Шунидам шаҳӣ каз ситам ор дошт
شنیدم شهی کز ستم عار داشت
Вазирии хирадманд ҳушёр дошт
وزیری خردمند هشیار داشت
Саҳаргаҳи бхдмт чу бастии миён
سحرگه بخدمت چو بستی میان
Шудӣ аз рухи осори бимаши аён
شدی از رخ آثار بیمش عیان
Биравяш агар шоҳ хандон шудӣ
برویش اگر شاه خندان شدی
Вазири изтиробаши ду чандон шудӣ
وزیر اضطرابش دو چندان شدی
Дил аз изтиробаши баҷои номадӣ
دل از اضطرابش بجا نامدی
Боиўони худ боз то номадӣ
بایوان خود باز تا نامدی
Писар , чун падарро бдонгўнаҳ дид
پسر، چون پدر را بدانگونه دید
зи бими шаҳаши ранг дар рӯ надид
ز بیم شهش رنگ در رو ندید
Бигуфт : эй падар дар дилат ғам мабод
بگفت: ای پدر در دلت غم مباد
Писарро зи сари сояи ?ут кам мабод
پسر را ز سر سایه ات کم مباد
Бигӯ : дар дилат чист зинсони ҳарос ?
بگو: در دلت چیست زینسان هراس؟
На шаҳ золимаст ва на ту носипос ? !
نه شه ظالم است و نه تو ناسپاس؟!
Ҷаҳонии зи халқи туу адли шоҳ
جهانی ز خلق تو و عدل شاه
Шуд ободу байнами туро бар лаби оҳ ? !
شد آباد و بینم تو را بر لب آه؟!
Падар хондаш ин достон ва гирист
پدر خواندش این داستان و گریست
Ки бишинав мапурс изтиробат з чист
که بشنو مپرس اضطرابت ز چیست
Маро кард рӯзии ҳикоят касе
مرا کرد روزی حکایت کسی
Ки буд огаҳ аз кори гетии басӣ
که بود آگه از کار گیتی بسی
Ки бӯдааст дар рӯзгори каён
که بوده است در روزگار کیان
Яке пераи занро яке мокиён
یکی پیره زن را یکی ماکیان
Шабу рӯз аз вай хӯриш ёфта
شب و روز از وی خورش یافته
Парасторӣ ва парвариш ёфта
پرستاری و پرورش یافته
Баромади яке рӯз бар боми кох
برآمد یکی روز بر بام کاخ
Дилӣ танг диду ҷаҳонии фарох
دلی تنگ دید و جهانی فراخ
Шуд ӯро ҳамаи ҳақи неъмати зиёд
شد او را همه حق نعمت زیاد
Нагуфт он зани перро хайри бод
نگفت آن زن پیر را خیر باد
Ббомӣ дигар ҷуст аз он боми роҳ
ببامی دگر جست از آن بام راه
Чунин рафт то боми айвони шоҳ
چنین رفت تا بام ایوان شاه
Чу шоҳини шоҳаш бдонгўнаҳ дид
چو شاهین شاهش بدانگونه دید
Ҳамаи кори айём воруна дид
همه کار ایام وارونه دید
Сияҳ шуд бчшмши ҷаҳони србср
سیه شد بچشمش جهان سربسر
Сало зад ки эй мурғи кӯтаҳи назар
صلا زد که ای مرغ کوته نظر
Дар ин меҳнати ободи гаштами басӣ
در این محنت آباد گشتم بسی
Надидам зи ту биўФотр касе
ندیدم ز تو بیوفاتر کسی
Магар бо худ ин фикри нокарда ӣӣ
مگر با خود این فکر ناکرده یی
Ки аз байза то сари бароварда ӣӣ
که از بیضه تا سر برآورده یی
Чҳо дида ӣӣ зи одамии зодагон
چها دیده یی ز آدمی زادگان
Чаҳ аз бандагон ва чаҳ зи озодагон ? !
چه از بندگان و چه ز آزادگان؟!
Ҳиммати рӯзӣ аз реза ӣ хуонишон
همت روزی از ریزه ی خوانشان
Ҳиммати хона дар коху айвонашон
همت خانه در کاخ و ایوانشان
Нигаҳдорят карда аз ҳар газанд
نگهداریت کرده از هر گزند
На бар боли ришта , на бар пои банд
نه بر بال رشته، نه بر پای بند
Раҳоӣат доданд аз ҳар уқоб
رهاییت دادند از هر عقاب
На минқори шоҳин на чанги уқоб !
نه منقار شاهین نه چنگ عقاب!
Чу як байза ӣ сими ранг оварӣ
چو یک بیضه ی سیم رنگ آوری
зи ғавғои ҷаҳонӣ ба танг оварӣ
ز غوغا جهانی به تنگ آوری
Азишон ҳама парвариш ёфтӣ
ازیشان همه پرورش یافتی
зи об ва задона хӯриш ёфтӣ
ز آب و زدانه خورش یافتی
Чу неру гирифтӣ аз он парвариш
چو نیرو گرفتی از آن پرورش
Набӯдат зи девори афзӯни париш
نبودت ز دیوار افزون پرش
Аз он хонаи кат буд дори алқрор
از آن خانه کت بود دار القرار
Чу сӯй дигар хона кардӣ гузор
چو سوی دگر خانه کردی گذار
Дигар номуддати ҳеҷ аз он хонаи ёд
دگر نامدت هیچ از آن خانه یاد
Кати азмрҳмти соҳибаш дона дод ? !
کت ازمرحمت صاحبش دانه داد؟!
Марои ошён то сари кӯҳ буд
مرا آشیان تا سر کوه بود
Серуми фориғ аз қайди андӯҳ буд
سرم فارغ از قید اندوه بود
Саҳари майли парвоз чун кардамӣ
سحر میل پرواز چون کردمی
Ҷаҳони зери болу пари оўрдмӣ
جهان زیر بال و پر آوردمی
Бшб буд дар домани кӯҳсор
بشب بود در دامن کوهسار
зи тиҳуу дроҷу Кебеками шикор
ز تیهو و دراج و کبکم شکار
Қазо то бпоӣ ман афганда дом
قضا تا بپای من افگنده دام
Марои одамии зод то карда ром
مرا آدمی زاد تا کرده رام
На печидаам сари зҳкми қазо
نه پیچیده ام سر زحکم قضا
Бҳкм қазо карда худро ризо
بحکم قضا کرده خود را رضا
Мутӣъам , кунун одамии зод ро
مطیعم، کنون آدمی زاد را
Чу сайдӣ ки ромаст сайёд ро
چو صیدی که رام است صیاد را
Нигарем зи ҷавраш , гарми пари шикаст
نگریم ز جورش، گرم پر شکست
Нанолам зи дасташ , гарми пои баст
ننالم ز دستش، گرم پای بست
Паии сайд чун рӯ бсҳро кунад
پی صید چون رو بصحرا کند
Бсҳрои зи по риштаам во кунад
بصحرا ز پا رشته ام وا کند
зи хӯни тзрўони гулранги чанг
ز خون تذروان گلرنگ چنگ
Чу минқор Кебекон кунам сурхи ранг
چو منقار کبکان کنم سرخ رنگ
Барояд чу аз табли бозаши фиғон
برآید چو از طبل بازش فغان
зи тиҳуу Кебеки ормаши армағон
ز تیهو و کبک آرمش ارمغان
Бпоӣ худ оем бдом аз вафо
بپای خود آیم بدام از وفا
На пурвои ҷавр ва на бими ҷафо
نه پروای جور و نه بیم جفا
Бпосх чунин гуфташ он мокиён
بپاسخ چنین گفتش آن ماکیان
Ки : эй манзалати тахтгоҳи каён
که: ای منزلت تختگاه کیان
Ту то по наҳодӣ дар ин домгоҳ
تو تا پا نهادی در این دامگاه
Буд дасти шоҳонсти оромгоҳ
بود دست شاهانست آرامگاه
Надидӣ чу худ ҳеҷ мурғӣ дигар
ندیدی چو خود هیچ مرغی دگر
Ки сӯзандаш аз сиху оташи ҷигар
که سوزندش از سیخ و آتش جگر
Ки чун худ басӣ дидаам сад ҳазор
که چون خود بسی دیده ام صد هزار
Тпидаҳ чаҳ фарбеҳи бхўн , чаҳ назор !
طپیده چه فربه بخون، چه نزار!
Вале то марои одамии дидаи ром
ولی تا مرا آدمی دیده رام
Бмни айш аз бим ҷон шуд ҳаром
بمن عیش از بیم جان شد حرام
Набошам гурезон чаро аз касе
نباشم گریزان چرا از کسی
Ки мурғон чу ман карда бсмли басӣ ? !
که مرغان چو من کرده بسمل بسی؟!