Обидӣ аз қавми Исроилён

عابدی از قوم اسرائیلیان

Дар ибодат буд рӯзону шубон

در عبادت بود روزان و شبان

Рӯй аз лаззоти ҷисмии тофта

روی از لذات جسمی تافته

Лиззати ҷон дар ибодат ёфта

لذت جان در عبادت یافته

Қитъае аз арз буд ӯро макон

قطعه‌ای از ارض بود او را مکان

Каз сарой хулд медодӣ нишон

کز سرای خلد می‌دادی نشان

Сят обид рафт то чархи кабӯд

صیت عابد رفت تا چرخ کبود

Бас ки будӣ дар рукӯъ ва дар суҷуд

بس که بودی در رکوع و در سجود

Қудсе аз ҳол ӯ шуд бохабар

قدسیی از حال او شد باخبر

Кард андари лавҳи аҷр ӯ назар

کرد اندر لوح اجر او نظر

Дид аҷрии баси ҳақиру баси қалил

دید اجری بس حقیر و بس قلیل

Сар ӯро хост аз раби ҷалил

سر او را خواست از رب جلیل

Ваҳй омад каз барои имтиҳон

وحی آمد کز برای امتحان

Вақте аз авқот бо вай бигузарон

وقتی از اوقات با وی بگذران

Пас ммсли гашти пеш ӯ малик

پس ممثل گشت پیش او ملک

То кунад зоҳир , айёраш бар маҳак

تا کند ظاهر، عیارش بر محک

Гуфт обид : кистӣ , аҳвол чист ?

گفت عابد: کیستی، احوال چیست؟

Зонка бо ноҷинс , натавон кард зист

زانکه با ناجنس، نتوان کرد زیست

Гуфт : мардӣ , аз алойиқи руста Эй

گفت: مردی، از علایق رسته‌ای

Чун ту , дил бар қайди тоъати баста Эй

چون تو، دل بر قید طاعت بسته‌ای

Ҳасан ҳолат дидаму ҳасани макон

حسن حالت دیدم و حسن مکان

Омадам то бо ту бошам , як замон

آمدم تا با تو باشم، یک زمان

Гуфт обид : ореи ин манзил хуш аст

گفت عابد: آری این منزل خوش است

Лек бо вай , айби зиштӣ низ ҳаст

لیک با وی، عیب زشتی نیز هست

Айб он бошад ки он зебои алаф

عیب آن باشد که آن زیبا علف

Худбахуд , сад ҳайф мегардад талаф

خودبخود، صد حیف می‌گردد تلف

Аз барои раб мо набӯд ҳмор

از برای رب ما نبود حمار

Ин алафҳо то чарад фасли баҳор

این علفها تا چرد فصل بهار

Гуфт қудсӣ : чунки бишунид ин мақол

گفت قدسی: چونکه بشنید این مقال

Нест рабатро харӣ , эй бе камол

نیست ربت را خری، ای بی‌کمال

Буд мақсӯди малик , аз ин калом

بود مقصود ملک، از این کلام

Нафии хари андари хусӯси он мақом

نفی خر اندر خصوص آن مقام

Обид ин фаҳмид , яъне нест хар

عابد این فهمید، یعنی نیست خر

На дар ӣнҷо ва на дар ҷой дигар

نه در اینجا و نه در جای دگر

Гуфт : ҳошо ! ин сухани девонагон

گفت: حاشا! این سخن دیوانگان

Ин чунин берабт омад бар забон

این چنین بی‌ربط آمد بر زبان

Пеш ҳар сабза , харӣ ме доштӣ

پیش هر سبزه، خری می‌داشتی

Хуш буд то дар чаро багумоштӣ

خوش بود تا در چرا بگماشتی

Гар набӯдӣ хар ки инҳоро чаред

گر نبودی خر که اینها را چرید

Ин алафҳоро чаро май офарид ?

این علفها را چرا می‌آفرید؟

Гуфт қудсӣ : ҳаст хар , неи халқ ро

گفت قدسی: هست خر، نی خلق را

Ҳақи муназзаҳ аз сифоти халқ ро

حق منزه از صفات خلق را

Пас малик , ҳрдми сад истиғфори барад

پس ملک، هردم صد استغفار برد

Гарчи вайро ноқису ҷоҳили шимурд

گرچه وی را ناقص و جاهل شمرد

Бо вуҷӯди нафии иқрори вуҷӯд

با وجود نفی اقرار وجود

Чун ълФхўорш тасаввур карда буд

چون علفخوارش تصور کرده بود

Бетаҷориб , аз киёро илм нест

بی‌تجارب، از کیا را علم نیست

Каз алаф ҳайвон тавонад кард зист

کز علف حیوان تواند کرد زیست

Ҳон , таъаммул кун дар ин нақли шариф

هان، تأمل کن در این نقل شریف

Ки дар он пинҳон буд сари латиф

که در آن پنهان بود سر لطیف

Обиди аввал дар миёни халқ буд

عابد اول در میان خلق بود

Касби одоб ва ибодат ме намӯд

کسب آداب و عبادت می‌نمود

Варна , чун донад ибодат чун кунад ?

ورنه، چون داند عبادت چون کند؟

Бар чаҳ миллати тоъат бе чун кунад

بر چه ملت طاعت بی‌چون کند

Дар авони хилтаро халқи ҷаҳон

در اوان خلطه را خلق جهان

Дида буд ӯ , ончии дидаи дигарон

دیده بود او، آنچه دیده دیگران

Баъд аз он кард ӯ таҷарруди ихтиёр

بعد از آن کرد او تجرد اختیار

Чун надида ба зи тоъат , ҳеҷ кор

چون ندیده به ز طاعت، هیچ کار

Буд ақлаши фосиду ноқис вале

بود عقلش فاسد و ناقص ولی

На фасоди зоҳиру нақси ҷлӣ

نه فساد ظاهر و نقص جلی

Марди обид , дидаи бади харро басӣ

مرد عابد، دیده بد خر را بسی

Ҳар якеро лек дар даст касе

هر یکی را لیک در دست کسی

Гуфт : инҳо худ ҳама , аз мардум аст

گفت: اینها خود همه، از مردم است

Ҳар як аз саъй худ оварда ба даст

هر یک از سعی خود آورده به دست

Молики малики омада ҳар кас ба ақл

مالک ملک آمده هر کس به عقل

Дар тамассук , дасти моро нест дахл

در تمسک، دست ما را نیست دخل

Чун шуд инҳо ҷумлаи малики дайгарӣ

چون شد اینها جمله ملک دیگری

Пас набошад , ҳазрати рабро харӣ

پس نباشد، حضرت رب را خری

ӯ надониста ки кул аз ҳақ буд

او ندانسته که کل از حق بود

Ҷумларо ҳақи молики мутлақ буд

جمله را حق مالک مطلق بود

Ҳар киро мулкӣаст , аз абноء ӯст

هر که را ملکیست، از ابناء اوست

Ҳар киро молист , аз аътоء ӯст

هر که را مالیست، از اعطاء اوست

Назъу аитоиш ба вифқ ҳикмат аст

نزع و ایتایش به وفق حکمت است

Ҳар киро гуҳи иззату гуҳ зиллат аст

هر که را گه عزت و گه ذلت است

Ҳар куҷо бошад вуҷӯди хар ба кор

هر کجا باشد وجود خر به کار

намекунад эҷод , аз як то ҳазор

می‌کند ایجاد، از یک تا هزار

Ҳарчӣ хоҳад мекунад , пайдо бикун

هرچه خواهد می‌کند، پیدا بکن

Беалоҷу олати ҳарфу сухан

بی‌علاج و آلت حرف و سخن

Ақли обидро чу ин ирфон набӯд

عقل عابد را چو این عرفان نبود

Бо малик кард ончунон гуфту шунӯд

با ملک کرد آنچنان گفت و شنود

Ҳон ! маханд эй нафас бар обиди зи ҷаҳл

هان! مخند ای نفس بر عابد ز جهل

Ҳон , мадони растани зи нақси ақли саҳл

هان، مدان رستن ز نقص عقل سهل

Дар камӣни худ нишинӣ ,гар дамӣ

در کمین خود نشینی، گر دمی

Хешро бинӣ кам аз обиди ҳаме

خویش را بینی کم از عابد همی

Гар ту ин амволи донеи моли раб

گر تو این اموال دانی مال رب

Баҳр чаҳ дар ғасби дорӣ , рӯзу шаб ?

بهر چه در غصب داری، روز و شب؟

Гар буд дар ақди қалбат онкӣ нест

گر بود در عقد قلبت آنکه نیست

Мол , ҷузи моли худо , пас зулм чист ?

مال، جز مال خدا، پس ظلم چیست؟

Ончии дории моли ҳақи доне агар

آنچه داری مال حق دانی اگر

Пас ба чашми орият , дар ваии нигар

پس به چشم عاریت، در وی نگر

Зон ба ҳар ваҷҳе ки хоҳии нафъи гир

زان به هر وجهی که خواهی نفع گیر

Дода баҳри интифоъ , ӯро мъир

داده بهر انتفاع، او را معیر

Лек на ваҷҳе ки молик наҳй кард

لیک نه وجهی که مالک نهی کرد

То шӯй аз хиҷлати он , рӯй зард

تا شوی از خجلت آن، روی زرد

Гар накардӣ ин лавозимро адо

گر نکردی این لوازم را ادا

Даъвии малзум кардан , дони хато

دعوی ملزوم کردن، دان خطا

Обиди андари ақл , гарчи буд суст

عابد اندر عقل، گرچه بود سست

Буд ихлосу ибодоташи дуруст

بود اخلاص و عباداتش درست

Кони малик , то он замон омад падед

کان ملک، تا آن زمان آمد پدید

Иллати нуқсони аҷр вай бидид

علت نقصان اجر وی بدید

То ки охир , дар хилоли гуфтугӯ

تا که آخر، در خلال گفتگو

Кард истинботи заъфи ақл ӯ

کرد استنباط ضعف عقل او

Ҳаст дар ақли ту низ ин ихтилол

هست در عقل تو نیز این اختلال

Нафй хар кард ӯ зи ҳақ , ту нафии мол

نفی خر کرد او ز حق، تو نفی مال

Дар ту оё ҳаст ихлосу амал ?

در تو آیا هست اخلاص و عمل؟

Пас чаҳ хндӣ бар вай эй нафаси дағал !

پس چه خندی بر وی ای نفس دغل!