Сесад ва шаст ва панҷу рубъии рӯз

سیصد و شصت و پنج‌ و ربعی روز

Муддати сол буд ва ҳаст мудом

مدت سال بود و هست مدام

Моҳи сӣ рӯз буд ва панҷ дигар

ماه سی روز بود و پنج دگر

Бад ба поёни сол , панҷӣ ном

بد به پایان سال‌، پنجی نام

Гашт панҷӣ фузуда охири сол

گشت پنجی فزوده آخر سال

Тибқи одобу суннати дерин

طبق آداب و سنت دیرین

Баъд аз он панҷ ҷашн « андаргоҳ »

بعد از آن پنج جشن «‌اندرگاه‌»

Байни Исфанду моҳи фарвардин

بین اسفند و ماه فروردین

Ҷамъи гаштии зи рубъи рӯз , маӣ

جمع گشتی ز ربع روز، مهی

Буд ҷашн « вҳизк » андари пеш

بود جشن «‌وهیزک‌» اندر پیش

« бҳтрк » забт гашта дар фарҳанг

«‌بهترک‌» ضبط گشته در فرهنگ

Ҷашни сӣ рӯза буд сахти азиз

جشن سی روزه بود سخت عزیز

Чун гузаштии зи солҳо сад ва бист

چون گذشتی‌ ز سال‌ها صد و بیست

Чун ки мекард моҳи обони пушт

چون که می کرد ماه آبان پشت

Лек номаш ба ҷуз « вҳизк » нест

لیک نامش به جز «‌وهیزک‌» نیست

Андари Эрон ба мазҳаби зардушт

اندر ایران به مذهب زردشت

Мӯбадону Муғон ба зиҷу расад

موبدان و مغان به زیج و رصد

Доштандӣ ҳисоби соли дуруст

داشتندی حساب سال درست

То нагардад ба суннати миллӣ

تا نگردد به سنت ملی

Ҷашнҳо мунҳарифи зи рӯзи нахуст

جشن‌ها منحرف ز روز نخست

Чун зи сосониёни се қарни гузашт

چون‌ ز ساسانیان سه قرن گذشت

Шуд Фромши дивист сол дигар

شد فرامش دویست سال دگر

Буд « панҷӣ » ба ҷои хеш вале

بود «‌پنجی‌» به جای خویش ولی

Аз « вҳизк » касе надоди хабар

از «‌وهیزک‌» کسی نداد خبر

Чун дар исломи моҳи бади қамарӣ

چون در اسلام ماه بد قمری

Рафт он панҷ рӯз низ аз ёд

رفت آن پنج روز نیز از یاد

Лоҷарам буд аввали наврӯз

لاجرم بود اول نوروز

Гуҳ дар обону гоҳ дар мурдод

گه در آبان و گاه در مرداد

Кори қисти хароҷу кишту дарав

کار قسط خراج و کشت و درو

Вопас афтод ва вазъ шуд душвор

واپس افتاد و وضع شد دشوار

Мӯътазид чун Халифа шуд фармуд

معتضد چون خلیفه شد فرمود

Зиҷҳо нав кунанд дигари бор

زیج‌ها نو کنند دیگر بار

Чун маликшоҳ шуд ҷаҳони орой

چون ملکشاه شد جهان‌آرای

Онкӣ будаш лақаби ҷалоли аддӣн

آنکه بودش لقب جلال‌الدین

Расадии тозаи баст ва зиҷӣ кард

رصدی تازه بست و زیجی کرد

Адади рӯзу моҳро таъйин

عدد روز و ماه را تعیین

Гашти тақвимҳо аз он пас рост

گشت تقویم‌ها از آن پس راست

Ки ҷалолӣаст номи таърихаш

که جلالی است نام تاریخش

Буд азингўнаҳи мабдаи тақвим

بود ازینگونه مبدأ تقویم

Ки бигуфтам тамоми таърихаш

که بگفتم تمام تاریخش

Панҷ рӯзӣ ки шарҳи он гуфтем

پنج روزی که شرح آن گفتیم

Гашти қисмати миёни чандини моҳ

گشت قسمت میان چندین ماه

Моҳҳо гашт кам сӣу пари сӣ

ماه‌ها گشت کم سی و پر سی

Шаш баланд ва шаш дгркўтоаҳ

شش بلند و شش دگرکوتاه

Шаш аввали ду « ло » ва сеюм « лаб »

شش اول دو «‌لا» و سوم «‌لب‌»

Чораму панҷуму шашуми ҳам « ло »

چارم و پنجم و ششم هم «‌لا»

« ллкт » « ктлл » он шаш дигар

«‌للکط‌» « کطلل‌» آن شش دیگر

Карда бўнср дар нассоби имло *

کرده بونصر در نصاب املا*

Рубъи рӯзӣ ки гуфта шуд зини пеш

ربع روزی که گفته شد زین پیش

Аз пас чори сол гирд ояд

از پس چار سال گرد آید

Пас ҳар чори сол бар Исфанд

پس هر چار سال بر اسفند

Рӯзӣ аз рубъҳо биафзояд

روزی از ربع‌ها بیفزاید

Шуд зи нави солу моҳи мо қамарӣ

شد ز نو سال و ماه ما قمری

Бори дигари пас аз ҳуҷуми муғул

بار دیگر پس از هجوم مغول

Сол туркӣ фузуда гашт бар он

سال ترکی فزوده گشت بر آن

Мӯшу гов ва паланг шуд маъмӯл

موش و گاو و پلنگ شد معمول

Чун зи машрӯта чанд соли гузашт

چون ز مشروطه چند سال گذشت

Соли шамсии дубора қонӯн шуд

سال شمسی دوباره قانون شد

Тарк шуд соли туркӣу тозӣ

ترک شد سال ترکی و تازی

Фоли эрониён ҳумоюн шуд

فال ایرانیان همایون شد

Панҷ рӯзи фузун ба охири сол

پنج روز فزون به آخر سال

« панҷ дуздида » ёфтанд лақаб

«‌پنج دزدیده‌» یافتند لقب

Панҷ мсрўқу рубъҳоро ном

پنج مسروق و ربع‌ها را نام

Шуд « насӣ » дар миёни қавми араб

شد «‌نسی‌» در میان قوم عرب

Амри фармӯда буд пайғамбар

امر فرموده بود پیغمبر

Каз « насӣ » ҳеҷ кас наёрад ном

کز «‌نسی‌» هیچ کس نیارد نام

Гуфт кин хурдаро раҳои созанд

گفت کاین خرده را رها سازند

Ки « насӣ » нест суннати ислом

که «‌نسی‌» نیست سنت اسلام

Лек аз он коҳтёҷи мубрам буд

لیک از آن کاحتیاج مبرم بود

Ки буд солҳо дурусту тамом

که بود سال‌ها درست و تمام

Солу торбхи порсии қадим

سال و تاربخ پارسی قدیم

Гашти роиҷ ба давлати ислом

گشت رایج به دولت اسلام

Рӯмёни ҳам барин равиш буданд

رومیان هم برین روش بودند

Ҷумлаи ғарби ҳам барин равиш аст

جملهٔ غرب هم برین روش است

Лек дар ҳинду Маккау Бобул

لیک در هند و مکه و بابل

Байни хуршед ва моҳ кашмакашаст

بین خورشید و ماه کشمکشست