Макун ҳадиси Сикандар ки андарин кишвар

مکن حدیث سکندر که اندرین کشور

« фасонаи гашт вкҳн шуд ҳадиси Искандар »

«‌فسانه گشت وکهن شد حدیث اسکندر»

Ҷавон чу ояд ботил шавад фасонаи пер

جوان چو آید باطل شود فسانهٔ پیر

Аён чу ояд вайрон шавад баннои хабар

عیان چو آید ویران شود بنای خبر

ХбргзоФаҳ буд гӯш бргзоФаҳ манеҳ

خبرگزافه بود گوش برگزافه منه

Фасонаи бофа буд дар фасона ранҷ мабар

فسانه بافه بود در فسانه رنج مبر

Хабар диҳанд ки Исфандиёр бар дргнг

خبر دهند که اسفندیار بر درگنگ

Чигуна баради сипоҳ вчгўнаҳ ронад ҳашар

چگونه برد سپاه وچگونه راند حشر

Чигуна баради хашоёршои сипаҳ ба арўп

چگونه برد خشایارشا سپه به اروپ

Чигуна кард аз он тангнои баҳри гузар

چگونه کرد از آن تنگنای بحر گذر

Хабар диҳанд ки аз хиради кишвари Юнон

خبر دهند که از خرد کشور یونان

Ба Осиёи кабӣр андар омад Искандар

به آسیای کبیر اندر آمد اسکندر

Ҳам ӯ дар аввали як корзоркрд ва сипас

هم او در اول یک کارزارکرد و سپس

Баранд дар ҳамаи ҷо бе мнозъии лашкар

براند در همه‌جا بی‌منازعی لشکر

Ба мағзаши андари бади пўиаҳ ӣ ҷаҳон гирӣ

به مغزش اندر بد پویه ی جهان گیری

Ба нафъи хеш ҳаме кард кӯшиши бимр

به نفع خویش همی کرد کوشش بیمر

Ба хайри хеш ҳаме кард корҳои бузург

به خیر خویش همی کرد کارهای بزرگ

Ки неи ризои худои бад дар ӯ на хайри башар

که نی رضای خدا بد در او نه خیر بشر

Хабарнигорон низ аз футуҳи Наполеон

خبرنگاران نیز از فتوح ناپلئون

Басӣ диҳанд нишон ва басӣ диҳанд хабар

بسی دهند نشان و بسی دهند خبر

Ки худ ба ?намусау Италия чигуна гузашт

که خود به نمسه و ایتالیا چگونه گذشت

Ҳамон ба Миср чаҳ кард он амири ном овар

همان به مصر چه کرد آن امیر نام‌آور

Чигуна ронад сипаҳ дар басити хитта ӣ рӯс

چگونه راند سپه در بسیط خطه ی روس

Ба Маскави андар бар хира чун фиканд шарар

به مسکو اندر بر خیره چون فکند شرر

Валек ҷаҳди Бонапарт ва он кашокаш низ

ولیک جهد بناپارت و آن کشاکش نیز

Ба қасди Подшаҳӣ буд , не ба қасд дигар

به قصد پادشهی بود، نی به قصد دگر

Чунонкии маҷлиси ҷумҳӯрро з бен барканд

چنانکه مجلس جمهور را ز بن برکند

Ба коми хубаши баромад ба тахти малики андар

به کام خوبش برآمد به تخت ملک اندر

Чу буд кӯшиш ӯ хосса ӣ бузургӣ ӯ

چو بود کوشش او خاصه ی بزرگی او

Ҳадис ӯ буна аз дасту фазл ӯ мшмр

حدیث او بنه از دست و فضل او مشمر

Бунаи зи дасти ҳадиси сипоҳдори арўп

بنه ز دست حدیث سپاهدار اروپ

Ба саргузашти сипаҳдор Асия бингар

به سرگذشت سپهدار آسیا بنگر

Бибин ки ин ҳунарии мард дар замона чаҳ кард

ببین که این هنری مرد در زمانه چه کرد

зи ҷаҳди вкўшши втдбири вҳўшу рои вФкр

ز جهد وکوشش وتدبیر وهوش و رای وفکر

Чўмрди рои фузӯнӣ ба нафъ хубаш кунад

چومرد رای فزونی به نفع خوبش کند

Шигифт нест агар бар фалаки фарозади сар

شگفت نیست اگر بر فلک فرازد سر

Шигифтӣу аҷаб онҷоаст коФридаҳ ӣ хок

شگفتی و عجب آنجا است کافریده ی خاک

Ба ромиши дгарони чанг дар занад ба хатар

به رامش دگران چنگ در زند به خطر

Ба қасди хизмати миллат , ба қасди ёрии навъ

به قصد خدمت ملت‌، به قصد یاری نوع

Ҳаме ба хеши писандади ҳзоргўнаҳи зарар

همی به خویش پسندد هزارگونه ضرر

Басони мейри Музаффари сипаҳбади аъзам

بسان میر مظفر سپهبد اعظم

Ки осмон футуҳаст воФтоби зафар

که آسمان فتوح است وآفتاب ظفر

Агар ба мнзргўӣии сутӯдаи манзар ӯ

اگر به منظرگوئی ستوده منظر او

Нишони некӣ табъасту покии мухбир

نشان نیکی طبع است و پاکی مخبر

Агар ба ҳиммати гўӣии далел ҳиммат ӯст

اگر به همت گوئی دلیل همت اوست

Ҳрончаҳи бинӣ ва дидӣ ба солиёни андар

هرآنچه بینی و دیدی به سالیان اندر

Агар ба давлати гўӣӣ ба номи давлат ӯ

اگر به دولت گوئی به نام دولت او

Яке раҳ табаристон сипор внъмт бар

یکی ره طبرستان سپار ونعمت بر

Ба ҳаркии бенгарӣ андари шимоли Эрони шаҳр

به هرکه بنگری اندر شمال ایران شهر

Ҳама ба дарга меринд бандау чокар

همه به درگه میرند بنده و چاکر

зи ҷону дили ҳамаи ин мейрро падар хонанд

ز جان و دل همه این میر را پدر خوانند

Ҳазор таҳсин бар ин бузургвори падар

هزار تحسین بر این بزرگوار پدر

Вагар зи аслу гуҳари мардро шарафи хезад

وگر ز اصل و گهر مرد را شرف خیزد

Аз ӯ ки бошад фархундатар ба аслу гуҳар

از او که باشد فرخنده‌تر به اصل و گهر

Сутӯдаи ҷади громиши аҳмдбни шмит

ستوده جد گرامیش احمدبن شمیط

Гузошт умрӣ дар пешкории ҳайдар

گذاشت عمری در پیشکاری حیدر

Бдонгҳӣ ки даромад зи трктози имўт

بدانگهی که درآمد ز ترکتاز یموت

Ба ҳар карони хуросони ҳазор фитнау шар

به هر کران خراسان هزار فتنه و شر

Ҳазор хона ӣ мазлӯмро ба ғорати барад

هزار خانه ی مظلوم را به غارت برد

Ба амри душмани дайн , таркмони ғоратгар

به امر دشمن دین‌، ترکمان غارتگر

Битохт ин ҳунарии марди ҷониби гиреҳгон

بتاخت این هنری مرد جانب گرگان

Чунонкии ҷониби нахҷӣри шери шарзаи нар

چنانکه جانب نخجیر شیر شرزهٔ نر

зи боди теғаш чун об , сард монад ба ҷой

ز باد تیغش چون آب‌، سرد ماند به جای

Аду ки буд ба ҳрсўи ҷаҳанда чун ахгар

عدو که بود به هرسو جهنده چون اخگر

Асир , ҳарчӣ бад андркмндшон бигирифт

اسیر، هرچه بد اندرکمندشان بگرفت

Дирам бидод ва равон кард сӯии ҷойу мақар

درم بداد و روان کرد سوی جای و مقر

Гирифт аҳди зи мейрони кўклону имўт

گرفت عهد ز میران کوکلان و یموت

Казин сипас накашанд азкмнди тоъати сар

کزین سپس نکشند ازکمند طاعت سر

Сипас бабрад ба подоши хидматии чунин

سپس ببرد به پاداش خدمتی چونین

зи ҳркронаҳи дуои шабу дуруди саҳар

ز هرکرانه دعای شب و درود سحر

Пас азгзорши он хизмати бузург , амир

پس ازگزارش آن خدمت بزرگ، امیر

Ба хизмати ватани мустаманди басти камар

به خدمت وطن مستمند بست کمر

Чу дид ҳоли ватанро зи ҷаври хасми дижам

چو دید حال وطن را ز جور خصم دژم

Чу дид рӯзи ватанро зи рӯзи марги бтар

چو دید روز وطن را ز روز مرگ بتر

Ватан на , ғории андӯхта ба зиллату ҷаҳл

وطن نه‌، غاری اندوخته به ذلت و جهل

Ватан на , чоҳии анбоштаи зи аҷабу бтр

وطن نه‌، چاهی انباشته ز عجب و بطر

Ҳамаи амирони бдкишу римну насту

همه امیران بدکیش و ریمن و نستوه

Ҳамаи вазирони нодону оҷизу музтар

همه وزیران نادان و عاجز و مضطر

Гушӯдаи шоҳи зи иксў ба қасди миллати чанг

گشوده شاه ز یکسو به قصد ملت چنگ

Чунонкии бозгшоид ба қасди тиҳуи пар

چنانکه بازگشاید به قصد تیهو پر

Ба шаҳри табризи андари бисоти дорои гир

به شهر تبریز اندر بساط دارا گیر

Сипоҳи душман аз ҳар каронаи зӯровар

سپاه دشمن از هر کرانه زورآور

Ситода танҳо сатторхону боқрхон

ستاده تنها ستارخان و باقرخان

Басони рустами дастону Тӯси бен навзар

بسان رستم دستان و طوس‌بن نوذر

Бигуфт ҳон натавон беш аз ин нишаст ба ҷой

بگفت هان نتوان بیش از این نشست به جای

Ки кори миллат мазлӯм шуд зи дасти бадар

که کار ملت مظلوم شد ز دست بدر

Сипас ба рашти равони гашт бо сипоҳии кшн

سپس به رشت روان گشت با سپاهی کشن

Фаррошати рояти машрӯтаи андари он кишвар

فراشت رایت مشروطه اندر آن کشور

Муборизони далеру муҷоҳидони ғаюр

مبارزان دلیر و مجاهدان غیور

Дар он диёри расиданд беҳад ва бе мар

در آن دیار رسیدند بی‌حد و بی‌مر

Амири дархури ҳаряки силаҳ ҷанг бидод

امیر درخور هریک سلاح جنگ بداد

Ҳамон ткоўри тозӣу хинги роҳи сипар

همان تکاور تازی و خنگ راه سپر

Мухолифони бузурги андари он диёр шуданд

مخالفان بزرگ اندر آن دیار شدند

зи дасти баради далерони мейр , кӯфтаи сар

ز دست برد دلیران میر، کوفته سر

Чу кор сохта шуд теғи мейр охта шуд

چو کار ساخته شد تیغ میر آخته شد

Ба қасд ҷустани пайкор ва рондани кайфар

به قصد جستن پیکار و راندن کیفر

Нахусти ҷониби Қазвӣни шитофти мураккаби мейр

نخست جانب قزوین شتافت مرکب میر

Ки буд вайрон аз ҷўрхсми зишти сайр

که بود ویران از جورخصم زشت سیر

Тилоияи дори сипаҳ пеш рафту кори бсохт

طلایه‌دار سپه پیش رفت و کار بساخت

Бибаст душман ва багушӯд раҳ бар он лашгар

ببست دشمن و بگشود ره بر آن لشگر

Сипоҳ мейр даромад ба шаҳр , лек чунон

سپاه میر درآمد به شهر، لیک چنان

Ки гуфтӣ омада дар шҳркорўони гуҳар

که گفتی آمده در شهرکاروان گهر

Ҳама ба назми дурусту ҳама ба хотрпок

همه به نظم درست و همه به خاطرپاک

Ҳамаи ҳумоюни фолу ҳамаи накӯи манзар

همه همایون فال و همه نکو منظر

На дасти барда ба тороҷи хонаи мискин

نه دست برده به تاراج خانهٔ مسکین

На сар кашида зи фармони эзади довар

نه سر کشیده ز فرمان ایزد داور

Расед мейр ва биёрост маҷлиси миллӣ

رسید میر و بیاراست مجلس ملی

Хатиби адли Фрўхўонди хутба бар минбар

خطیب عدل فروخواند خطبه بر منبر

зи хоинони ватани чндтн ба амри амир

ز خائنان وطن چندتن به امر امیر

Шуданд ронда аз ин хокдон ба малики сқр

شدند رانده از این خاکدان به‌ملک سقر

Сипас ба маркази бедоди хост кардан рӯй

سپس به مرکز بیداد خواست کردن روی

Хдоигони амирон , амири шери шукр

خدایگان امیران‌، امیر شیر شکر

Чу шоҳ ёфт каши анҷоми кор боз расед

چو شاه یافت کش انجام کار باز رسید

зи роҳ ҳила баровард сӯратии дигар

ز راه حیله برآورد صورتی دیگر

Мисол дод ба машрӯта ва ошкоро кард

مثال داد به مشروطه و آشکارا کرد

Тариқи силами вФрўбсти роҳи бўки вмгр

طریق سلم وفروبست راه بوک ومگر

Чу дид миллати бози истод ва пой кашид

چو دید ملت باز ایستاد و پای کشید

Зҷҳл ғарра шуд въҳди худнабард ба сар

زجهل غره‌شد وعهد خودنبرد به سر

Дигар раҳ аз ҳамаи сӯи хости ҷунбиши миллӣ

دگر ره از همه سو خواست جنبش ملی

зи ҳркронаҳи аёни гашти шӯриши маҳшар

ز هرکرانه عیان گشت شورش محشر

Ҳам аз каронаи Қазвӣни бсоҳт рай тофт

هم از کرانهٔ قزوین بساحت ری تافت

Суҳайли рояти аспаҳбуди баланди ахтар

سهیل رایت اسپهبد بلند اختر

Вази он ҳудӯд ба мейрон бахтиёрӣ дод

وز آن حدود به میران بختیاری داد

Зҷнбши худ впиш омад амўрхбр

زجنبش خود وپیش آمد امورخبر

Амири доно « сардори асъад » андари вақт

امیر دانا «‌سردار اسعد» اندر وقت

Зблдаҳи Қуми зии рай бурун кашид ҳашар

زبلدهٔ قم زی ری برون کشید حشر

Сипоҳи хасм ҳам омад ба кўҳсоркрҷ

سپاه خصم هم آمد به کوهسارکرج

Ки бад ба сахтӣ монанди сади Искандар

که بد به سختی مانند سد اسکندر

Шигарфи кӯҳӣ ва дар ваии ҳзоргўнаҳи бало

شگرف کوهی و در وی هزارگونه بلا

Фарох равадӣ ва дар ваии ҳзоргўнаҳи хатар

فراخ رودی و در وی هزارگونه خطر

Дар он сипоҳӣ бо тӯбҳои гардуни кӯб

در آن سپاهی با توپ‌های گردون کوب

Барони гуруҳе бо тирҳои хоро дар

برآن گروهی با تیرهای خارا در

зи бими тӯбу даризоии кӯҳу танагии роҳ

ز بیم توپ و درازای کوه و تنگی راه

Гумони нбдкаҳ бар ӯ барканд сўоргзр

گمان نبدکه بر او برکند سوارگذر

Валек лашкарёни сипаҳбади пирӯз

ولیک لشکریان سپهبد پیروز

Чунон нбдкаҳ дар астанд ва афкананд сипар

چنان نبدکه در استند و افکنند سپر

Ба пештозӣ берун шуданд мардӣ чанд

به پیشتازی بیرون شدند مردی چند

Ки ҷангро ҳама буданд зода аз модар

که جنگ را همه بودند زاده از مادر

Ба пштбонии иқболу пештозии бахт

به پشتبانی اقبال و پیشتازی بخت

Ба кўҳсоркрҷи бршднди чолишгар

به کوهسارکرج برشدند چالشگر

Азони гуруҳи қалили он сипаҳ ҳазимат ёфт

ازآن گروه قلیل آن سپه هزیمت یافت

Чу хайли пашша ки ҷӯяд ҳазимат аз сарсар

چو خیل پشه که جوید هزیمت از صرصر

Вази он гузар ба « шаҳи обод » ҳамла овараданд

وز آن گذر به «‌شه آباد» حمله آوردند

Муҷоҳидон чу ба сӯй ҳарӣ сипоҳи ттар

مجاهدان چو به سوی هری سپاه تتر

Аз он ҳудӯди ҳам овора шуд сипоҳи аду

از آن حدود هم آواره شد سپاه عدو

Ҳама фиканда силеҳу ҳамаи гусастаи камар

همه فکنده سلیح و همه گسسته کمر

Сипоҳ мейр даромад зкўҳсори бурун

سپاه میر درآمد زکوهسار برون

Ба сони сайл ки ояд зкўҳсор ба бар

به سان سیل که آید زکوهسار به بر

Сипоҳи Дайлам пеш омад аз раҳи эмин

سپاه دیلم پیش آمد از ره ایمن

Муҷоҳиди лур гирд омад аз раҳи аиср

مجاهد لر گرد آمد از ره ایسر

Муҷоҳидонеи разми озмоӣу мрдоФкн

مجاهدانی رزم‌آزمای و مردافکن

Муборизонеи прхошҷўӣу кндоўр

مبارزانی پرخاشجوی و کندآور

Ҳама ба роҳ ватан дода ҷони хубаши зи даст

همه به راه وطن داده جان خوبش ز دست

Ҳама ба ёд ватан карда хӯни хеши ҳадар

همه به یاد وطن کرده خون خویش هدر

Ҳамаи давидаи пай ҷустани ҳуқуқи бузург

همه دویده پی جستن حقوق بزرگ

Ба чашми пели дмон ва ба коми зиғми нар

به چشم پیل دمان و به کام ضیغم نر

Ҳама ба тўъи давида ба ҷониби пайкор

همه به طوع دویده به جانب پیکار

На бар тариқаи бигор ва тарзҳои дигар

نه بر طریقهٔ بیگار و طرزهای دگر

Фитод бар дар раии корзорҳои бузург

فتاد بر در ری کارزارهای بزرگ

Ки то набинад мардум наёядаш бовар

که تا نبیند مردم نیایدش باور

Адуи зи дашти парокандаи гашт ва шуд сӯии шаҳр

عدو ز دشت پراکنده گشت و شد سوی شهر

Баҳри гузаргаи пардохтаи яке сангар

بهر گذرگه پرداخته یکی سنگر

Ҳама ба сангари пинҳон чу абр дар пас кӯҳ

همه به سنگر پنهان چو ابر در پس کوه

Туфангашони ҳама чун барқу тӯбашони тундар

تفنگشان همه چون برق و توپشان تندر

Нишонда бар сари ҳркўӣ , шоҳи кӣнаи сгол

نشانده بر سر هرکوی‌، شاه کینه سگال

Кашида аз бар ҳар бурҷ , хасми деви сайр

کشیده از بر هر برج‌، خصم دیو سیر

Ҳазор марду баҳри мард бар ҳазор силаҳ

هزار مرد و بهر مرد بر هزار سلاح

Ҳазор тӯбу баҳри тӯб дар ҳазор шарар

هزار توپ و بهر توپ در هزار شرر

Бҳркронии фавҷии пиёдаи ҳарби тароз

بهرکرانی فوجی پیاده حرب طراز

Баҳри канории ҷишии савораи разми сипар

بهر کناری جیشی سواره رزم سپر

Сипоҳи салтанати обод низ аз иксў

سپاه ‌سلطنت آباد نیز از یکسو

Миён бибаста паии поси шоҳи кини густар

میان ببسته پی پاس شاه کین گستر

Ҳама чу ғӯлон насутӯда кору афсуни соз

همه چو غولان نستوده کار و افسون ساز

Ҳама чу девони тираи равону афсунгар

همه چو دیوان تیره‌روان و افسونگر

Нахусти мейри ҷаҳонгири қасд шаҳр намӯд

نخست میر جهانگیر قصد شهر نمود

Ки корро кунад осону ҷангро яксар

که کار را کند آسان و جنگ را یکسر

Муҷоҳидони сипоҳону ҷангёни амир

مجاهدان سپاهان و جنگیان امیر

Битохтанд ду равияи бшорсони андар

بتاختند دو رویه بشارسان اندر

Бигуфт ҷорчии тӯбашони бахили аду

بگفت جارچی توپشان بخیل عدو

Ки ҳон амираст аз роҳи лухтии он сӯтар

که هان امیر است از راه لختی آن‌سوتر

Нишаста мейр ба пушти ҳиўни кӯҳи гузор

نشسته میر به پشت هیون کوه گذار

Уқоб гуфтӣ бар теғи кӯҳи ҷустаи мақар

عقاب گفتی بر تیغ کوه جسته مقر

Ҳисоми охта дар дасти бадараи бори амир

حسام آخته در دست بدره بار امیر

Чу бар карон кшн равад , шохи нилӯфар

چو بر کران کشن رود، شاخ نیلوفر

Ба ҷузи ҳисомаш каз хӯни хасми рангин буд

به جز حسامش کز خون خصم رنگین بود

Надода нилӯфари бор , лолаи аҳмар

نداده نیلوفر بار، لالهٔ احمر

Ба чанги роятии мейр бар дирафши кабӯд

به چنگ رایتی میر بر درفش کبود

Чу абри шомгҳӣ бар сипеҳри бозигар

چو ابر شامگهی بر سپهر بازیگر

Амири иксў , сардори асъад аз як сӯ

امیر یکسو، سردار اسعد از یک سو

Ба хасм ҳамла намуданд всохтнди ъбр

به خصم حمله نمودند وساختند عبر

Сипоҳи мейр ту гуфтӣ ки буд боди хазон

سپاه میر تو گفتی که بود باد خزان

Адуии дайн , шаҷари хушку ҷонаши барги шаҷар

عدوی دین‌، شجر خشک و جانش برگ شجر

Балӣ чу боди вазон бар вазад ба шохи дарахт

بلی چو باد وزان بر وزد به شاخ درخت

Азу на барг бимонад ба ҷои бозу на бар

ازو نه برگ بماند به جای بازو نه بر

Сипоҳи хасми ҳам андари миёни шористон

سپاه خصم هم اندر میان شارستان

Ба ҷяш мейр фиканданд тӯби ҷон ӯ бар

به جیش میر فکندند توپ جان او بر

Амири род дар он гиру дору ҳоёҳўӣ

امیر راد در آن گیر و دار و هایاهوی

Ба сӯии маҷлиси канкоши гашти роҳи сипар

به سوی مجلس کنکاش گشت راه سپر

Барони замин муборак бидод бӯсаи зи шавқ

برآن زمین مبارک بداد بوسه ز شوق

Гирифт даргаи ъолишро зи ҷон дар бар

گرفت درگه عالیش را ز جان در بر

Ки аз чаҳ зору дирами гаштӣ эй баин мақсӯд

که از چه زار و درم گشتی ای بهین مقصود

Ки аз чаҳ рӯй ниҳон кардӣ эй маин дилбар

که از چه روی نهان کردی‌ای مهین دلبر

Маро ба даргаат эй кохи адли он назар аст

مرا به درگهت ای کاخ عدل آن نظر است

Ки ҳаст ҳоҷӣ меҳнат кашидаро ба ҳаҷар

که هست حاجی محنت کشیده را به حجر

Сипас ба ҷанг баровард даст ва фармон дод

سپس به‌ جنگ برآورد دست و فرمان داد

Ки афкананд далерон ба ҷони хасми озар

که افکنند دلیران به جان خصم آذر

Муҷоҳидони зи ду сӯи ҳамла андар афканданд

مجاهدان ز دو سو حمله اندر افکندند

Ба сӯии хасм ва бпо хост шӯриши маҳшар

به‌سوی خصم و بپا خاست شورش محشر

зи саҳми тири ялони гашти чашми кайвони кӯр

ز سهم تیر یلان گشت چشم کیوان کور

зи бонги тӯби гарони гашти гӯши гардуни кар

ز بانگ توپ گران گشت گوش گردون کر

зи бурҷҳои баланди вази кохҳои шигарф

ز برج‌های بلند وز کاخ‌های شگرف

Фиканд хасм ба шаҳри андаруни зкинаҳи шарар

فکند خصم به شهر اندرون زکینه شرر

Вале чу буд ситораи муайяну бахти насир

ولی چو بود ستاره معین و بخت نصیر

Газанди номад бар лашкари ҳумоюни фар

گزند نامد بر لشکر همایون فر

Се рӯзи ҷанги дарафтод ва ҳам дар охири кор

سه‌روز جنگ درافتاد و هم در آخر کار

Насиби ҷяши сипаҳдори гашти фатҳу зафар

نصیب جیش سپهدار گشت فتح و ظفر

Ду баҳра кушта шуд аз хасму баҳрае хаста

دو بهره کشته ‌شد از خصم و بهره‌ای خسته

Шуданд баҳраи дигари давон ба кӯҳ ва ба дар

شدند بهرهٔ دیگر دوان به کوه و به در

Бузурги душмани миллати ҳам аз миён бигурехт

بزرگ دشمن ملت هم از میان بگریخت

Супурди афсар ва дияем маликро ба писар

سپرد افسر و دیهیم ملک را به پسر

Сипас нишасту канкошгоҳ бо дили шод

سپس نشست و کنکاشگاه با دل شاد

Абои сарону амирон , амири дайн парвар

ابا سران و امیران‌، امیر دین‌پرور

зи хоинони табаи кор лухтӣ овараданд

ز خائنان تبه کار لختی آوردند

Ба полҳнг фурӯбаста дасташон яксар

به پالهنگ فروبسته دستشان یکسر

Ба амри маҷлиси олӣ ба ҳукми дайни қавӣам

به امر مجلس عالی به حکم دین قویم

Шуданд бдкншони чӯби дорро зевар

شدند بدکنشان چوب دار را زیور

Балии дарахти хилофӣ ки коштанд аз пеш

بلی درخت خلافی که کاشتند از پیش

Бараст ва дор шуду марг талх дод самар

برست و دار شد و مرگ تلخ داد ثمر

Аё сипаҳбади пирӯзи ҷанги давлати ёр

ایا سپهبد پیروز جنگ دولت یار

зи меҳтарон ҷаҳон нест бо тўкс ҳамбар

ز مهتران جهان نیست با توکس همبر

Ба меҳтарони ҷаҳони нисбат ту ме накунам

به مهتران جهان نسبت تو می نکنم

Ки ҳрсФт ки кунам ҳаст нисбатии мункир

که هرصفت که کنم هست نسبتی منکر

Ҳамон туро ба ту нисбат кунам аз онкии ту ро

همان تو را به تو نسبت کنم از آنکه تو را

Касе ҳам?ил набошад ба одат ва ба сайр

کسی همال نباشد به عادت و به سیر

Амири размӣ ва дар размҳо ниҳодаи нишон

امیر رزمی و در رزم‌ها نهاده نشان

Вазири ҷангӣ ва дар ҷанг ҳо намӯда асар

وزیر جنگی و در جنگ ها نموده اثر

Бад-ӣни ҳумоюни фатҳӣ ки кардае имрӯз

بدین همایون فتحی که کرده‌ای امروز

Ба рӯзгор шудӣ шуҳра ва ба даҳри смр

به روزگار شدی شهره و به دهر سمر

Шунидаам ки пас аз фатҳи Миср , Наполеон

شنیده‌ام که پس از فتح مصر، ناپلئون

Ба сӯии шоҳи ҳамеи хости коўрди аскар

به‌سوی شاه‌همی خواست کآورد عسکر

Дар он замини тиҳии қалъа Эй раседаш пеш

در آن زمین تهی قلعه‌ای رسیدش پیش

Ки посбон набад афзӯнаш аз ҳазор нафар

که پاسبان نبد افزونش از هزار نفر

Ба гирди қалъаи сипаҳи брншонд ва сангар хост

به گرد قلعه سپه برنشاند و سنگر خاست

Ба ҷанг даст гушӯд он сипаҳбади сафдар

به جنگ دست گشود آن سپهبد صفدر

Ба чанд рӯз , дарандохт ҷанг ва кӯшиш кард

به چند روز، درانداخت جنگ و کوشش کرد

Наёфт баҳра дар охир ба ғайри хӯни ҷигар

نیافت بهره در آخر به غیر خون جگر

Бидон сипоҳи фаровон ва он шиквау ҷалол

بدان سپاه فراوان و آن شکوه و جلال

зи бргшўдни як ҳсни дасти шасти охир

ز برگشودن یک‌ حصن دست شست آخر

Ту бо сипоҳӣ андак шудӣ ба маркази малик

تو با سپاهی اندک شدی به مرکز ملک

Ки бади зи фатҳи ваии андешаи оҷизу музтар

که بد ز فتح وی اندیشه عاجز و مضطر

Сипаҳ кашидӣ зии рай ки солиёни дароз

سپه کشیدی زی ری که سالیان دراز

Касе ба гирди вай андар накарда буд гузар

کسی به گرد وی اندر نکرده بود گذر

Ба ҳар нишебии фавҷии ситода чун ъФрит

به هر نشیبی فوجی ستاده چون عفریت

Ба ҳар фарозӣ тӯбӣ кашида чун аждар

به هر فرازی توپی کشیده چون اژدر

Ба ним рӯзи шикастии сипоҳу бастии хасм

به نیم روز شکستی سپاه و بستی خصم

Ки хира монад дар он гиру дор , ваҳму фикр

که خیره ماند در آن گیر و دار، وهم و فکر

Агар шикори амирон буд гавазну ғизол

اگر شکار امیران بود گوزن و غزال

Ту бози шоҳи шикорӣу мейри шери шукр

تو باز شاه شکاری و میر شیر شکر

Тўӣӣ ки соиди бедодро шикастии сахт

توئی که ساعد بیداد را شکستی سخت

Тўӣӣ ки маҷлиси исломи рогшўдӣ дар

توئی که مجلس اسلام راگشودی در

Дар офарини ту инак баҳори мадҳи сарой

در آفرین تو اینک بهار مدح سرای

Яке чакома биёрост ҳамчуи ақди дрр

یکی چکامه بیاراست همچو عقد درر

Ба ном , нома « фатҳи алфутуҳ » хонд ӯ ро

به نام‌، نامهٔ «‌فتح‌الفتوح‌» خواند او را

Фурӯи нигоштаи номи сипаҳбадаш ба зибр

فرو نگاشته نام سپهبدش به زبر

Бидон тариқ бигуфтам ман ин қасида ки кафат

بدان طریق بگفتم من این قصیده که کفت

« фасонаи кишт вкҳн шуд ҳадиси Искандар »

«‌فسانه کشت وکهن شد حدیث اسکندر»