Ба шаҳр рай шудам аз дашти ховар
بهشهر ری شدم از دشت خاور
Бидидам кори малику кори кишвар
بدیدم کار ملک و کار کشور
Бидидам кишварии холии зи мардум
بدیدم کشوری خالی ز مردم
Ҳамаи девони фитодаи як ба дигар
همه دیوان فتاده یک به دیگر
Дигаргуна шудаи кори вилоят
دگرگونه شده کار ولایت
На меҳтари монда бар ҷой ва на кеҳтар
نه مهتر مانده بر جای و نه کهتر
На девони монда ва на кори девон
نه دیوان مانده و نه کار دیوان
На лашкари монда ва на мейри лашкар
نه لشکر مانده و نه میر لشکر
Ҳамаи раияти гадоу хонаи вайрон
همه رعیت گدا و خانه ویران
Ҳамаи деҳқони парешу ҳоли музтар
همه دهقانپریش و حالمضطر
Тиҳии тахти ҷам аз ҷамшеди воло
تهی تخت جم از جمشید والا
Ҷудои тоҷ кӣ аз дорои Акбар
جدا تاج کی از دارای اکبر
На барпои мондаи азкоўси бунгоҳ
نه برپا مانده ازکاوس بنگاه
На бар ҷомондаи азгштосби афсар
نه بر جامانده ازگشتاسب افسر
Нишаста гирд бар дияем нодир
نشسته گرد بر دیهیم نادر
Фитодаи занг дар шамшери санҷар
فتاده زنگ در شمشیر سنجر
Рабӯдаи деви римни хотами малик
ربوده دیو ریمن خاتم ملک
зи ангушти сулаймони паямбар
ز انگشت سلیمان پیمبر
Сипас зон деви он ангуштарӣ ро
سپس زان دیو آن انگشتری را
Рабӯдаи мардумӣ аз деви бадтар
ربوده مردمی از دیو بدتر
На дар дилашон ҷавонмардӣ сиришта
نه در دلشان جوانمردی سرشته
На дар гулашони хирадмандии мухаммир
نه در گلشان خردمندی مخمر
Ситам карда ба номи адлу инсоф
ستم کرده به نام عدل و انصاف
Гзри хӯрда ба ёди қанду шукр
گزر خورده به یاد قند و شکر
Ҳамаи поашони сазои банду занҷир
همه پاشان سزای بند و زنجیر
Ҳамаи сарашони сазои гурзу ханҷар
همه سرشان سزای گرز و خنجر
Ба машраб чун гадоён ва ба мансаб
به مشرب چون گدایان و به منصب
Взбркшўру солори лашкар
وزبرکشور و سالار لشکر
Убайди хасми гштстнд ва мо ро
عبید خصم گشتستند و ما را
Убайд хеш хонанд инат мункир
عبید خویش خوانند اینت منکر
Буд шаҳри занони андари фасона
بود شهر زنان اندر فسانه
Ҳадисии ёФаҳи кирдору мшҳр
حدیثی یافه کردار و مشهر
Маро бовар науфтод он фасона
مرا باور نیفتاد آن فسانه
Балии афсонаи касро нест бовар
بلی افسانه کس را نیست باور
Вале дар шаҳри рай имсол дидам
ولی در شهر ری امسال دیدم
Гувоҳ гуфта афсонаи густар
گواه گفتهٔ افسانه گستر
Азиро рӯй аз онон тофтам зуд
ازیرا روی از آنان تافتم زود
Чунон кози модаи гиреҳгони оҳӯии нар
چنان کاز ماده گرگان آهوی نر
Аннан бартофтам сӯии хуросон
عنان برتافتم سوی خراسان
Дили окандаи зи хӯну дидагон тар
دل آکنده ز خون و دیدگان تر
Ба Тӯс андар шудаму онҷоигаҳ ро
به طوس اندر شدم و آنجایگه را
Чунон дидам ки натавон гуфташ эдар
چنان دیدم که نتوان گفتش ایدر
зи Тӯси андргзштми мрдҷўбон
ز طوس اندرگذشتم مردجوبان
Чунон чун ошёни ҷўёкбўтр
چنان چون آشیان جویاکبوتر
Чу модари мари марои рҳи зӣ сафар дид
چو مادر مر مرا رح زی سفر دید
Клоб ифшоанд аз он ду тозаи ъбҳр
کلاب افشاند از آن دو تازه عبهر
МрогФт эй ниҳодаи дил ба меҳнат
مراگفت ای نهاده دل بهمحنت
Магарат аз оҳан ва сангаст пайкар
مگرت از آهن و سنگست پیکر
Ту рафтӣ ва ман эдар чашм бар роҳ
تو رفتی و من ایدر چشم بر راه
Бимонадам то ту кӣ бозоиӣ аз дар
بماندم تا تو کی بازآیی از در
Чу акнӯн омадӣ лухтӣ биёсоӣ
چو اکنون آمدی لختی بیاسای
Манеҳ брхўиштни ранҷи мукаррар
منه برخویشتن رنج مکرر
Пас аз ғурбат макун ғурбати фароҳам
پس از غربت مکن غربت فراهم
Пас аз ҳиҷрони мхри ҳиҷрони дигар
پس از هجران مخر هجران دیگر
Бадв гуфтам ки мардони замона
بدو گفتم که مردان زمانه
Каз эшон номи боқии мондаи неи зар
کز ایشان نام باقی مانده نی زر
Ба меҳнати коргитӣ рост карданд
به محنت کارگیتی راست کردند
На бо зулфи каҷу болои дилбар
نه با زلف کج و بالای دلبر
Нигорои нознино , мҳрбоно
نگارا نازنینا، مهربانا
Ту хуррам бошу мгарии зини фузун тар
تو خرم باش و مگری زین فزونتر
Ки кори мо яке кори худоист
که کار ما یکی کار خداییست
Чунин будаст ва ин бошад муқаддар
چنین بودست و این باشد مقدر
Ббўсидмши даст ва рӯй ва гуфтам
ببوسیدمش دست و روی و گفتم
Худояти ҳофиз эй пари меҳри модар
خدایت حافظ ای پر مهر مادر
Ҳамӯ рӯем фурӯ бӯсед ва ифшоанд
همو رویم فرو بوسید و افشاند
зи мижгони садҳазорони гавҳар тар
ز مژگان صدهزاران گوهر تر
Ҳанузам нолааш печидаи дргўш
هنوزم نالهاش پیچیده درگوش
Куҷои бади мар маро бигрифта дар бар
کجا بد مر مرا بگرفته در بر
Ҳануз он чашми сурху чеҳри маҳзун
هنوز آن چشم سرخ و چهر محزون
Ба пеш дида ам бошад мусаввир
به پیش دیدهام باشد مصور
Ҳануз он мижгони ашки полоӣ
هنوز آن مژگان اشک پالای
Маро дар дили хулд монанд нашутур
مرا در دل خلد مانند نشتر
Бародарро гирифтам андари оғӯш
برادر را گرفتم اندر آغوش
Ниҳодаи чеҳра бар рухсори хоҳар
نهاده چهره بر رخسار خواهر
Буруни барадами зи хонаи рахт ва ронадам
برون بردم ز خانه رخت و راندم
Ба дашти андари каммияти кӯҳи пайкар
به دشت اندر کمیت کوه پیکر
Ту гуфтӣ худ ки тнинии сияҳ буд
تو گفتی خود که تنینی سیه بود
Бар он танин даҳ ва ду по ва ду сар
بر آن تنین ده و دو پا و دو سر
зи пушти андар даҳон багушӯда чун ғор
ز پشت اندر دهان بگشوده چون غار
Нишаста ман миёни комаши андар
نشسته من میان کامش اندر
Равони раҳвори ман брдомни дашт
روان رهوار من بردامن دشت
Хурушону шитобони вгронср
خروشان و شتابان وگرانسر
Ки ногуҳи тундбодии тираи кирдор
که ناگه تندبادی تیره کردار
Вазид аз домани кҳсори ховар
وزید از دامن کهسار خاور
Басони лашкари бишкаста каз хасм
بسان لشکر بشکسته کز خصم
Гурезад , хоки аФшонндаҳ бар сар
گریزد، خاک افشاننده بر سر
Баромад аз қафои боди абрӣ
برآمد از قفای باد ابری
зи девони гунаҳкорони сияҳ тар
ز دیوان گنهکاران سیه تر
Замин шуд чун бисоти сими корон
زمین شد چون بساط سیم کاران
Ҳаво чун рӯй шогирдони мисгар
هوا چون روی شاگردان مسگر
Аз он саҳро ба номи эзади гузаштам
از آن صحرا به نام ایزد گذشتم
Чон каз нил , Мӯсои паямбар
چان کز نیل، موسیّ پیمبر
Шабии бгзоштм дар сахти сармо
شبی بگذاشتم در سخت سرما
Пноҳидаҳ дар оташ чун самандар
پناهیده در آتش چون سمندر
Ту гуфтӣ барф намрудаст врондст
تو گفتی برف نمرود است وراندست
Дар озари мари маро чун пӯри озр
در آذر مر مرا چون پور آزر
Саҳари хуршеди сари бркрди азкўаҳ
سحر خورشید سر برکرد ازکوه
Ба кирдори яке зарринаи мғФр
به کردار یکی زرینه مغفر
Ҳавои хуши гашту хуши гаштами ман аз он
هوا خوش گشت و خوش گشتم من از آن
Расӯлони амир аз ҳардуи хуштар
رسولان امیر از هردو خوشتر
Расӯлонаш биовараданд раҳвор
رسولانش بیاوردند رهوار
Ҳаме ронадем дар водии ткоўр
همی راندیم در وادی تکاور
Маро дар зери пои зебои крнгӣ
مرا در زیر پا زیبا کرنگی
Ҳамаи тани ҳамчуи дебои мзъФр
همه تن همچو دیبای مزعفر
Тарот ӯ ба нармӣ чун сморӣ
ترات او به نرمی چون سماری
Сариъ ӯ ба тундӣ чун кабӯтар
سریع او به تندی چون کبوتر
Задудаи самаш чун рўӣинаҳи мтрқ
زدوده سمش چون روئینه مطرق
Хами гарданаш чун зарринаи ханҷар
خم گردنش چون زرینه خنجر
Фурӯи овехтаи дам , таркмони боф
فرو آویخته دم، ترکمان باف
Чу зулфи марди чинии як ба дигар
چو زلف مرد چینی یک به دیگر
Сринӣ чун сарин гӯр , Фрбӣ
سرینی چون سرین گور، فربی
Миёнӣ чун миёни шер , лоғар
میانی چون میان شیر، لاغر
Чу аз хуррами дарраи хуррами гузаштам
چو از خرم دره خرم گذشتم
Кшн кӯҳӣ даромад пешами андар
کشن کوهی درآمد پیشم اندر
Бенаш дар рафта дар паҳлавии моҳӣ
بنش در رفته در پهلوی ماهی
Сараш бигузашта аз бурҷи ду пайкар
سرش بگذشته از برج دو پیکر
Чу бар он тунди боло жарф дидам
چو بر آن تند بالا ژرف دیدم
Брондом бар забон « аллоҳи Акбар »
براندام بر زبان «اللهاکبر»
Гузаштам зон криўаҳи саъбу рустам
گذشتم زان کریوهٔ صعب و رستم
Азон кам рафтаи бади як чанд барсар
ازآن کم رفته بد یک چند برسر
Бидидам нағзу хуррами сарзаминӣ
بدیدم نغز و خرم سرزمینی
Чу Фирдавсӣ ба дидор ва ба манзар
چو فردوسی به دیدار و به منظر
Маин марзии зи додобод ва дар вай
مهین مرزی ز دادآباد و در وی
Хуҷастаи марзбонии додгустар
خجسته مرزبانی دادگستر
Амӣрӣ , номадорӣ , комкорӣ
امیری، نامداری، کامکاری
Ки дарс номадорӣ карда аз бар
که درس نامداری کرده از بر
Дилаш чун синаи дарёи кушода
دلش چون سینهٔ دریا گشاده
зи дониши андрў бисёр гавҳар
ز دانش اندرو بسیار گوهر
зи мейрону маон чун ӯ надидам
ز میران و مهان چون او ندیدم
Басӣ бинишастаам бо мейру меҳтар
بسی بنشستهام با میر و مهتر
Сухан гуяд ба ту чунон ки гӯйӣ
سخن گوید به تو چونان که گویی
Сухан гуяд падар бо пӯри дилбар
سخن گوید پدر با پور دلبر
Марои устоди шеър порсӣ ӯст
مرا استاد شعر پارسی اوست
Ба номи эзад , зиҳии устоду сарвар
به نام ایزد، زهی استاد و سرور
Буд дар хонааш базмӣ ва дар вай
بود در خانهاش بزمی و در وی
Яке хон ва дар ӯ ҳар чизи мзмр
یکی خوان و در او هر چیز مضمر
зи шоҳонаи хӯришҳои гуворо
ز شاهانه خورشهای گوارا
зи шарбатҳои дилхоҳи муқаттар
ز شربتهای دلخواه مقطر
зи ромишҳои парвизии паёпай
ز رامشهای پرویزی پیاپی
зи бахшишҳои Маҳмӯдии мукаррар
ز بخششهای محمودی مکرر
Маин пӯри амири ин бзмгаҳ ро
مهینپور امیر این بزمگه را
Бпокрдаҳи паии сури бародар
بپاکرده پی سور برادر
Амири номвари масъӯди бен сайд
امیر نامور مسعود بن صید
Ки дорад аз падари дидору гавҳар
که دارد از پدر دیدار و گوهر
Зиҳии перӣ ки дорад ин чунин пӯр
زهی پیری که دارد این چنین پور
Фарии чархӣ кашаст ин гӯнаи ахтар
فری چرخی کش است این گونه اختر
Дарраи газ каз наҳифи зулм , шуд зор
دره گز کز نهیب ظلم، شد زار
Дарави кори кишоварзу кдиўр
درو کار کشاورز و کدیور
Кунунгар хиттае ободи хоҳӣ
کنون گر خطهای آباد خواهی
Биё дар ин вилоят нек бингар
بیا در این ولایت نیک بنگر
Ки аз тадбири пӯри аўстодм
که از تدبیر پور اوستادم
Ба бинии андар ӯ нъмои аўФр
بهبینی اندر او نعمای اوفر