Гуфтам эй дӯстон ҷамъ бошед бо худ то ақлу рӯҳи дигаратон падед ояд . Набинӣ чун аҷзои ту пароканда буд ӯро на ақл буд ва на рӯҳӣ буд ва на хушӣ буд ва на роҳатӣ буд ? чун фароҳам омаданд , аллоҳ ба баракати ҷамъияти мари эшонро ақл дод ва рӯҳ дод . Набинӣ ки ҳарчӣ никоннд дар дунё яке буданд ва чун бидон ҷаҳони рафтанди бози ҳама ҷамъанд , ки :

گفتم ای دوستان جمع باشید با خود تا عقل و روح دیگرتان پدید آید. نبینی چون اجزای تو پراکنده بود او را نه عقل بود و نه روحی بود و نه خوشی بود و نه راحتی بود؟ چون فراهم آمدند، اللّه به برکت جمعیّت مر ایشان را عقل داد و روح داد. نبینی که هرچه نیکانند در دنیا یکی بودند و چون بِدان جهان رفتند باز همه جمع‌اند، که :

« ассаломи алейк аиҳо алнабӣу раҳмаи аллоҳу баракотаи ассаломи ълиноу алии ибоди аллоҳи алсолҳин »

«السّلام علیک ایّها النّبیّ و رحمة اللّه و برکاته السّلام علینا و علی عباد اللّه الصّالحین»

Гӯйӣ ки некони ҳамон сифот некуӣанд аз ҷамолу қудсу ақлу тавозуъу ғайра , далел бар онкии агар ин сифот мебаравад ҳамон аҷзоӣ хок мемонаду ҷамод ва мурда мебошаду бавуҷуди инҳо аз некон мебошанд , ва ҳар азин сифати некуии гӯйӣ ки қоим мешавад ба сифати аллоҳ , лоҷарами некон боқӣанд ба бақои аллоҳ . Мақрун кард тҳёти ллаҳро бо ибоди солеҳин ки ибоди солеҳин аз сифот неконасту сифоти некон раҳматаст , ва ӯ мулҳақ ва мағлуб гашта ба раҳмонӣ аллоҳаст .

گویی که نیکان همان صفات نیکویی‌اند از جمال و قدس و عقل و تواضع و غیره، دلیل بر آنکه ا گر این صفات می‌برود همان اجزای خاک می‌ماند و جماد و مرده می‌باشد و بوجود اینها از نیکان می‌باشند، و هر ازین صفت نیکویی گویی که قایم میشود به صفت اللّه، لاجرم نیکان باقی‌اند به بقای اللّه. مقرون کرد تحیّات للّه را با عباد صالحین که عباد صالحین از صفات نیکان است و صفات نیکان رحمت است، و او ملحق و مغلوب گشته به رحمانیِ اللّه است.

Пас ҳаргоҳ ки хоҳӣ бо некон бошӣ бо аллоҳ бош ,у хусусияти дӯстии эшон мағлуб ба раҳимӣ аллоҳаст ;

پس هرگاه که خواهی با نیکان باشی با اللّه باش، و خصوصیت دوستی ایشان مغلوب به رحیمیِ اللّه است؛

Ва азои ардти ани тнзри илои ҳамми алсолҳини Фонзри илои алмалики алқдир

و اذا اردت ان تنظر الی همم الصالحین فانظر الی الملک القدیر

Ҳимматҳои некони қоим ба сифат мулкӣаст ки « ?лаи алмалик »

همّت‌های نیکان قایم به صفت ملکی است که « لَهُ الْمُلْکُ»

Азои ардти ани тнзри илои ҳамми алсолҳини Фонзри илои алмалики алқдири алозлии алзинаҳу алҷмолу майли тбоъҳму тъшқҳми ман сифоти алсолҳини қоими бсФаҳи аллоҳу ҳўи алқдўсиаҳи алқдўсу алтъҷботи ман алҷмолу алмҳботи ман сифоти алсолҳини тобеъаи лсФаҳи алсбўҳиаҳи Фозои ардти ани тнзри илайҳами Фонзри илои алсбўҳ

اذا اردت ان تنظر الی همم الصالحین فانظر الی الملک القدیر الازلی الزینة و الجمال و میل طباعهم و تعشقهم من صفات الصالحین قایم بصفة اللّه و هو القدوسیة القدوس و التعجّبات من الجمال و المحبّات من صفات الصالحین تابعة لصفة السبوحیّة فاذا اردت ان تنظر الیهم فانظر الی السبّوح

« إни аллоҳи маъаи аллазӣнаи атқўоу аллазӣнаи ҳам мҳснўн »

«إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِینَ اتَّقَوْا وَ الَّذِینَ هُمْ محُْسِنُونَ»

Ва таҳқиқи алмъиаҳи фии алотҳоди аззоҳири ман алсозҷиаҳу алохлоқи алрзиаҳу тҳораҳи алсдўру таййиби алнФси ман сифоти алсолҳини сами ҷумлаи сифоти алсолҳини алмғлўби бсФоти аллоҳ

و تحقیق المعیّة فی الاتحاد الظاهر من الساذجیّة و الاخلاق الرضیّة و طهارة الصدور و طیب النفس من صفات الصالحین ثمّ جملة صفات الصالحین المغلوب بصفات اللّه

Гӯйии аллоҳи ҳамон сифотаст ки ёд карда шуд , ва ин сифоти рӯҳи одамӣ мағлуб бидонаст ва ин маъонии равшантар ба гуфтор « лои إлаҳи ғайрик » мешавад , яъне :

گویی اللّه همان صفات است که یاد کرده شد، و این صفاتِ روح آدمی مغلوب بدان است و این معانی روشن‌تر به گفتارِ «لا إله غیرک» می‌شود، یعنی:

эй аллоҳ ! хушиҳои ҳар ду ҷаҳон ба ҷуз аз ту аз касе дигар ҳосил нашавад , ва ҳаст шудани баъд аз нестӣ ба ҷуз аз ту аз касе дигар набошад .

ای اللّه! خوشی‌های هر دو جهان به جز از تو از کسی دیگر حاصل نشود، و هست شدن بعد از نیستی به جز از تو از کسی دیگر نباشد.

Пас зикр аллоҳ мекун бар ин ваҷҳ ки эй аллоҳ ! он шукри мари муҳибонро дар хизмати худ ту дода , ва ин ишқҳоу мазаҳо ту май диҳӣ . Ва мақсӯд аз нон ва ғизоҳо хушӣасту мусоҳибати соҳиби ҷамолону маза дар ҷамолҳо ,у мақосиди ин ҳамаи сувар дар ҳар ду ҷаҳони мари бандаро он гармӣу ишқу рағбат ва муҳаббат омад . Пас мақсӯд аз сувари эҳсони аллоҳ , он гармӣу ишқу рағбату муҳаббат додан омад аз аллоҳ . Ва вуҷӯди бандаи он гармии сет ва ишқаст ва муҳаббатаст ва мазааст ,у ҳаркиро он мазау рағбату муҳаббату ишқи бештар , вуҷӯд ӯ қавитар . Пас бандаи ҳамин ҳиммату рағбату муҳаббату маза ва ишқ омаду бас ,у аллоҳи ҳамин ҳиммати бахшу мазаи бахшу муҳаббат бахш омаду бас , ва дигарҳо ҳама суварасту бас , блоФоидаҳ .

پس ذکر اللّه می‌کُن بر این وجه که ای اللّه! آن شکر مر محبّان را در خدمت خود تو داده، و این عشق‌ها و مزه‌ها تو می‌دهی. و مقصود از نان و غذاها خوشی است و مصاحبت صاحب جمالان و مزه در جمال‌ها، و مقاصد این همه صور در هر دو جهان مر بنده را آن گرمی و عشق و رغبت و محبّت آمد. پس مقصود از صور احسان اللّه، آن گرمی و عشق و رغبت و محبّت دادن آمد از اللّه. و وجود بنده آن گرمی‌ست و عشق است و محبّت است و مزه است، و هرکه را آن مزه و رغبت و محبّت و عشق بیشتر، وجود او قوی‌تر. پس بنده همین همّت و رغبت و محبّت و مزه و عشق آمد و بس، و اللّه همین همّت‌بخش و مزه‌بخش و محبّت‌بخش آمد و بس، و دگرها همه صور است و بس، بلافایده.

Акнӯн зикр аллоҳ мекун ва ин волҳӣ май талаб аз аллоҳ , ки эй аллоҳ ! аз роҳ майу самоъу шоҳиди скр чигуна май бахше , ва аз роҳи малик гирифтани ҳиммату рағбату ҷонбозӣ чигуна май бахше , ки то панҷоҳ фарсангро пеши душмани боз май раванд ; ва он побстгӣу риққат бо фарзанд чигуна май диҳӣ ,у анбиёу авлиёро шукр чигуна додӣ , ва ин ҳама дар ту ҳаст эй аллоҳ , ва аз туаст эй аллоҳ , ва дар ҳар ҷузв аз аҷзои колбудами изоин мазаҳоу риққатҳо нишонеи ниҳода ки ин аҷзои ман аз бемазагӣ наруста бошад . Ва агар дар ҳар ҷузв аз аҷзои ман ин нишонеро наниҳода , ман чигуна паии ?бардамии инҳоро ?

اکنون ذکر اللّه می‌کن و این والهی می‌طلب از اللّه، که ای اللّه! از راه می و سماع و شاهد سُکر چگونه می‌بخشی، و از راه ملک گرفتن همّت و رغبت و جانبازی چگونه می‌بخشی، که تا پنجاه فرسنگ را پیش دشمن باز می‌روند؛ و آن پابستگی و رقت با فرزند چگونه می‌دهی، و انبیا و اولیا را شکر چگونه دادی، و این همه در تو هست ای اللّه، و از تو است ای اللّه، و در هر جزو از اجزای کالبدم ازاین مزه‌ها و رقت‌ها نشانی نهاده که این اجزای من از بی‌مزگی نرسته باشد. و ا گر در هر جزو از اجزای من این نشانی را ننهاده، من چگونه پی بردمی اینها را؟

Акнӯн ҳар ҷузви ман толиби камоли ҳамон нишонеаст ки дар ваии ниҳода , ва ту ҳамон мътии камоли он нишоне . Агар сӯрати нестии он камоли марои ин нишонеи надодии маро .

اکنون هر جزو من طالب کمال همان نشانی است که در وی نهاده، و تو همان معطی کمال آن نشانی. اگر صورت نیستی آن کمال مرا این نشانی ندادی مرا.

Чун нафаси ошиқонаи малоикаро пеш омад ки « лои иъсўни аллоҳи мо أмрҳм » , лоҷарами хос тар омаданду биҳишти эшон ҳамон ишқ омад .

چون نفس عاشقانه ملائکه را پیش آمد که «لا یَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُم »، لاجرم خاص‌تر آمدند و بهشت ایشان همان عشق آمد.

Нури аддӣнро мегуфтам рӯзаи мадор ки заъиф чун рӯза дорад аз пои дроФтд ва чун аз пои дроФтд итоб ояд , ҳамчунонк волии чокари худро қалъа дода бошад ки ӣнҷо биншин ва бо аъдои ман ҷанг мекун . ӯ қалъаро раҳо кунад ва бигурезад ва ба назд худовандгор худ равад . Итоб ояд ки чаро ҳисорро монадӣ ва чаро напоедӣ то ман туро бозхўондмӣ ? акнӯн колбудҳо ҳамчун қалъаҳост бар сарҳади куфри шаётин ; то акнӯн гирди он гашт мекардӣ , акнӯн даҳ чандон кун ! акнӯн ки силаҳи ту силаҳи салоҳ шудааст , қалъаи колбудро акнӯн қавӣ устувор кун .

نور الدین را می‌گفتم روزه مدار که ضعیف چون روزه دارد از پای درافتد و چون از پای درافتد عتاب آید، همچنانک والی چاکرِ خود را قلعه داده باشد که اینجا بنشین و با اعدای من جنگ می‌کن. او قلعه را رها کند و بگریزد و به نزد خداوندگار خود رود. عتاب آید که چرا حصار را ماندی و چرا نپاییدی تا من تو را بازخواندمی؟ اکنون کالبدها همچون قلعه‌هاست بر سرحد کفر شیاطین؛ تا اکنون گرد آن گشت می‌کردی، اکنون ده چندان کن! اکنون که سلاح تو سلاحِِ صَلاح شده‌است، قلعهٔ کالبد را اکنون قوی استوار کن.

Савол кард : дайн бо дунё чигуна ҷамъ шавад ?

سؤال کرد: دین با دنیا چگونه جمع شود؟

Гуфтам ҳаргоҳ ки ин қувваи ту динӣ шуд , ин қалъаи колбуди ту ҳам динӣ шуд , днёўӣ намонад

گفتم هرگاه که این قوهٔ تو دینی شد، این قلعهٔ کالبد تو هم دینی شد، دنیاوی نماند

Ва аллоҳи аълам

و اللّه اعلم