Қол алнабӣ алайҳи ассалом : калаками роъу калаками масъӯли ани раията .

قال النّبیّ علیه السّلام: کلّکم راع و کلّکم مسئول عن رعیّته.

Гуфтам мейрро ки ту ҳамчун бутеморӣ , ки сари Фрўкрдаҳу ҳиммату ваҳми дарбаста ки марои ин май бояд ва он май бояд , чун кажи поик ки гирд об мегардад ва кирмакӣ меҷӯяд , ту гирди ҷаҳон май гардӣу қадам ба таъаммулу тааннии бармеи дорӣ ва менаҳйу ҷоҳу мол май талабӣ . Агар аз баҳри он май талабӣ то худованда бошӣ ва инҳо ба фармон ту бошад даромадан ва дар рафтан , маҳол май талабӣ зеро ки чандини ҳазор одамӣ худованда нашуданд , ту низ ҳам нашӯй . Охири кадоми сиҳҳат ба фармон ту омад ва ба фармон ту рафт ,у кадоми фарзанд ба фармон ту омад ва ба фармон ту рафт то чунин мағрур шудӣ ва ғалат афтодӣ ? пас маълум шуд ки худовандӣ натавонӣ гирифтан . Акнӯн чаҳ корҷўиӣ мекунӣ , яъне кори дигарон чаҳ мекунӣ бе онкии туро бифармоянд ? ва агар чанг дар кор ба фармон май занӣ дар вилоят касе май хоҳӣ то ошно ва чокар бошӣ худованди он вилоятро , ва наме доне ки инҳоро ки майгирӣ ба амонату орият майгирӣ ва шабоне мекунӣу гӯсфандони худованди он даҳ май сетоне то некӯи дорӣу нигоҳи дорӣ . Ва ту наме доне ки ҳарчӣ беш талабии бори ту беш шаваду кори ту мушкилтар буд . Чу дар ӯҳдаи ӣнқадари амонати дармондае дигар чаҳ май талабӣ ? бингар дар ин амонату ориятҳо ки дорӣ , агар сиёнатии биҷой май ореи дигар май талаб ва агар хиёнат мекунӣ дигари матлаб .

گفتم میر را که تو همچون بوتیماری، که سر فروکرده و همّت و وهم دربسته که مرا این می باید و آن می‌باید، چون کژ‌پایک که گِردِ آب می‌گردد و کرمکی می‌جوید، تو گرد جهان می‌گردی و قدم به تأمّل و تأنیّ برمی‌داری و می نهی و جاه و مال می‌طلبی. اگر از بهر آن می‌طلبی تا خداونده باشی و اینها به فرمان تو باشد درآمدن و در رفتن، محال می‌طلبی زیرا که چندین هزار آدمی خداونده نشدند، تو نیز هم نشوی. آخر کدام صحّت به فرمان تو آمد و به فرمان تو رفت، و کدام فرزند به فرمان تو آمد و به فرمان تو رفت تا چنین مغرور شدی و غلط افتادی؟ پس معلوم شد که خداوندی نتوانی گرفتن. اکنون چه کارجویی می‌کنی، یعنی کار دیگران چه می‌کنی بی‌آنکه تو را بفرمایند؟ و اگر چنگ در کار به فرمان می‌زنی در ولایت کسی می‌خواهی تا آشنا و چاکر باشی خداوندِ آن ولایت را، و نمی‌دانی که اینها را که می‌گیری به امانت و عاریت می‌گیری و شبانی می‌کنی و گوسفندان خداوند آن ده می‌ستانی تا نیکو داری و نگاه داری. و تو نمی‌دانی که هرچه بیش طلبی بار تو بیش شود و کار تو مشکل‌تر بود. چو در عهدهٔ اینقدر امانت درمانده‌ای دیگر چه می‌طلبی؟ بنگر در این امانت و عاریت‌ها که داری، اگر صیانتی بجای می‌آری دیگر می‌طلب و اگر خیانت می‌کنی دیگر مَطلب.

Акнӯн ҳосил инаст ки бо дурустӣу ростӣ устувор бош то ботилу нодурусти туро нрбоид , ва бидон ки ботилу нодуруст саф кашидаанд ва ба сӯии ту ҳамла май оранд ва худро бар ту арза медиҳанд , аммо чаҳ ғам чу дар чашму ҳавоси ту ҳақи барқарор худаст . Акнӯн ҳаёти дунё ботиласт , аз онкии ботил он бошад ки май намояд ва чизе набошад , ҳамчун саҳар ки бинмоед ва чун чашм бимолӣ он хаёл намонда бошад ,у ҳамчинонкӣ дар торикии дев чун минора май намояд , чу ло ҳавл кунӣ ҳеҷ напояд . Ва ин ҳаёти дунёу хушии дунё саф задааст аз машриқ то мағриб , аз амалҳоу шаҳват ва наҳиммату орзӯии фарзандону шараи ҷамъияту хешу табору обрӯӣу зинату зибардастӣ , ва ин ҳама бар ту ҳамла май оранд ва аз ин хаёлҳои фоидаи днёўии чандин бор дидӣ ки омаданду рафтанд ва ҳеҷ намондаасту ҳосили он хокӣ ё уқубатӣ бӯда бошад . Аммо саодати ту ба охират ва ба талаби охирати боз бастааст . Акнӯн нисбати ту ба хокасту хокро чаҳ асар бошад ? ҳамчинонкии хокро чаҳ хабараст аз нисбати ту ба вай ,у хокро аз ту чаҳ камол ва туро аз хок чаҳ камол ?у даври ту низ гузараду хоки шӯй , пас хокро аз хок чаҳ асар шавад ?

اکنون حاصل این است که با درستی و راستی استوار باش تا باطل و نادرست تو را نرباید، و بدان که باطل و نادرست صف کشیده‌اند و به سوی تو حمله می‌آرند و خود را بر تو عرضه می‌دهند، امّا چه غم چو در چشم و حواس تو حق برقرارِ خود است. اکنون حیات دنیا باطل است، از آنکه باطل آن باشد که می‌نماید و چیزی نباشد، همچون سحر که بنماید و چون چشم بمالی آن خیال نمانده باشد، و همچنانکه در تاریکی دیو چون مناره می‌نماید، چو لا حول کنی هیچ نپاید. و این حیات دنیا و خوشی دنیا صف زده است از مشرق تا مغرب، از عمل‌ها و شهوت و نهمت و آرزوی فرزندان و شره جمعیّت و خویش و تبار و آبروی و زینت و زبردستی، و این همه بر تو حمله می‌آرند و از این خیال‌های فایدهٔ دنیاوی چندین بار دیدی که آمدند و رفتند و هیچ نمانده است و حاصل آن خاکی یا عقوبتی بوده باشد. امّا سعادت تو به آخرت و به طلب آخرت باز بسته است. اکنون نسبت تو به خاک است و خاک را چه اثر باشد؟ همچنانکه خاک را چه خبر است از نسبت تو به وِی، و خاک را از تو چه کمال و تو را از خاک چه کمال؟ و دورِ تو نیز گذرد و خاک شوی، پس خاک را از خاک چه اثر شود؟

Дидӣ ки дунё ҳаёт намӯду лекин ҳеҷ набӯд . Акнӯн чу ин ботили туро аз ҳақ мекунад ту дар дасти вай асир бошӣ , агар фурсат ёбӣ бигурез ба ҳақи бозоӣ , ки тавбаи иборат аз инаст ту ки иморату банноро дӯсти дорӣ чун дилати онҷои нёромди боз ба дасти худ хароб мекунӣ ,у ҷойят ки дили бёромди баннои дармеи афканӣ ва агар ҷое на истӣу дилати Фрўнёид дар баннои тани худу қолаби худ тадбир мекунӣу сиҳҳати вай май варзӣ . Пас чунон бошад ки дар замини мардумон ва бар чаҳ вайрони банно май афканӣ , бории баннои чунон афкан ки агар худованда бияёд ва онро вайрон кунад чӯбӣ бимонад ки бо худ бабрӣ . Нмибинии аҳли харгаҳро ба ҳар куҷо ки раванди банно бо худ бибаранд . Акнӯн чунон бош ки шқҳои хаймаи ?утро чун Фрўгшоинд , ҷое дигари бози туоне гшоиидну баровардан , яъне колбудро чунон барор ки чӯби вай дар ҷои дигар харҷ шавад , чунонкии наҳли ҷонат ки дар сунбули ҳавоси хумса злл меравад ва аз рангҳои одамӣ мегирад ва аз буиҳои сухан мегирад ва аз мазаҳои таом мегирад ва ба луоби худ хонаи колбудро тартиб ме кунад

دیدی که دنیا حیات نمود و لیکن هیچ نبود. اکنون چو این باطل تو را از حق می‌کَنَد تو در دست وِی اسیر باشی، اگر فرصت یابی بگریز به حق بازآی، که توبه عبارت از این است تو که عمارت و بنا را دوست داری چون دلت آنجا نیارامد باز به دست خود خراب می‌کنی، و جاییت که دل بیارامد بنا درمی‌افکنی و اگر جایی نه‌ایستی و دلت فرونیاید در بنای تن خود و قالب خود تدبیر می‌کنی و صحت وی می‌ورزی. پس چنان باشد که در زمین مردمان و بر چه ویران بنا می‌افکنی، باری بنا چنان افکن که اگر خداونده بیاید و آن را ویران کند چوبی بماند که با خود ببری. نمیبینی اهل خرگه را به هر کجا که روند بنا با خود ببرند. اکنون چنان باش که شقّهای خیمه‌ات را چون فروگشایند، جایی دیگر باز توانی گشاییدن و برآوردن، یعنی کالبد را چنان برآر که چوب وی در جای دیگر خرج شود، چنانکه نحل جانت که در سنبل حواس خمسه ذلل می‌رود و از رنگ‌های آدمی می‌گیرد و از بوی‌های سخن می‌گیرد و از مزه‌های طعام می‌گیرد و به لعاب خود خانه کالبد را ترتیب می‌کند

Ва аллоҳи аълам .

و اللّه اعلم.