Кунад аз ҷои оқибати сайлоби чашмтар маро

کَند از جا عاقبت سیلابِ چشمِ تر مرا

Ҳимматии ёрон ки бигузаштааст об аз сари маро

همّتی یاران که بگذشته است آب از سر مرا

Оташӣ сӯзандаам , венаи гетии оташи параст

آتشی سوزنده‌ام‌، وین گیتی آتش‌پرست

Ҳар замон пинҳон кунад дар зери хокистари маро

هر زمان پنهان کند در زیر خاکستر مرا

Аз туф сӯзанда оҳами гарми бгдозд чу мум

از تف سوزنده آهم گرم بگدازد چو موم

Гар наад ёҷўҷи пеши сади Искандари маро

گر نهد یاجوج پیش سدّ اسکندر مرا

Гар накардӣ ҷомау кафшу калла , сангини танам

گر نکردی جامه و کفش و کله، سنگین تنم

Чун гиёҳ хушк баркандӣ зи ҷои сарсари маро

چون گیاه خشک برکندی ز جا صرصر مرا

Кошкӣ як рӯз баркандӣ зи ҷои ин тундбод

کاشکی یک روز برکندی ز جا این تندباد

Вндри афкандии даруни хонаи дилбари маро

وندر افکندی درون خانهٔ دلبر مرا

Аз ғами нодиднти андоми ман чун мӯӣ шуд

از غم نادیدنت اندام من چون موی شد

Кас нахоҳад дид аз баси лоғарӣ , дигари маро

کس نخواهد دید از بس لاغری‌، دیگر مرا

Гар ба раҳми оеу хоҳӣ рӯй бинмое ба ман

گر به رحم آیی و خواهی روی بنمایی به من

Мушкил ар пайдо кунӣ бо ин тани лоғари маро

مشکل ار پیدا کنی با این تن لاغر مرا

Хуй бо насрин ва сиснбр гирифтам , кин ду ёр

خوی با نسرین و سیسنبر گرفتم‌، کاین دو یار

намекунанд аз рӯй ва аз мӯяти ҳикояти мари маро

می‌کنند از روی و از مویت حکایت مر مرا

Гар ба хонум бигузарӣ бинӣ ба пеши марзи гул

گر به خانم بگذری بینی به پیش مرز گل

Чун гёи печида бар насрину сиснбри маро

چون گیا پیچیده بر نسرین و سیسنبر مرا

Сӯии ман буд ту бод оварад , зини ҳасрати рақиб

سوی من بود تو باد آورد، زین حسرت رقیب

Ҳила созад то дроФтди кор бо довари маро

حیله سازد تا درافتد کار با داور مرا

Ёфтам ганҷии вази он тарсам ки рӯзи доварӣ

یافتم گنجی وز آن ترسم که روز داوری

Ҷанг бо довар фитад зини ганҷи бодоўри маро

جنگ با داور فتد زین گنج بادآور مرا

Бар сари ман гар набӯдӣ аз хаёлати ниятӣ

بر سر من گر نبودی از خیالت نیتی

Андарин байғӯла ҷон меомадӣ бар сари маро

اندرین بیغوله جان می‌آمدی بر سر مرا

Дӯстони рафтанди азин кишвар , рақибони ҳимматӣ

دوستان رفتند ازین کشور، رقیبان همتی

То магар берун кунад султони азин кишвари маро

تا مگر بیرون کند سلطان ازین کشور مرا

Гар ба Миср ва шом бошам ё ба Бағдоду дайн

گر به مصر و شام باشم یا به بغداد و دکن

намедиҳанд аз қадрдонии ҷо ба рӯй сари маро

می‌دهند از قدردانی جا به روی سر مرا

Вар ба сӯии бирлану порис ва Лондон бигузарам

ور به سوی برلن و پاریس و لندن بگذرم

Сяти фазлами кӣса пар созад зи симу зари маро

صیت فضلم کیسه پر سازد ز سیم و زر مرا

Вар ба поси ҳам забонии ҷониб кобул шавам

ور به پاس هم‌زبانی جانب کابل شوم

Дӯсторони адаб бар сар ниҳанд афсари маро

دوستاران ادب بر سر نهند افسر مرا

Вази Тухористони марогар давр созад хасми дун

وز تُخارِستان مرا گر دور سازد خصم دون

Ҳаст назд Ӯзбеку тоҷики ҷоҳу фари маро

هست نزد ازبک و تاجیک جاه و فر مرا

Бар дар Хуқанд ва фарғонааст хону мони маро

بر در خوقند و فرغانه است خان و مان مرا

Бар лаби Ҷайҳуну Ому ӣааст обишхури маро

بر لب جیحون و آمو‌یه است آبشخور مرا

Дӯстоне дорам андари хиттаи сқлобу рӯм

دوستانی دارم اندر خطهٔ صقلاب و روم

Каз вафо монанди ҷон гиранд андар бар маро

کز وفا مانند جان گیرند اندر بر مرا

Ҳар куҷои гирами қалам дар даст ва бигушоем забон

هر کجا گیرم قلم در دست و بگشایم زبان

Чун сухан , гиранд доноёни зи якдигари маро

چون سخن‌، گیرند دانایان ز یکدیگر مرا

Дар каломи порсии имрӯзи шахси аввалам

در کلام پارسی امروز شخص اولم

Вази фунун мухталиф бошад басии зевари маро

وز فنون مختلف باشد بسی زیور مرا

То забони порсӣ зиндааст ман ҳам зинда ам

تا زبان پارسی زنده است من هم زنده‌ام

Вар ба ханҷари ҳосиди дун бар дарди ҳнҷри маро

ور به خنجر حاسدِ دون بر دَرَد حنجر مرا

Собиқам дар ҳар ҳунар чун абраши тозии нажод

سابقم در هر هنر چون اَبرَشِ تازی‌نژاد

Хор дорад лоҷарами ин даҳри хрпрўри маро

خوار دارد لاجرم این دهر خرپرور مرا

То гарони бади гавҳари дониш , гиромӣ доштанд

تا گران بُد گوهرِ دانش‌، گرامی داشتند

Корфармоёни донишманд , чун гавҳари маро

کارفرمایان دانشمند، چون گوهر مرا

Чун зи ногуҳи шаҳри вошди сиккаи бадгавҳарон

چون ز ناگه شهر واشد سکهٔ بدگوهران

Осмон зад бар замин чун сиккаи абтари маро

آسمان زد بر زمین چون سکهٔ ابتر مرا

Бас ки дар майдони озодии каммиятам тунд ронад

بس که در میدان آزادی کمیتم تند راند

Гетии каҷи рӯ ба зиндон медиҳад кайфари маро

گیتی کج‌رو به زندان می‌دهد کیفر مرا

Бас ки бадхоҳон бидам гуфтанд назд шаҳриёр

بس که بدخواهان بدم گفتند نزد شهریار

Қиматам бишикаст ва кард аз хоки раҳи камтари маро

قیمتم بشکست و کرد از خاک ره کمتر مرا

Қарнҳо бояд куҷо пайдо шавад гӯянда Эй

قرن‌ها باید کجا پیدا شود گوینده‌ای

Кӯ ба назм ва наср битавонад шудани ҳамсари маро

کو به نظم و نثر بتواند شدن همسر مرا

Лек азин рафтори ноҳнҷоргўиии меҳтарон

لیک ازین رفتار ناهنجار گویی مهتران

Узв зояд мешуморанд андарин кишвари маро

عضوِ زاید می‌شمارند اندرین کشور مرا

Дар ҳақи ман марги тадриҷии магар қоил шуданд

در حق من مرگ تدریجی مگر قائل شدند

Кин чунин доранд дар зиндон ба ғам ҳамбар маро

کاین‌ چنین دارند در زندان به غم همبر مرا

Мардум аз ин марги тадриҷӣу тӯли эҳтизор

مردم از این مرگ تدریجی و طول احتضار

Кош дар як дам шудӣ пероҳан аз хӯнтар маро

کاش در یک دم شدی پیراهن از خون تر مرا

эй дариғо марги онӣ ! каз чунин тӯли мамот

ای دریغا مرگ آنی‌! کز چنین طول ممات

Ҳар сари мӯеи ҳаме бар тан занад нашутур маро

هر سر مویی همی بر تن زند نشتر مرا

Кош дар як дами зи шафқати душманону дӯстон

کاش در یک دم ز شفقت دشمنان و دوستان

Тири боринд аз ду сӯ бар ин тани лоғари маро

تیر بارند از دو سو بر این تنِ لاغر مرا

Сеюмин бораст то дар ин муғоки ҳавлнок

سومین بار است تا در این مغاک هولناک

Буд бояд бо дадони ҳам суҳбату ҳамсари маро

بود باید با ددان هم‌صحبت و همسر مرا

Лаънати ҳақи бод бар кинтузу ғаммозу ҳасуд

لعنت حق باد بر کین‌توز و غمّاز و حسود

Кин бало аз ин се тан шуд чира бар пайкари маро

کاین بلا از این سه تن شد چیره بر پیکر مرا

Чун ба ёди кӯдакон аз дида бигушоем сиришк

چون به یاد کودکان از دیده بگشایم سرشک

Кӯдакон ашк даргиранд гирди андари маро

کودکانِ اشک درگیرند گرد اندر مرا

Вари кашами оҳӣ ба ёди дӯстон , он дӯди оҳ

ور کشم آهی به یاد دوستان‌، آن دودِ آه

Печаду аўборди андари ком , чун аждари маро

پیچد و اوبارد اندر کام‌، چون اژدر مرا

Ранҷи ҳабсу даврии ёрону фикри кӯдакон

رنج حبس و دوری یاران و فکر کودکان

Бо тиҳии дастӣ ва бебаррагӣ кунад музтари маро

با تهی‌دستی و بی‌برگی کند مضطر مرا

Ҳуби сяту ҷӯаду истиғнои маро дарвеш кард

حب صیت و جود و استغنا مرا درویش کرد

Варна будӣ кунҷҳо оканда аз гавҳари маро

ورنه بودی کنج‌ها آکنده از گوهر مرا

Хонаам холӣ шавад аз фаршу колои баҳри вом

خانه‌ام خالی شود از فرش و کالا بهر وام

То бисозад тӯшаи як рӯзаи холигар маро

تا بسازد توشهٔ یک‌روزه خالی گر مرا

Бо чунин дарвешӣ акнӯн сахт хурсандам баҳор

با چنین درویشی اکنون سخت خرسندم بهار

Ахтари каҷ рӯ наранҷоанд дамодамгар маро

اختر کج‌رو نرنجاند دمادم گر مرا