Чист донеи ақл дар назд ҳаким ?

چیست دانی عقل در نزد حکیم؟

Муқтабас , нурии зи мшкўаҳи қадим

مقتبس، نوری ز مشکوة قدیم

Аз барои нафас то созад аён

از برای نفس تا سازد عیان

Аз маъонӣ , ончӣ май тобад бар он

از معانی، آنچه می‌تابد بر آن

Чун ҷамоли ақл , айн зот ӯст

چون جمال عقل، عین ذات اوست

Несташ муҳтоҷи Айнӣ кӯ накӯаст

نیستش محتاج عینی کو نکوست

Балки зотши ҳам латиф ва ҳам накӯаст

بلکه ذاتش هم لطیف و هم نکوست

Дигаронро низ некуӣ ба ӯст

دیگران را نیز نیکویی به اوست

Пас агар гӯйӣ , чаро некӯаст ақл

پس اگر گویی، چرا نیکوست عقل

Хоҳамат гуфтан : накӯ зон рӯаст ақл

خواهمت گفتن: نکو زان روست عقل

Ҷон ва ақл омад , бъинаҳ , ҷони нур

جان و عقل آمد، بعینه، جان نور

Ки буд аз айни зот ӯ зуҳӯр

که بود از عین ذات او ظهور

ӯ бзотаҳ , зоҳир омад , не ба зот

او بذاته، ظاهر آمد، نی به ذات

Фаҳм кун , товораӣ аз мушкилот

فهم کن، تا وارهی از مشکلات

Нири аъзам ду бошад : шамсу ақл

نیر اعظم دو باشد: شمس و عقل

Ҷисм ва ҷон бошанд ақлу шаръу нақл

جسم و جان باشند عقل و شرع و نقل

Нури ақлонӣ , фузун аз шамси дон

نور عقلانی، فزون از شمس دان

Зонка ин тобад ба ҷисм ва он ба ҷон

زانکه این تابد به جسم و آن به جان

Нур ақлонӣ кунад танвири дил

نور عقلانی کند تنویر دل

Нур шамсоне кунад танвири гул

نور شمسانی کند تنویر گل

Шамс бар зоҳир , ҳамин тобон буд

شمس بر ظاهر، همین تابان بود

Лек ботин , аз хиради рён буд

لیک باطن، از خرد ریان بود

Гар ту васфи ақл аз ман нашнавӣ

گر تو وصف عقل از من نشنوی

Гӯш кун абёт чанд аз маснавӣ

گوش کن ابیات چند از مثنوی