Арӯси моҳи наврӯзӣ чаҳ кард он донаи гавҳар ?

عروس ماه نوروزی چه کرد آن دانۀ گوهر؟

Ки нураши моҳи тобон буду саъдаши Зуҳраи азҳр

که نورش ماه تابان بود و سعدش زهرۀ ازهر

Ҳазорон сӯрати рангин нигорида бирав Монӣ

هزاران صورت رنگین نگاریده برو مانی

Ҳазорон пайкари табъӣ бар оварда азу озр

هزاران پیکر طبعی بر آورده از و آزر

Бар он ҳар сӯратии рахшон , змшки лългўни садра

بر آن هر صورتی رخشان ، زمشک لعلگون صدره

Бар он ҳар пайкарии тобон , злъли мшкбўии афсар

بر آن هر پیکری تابان ، زلعل مشکبوی افسر

Кунун ҳар сӯратӣ дорад зи ранги заъфарони ҷома

کنون هر صورتی دارد ز رنگ زعفران جامه

Кунун ҳар пайкарӣ дорад зи шохи каҳрабои зевар

کنون هر پیکری دارد ز شاخ کهربا زیور

Шимоли зарфишон ҳар рӯзи тоўсони бустон ро

شمال زرفشان هر روز طاوسان بستان را

Наад зрчўбаҳ дар минқору молади заъфарони брпр

نهد زرچوبه در منقار و مالد زعفران برپر

Сипаҳсолори дарёро бар асби боди парони байн

سپهسالار دریا را بر اسب باد پران بین

Хадангаши наргиси мискини синонаши барги нилӯфар

خدنگش نرگس مسکین سنانش برگ نیلوفر

Шабаҳ хуфтон ва дар пайкон , ки аз парандаи тир ӯ

شبه خفتان و در پیکان ، که از پرنده تیر او

Пас аз шшмоаҳ дар кҳсори шхҳои бинӣ аз хӯн тар

پس از ششماه در کهسار شخها بینی از خون تر

Фалаки паймои баҳри ошӯби олами саҳни анҷуми таг

فلک پیمای بحر آشوب عالم صحن انجم تگ

Шабаҳ хуфтон дар пайкони оташбори бонг овар

شبه خفتان در پیکان آتشبار بانگ آور

Биравӣ чашмаи хуршеди ҳзмони тунди бхрўшд

بروی چشمۀ خورشید هزمان تند بخروشد

Смк дар доман хуфтон , фалак дар гӯшаи мғФр

سمک در دامن خفتان ، فلک در گوشة مغفر

Напояд дайр то гардад зи машки олӯдаи дръ ӯ

نپاید دیر تا گردد ز مشک آلوده درع او

Ҳавои пурсими парандаи замини пари зари бозӣ гар

هوا پرسیم پرنده زمین پر زر بازی گر

Чу боғ аз наргис мискин фурӯзад шамъи зангорӣ

چو باغ از نرگس مسکین فروزد شمع زنگاری

Ҳавои парвонаи симини фурӯ резад бирав бе мар

هوا پروانۀ سیمین فرو ریزد برو بی مر

Ту гӯйии зарраи симини бзири гунбади гардун

تو گویی ذرۀ سیمین بزیر گنبد گردون

Бёшўбнд ҳар соъати ҳаме бар рағми як дигар

بیاشوبند هر ساعت همی بر رغم یک دیگر

Даҳони абри лؤлؤи бези анбари соӣ ҳар соъат

دهان ابر لؤلؤ بیز عنبر سای هر ساعت

зи мино бар кашад лؤлؤи бнили андари дамади анбар

ز مینا بر کشد لؤلؤ بنیل اندر دمد عنبر

Чу барги ъбҳр аз анбари намояди чарх бар саҳро

چو برگ عبهر از عنبر نماید چرخ بر صحرا

Бачарх андари дамади саҳрои зи сунбули дидаи ъбҳр

بچرخ اندر دمد صحرا ز سنبل دیدۀ عبهر

Мусаффои ҷавҳарии олӣ ки гирад хок азу сФўт

مصفا جوهری عالی که گیرد خاک از و صفوت

Мунаққаши ҷурми нӯронӣ ки гардад даҳри азуи анвар

منقش جرم نورانی که گردد دهر ازو انور

Шарораши шҳпр тӯтӣ занад бар паҳлавии парвин

شرارش شهپر طوطی زند بر پهلوی پروین

Сиришкаши дидаи шоҳин наад дар чашми ду пайкар

سرشکش دیدۀ شاهین نهد در چشم دو پیکر

Гул ва лолааст пиндории зи зари содау марҷон

گل و لاله است پنداری ز زر ساده و مرجان

Даҳони лола аз симоб ва рӯй гули зсиснбр

دهان لاله از سیماب و روی گل زسیسنبر

Шуд омадҳои ӯ гӯйии ҳамеи ъмдо фурӯ гирад

شد آمد های او گویی همی عمدا فرو گیرد

Наво дар пардаи ёқӯт ва дар ангушти хунёгар

نوا در پردۀ یاقوت و در انگشت خنیاگر

Ту гӯйии чашмаи хуршеди азин гардуни нӯронӣ

تو گویی چشمۀ خورشید ازین گردون نورانی

зи баҳри хизмат хусрав фиристад бар замини ахтар

ز بهر خدمت خسرو فرستد بر زمین اختر

Вазон ҳар ахтари равшан ки аз гардун ҷудо гардад

وزان هر اختر روشن که از گردون جدا گردد

зи фоли фатҳу фирӯзии нишони оради баҳри маҳзар

ز فال فتح و فیروزی نشان آرد بهر محضر

Хуҷастаи шамси давлатро , ҳумоюни зини миллат ро

خجسته شمس دولت را ، همایون زین ملت را

Мубораки Каҳфи умматро , тғоншоаҳи ояти муфаххар

مبارک کهف امت را ، طغانشاه آیت مفخر

Хдоўндикаҳ гар хоҳад бики соъати фурӯи бандад

خداوندیکه گر خواهد بیک ساعت فرو بندد

Хадангаши хона бар хоқони синонаши қаср бар қайсар

خدنگش خانه بر خاقان سنانش قصر بر قیصر

Тани аъдои бҷони андар ниҳон гардад зи бим ӯ

تن اعدا بجان اندر نهان گردد ز بیم او

Чунон кандар фурӯғ мениҳон гардад ҳамеи соғар

چنان کاندر فروغ می نهان گردد همی ساغر

зи иқболи вай Искандар бидидӣ чашмаи ҳайвон

ز اقبال وی اسکندر بدیدی چشمۀ حیوان

Агар ҷузвии зи рой ӯ бадӣ дар рои Искандар

اگر جزوی ز رای او بدی در رای اسکندر

Гар аз баҳри ду даст ӯ бухори андар ҳаво гирад

گر از بحر دو دست او بخار اندر هوا گیرد

Азин заррин шавад гардун аз ан симин шавад кишвар

ازین زرین شود گردون از ان سیمین شود کشور

Ббўии халқаш архўоҳӣ кунӣ аз озари озриўн

ببوی خلقش ارخواهی کنی از آذر آذریون

Битоб хашмаш ар хоҳии з озриўн кунӣ озар

بتاب خشمش ار خواهی ز آذریون کنی آذر

Қадам бар осмон биниҳод пои ҳимматаши рӯзӣ

قدم بر آسمان بنهاد پای همتش روزی

зи ҷурм осмон бикшод дар ҳайни чашмаи кавсар

ز جرم آسمان بگشاد در حین چشمۀ کوثر

Ало ё номвари шоҳӣ ки пеши тахту тоҷи ту

الا یا نامور شاهی که پیش تخت و تاج تو

Сано хонд ҳамеи анҷуми суҷуди оради ҳамеи меҳвар

ثنا خواند همی انجم سجود آرد همی محور

Чу дар дарёии даст ту биҷунбад мавҷи зарафшон

چو در دریای دست تو بجنبد موج زرافشان

Ситораи бодбон бояд , фалаки киштӣ , замини лангар

ستاره بادبان باید ، فلک کشتی ، زمین لنگر

Хирад чун пайкарӣ гардад зи баҳри онкии пеши ту

خرد چون پیکری گردد ز بهر آنکه پیش تو

Ашори тҳои хизматро бакор ояд ҳамеи пайкар

اشار تهای خدمت را بکار آید همی پیکر

Ҷаҳон аз теғи ту тарсад чаҳ тарс афтод теғатро ?

جهان از تیغ تو ترسد چه ترس افتاد تیغت را ؟

Ки аз мағзи адуӣ ту наёрад кард беруни сар

که از مغز عدوی تو نیارد کرد بیرون سر

Тбобъгар хабар ёбад зи саҳми ҷони ситони ту

طبابع گر خبر یابد ز سهم جان ستان تو

Мари осори табоиъро арз бигурезад аз ҷавҳар

مر آثار طبایع را عرض بگریزد از جوهر

зи баҳри захм ва паридани хаданги дидаи дузат ро

ز بهر زخم و پریدن خدنگ دیده دوزت را

зи пари беруни ҷаҳди пайкони зи пайкони сари براردи пар

ز پر بیرون جهد پیکان ز پیکان سر برآرد پر

Ҷаҳони грдри кафат будӣ сахои ту бики соъат

جهان گردر کفت بودی سخای تو بیک ساعت

зи обаш бар кашидӣ дар , зхокш бар фишондӣ зар

ز آبش بر کشیدی در ، زخاکش بر فشاندی زر

Замин аз захми гурзи ту ҳаме хоҳад ки бигурезад

زمین از زخم گرز تو همی خواهد که بگریزد

Валикини роҳ ӯ бастааст азин гардуни паҳновар

ولیکن راه او بسته است ازین گردون پهناور

Ҳар он гавҳар каз обу хок пайдо шуд ббхшидӣ

هر آن گوهر کز آب و خاک پیدا شد ببخشیدی

Кунун тадбири он дорӣ каз оҳан бар кашии гавҳар

کنون تدبیر آن داری کز آهن بر کشی گوهر

Ҳар он сари кони бтиғи ту зтн , шоҳо , ҷудо гардад

هر آن سر کان بتیغ تو زتن ، شاها، جدا گردد

Таниш бесар барангезанд рӯзи ҳашар дар маҳшар

تنش بیسر برانگیزند روز حشر در محشر

Зҷоаҳу ҳимматати рӯзии ду маънӣ дар сухан ронадам

زجاه و همتت روزی دو معنی در سخن راندم

Ҷаҳон дидам дарави мдғм фалак дидам дарави мзмр

جهان دیدم درو مدغم فلک دیدم درو مضمر

Дар он рӯзии куҷои хтлӣ , фаъоли моҳи пикрро

در آن روزی کجا ختلی ، فعال ماه پیکررا

Наад бар дида ҷангӣ занад бар синаи сафдар

نهد بر دیدۀ جنگی زند بر سینۀ صفدر

Бдонсони оташи пайкор дар дилҳо барафрӯзад

بدانسان آتش پیکار در دلها برافروزد

Ки дръи ҷавшан ва хуфтон шавад бар синаи хокистар

که درع جوشن و خفتان شود بر سینه خاکستر

Чу оташи нутфа бе ҷони збҳри кин бурун ояд

چو آتش نطفۀ بی جان زبهر کین برون آید

зи пушти марди ҷавшани пӯши бозуи байн ва бо мғФр

ز پشت مرد جوشن پوش بازو بین و با مغفر

Зҳоби чашмаро монад зхўни куштагони саҳро

زهاب چشمه را ماند زخون کشتگان صحرا

Сафири мурғро монад зи овози ялони тундар

صفیر مرغ را ماند ز آواز یلان تندر

Муборизтар касе , шоҳо , ки мрзхми синонаш ро

مبارزتر کسی ، شاها ، که مرزخم سنانش را

Бҳиҷо офарин хонд равони рустаму навзар

بهیجا آفرین خواند روان رستم و نوذر

Чу бинад сӯрати худро бтиғи андар чунон донад

چو بیند صورت خود را بتیغ اندر چنان داند

Каз оҳани мари набардашро бурун ояд ҳамеи лашкар

کز آهن مر نبردش را برون آید همی لشکر

Ту он шбрнги тозиро бмидон чун барангезӣ

تو آن شبرنگ تازی را بمیدان چون برانگیزی

Адуро рӯз бнўрдӣ бидон теғи балои густар

عدو را روز بنوردی بدان تیغ بلا گستر

зи бими ханҷару пайкони муборизи пеши захми ту

ز بیم خنجر و پیکان مبارز پیش زخم تو

На бар бишносад аз пайкон на сар бишносад аз ханҷар

نه بر بشناسد از پیکان نه سر بشناسد از خنجر

Набӯд огоҳи Искандари чўшд аз ҳади торикӣ

نبود آگاه اسکندر چوشد از حد تاریکی

Ки бар гавҳар ҳаме ронад , на бар хок , адҳами вошқр

که بر گوهر همی راند، نه بر خاک ، ادهم واشقر

Агар ҷузи ваии зи рои тўчроғи роҳ ӯ будӣ

اگر جز وی ز رای توچراغ راه او بودی

Бидидӣ дар шаби торики гоми мӯр бар мармар

بدیدی در شب تاریک گام مور بر مرمر

Вагар тахти сулаймонро ҳамеи сарсар худовандо

وگر تخت سلیمان را همی صرصر خداوندا

Кашид андари ҳавои парон бомар дод даҳ довар

کشید اندر هوا پران بامر داد ده داور

Ту оташи табъи гардунии ҳаме дар зери рони дорӣ

تو آتش طبع گردونی همی در زیر ران داری

Ки андари даст ӯ абрасту андари пой ӯ сарсар

که اندر دست او ابرست و اندر پای او صرصر

Вагар Хизри паямбарро мубоҳ омад ки бе киштӣ

و گر خضر پیمبر را مباح آمد که بی کشتی

Гузорад гомро бар мавҷ дар дарёӣ бе маъбар

گذارد گام را بر موج در دریای بی معبر

Ту аз пӯлоди минорнги дарёии бкФи дорӣ

تو از پولاد مینارنگ دریایی بکف داری

Ки сад дарёӣ хӯн дорад равон дар об ва дар гавҳар

که صد دریای خون دارد روان در آب و در گوهر

Вагар дар қабзи ангуштони ҳамеи пӯлоди чинӣ ро

و گر در قبض انگشتان همی پولاد چینی را

Чу муми тафтаи бигусастии ҳамеи Довӯди пайғамбар

چو موم تفته بگسستی همی داود پیغمبر

Наёбади ранҷи дасти ту хаёли дасти ту шоҳо

نیابد رنج دست تو خیال دست تو شاها

зи гетӣ бар кунад арқони зи гардуни бугсалади чанбар

ز گیتی بر کند ارکان ز گردون بگسلد چنبر

Худовандо , ҳаме хоҳам ки анқоси мдиҳт ро

خداوندا ، همی خواهم که انقاس مدیحت را

Шавад мижгони ман ақлом ва гардад дидагони ахтар

شود مژگان من اقلام و گردد دیدگان اختر

Бондки рӯзгор , эй шаҳ , ду чизам дод бахти ту

باندک روزگار ، ای شه ، دو چیزم داد بخت تو

Яке лафзи хиради ртбт , дувуми табъи сухани густар

یکی لفظ خرد رتبت ،دوم طبع سخن گستر

Марогар пеши азин , шоҳо , бшъри андари басӣ будӣ

مرا گر پیش ازین ، شاها ، بشعر اندر بسی بودی

Маъонии сусту нозебо , қўоФии сарду нои дархур

معانی سست و نازیبا ، قوافی سرد و نا درخور

Кунун бахти туам , шоҳо , ҳаме талқин кунад нўнў

کنون بخت توام ، شاها ، همی تلقین کند نونو

Маъониҳои чун лؤлؤи қўоФиҳоӣ чун шукр

معانی های چون لؤلؤ قوافیهای چون شکر

Ҳаме то гунбад гардун нагирад бо замини пастӣ

همی تا گنبد گردون نگیرد با زمین پستی

Ҳаме то чашмаи хуршеди сар бар дорад аз ховар

همی تا چشمۀ خورشید سر بر دارد از خاور

Вилояти гиру душмани каш , ҷаҳони паймоӣу лашгари каш

ولایت گیر و دشمن کش ، جهان پیمای و لشگر کش

Нишоти афзой ва шодӣ кун , саховати варзу маликати хур

نشاط افزای و شادی کن ، سخاوت ورز و ملکت خور

Бимони чандон , худовандо , ки андари гардиши гардун

بمان چندان ، خداوندا ، که اندر گردش گردون

зи ахгари брдмди дарё , здрё бар ҷаҳди ахгар

ز اخگر بردمد دریا ، زدریا بر جهد اخگر