Осмони гавани қртаҳи пӯшед , он чу моҳи осмон

آسمان گون قرطه پوشید،آن چو ماه آسمان

Меҳр чеҳр омад бензади бандаи рӯзи меҳргон

مهر چهر آمد به نزد بنده روز مهرگان

Хоби чашми нари гсинш дар саҳари саҳари озмоӣ

خواب چشم نر گسینش در سحر سحر آزمای

Тоби зулфи ънбринш бар саман сунбул фишон

تاب زلف عنبرینش بر سمن سنبل فشان

Зулфу чашм ӯ ҳаме ошуфта кардӣ ҷону дил

زلف و چشم او همی آشفته کردی جان و دل

Он яке ошӯби дил буд , ин яке ошӯби ҷон

آن یکی آشوب دل بود، این یکی آشوب جان

Чун лабу дандон ӯ шуд ашки чашми ман дуруст

چون لب و دندان او شد اشک چشم من درست

Нордон бар рӯй лؤлؤ , лؤлؤи андари нордон

ناردان بر روی لؤلؤ، لؤلؤ اندر ناردان

То намӯд ӯ нордону нордон аз рӯйу лаб

تا نمود او ناردان و ناردان از روی و لب

Ашки ман чун нордон шуд , ҷони ман чун нордон

اشک من چون ناردان شد، جان من چون ناردان

Ногаҳони зи андеша ӯ карда будам танги дил

ناگهان ز اندیشۀ او کرده بودم تنگ دل

Кони нигорин назд ман танг андар омад ногаҳон

کان نگارین نزد من تنگ اندر آمد ناگهان

Чун маро дилтанг дид он длстон хандид ва гуфт :

چون مرا دلتنگ دید آن دلستان خندید و گفت:

Дил чаҳ дории танг чун пеш ту бошад длстон ?

دل چه داری تنگ چون پیش تو باشد دلستان؟

Меҳргон , кӯи ҷашни нави ширвон буд , хуррами гузор

مهرگان، کو جشن نوشروان بود، خرم گذار

Бонигор нӯши лаби ҷашни малики нави Ширвон

با نگار نوش لب جشن ملک نو شیروان

Бингар ин абри гарони борони бгрдўн бар сабк

بنگر این ابر گران باران به گردون بر سبک

Дар чунин рӯзии сабктар бодае бояд гарон

در چنین روزی سبک، تر باده‌ای باید گران

Базми кикоўси вори орой ва дар вай бар фурӯз

بزم کیکاوس وار آرای و در وی برفروز

зи ончии савганди Сиёвушро азу буд имтиҳон

ز آنچه سوگند سیاوش را ازو بود امتحان

Гавҳарӣ каз туф ӯ дар жарфии дарёи садаф

گوهری کز تف او در ژرفی دریا صدف

Сурх чун марҷон кунад дар сипеди андари даҳон

سرخ چون مرجان کند در سپید اندر دهان

Барг ӯ бар хоки резон , чун булӯрӣни ёсуман

برگ او بر خاک ریزان، چون بلورین یاسمن

Шох ӯ боди ёзон чун ақиқин хези рон

شاخ او باد یازان چون عقیقین خیزران

Ар булӯрӣни ёсаминаши хоки пари симини сипар

ار بلورین یاسمینش خاک پر سیمین سپر

Вази ақиқин хези рониши бод чун заррини синон

وز عقیقین خیزرانش باد چون زرین سنان

Бӯстониро ҳаме монад ки авдаши моҳи дай

بوستانی را همی ماند که عودش ماه دی

Арғавони тозаи нав нав бушкованд ҳар замон

ارغوانِ تازه، نو نو بشکفاند هر زمان

Бӯстонашрогар аз авди арғавони раведи ҳаме

بوستانش را گر از عود ارغوان روید همی

Арғавон аз авди раведи лобуди андари бӯстон

ارغوان از عود روید لابد اندر بوستان

Чун намӯд ӯ арғавон аз авди рустаи пеши ту

چون نمود او ارغوان از عود رَسته پیش تو

Бодае бояд ббўии авду ранги арғавон

باده‌ای باید به بوی عود و رنگ ارغوان

Чеҳраи соқии чунон дар акс ӯ пайдо шавад

چهرۀ ساقی چنان در عکس او پیدا شود

Рости пиндории парӣ дар шох марҷон шуд ниҳон

راست پنداری پری در شاخ مرجان شد نهان

Ҷоми марвориди гаван чун кон ёқӯтаст азу

جام مروارید گون چون کان یاقوتست ازو

Врчаҳи асл ӯ зумурради гаван бурун ояд зи кон

ورچه اصل او زمرد گون برون آید ز کان

Нест моҳу мҳрўи машку бону зўёбии ҳаме

نیست ماه و مهر و مشک و بان و زو یابی همی

Ранги моҳу нури меҳру табъи машку буии бон

رنگ ماه و نور مهر و طبع مشک و بوی بان

Моҳроу меҳрроу машкро ҳаргиз ки дид

ماه را و مهر را و مشک را هرگز که دید

Току хаму соғар ӯро шоху нофу осмон ?

تاک و خم و ساغر او را شاخ و ناف و آسمان؟

Дар хазон бигузар ббоғи вжрФи жарфи андари нигар

در خزان بگذر به باغ و ژرف ژرف اندر نگر

Дар тамошогоҳи нақши бӯстони андари хазон

در تماشاگاه نقش بوستان اندر خزان

То бибинӣ он зумуррадҳои наврӯзӣ кунун

تا ببینی آن زمردهای نوروزی کنون

Гашта ҳар як таҳтаи зари айёр аз ваии аён

گشته هر یک تختۀ زر عیار از وی عیان

Заъфарон рангасту коғази пӯшиши ин бустону боғ

زعفران رنگست و کاغذ پوشش این بستان و باغ

Барги зар чун коғазӣ кандар занӣ дар заъфарон

برگ زر چون کاغذی کاندر زنی در زعفران

Грндонии парниёнро васф кардан васф кун

گر ندانی پرنیان را وصف کردن وصف کن

Чун сари ангуштони ҳўрои парниён дар парниён

چون سر انگشتان حورا پرنیان در پرنیان

Шакл парвинаст ё нори кафида бар дарахт ?

شکل پروینست یا نار کفیده بر درخت

Ранг гардунаст ё оби равон дар обдон

رنگ گردونست یا آب روان در آبدان

Ҷобаҷои абри сипеди андари ҳавои байни хиради хирад

جا به جا ابر سپید اندر هوا بین خُرد خُرد

Ҳамчуи бачагони ҳўосл бар сари дарёи равон

همچو بچگان حواصل بر سر دریا روان

Рости пиндории нъоим бар сари шохи дарахт

راست پنداری نعایم بر سر شاخ درخت

Байза симин ниҳодаст аз бар сабзи ошён

بیضهٔ سیمین نهاده‌ست از بر سبز آشیان

Чун булӯрӣни ҳуққаҳои ҳуққаи бозони ҷуфти ҷуфт

چون بلورین حقه‌های حقه بازان جفت جفت

Бар ниҳодаи лаби блб , пар карда аз лؤлؤи миён

بر نهاده لب به لب، پر کرده از لؤلؤ میان

Бе гумони гӯйии камони кирдори шохи чифтаи ист

بی گمان گویی کمان کردار شاخِ چفته‌ایست

Хиради пайконҳои минои ранги азуи пари зимрон

خرد پیکانهای مینا رنگ ازو پر ضیمران

Тӯтӣон дорад зумурради гавани забон бар шохи хеш

طوطیان دارد زمرد گون زبان بر شاخ خویش

Карда аз шохаши бурун ҳар як зумурради гавани забон

کرده از شاخش برون هر یک زمرد گون زبان

То басони бандагон ҳар як бшрти бандагӣ

تا بسان بندگان هر یک به شرط بندگی

Таҳният гӯйанд хусравро бҷшни меҳргон

تهنیت گویند خسرو را به جشن مهرگان

Он ҳумоюни давлати олӣ , ҷамоли дайни ҳақ

آن همایون دولت عالی، جمال دین حق

Он Фхори ҷамъи шоҳон , муфаххари салҷӯқиён

آن فخار جمع شاهان، مفخر سلجوقیان

Шоҳи мироншоаҳи бен қоўрди бен ҷғрӣ казуаст

شاه میرانشاه بن قاورد بن جغری کزوست

Лафзи давлатро маъонӣ , шарҳи насраро баён

لفظ دولت را معانی، شرح نصرة را بیان

Шаҳриёрӣ каз саботи азм ӯ дар бешаи Ғарм

شهریاری کز ثبات عزم او در بیشه غرم

Чун биҷунбад сар наад бар панҷаи шери жён

چون بجنبد سر نهد بر پنجۀ شیر ژیان

Гар камон ва тир ҷӯяд қӯташ дар хӯрд хеш

گر کمان و تیر جوید قوتش در خورد خویش

Аз шаҳобаши тир бояду захми гардуни камон

از شهابش تیر باید و زخم گردون کمان

Қиссаи Мозандарон гар бишинавӣ аз ман шинав

قصۀ مازندران گر بشنوی از من شنو

То бигӯям айни ҳоли қиссаи Мозандарон

تا بگویم عین حال قصۀ مازندران

Гар бидидӣ зинда ӯро , пеш ӯ бастии камар

گر بدیدی زنده او را، پیش او بستی کمر

Баҳману Исфандиёру Ардашери Бобакон

بهمن و اسفندیار و اردشیر بابکان

эй худовандӣ , ки аз бас бе қиёси авсофи ту

ای خداوندی، که از بس بی قیاس اوصاف تو

Қӯти андеша дар васф ту гардад нотавон

قوت اندیشه در وصف تو گردد ناتوان

Бозмони осмон дар ҷоҳ ҷовидон бизӣ

با ضمان آسمان در جاه جاویدان بزی

Космон кардаст ҷоҳатро бпирўзии змон

کآسمان کرده‌ست جاهت را به پیروزی ضمان

Табъ миғнотис дорад нӯки ту , каз асби хасм

طبع مغناطیس دارد نوک تو، کز اسب خصم

Бар ду манзил бугсаланд ғайба бар гстўон

بر دو منزل بگسلاند غیبهٔ برگستوان

Сад ҳазорон офтобӣ , хсрўо , дар як бисот

صد هزاران آفتابی، خسروا در یک بساط

Сад ҳазорон осмонӣ , хсрўо дар як макон

صد هزاران آسمانی، خسروا در یک مکان

Сӯрати худро , худовандо , аён бингар яке

صورت خود را، خداوندا، عیان بنگر یکی

Гар ндидстии мусаввири ҷони боқиро аён

گر ندیده‌ستی مصور جان باقی را عیان

Осмон хоҳад ки бонутқ , эй аҷаб , васлат кунад

آسمان خواهد که با نطق، ای عجب، وصلت کند

То з рӯй нутқ дар пеш ту гардад мадҳ хон

تا ز روی نطق در پیش تو گردد مدح خوان

Ҷони фарзанди бидонадяши ту пеш аз буданаш

جان فرزند بداندیش تو پیش از بودنش

Дар адам бошад зи бими ханҷари ту бо фиғон

در عدم باشد ز بیم خنجر تو با فغان

Гар зар бемеҳргирӣ , ту худовандо , бадаст

گر زر بی مهر گیری، تو خداوندا به دست

Меҳри табъӣ зу бар ояд кас ки хоҳад ройгон

مهر طبعی زو بر آید کس که خواهد رایگان

Гар на муҳтоҷи хадами гаштӣ , амиро , базми ту

گر نه محتاج خدم گشت، امیرا، بزم تو

Хилқати каси номадии ҷузи хилқати ту дар ҷаҳон

خلقت کس نامدی جز خلقت تو در جهان

Дар гумон ту наомад , эй аҷаб , ҳаргизи ғалат

در گمان تو نیامد، ای عجب، هرگز غلط

Лавҳ маҳфӯзаст пиндории турои андари гумон

لوح محفوظست پنداری ترا اندر گمان

Чарху дарё дар бенону ҳимматат мзмр шуданд

چرخ و دریا در بنان و همتت مضمر شدند

Шодбош , эй чархи ҳиммати хусрави дарёи бенон

شادباش، ای چرخ همت خسرو دریا بنان

Калакат аз қудрат қадар шуд , асбат аз тезии қазо

کلکت از قُدرت قدر شد، اسبت از تیزی قضا

эй қадар дар зердасти вои қазо дар зери рон

ای قدر در زیردست و ای قضا در زیر ران

Аз басии пайкон ки дар душмани нишонди тири ту

از بسی پیکان که در دشمن نشاند تیر تو

Гӯйӣ аз оҳани ҳаме дар вай бирӯяд устихон

گویی از آهن همی در وی بروید استخوان

Гар набӯдӣ марги бадхоҳи ту зоҳни вази хаданг

گر نبودی مرگ بدخواه تو زاهن وز خدنگ

Худ хаданг аз чини нрстии оҳан аз Ҳиндӯстон

خود خدنگ از چین نرستی آهن از هندوستان

Меҳргон аз ҷашнҳои хсрўонст , эй малик

مهرگان از جشنهای خسروانست، ای ملک

Хусравоне бо даҳ май бояд бҷшни хусравон

خسروانی باده می‌باید به جشن خسروان

Он ба ояд , шаҳрёро , кандарин ҷашни бузург

آن به آید شهریارا، کاندرین جشن بزرگ

Асби шодиро бмидони тараби пайчии Аннан

اسب شادی را به میدان طرب پیچی عنان

То зи абри қӣри гаван рӯй замин гардад ҳарир

تا ز ابر قیرگون روی زمین گردد حریر

То барояд фавҷи абри қиргўн аз қирвон

تا برآید فوج ابر قیرگون از قیروان

Малики бодат беқиёсу моли бодат бе адад

ملک بادت بی قیاس و مال بادت بی عدد

Ҷоҳи бодат бе шморўи умри бодат бе карон

جاه بادت بی شمار و عمر بادت بیکران