Чунин ёд дорам ки дар Исфаҳон

چنین یاد دارم که در اصفهان

Сипаҳдори гетии хдиўи ҷаҳон

سپهدار گیتی خدیو جهان

Бифармуд корнд чун рӯзи ҷанг

بفرمود کآرند چون روز جنگ

Шикории ғуломон , камонҳо ба чанг

شکاری غلامان، کمان‌ها به‌چنگ

Ки то бинад аз лашкари хусравӣ

که تا بیند از لشکر خسروی

Киро шаст софасту бозуи қавӣ ? !

که را شصت صاف است و بازو قوی‌؟!

Паии озмӯни рафта аз ҳар тараф

پی آزمون رفته از هر طرف

Ки ҷӯянди тири аФгнонро ҳадаф

که جویند تیر افگنان را هدف

Ба занҷири бастанди охири сегӣ

به‌زنجیر بستند آخر سگی

Ба ҷои зон на ҷузи пӯстӣу раҳгӣ

به‌جا زآن نه جز پوستی و رگی

Ба мехии зи оҳан чу соқи дарахт

به‌میخی ز آهن چو ساق درخت

Кашиданд занҷирро ҳалқаи сахт

کشیدند زنجیر را حلقه سخت

Фурӯи бардаи он мехро бар замин

فرو برده آن میخ را بر زمین

Нишастанд бар кафи камон , дар камӣн

نشستند بر کف کمان، در کمین

з ҳар гӯша рӯ карда ёрон бар ӯ

ز هر گوشه رو کرده یاران بر او

Ба як бор шуд тири борон бар ӯ

به‌یک‌بار شد تیر باران بر او

Камони оҳанӣн , тири паҳлуи гузор

کمان آهنین، تیر پهلو گذار

Нишонаи яке , новаки аФгни ҳазор

نشانه یکی، ناوک‌افگن هزار

Набад зи он далерони Ораши камон

نبد ز آن دلیران آرش کمان

Ба тири хатои ҳечкасро гумон

به‌تیر خطا هیچکس را گمان

зи абри камони камони абрувон

ز ابر کمان کمان ابروان

Чу борони хаданг бало шуд равон

چو باران خدنگ بلا شد روان

зи пайкони бегон , ба ӯ чун тагарг

ز پیکان بیگان، به‌او چون تگرگ

Паёпаии расонданди пайғоми марг

پیاپی رساندند پیغام مرگ

Саги бенавои нола оғоз кард

سگ بینوا ناله آغاز کرد

Наёраст занҷири худ боз кард

نیارست زنجیر خود باز کرد

Дамодам дар он манзили ҳавлнок

دمادم در آن منزل هولناک

Ки аз хӯни худ сурх дидяш хок

که از خون خود سرخ دیدیش خاک

Нишастӣ ва бархестӣ чун ғубор

نشستی و برخاستی چون غبار

Нишебу фарозу ямину ясор

نشیب و فراز و یمین و یسار

Чу дар худ умед раҳоӣ надид

چو در خود امید رهایی ندید

Умеди худ аз зиндагонӣ бурид

امید خود از زندگانی برید

Қадам дар раҳи ҷони супурдани ниҳод

قدم در ره جان سپردن نهاد

зи бечорагии дил ба мурдани ниҳод

ز بیچارگی دل به‌مردن نهاد

Ба тироФгнон чун фитодаш нигоҳ

به تیرافگنان چون فتادش نگاه

Гузашташи з на осмони тири оҳ

گذشتش ز نه آسمان تیر آه

Ба ҷони офарин , ҷони супурд аз умед

به جان‌آفرین، جان سپرد از امید

Забони баста ӯ гуфт ва эзад шунид

زبان بسته او گفت و ایزد شنید

Дар он гӯша ки ш тир боист хӯрд

در آن گوشه که‌ش تیر بایست خورد

Фурӯ хуфт зи онсон ки гуфтанд мард

فرو خفت ز آنسان که گفتند مرد

Вале зи он ҷавонон таркиш фишон

ولی ز آن جوانان ترکش‌فشان

Наомад хаданги яке бар нишон

نیامد خدنگ یکی بر نشان

Наоне саг оҳӣ кашид аз ҷигар

نهانی سگ آهی کشید از جگر

Ки шуд ҳамчуи тири қазои коргар

که شد همچو تیر قضا کارگر

Яке зи он миёни тираш аз шасти ҷуст

یکی ز آن میان تیرش از شست جست

Казу ҳалқаи мехи оҳани шикаст

کزو حلقهٔ میخ آهن شکست

Чу он ҳол дид он саги нотавон

چو آن حال دید آن سگ ناتوان

з нав ёфт дар тани равон , шуд равон !

ز نو یافت در تن روان، شد روان!

Дар он растхезаш чу ҷон монад ва рафт

در آن رستخیزش چو جان ماند و رفت

Худоро ба покӣ ҳаме хонд ва рафт

خدا را به‌پاکی همی‌خواند و رفت

Дариғо на ӣӣ озар аз рустагон

دریغا نه‌یی آذر از رستگان

Ки донеи забони забони бастагон

که دانی زبان زبان‌بستگان

Фгнднди сайди аФгнони сар ба пеш

فگندند صید‌افگنان سر به پیش

Хаҷали монда аз дасту бозуии хеш

خجل مانده از دست و بازوی خویش

Сипаҳдори ҳайрони назораи кунон

سپهدار حیران نظاره‌کنان

зи шаҳри хиради мондаи оворагон

ز شهر خرد مانده آوارگان

зи ҳайрат ба деворҳо пуштҳо

ز حیرت به‌دیوارها پشتها

Гирифта ба дандони сари ангуштҳо

گرفته به‌دندان سر انگشتها

Ба ҳам гашта зини гӯнаи ҳамдостон

به‌هم گشته زین گونه همداستان

Ки ин ков диҳад ҷон , буд ҷони ситон

که این کاو دهد جان‌، بوَد جان‌ستان

Сиррӣ нест аз тавқи ҳукмаши ҷудо

سری نیست از طوق حکمش جدا

Сухани мухтасар , то нахоҳад худо

سخن مختصر، تا نخواهد خدا

Агар ҷои борони зи борандаи меғ

اگر جای باران ز بارنده میغ

Баборади шабу рӯзи барандаи теғ

ببارد شب و روز برنده تیغ

Ба ҷои гиёҳ аз гули сабзаи хез

به‌جای گیاه از گل سبزه‌خیز

Бирӯяд мау соли шамшери тез

بروید مه و سال شمشیر تیز

Тарошад на он , мӯӣ аз пушти санг

تراشد نه آن، موی از پشت سنگ

Харошад на ин , пӯст аз пои ланг !

خراشد نه این، پوست از پای لنگ!