نهد
Ки даъвӣ ӯро гувоҳӣ диҳад
که دعوی او را گواهی دهد
Дрохри зи андеша роҳӣ гирифт
درآخر ز اندیشه راهی گرفت
Ки Иблис ҳам монад зу дар шигифт
که ابلیس هم ماند زو در شگفت
Бсди ҳилаи шаби миҳмони хосташ
بصد حیله شب میهمان خواستش
Яке маҷлис нағз оросташ
یکی مجلس نغز آراستش
зи ҳаргунаи неъмат ки оварад пеш
ز هرگونه نعمت که آورد پیش
Бсирш Биёлуд зи андоза беш
بسیرش بیالود ز اندازه بیش
Чу он марди ғофили з тадбир шуд
چو آن مرد غافل ز تدبیر شد
Ҳаме хӯрд аз он сайр то сайр шуд
همی خورد از آن سیر تا سیر شد
Пас аз суҳбат омад чу вақти рифоҳ
پس از صحبت آمد چو وقت رفاه
Дар он хона хуфтанд то субҳгоҳ
در آن خانه خفتند تا صبحگاه
Саҳаргаҳ ки шуд хусрави ховарӣ
سحرگه که شد خسرو خاوری
Боиўони равон аз паии доварӣ
بایوان روان از پی داوری
Гирифт аз паии интизоми мҳом
گرفت از پی انتظام مهام
Бикдсти теғу бикдсти ҷом
بیکدست تیغ و بیکدست جام
зи хилват бар омад худованди тоҷ
ز خلوت بر آمد خداوند تاج
Чу хуршед зад такя бар тахти оҷ
چو خورشید زد تکیه بر تخت عاج
Надимону хосонаш аз ҳар тараф
ندیمان و خاصانش از هر طرف
Боиўони расиданду бастанди саф
بایوان رسیدند و بستند صف
Забони баста аз ҳамзабонии ҳама
زبان بسته از همزبانی همه
Ки шаҳ буд чӯпон ва эшон рама
که شه بود چوپان و ایشان رمه
Талаб кард пас шоҳи фирӯзи бахт
طلب کرد پس شاه فیروز بخت
Мари он бигнаҳро бнздики тахт
مر آن بیگنه را بنزدیک تخت
Надод аз кафи он марди расми адаб
نداد از کف آن مرد رسم ادب
Адаб кард ва дар ҳарф накушод лаб
ادب کرد و در حرف نگشاد لب
Ки буии бади сайр кӯ хӯрд шом
که بوی بد سیر کو خورد شام
Мабодо расад шоҳро бар машом
مبادا رسد شاه را بر مشام
Чу шаҳи гуфтугӯ бо вай оғоз кард
چو شه گفتگو با وی آغاز کرد
Суханро , бночори лаб боз кард
سخن را، بناچار لب باز کرد
Бтдбири он даст бар лаб гирифт
بتدبیر آن دست بر لب گرفت
Магари шоҳро аз ғазаб таб гирифт
مگر شاه را از غضب تب گرفت
Сияҳ кард рӯй қалам аз мидод
سیه کرد روی قلم از مداد
Пас ороиши нома ӣ қатл дод
پس آرایش نامه ی قتل داد
Бхозн навишт инки ме оядат
بخازن نوشت اینکه می آیدت
Бзўдиши хӯни рехтан боядат
بزودیش خون ریختن بایدت
Гар аз бими ҷон биқрорӣ кунад
گر از بیم جان بیقراری کند
Мбхшоӣ ва магузор зорӣ кунад
مبخشای و مگذار زاری کند
Чу бинвишт нома , срномаҳи баст
چو بنوشت نامه، سرنامه بست
Басӯи худаш хонд ва додаш бадаст
بسوی خودش خواند و دادش بدست
Ки ин номаро хӯни бхозни расон
که این نامه را خون بخازن رسان
Мабош эмин аз рафтани нокасон
مباش ایمن از رفتن ناکسان
Ҳам акнӯн аз ӣнҷои бмхзни шитоб
هم اکنون از اینجا بمخزن شتاب
Диҳад хозинат то зару сими ноб
دهد خازنت تا زر و سیم ناب
Бабўсед он бигнаҳи дасти шоҳ
ببوسید آن بیگنه دست شاه
Гирифт аз шаҳи он нома , омад бароа
گرفت از شه آن نامه، آمد براه
Ҳасуд аз қазо буд худ дар камӣн
حسود از قضا بود خود در کمین
Чу дилшод дидаш дилаш шуд ғамин
چو دلشاد دیدش دلش شد غمین
Бигуфташ : ки шоҳат чаҳ гуфт ин замон
بگفتش : که شاهت چه گفت این زمان
Ки май бинмти хўшдлу шодмон ? !
که می بینمت خوشدل و شادمان؟!
Чунин дод посух ки : шоҳ аз карам
چنین داد پاسخ که: شاه از کرم
Маро кард аз бандагони муҳтарам
مرا کرد از بندگان محترم
Бхозни марои кӣса ӣ зар навишт
بخازن مرا کیسه ی زر نوشت
Навиштани зи сар кӣ тавон сарнавишт ? !
نوشتن ز سر کی توان سرنوشت؟!
Кунун мибрм то ситонами зараш
کنون میبرم تا ستانم زرش
Ҳасуд аз тамаъи гашти гирди сараш
حسود از طمع گشت گرد سرش
Фаромӯш кард аз тамаъи теғи шоҳ
فراموش کرد از طمع تیغ شاه
Бигуфт : эй дарат дӯстонро паноҳ
بگفت: ای درت دوستان را پناه
Чаҳ бошад ки имрӯзи ин рузи бўом
چه باشد که امروز این رز بوام
Диҳӣ то барорам зи лутфи ту ком ?
دهی تا برآرم ز لطف تو کام؟
Карами пеша , он марди некӯи ниҳод
کرم پیشه، آن مرد نیکو نهاد
Бова дод он нома , каш шоҳ дод
باو داد آن نامه، کش شاه داد
Ҳасуд аз паии зар бмхзн расед
حسود از پی زر بمخزن رسید
Чу хозин гирифт аз ваии он нома , дид
چو خازن گرفت از وی آن نامه، دید
Ҳамон дам баровард теғ аз ниёам
همان دم برآورد تیغ از نیام
БФрмон шаҳ кард кораши тамом
بفرمان شه کرد کارش تمام
Нбхшўди чндонкаҳ ӯ хӯн гирист
نبخشود چندانکه او خون گریست
Ки мақсӯди шаҳи ман ним , дайгарӣ аст
که مقصود شه من نیم، دیگری است
Бмхзн равон шуд бомед зар
بمخزن روان شد بامید زر
БкФи номдши зар , з каф дод сар
بکف نامدش زر، ز کف داد سر
Чу рӯз дигар ?бардамӣади офтоб
چو روز دگر بردمید آفتاب
Ниҳоди ин фалаки қадари пои дрркоб
نهاد این فلک قدر پا دررکاب
Боиин ҳар рӯз шуд сӯии шоҳ
بآیین هر روز شد سوی شاه
Бомед зад бӯса бар тахти гоҳ
بامید زد بوسه بر تخت گاه
Чаҳ шаҳ зинда дидаш , бигуфт : эй аҷаб
چه شه زنده دیدش، بگفت: ای عجب
Туро дай чаҳ шуд бар нарафтани себ ? !
تو را دی چه شد بر نرفتن سیب؟!
Нагуфтам ки : мФрсти дигари касон
نگفتم که: مفرست دیگر کسان
Рӯи ин номаро хӯни бхозни расон ? !
رو این نامه را خون بخازن رسان؟!
Бабўсед пои шаҳи он мард ва гуфт
ببوسید پای شه آن مرد و گفت
Ки : рози дил аз шоҳ натавон наҳуфт
که: راز دل از شاه نتوان نهفت
Рафиқии зи ман хости он зари бўом
رفیقی ز من خواست آن زر بوام
Казин остонаст камтари ғулом
کزین آستان است کمتر غلام
Марои худ зар аз лутфи шаҳ кам набӯд
مرا خود زر از لطف شه کم نبود
Чу ӯ хост , аз зар дареғам набӯд !
چو او خواست، از زر دریغم نبود!
Гирифт аз ман он номаро зуд рафт
گرفت از من آن نامه را زود رفت
Дил аз тангдастяш осуд ва рафт
دل از تنگدستیش آسود و رفت
Чу шаҳ ном пурседу бшнохтн
چو شه نام پرسید و بشناختن
Фалаки муҳра дар шшдри андохташ !
فلک مهره در ششدر انداختش!
Ки биҷрми марду гунаҳ кор зист
که بیجرم مرد و گنه کار زیست
Бар ин доварии зор бояд гирист
بر این داوری زار باید گریست
Аҷаб дорам аз бозии рӯзгор
عجب دارم از بازی روزگار
Надонад каси анҷому оғози кор
نداند کس انجام و آغاز کار
Замонии сари фикр дар пеш дошт
زمانی سر فکر در پیش داشت
Пушаймонӣ аз карда ӣ хеш дошт
پشیمانی از کرده ی خویش داشت
Чу кам шуд зи ҷони шаҳи андаки ҳарос
چو کم شد ز جان شه اندک هراس
Бова гуфт к-эии марди ҳақи ношинос
باو گفت کای مرد حق ناشناس
Шунидам ки буи бидам аз даҳон
شنیدم که بوی بدم از دهان
Шунидӣ ва гуфтӣ бхлқи ҷаҳон ? !
شنیدی و گفتی بخلق جهان؟!
Гар он айб дидӣ зи ман дар наҳуфт
گر آن عیب دیدی ز من در نهفت
Бмни бозати он роз боист гуфт ? !
بمن بازت آن راز بایست گفت؟!
Ки то аз табибон шавам чораи ҷӯй
که تا از طبیبان شوم چاره جوی
Шуморами туро дӯстии никхўӣ
شمارم تو را دوستی نیکخوی
Маони ҷаҳон , хоссаи хосони шоҳ
مهان جهان، خاصه خاصان شاه
Чу дар хилвати қурб , ҷӯянди роҳ
چو در خلوت قرب، جویند راه
Нгўинди айбӣ ки бенанди боз
نگویند عیبی که بینند باز
Кунанд ар на бар худ дар фитнаи боз
کنند ار نه بر خود در فتنه باز
Бхўни худ он қавм бозӣ кунанд
بخون خود آن قوم بازی کنند
Ки дар анҷумани фитна созӣ кунанд
که در انجمن فتنه سازی کنند
Надидӣ вагар айб , гуфтӣ чаро ? !
ندیدی و گر عیب، گفتی چرا؟!
Аноят ки дидӣ , наҳуфтӣ чаро ? !
عنایت که دیدی، نهفتی چرا؟!
Ту худ гӯй : акнӯн сазоӣ ту чист ? !
تو خود گوی: اکنون سزای تو چیست؟!
Бномҳрмони худ ҳаром аст зист !
بنامحرمان خود حرام است زیست!
Чу он бенавои худ зи шоҳи ин шнФт
چو آن بینوا خود ز شاه این شنفت
Фурӯи рехт аз дидагони ашк ва гуфт
فرو ریخت از دیدگان اشک و گفت
Ки : шоҳои бшоҳӣ ки шоҳят дод
که : شاها بشاهی که شاهیت داد
Бхлқи ҷаҳон никхўоҳит дод
بخلق جهان نیکخواهیت داد
Ки огаҳи зи айби ту эй шаҳи ним
که آگه ز عیب تو ای شه نیم
Взинҳо ки гуфтӣ ту огаҳи ним !
وزینها که گفتی تو آگه نیم!
Ту доне ки чизе надонад чу кас
تو دانی که چیزی نداند چو کس
Ҳам аз гуфтанаш баста дорад нафас
هم از گفتنش بسته دارد نفس
ди райни остон то гирифтам паноҳ
د راین آستان تا گرفتم پناه
Ҳамаи ҷӯад вонсоФ дидам зи шоҳ
همه جود وانصاف دیدم ز شاه
Надидам зи шоҳи ҷаҳони ҳеҷ айб
ندیدم ز شاه جهان هیچ عیب
Гувоҳам дарин гуфта донои ғайб
گواهم درین گفته دانای غیب
Барин ҳарф агар шоҳ дорад гувоҳ
برین حرف اگر شاه دارد گواه
Ману гардани аҷзу шамшери шоҳ !
من و گردن عجز و شمشیر شاه!
Шаҳаш гуфт : даии комдии сӯии ман
شهش گفت: دی کآمدی سوی من
Мгрдиди чашми ту чун рӯй ман
مگردید چشم تو چون روی من
Набӯдат агар матлабӣ дар ниҳон
نبودت اگر مطلبی در نهان
Гирифтӣ чаро дасти худ бар даҳон ? !
گرفتی چرا دست خود بر دهان؟!
Бигуфт : эй худованди тоҷу сарир
بگفت: ای خداوند تاج و سریر
Буруни омадам чун зи маҷлиси прир
برون آمدم چون ز مجلس پریر
Ҳамон кӯ гирифт аз ман он зари бўом
همان کو گرفت از من آن زر بوام
Бахонаи маро миҳмон кард шом
بخانه مرا میهمان کرد شام
Саросар ҳар он чизи коўрдаҳ буд
سراسر هر آن چیز کاورده بود
Ҳамоно ки бо сайри парварда буд
همانا که با سیر پرورده بود
Вале рафта буд аз кафами ихтиёр
ولی رفته بود از کفم اختیار
Нёрстми он шаб кунам ҳеҷ кор
نیارستم آن شب کنم هیچ کار
Саҳари комдм бар дар остон
سحر کآمدم بر در آستان
Чу шаҳи хост бо ман занад достон
چو شه خواست با من زند داستان
Бночори бастами лаб эй додрас
بناچار بستم لب ای دادرس
Бахуди сохтам танги роҳи нафас
بخود ساختم تنگ راه نفس
Мабодо чу шаҳ башнавад буии сайр
مبادا چو شه بشنود بوی سیر
Шавад аз ману ҳарфи ман низ сайр
شود از من و حرف من نیز سیر
Ҷузи инҳо ки гуфтам , бидорӣ кеш
جز اینها که گفتم، بداری کیش
Надорам гумони гуноҳии бхўиш
ندارم گمان گناهی بخویش
Саросар чу шоҳи ин сухан гӯш кард
سراسر چو شاه این سخن گوش کرد
Аз андеша ӣ худ фаромӯш кард
از اندیشه ی خود فراموش کرد
Сари ангушти ҳайрат бдндон гирифт
سر انگشت حیرت بدندان گرفت
Аз он пас раҳ ҳӯшмандон гирифт
از آن پس ره هوشمندان گرفت
Шуд огоҳи кони марди некӯи сиришт
شد آگاه کآن مرد نیکو سرشت
Раҳи мардӣу мардумӣ дар навишт
ره مردی و مردمی در نوشت
Дигар куштанӣ буд он кушта низ
دگر کشتنی بود آن کشته نیز
зи бади бдкншро на роҳи гурез !
ز بد بدکنش را نه راه گریز!
Бхоки раҳ аз тахт шоҳӣ нишаст
بخاک ره از تخت شاهی نشست
Бадаргоҳ эзад баровард даст
بدرگاه ایزد برآورد دست
Ки : эй поки парвардгори Карим
که: ای پاک پروردگار کریم
Бмои раҳматовар чу узри оварем
بما رحمت آور چو عذر آوریم
Туро зебад аз раҳнамоёни сипос
تو را زیبد از رهنمایان سپاس
Ки ҳар раҳи намо аз ту шуд раҳи шинос
که هر ره نما از تو شد ره شناس
Касе кови зи нанги худӣ вораад
کسی کاو ز ننگ خودی وارهد
Аён чун броҳии ғалати по наад
عیان چون براهی غلط پا نهد
Ниҳони лутфи ту ёваи нгзордш
نهان لطف تو یاوه نگذاردش
зи роҳӣ ки рафтааст бози орадаш
ز راهی که رفته است باز آردش
Надониста аз бахти баргаштагӣ
ندانسته از بخت برگشتگی
Фитодем дар роҳи саргаштагӣ
فتادیم در راه سرگشتگی
зи Лутфӣ ки бо мо ниҳон доштӣ
ز لطفی که با ما نهان داشتی
Ғалати рафта будем , нагузоштӣ
غلط رفته بودیم، نگذاشتی
Пас аз шукри бории баромад ба тахт
پس از شکر باری برآمد به تخت
Чунин гуфт бо марди озодаи бахт
چنین گفت با مرد آزاده بخت
Ки : ҳар рӯзаи коиии бойени остон
که: هر روزه کآیی باین آستان
Паёпаии бгўшми зани ин достон
پیاپی بگوشم زن این داستان
Ки то роҳ гум карда бнмоидм
که تا راه گم کرده بنمایدم
зи хоби гарони дидаи бгшоидм
ز خواب گران دیده بگشایدم
Сипас мардро дар баробари нишонд
سپس مرد را در برابر نشاند
зи дарҷи лаби ин гӯна гавҳар фишонд :
ز درج لب این گونه گوهر فشاند: