Ақлҳоро дода эзади аътдод
عقلها را داده ایزد اعتداد
Мухталифи ақдор бар ҳасби мавод
مختلف اقدار بر حسب مواد
Шуълаҳо ҳаряк ба ҳаддӣ мунтаҳӣ аст
شعله‌ها هریک به حدی منتهی است
Машъалӣ аз шамъ ҷустан , аблаҳӣ аст
مشعلی از شمع جستن، ابلهی است
Пас з ҳар нафасӣ , фурӯғӣ мумкин аст
پس ز هر نفسی، فروغی ممکن است
Чун ба феъл ояд , туоне гуфт ҳаст
چون به فعل آید، توانی گفت هست
Саъй мекун то ба феъл ояд тамом
سعی می‌کن تا به فعل آید تمام
Варна хоҳӣ буд ноқис , вассалом
ورنه خواهی بود ناقص، والسلام
Саъй ва таҳсиласту фикри эътибор
سعی و تحصیل است و فکر اعتبار
Тарки шуғлии кони туро набӯд ба кор
ترک شغلی کان تو را نبود به کار
Барҳазар бӯдани зи туғёни ҳаво
برحذر بودن ز طغیان هوا
Зонка уфтад ақл аз он дар саъбҳо
زانکه افتد عقل از آن در صعبها
Ибратии гир аз чароғӣ , эй ғанӣ
عبرتی گیر از چراغی، ای غنی
Дар ғубори абр , дар кам равғанӣ
در غبار ابر، در کم روغنی
Ҳон , ту бигушо чашми ибрати гири худ
هان، تو بگشا چشم عبرت گیر خود
Сози ибрати раҳнамои сайри худ
ساز عبرت رهنمای سیر خود
Имтиёзи одамӣ аз гову хар
امتیاز آدمی از گاو و خر
Ҳам ба фикр ва ибрат омад , эй писар !
هم به فکر و عبرت آمد، ای پسر!
Чун шудӣ бебаҳра аз фикр эй дағал
چون شدی بی‌بهره از فکر ای دغل
Дон ки « кои лонъом » бошӣ , бали أзл
دان که «کا لانعام» باشی، بل أضل
Фикри як соъати туро дар амри дайн
فکر یک ساعت تو را در امر دین
Афзал омад аз ибодоти синӣн
افضل آمد از عبادات سنین
эй хушо нафасӣ ки ибрат гир шуд
ای خوشا نفسی که عبرت گیر شد
Дар алоҷи нафас , бо тадбир шуд
در علاج نفس، با تدبیر شد
Тақвои қалбу салоҳи воқеӣ
تقوی قلب و صلاح واقعی
Ҳам ба фикр ва ибратаст , эй алмъӣ
هم به فکر و عبرت است، ای المعی
эй рамидаи табъи ту аз зии салоҳ
ای رمیده طبع تو از ذی صلاح
Кардае худ ғайбати некони мубоҳ
کرده‌ای خود غیبت نیکان مباح
Олимӣ ,гар пайрав суннат шавад
عالمی، گر پیرو سنت شود
Мақсадаш зон пайравӣ , ғурбат шавад
مقصدش زان پیروی، غربت شود
Чун расад вақти намоз , аз ҷои ҷаҳд
چون رسد وقت نماز، از جا جهد
Тарк суҳбат дода , шуғл аз каф наад
ترک صحبت داده، شغل از کف نهد
Гўӣиш : марди риёкорӣ буд
گوئیش: مرد ریاکاری بود
Аҳли машрабро ба дили борӣ буд
اهل مشرب را به دل باری بود
Вари зи қайди шаръи бинии во шуда
ور ز قید شرع بینی وا شده
Лоуболӣ гашта , бепарво шуда
لاابالی گشته، بی‌پروا شده
Дар ибодат карда одат , чун сбӣ
در عبادت کرده عادت، چون صبی
Охири вақту ақали воҷибӣ
آخر وقت و اقل واجبی
Суҳбат ҳар синфи кофтади иттифоқ
صحبت هر صنف کافتد اتفاق
Бошад андари вусъати халқаши вифоқ
باشد اندر وسعت خلقش وفاق
Номяш бо машраб ва бе сохта
نامیش با مشرب و بی‌ساخته
Гўӣиш : Аслан риёи нашинохта
گوئیش: اصلا ریا نشناخته
Баси сбкрўҳу латиф ва бамазза аст
بس سبکروح و لطیف و بامزه است
Гӯиё , нону панир ва харбуза аст
گوئیا، نان و پنیر و خربزه است