Андакии хобами барда буд . Нахуст чун бедор шудам , фол гирифтам ки кадоми сухану кадоми тасбеҳи пеш дилам ояд , онро тулӯъ бурҷӣ донам аз онкии рӯҳи ман ба колбудам боз меояд . Ҳам дар он вақт « бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим » ёдам омад , яъне рӯҳи ман ба исми аллоҳ дар аҷзои ман пароканда мешавад , ва ба исми аллоҳи аҷзои ман зинда мегардад . Ва дар он гуфтани бисмии аллоҳу рҳмну раҳим , аллоҳро мушоҳида мекунам ки чигуна толиби ин аҷзоӣ хокаст .

اندکی خوابم برده بود. نخست چون بیدار شدم، فال گرفتم که کدام سخن و کدام تسبیح پیشِ دلم آید، آن را طلوع برجی دانم از آنکه روح من به کالبدم باز می‌‌آید. هم در آن وقت «بسم اللّه الرحمن الرحیم» یادم آمد، یعنی روحِ من به اسمِ اللّه در اجزای من پراکنده می‌‌شود، و به اسم اللّه اجزای من زنده می‌گردد. و در آن گفتنِ بسم اللّه و رحمن و رحیم، اللّه را مشاهده می‌کنم که چگونه طالب این اجزای خاک است.

Охир бингар ки он гиряу сӯзро чигуна дар чашму дили модар падед овардааст , чу бача аш бамурд ки бар сари хок ӯ мегиряд ва май зорад . Он ҳамаи талаб аллоҳаст ва дар модари он раҳм аз аллоҳаст ва он аҷзоро бози зинда ӯ кунад , аммо оби чашми модарроу сӯзи сина ӯро гувоҳ гардонидааст бар раҳми худ .

آخر بنگر که آن گریه و سوز را چگونه در چشم و دل مادر پدید آورده است، چو بچه‌اش بمرد که بر سر خاک او می‌گرید و می‌زارد. آن همه طلب اللّه است و در مادر آن رحم از اللّه است و آن اجزا را باز زنده او کند، اما آب چشم مادر را و سوز سینهٔ او را گواه گردانیده است بر رحم خود.

Гуфтам ё раб ! то аллоҳ чаҳ ишқ дорад бар ин аҷзои хоку ҳавоу боду аносири арбаъа ! гоҳе дар парваришаш зинда мегирданд , ва гоҳе аз дӯстӣ мекашадашу ҳаёт ӯро мехӯрд . Боз гуфтам охири гурбаро наме бинӣ ки аз асари дӯстии аллоҳи бачаро чигуна ба дандон гирифтааст ва аз дӯстӣ чигуна мехӯрдаш . Акнӯн ин чунин толибу раҳим ки аллоҳаст , медонад касеро мурда раҳо накунад .

گفتم یا رب! تا اللّه چه عشق دارد بر این اجزای خاک و هوا و باد و عناصر اربعه! گاهی در پرورشش زنده می‌گرداند، و گاهی از دوستی می‌کشدش و حیاتِ او را می‌خورد. باز گفتم آخر گربه را نمی‌بینی که از اثر دوستیِ اللّه بچه را چگونه به‌ دندان گرفته است و از دوستی چگونه می‌خوردش. اکنون این چنین طالب و رحیم که اللّه است، می‌داند کسی را مرده رها نکند.

Боз назар кардам , аллоҳ дар ҳамаи сунъҳо ташбеҳ ва тасаввур дорад , аммо бандаро Зуҳра нест ки сӯрат ва ташбеҳ гуяд аллоҳро . « лӣси кмслаҳи шайъи ءу ҳўи алсмиъи албсир » . Акнӯн ҳулӯли феъл бефоилу сунъ бесонеъу маснӯъ бе сунъи маҳол буд , пас «у ҳўи мъкм » дуруст мешавад .

باز نظر کردم، اللّه در همه صنع‌ها تشبیه و تصوّر دارد، اما بنده را زهره نیست که صورت و تشبیه گوید اللّه را. « لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْ ءٌ وَ هُو السَّمِیعُ الْبَصِیر» . اکنون حلول فعلِ بی‌فاعل و صنعِ بی‌صانع و مصنوعِ بی‌صنع محال بود، پس «وَ هُوَ مَعَکُمْ» درست می‌شود.

Аммо қурбу баъду ғайбату ҳузур , сифатҳост ки аллоҳ май офаринад . Ва махлуқро сифатии сет ки онро ғайбату ғифлату куфру бегонагӣу дӯзах ва ранҷ гӯйанд ,у сифатии сет ки онро қурбу муҳаббату имону ҷинату осор роҳат гӯйанд , ва онро аллоҳ май офаринад .

اما قرب و بُعد و غیبت و حضور، صفت‌هاست که اللّه می‌آفریند. و مخلوق را صفتی‌ست که آن را غیبت و غفلت و کفر و بیگانگی و دوزخ و رنج گویند، و صفتی‌ست که آن را قرب و محبّت و ایمان و جنت و آثار راحت گویند، و آن را اللّه می‌آفریند.

Ва аллоҳи туро аз худ чу бе хабари офаринад бо ихтиёри ту дар корҳо , онро ғифлату аҷнабӣату куфр ва уқубат хонанд . Боз чун назари туро ба худ бигушоед , онро қурб мегӯйанд . Ҳарчанд ҳолати маърифат ба худ беш медиҳад , онро қурб зёдтӣ гӯйанд , то чун ба камол расад , онро руят гӯйанд .

و اللّه تو را از خود چو بی‌خبر آفریند با اختیارِ تو در کارها، آن را غفلت و اجنبیّت و کفر و عقوبت خوانند. باز چون نظرِ تو را به خود بگشاید، آن را قرب می‌گویند. هرچند حالت معرفت به خود بیش می‌دهد، آن را قربِ زیادتی گویند، تا چون به کمال رسد، آن را رؤیت گویند.

Акнӯн ман ҳар соъатии худро бо аҷзои худ май афшонам ҳамчун дарахти гул , то дар ҳар ҷузви худ май байнам ки ғунчаи маърифати наву огоҳии нави аллоҳи падед май орад ва ба он миқдори феъли аллоҳ бо ман беш бошад , пас ба он миқдори фоилу сонеъ бо ман бошад . Чандоне бар шавам ки чигунагиро чун кафу хошок аз рӯй ҳастӣу нуқсоноту носазоро аз рӯй ҷамол ҳастӣ давр кунам ; онро камоли қурбат ва руят гӯйанд . Онгоҳи рӯҳу роҳати он ҷаҳонӣам тамом шавад . « фии мақъад сидқ ъанд млики муқтадир » . Акнӯн Муродӣ ки ҳаст аз аллоҳ меёбам ,у ҳамаи роҳати ман аз ӯст .

اکنون من هر ساعتی خود را با اجزای خود می‌افشانم همچون درخت گل، تا در هر جزوِ خود می‌بینم که غنچهٔ معرفتِ نو و آگاهیِ نو اللّه پدید می‌آرد و به آن مقدار فعلِ الله با من بیش باشد، پس به آن مقدار فاعل و صانع با من باشد. چندانی بَر شَوَم که چگونگی را چون کف و خاشاک از روی هستی و نقصانات و ناسزا را از روی جمال هستی دور کنم؛ آن را کمال قربت و رؤیت گویند. آنگاه روح و راحت آن‌جهانی‌ام تمام شود. «فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِیکٍ مُقْتَدِر»ٍ. اکنون مرادی که هست از اللّه می‌یابم، و همه راحتِ من از اوست.

Гуфтам эй аллоҳ ! маро аз худ қатъияти мада ки ҳар ранҷӣ ки ҳаст аз қтиътаст .

گفتم ای اللّه! مرا از خود قطعیت مده که هر رنجی که هست از قطیعت است.

Боз назар кардам , ду чиз дидам . Яке таъзим аллоҳаст бо муҳаббат ва он матлӯбасту писандида аллоҳасту зиндагии сет , ва яке таъзим бемуҳаббатаст ва он матлӯб несту писандида аллоҳ нест . Акнӯн ҳаргоҳ ки аллоҳи маро дар зикри гуфтану назар кардану таъзим кардани нуру сарвар зиндагӣ медиҳад , истидлоли гирам ки он назар ва он зикр ва он таъзими писандида аллоҳаст . Ва дар ҳар кадоми зикру назару амалу таъзим май байнам ки нуру сарвару зиндагӣ кам шавад , бидонам ки он писандида аллоҳ нест ; бози руҷӯъ ба аллоҳ кунаму ончӣ писандида ӯст , онро талабам .

باز نظر کردم، دو چیز دیدم. یکی تعظیمِ اللّه است با محبّت و آن مطلوب است و پسندیدهٔ اللّه است و زندگی‌ست، و یکی تعظیمِ بی‌محبت است و آن مطلوب نیست و پسندیدهٔ اللّه نیست. اکنون هرگاه که اللّه مرا در ذکر گفتن و نظر کردن و تعظیم کردن نور و سرورِ زندگی می‌دهد، استدلال گیرم که آن نظر و آن ذکر و آن تعظیم پسندیدهٔ اللّه است. و در هر کدام ذکر و نظر و عمل و تعظیم می‌بینم که نور و سرور و زندگی کم شود، بدانم که آن پسندیدهٔ اللّه نیست؛ باز رجوع به اللّه کنم و آنچه پسندیدهٔ اوست، آن را طلبم.

Аз зикри гуфтан млолтм гирифт ва аз назар кардан . Гуфтам назарро бимонами бубинам то куҷо меравад , аллоҳ ӯро куҷо май барадаш . Дидам ки аллоҳ ҳар соъатии чизҳоро мусаввир мекунаду ранҷҳои назарро мутароким мекунад , гӯйӣ ки чашмам аз чшмхонаҳу мағзам аз сару хӯнам аз рагҳо беруни хости афтодан . Боз чун абр кушода шудӣ ва чун яхи бгдохтии азим , аҷаби олам бепоён ёфтам . Як тараф дидам ки хаёл чун хорӣ менамӯду боз маъдӯм менамӯд , магар адамаст ин олами басити аҷаб , ки поён надорад . Ва биҳишт ва дӯзах фаносту аҳли ҷинат фонӣ шаванду аҳли дӯзах фонӣ шаванд , магари хаёли хушиҳо биҳиштасту хаёли ранҷҳо дар олами адам , дӯзахаст ; ва бехабар аз ҳар ду ҳол ва ба адам рафтан , аз асҳоб аърофаст . Акнӯн аз ин се қисм надидам вуҷӯди худро .

از ذکر گفتن ملالتم گرفت و از نظر کردن. گفتم نظر را بمانم ببینم تا کجا می‌رود، اللّه او را کجا می‌بردش. دیدم که اللّه هر ساعتی چیزها را مصوّر می‌کند و رنج‌های نظر را متراکم می‌کند، گویی که چشمم از چشمخانه و مغزم از سر و خونم از رگ‌ها بیرون خواست افتادن. باز چون ابر گشاده شدی و چون یخ بگداختی عظیم، عجب عالم بی‌پایان یافتم. یک طرف دیدم که خیال چون خاری می‌نمود و باز معدوم می‌نمود، مگر عدم است این عالمِ بسیطِ عجب، که پایان ندارد. و بهشت و دوزخ فناست و اهل جنّت فانی شوند و اهل دوزخ فانی شوند، مگر خیال خوشی‌ها بهشت است و خیال رنج‌ها در عالم عدم، دوزخ است؛ و بی‌خبر از هر دو حال و به عدم رفتن، از اصحاب اعراف است. اکنون از این سه قِسم ندیدم وجود خود را.

Бози ҳавосаму ҳушам масруф мешуд аз аллоҳ ва ба ҷой дигар мерафт . Гуфтам эй аллоҳ ! чу ҳуши ҳуши ман туе , ин ҳуши ман аз ту куҷо меравад ? вае аллоҳ ! бенаии ман туе , ин бенаии ман аз ту куҷо меравад ? вае аллоҳ ! назари назари ман туе , ин назари ман аз ту куҷо меравад ? вае аллоҳ ! дили дили ман туе , ин дили ман аз ту куҷо меравад ? охир чу мадори мадори инҳо туе , куҷоашон ҳавола мекунӣ ?

باز حواسّم و هوشم مصروف می‌شد از اللّه و به جای دیگر می‌رفت. گفتم ای اللّه! چو هوشِ هوشِ من تویی، ‌این هوش من از تو کجا می‌رود؟ و ای اللّه! بیناییِ من تویی، این بینایی من از تو کجا می‌رود؟ و ای اللّه! نظرِ نظرِ من تویی، این نظر من از تو کجا می‌رود؟ و ای اللّه! دلِ دلِ من تویی، این دل من از تو کجا می‌رود؟ آخر چو مدارِ مدارِ این‌ها تویی، کجاشان حواله می‌کنی؟

Гуфтам : « аҳднои алсроти алмстқим » . Сироти мустақӣм онаст ки аллоҳи ваҷҳи ҳикмату ибодати худро ба рӯҳ ман бинмоед ,у рӯҳи марои майл ба равиши анбиёи алайҳим ассалом диҳад ,у аллоҳ ба ҳар ваҷҳеи маро чФсоиндаҳаст ба он ки халқро роҳи намоям , он ҳикматро ӯ донад ва онро сабаби саодати мо гардонида аст

گفتم: «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ» . صراط مستقیم آن است که اللّه وجه حکمت و عبادت خود را به روح من بنماید، و روحِ مرا میل به روش انبیا علیهم السّلام دهد، و اللّه به هر وجهی مرا چفساینده است به آن که خلق را راه نمایم، آن حکمت را او داند و آن را سبب سعادت ما گردانیده است

Ва аллоҳи аълам .

و اللّه اعلم.