Чори тан дар як замони ҷустанд дар даврони сиррӣ
چار تن در یک زمان جستند در دوران سری
Панҷ навбат кӯфтанд аз фари шеъру шоирӣ
پنج نوبت کوفتند از فر شعر و شاعری
Ҷоҳу об рӯдакӣ шуд тозаи зини чори Авестоад
جاه و آب رودکی شد تازه زین چار اوستاد
Фаррухӣу ъсҷдӣу зинатӣу унсурӣ
فرخی و عسجدی و زینتی و عنصری
Дарга Маҳмӯд шуд зини чори шоири пурфурӯғ
درگه محمود شد زین چار شاعر پرفروغ
Ҳамчунон каз ҳафт ахтар , гунбади нилӯфарӣ
همچنان کز هفت اختر، گنبد نیلوفری
Зар фиристоданд баҳри шоирон бар пушти пел
زر فرستادند بهر شاعران بر پشت پیل
Инат хуши бозоргонӣ , онат волои муштарӣ
اینت خوش بازارگانی، آنت والا مشتری
Буд кори шоирон дар ҳазрати ғзнӣ ба ком
بود کار شاعران در حضرت غزنی به کام
Зон куҷои Маҳмӯдро бади шеваи шоърпрўрӣ
زان کجا محمود را بُد شیوه شاعرپروری
Баҳри хизмати ҳарякии некӯ ғуломон доштанд
بهر خدمت هریکی نیکو غلامان داشتند
Бо камарҳои мурассаъ бо қабоҳои зарӣ
با کمرهای مرصع با قباهای زری
Аистонидаҳ ба даргаи мураккабони роҳвор
ایستانیده به درگه مرکبان راهوار
Густаронида ба маҷлиси фаршҳои ъбқрӣ
گسترانیده به مجلس فرشهای عبقری
Дар ҳзри ҳамрози хусрав , дар сафари ҳамроҳи шоҳ
در حضر همراز خسرو، در سفر همراه شاه
Шавқи хизмат дар сар ва дар дасти зари шаш сиррӣ
شوق خدمت در سر و در دست زر ششسری
Чарх бар ин чор тан багумошт чашми ъотФт
چرخ بر این چار تن بگماشت چشم عاطفت
Даҳр бар ин чори пӯри афканди меҳри модарӣ
دهر بر این چار پور افکند مهر مادری
Бо чунон ҳишмат ки буданд он асотӣди бузург
با چنان حشمت که بودند آن اساتید بزرگ
Молу неъмат дар канору фазлу ҳикмат бар сиррӣ
مال و نعمت در کنار و فضل و حکمت بر سری
Бандагон буданду шогирдон бар устоди Тӯс
بندگان بودند و شاگردان برِ استاد طوس
Зонка будаш бар сухани санҷони даврони сарварӣ
زانکه بودش بر سخنسنجان دوران سروری
Ман аҷаб дорам аз он мардум ки ҳам паҳлу ниҳанд
من عجب دارم از آن مردم که همپهلو نهند
Дар сухани Фирдавсии фарзонаро бо анварӣ
در سخن فردوسی فرزانه را با انوری
Анварӣ ҳарчанд бошад аўстодӣ бе бадӣл
انوری هرچند باشد اوستادی بیبدیل
Кӣ занад бо Авестоади Тӯс , лофи ҳамсарӣ ?
کی زند با اوستاد طوس، لاف همسری؟
Саҳар ҳарчандон қавӣ , оҷиз шавад бо муъҷиза
سحر هرچندان قوی، عاجز شود با معجزه
Чун кунад бо дасти Мӯсои саҳарҳои сомрӣ
چون کند با دست موسی سحرهای سامری
Шоҳнома ҳаст бе иғроқи қуръони аҷам
شاهنامه هست بیاغراق قرآن عجم
Рутбаи донои тӯсӣ , рутбаи пайғамбарӣ
رتبهٔ دانای طوسی، رتبهٔ پیغمبری
Шоириро шеъри саҳлу шоириро шеъри саъб
شاعری را شعر سهل و شاعری را شعر صعب
Шоириро шеъри сахтаи шоириро срсрӣ
شاعری را شعر سخته شاعری را سرسری
Он яке панду насоеҳи он яке ишқу мдиҳ
آن یکی پند و نصایح آن یکی عشق و مدیح
Он яке зуҳду шариъати он яке сӯфӣ гарӣ
آن یکی زهد و شریعت آن یکی صوفیگری
Беҳтарини шеърии азин ақсом дар шаҳнома аст
بهترین شعری ازین اقسام در شهنامه است
Аз мдиҳу васфу ишқу панд , чун хуши бенгарӣ
از مدیح و وصف و عشق و پند، چون خوش بنگری
Дар мақоми чорасозӣ , чун пизишкии чрбдст
در مقام چارهسازی، چون پزشکی چربدست
Дар мақоми кӣнатузӣ , чун паланги барбарӣ
در مقام کینهتوزی، چون پلنگ بربری
Чун дам аз тақдир ва аз тавҳид яздоне занад
چون دم از تقدیر و از توحید یزدانی زند
Рӯҳро ҳар нағма аш созад яке хунёгарӣ
روح را هر نغمهاش سازد یکی خنیاگری
Достонҳо баста чун занҷири пӯлодин ба ҳам
داستانها بسته چون زنجیر پولادین به هم
Кандар онҳо лафз бо маънои намояди ҳамбарӣ
کاندر آنها لفظ با معنا نماید همبری
Боғбон вааш аз бар ҳар достонии нав ба нав
باغبانوش از بر هر داستانی نو به نو
Баста аз андарзи хуши як дастаи гулбарги трӣ
بسته از اندرز خوش یک دسته گلبرگ طری
Чанд рӯҳи андари яке шоир ба мироси аўФтод
چند روح اندر یکی شاعر به میراث اوفتاد
Файласуфӣ , подшоҳӣ , грбзӣ , кндоўрӣ
فیلسوفی، پادشاهی، گربزی، کندآوری
Зини тбоъи мухталиф сар зад сифоти мухталиф
زین طباع مختلف سر زد صفات مختلف
Ваон сифатҳо шеър шуд вон шеърҳо шуд дафтарӣ
وان صفتها شعر شد وآن شعرها شد دفتری
Шеъри шоири нағмаи озоди рӯҳ шоир аст
شعر شاعر نغمهٔ آزاد روح شاعر است
Кӣ тавон ин нағмаро бнҳФт бо афсунгарӣ
کی توان این نغمه را بنهفت با افسونگری
Фии алмислгар шоирӣ меҳтар набошад дар маниш
فیالمثل گر شاعری مهتر نباشد در منش
Ҳаргиз аз ашъор ӯ ноед нишони меҳтарӣ
هرگز از اشعار او ناید نشان مهتری
Вар набошад шоирии андари маниши вологуҳар
ور نباشد شاعری اندر منش والاگهر
Нашнавӣ аз шеърҳояши буии вологўҳрӣ
نشنوی از شعرهایش بوی والاگوهری
Ҳар каломӣ бозгуед фитрати гӯянда ро
هر کلامی بازگوید فطرت گوینده را
Шеъри зоҳид зуҳд гуяд , шеъри кофари кофарӣ
شعر زاهد زهد گوید، شعر کافر کافری
Тарҷумони мухбири волои Фирдавсӣ буд
ترجمان مخبر والای فردوسی بود
Ҳарчӣ дар шаҳномааст осори волои мухбирӣ
هرچه در شهنامه است آثار والا مخبری
Гуфт пайғамбар ки доранд аҳли фирдавси барин
گفت پیغمبر که دارند اهل فردوس برین
Бар забони лафзи дарӣ , ҷои забони модарӣ
بر زبان لفظ دری، جای زبان مادری
Неи аҷабгар хозини фирдавси Фирдавсӣ буд
نی عجب گر خازن فردوس فردوسی بود
Кӯ буд бе шубҳаи раби улнуъи гуфтори дарӣ
کو بود بیشبهه ربالنوع گفتار دری
Айб бар шаҳномау гӯяндааш ҳаргиз накард
عیب بر شهنامه و گویندهاش هرگز نکرد
Ҷуз касе каш нест ақл аз всмти нуқсони барӣ
جز کسی کش نیست عقل از وصمت نقصان بری
Гар на бо афсори қонӯнашони бпичоннди пўз
گر نه با افسار قانونشان بپیچانند پوز
Аз бар бустони дониш пшк резанд аз харӣ
از بر بستان دانش پشک ریزند از خری
Каси бадишони негроад гарчи зану фарзандашон
کس بدیشان نگرود گرچه زن و فرزندشان
Лоҷарам хасм бузургонанду хасмии мФтрӣ
لاجرم خصم بزرگانند و خصمی مفتری
Ҳаркасӣ машҳур шуд ин қавм бадхоҳ вебанд
هرکسی مشهور شد این قوم بدخواه وبند
Зонка бум шавам бошад душмани Кебеки дарӣ
زانکه بوم شوم باشد دشمن کبک دری
Ин дадон бо саъдӣу ҳофиз ҳмидўн душмананд
این ددان با سعدی و حافظ همیدون دشمنند
Каз чаҳ рӯ маъбуд халқанд он батон озарӣ
کز چه رو معبود خلقند آن بتان آذری
*
*
*
*
Мадҳ Фирдавсӣ шунидам аз шуъоъи алмалику гашт
مدح فردوسی شنیدم از شعاعالملک و گشت
Табъи ман аз хондани шеъраши бад-ӣни гуфтани ҷирӣ
طبع من از خواندن شعرش بدین گفتن جری
Штрии андар шеър гуфт аз солу моҳи Авестоад
شطری اندر شعر گفت از سال و ماه اوستاد
Инак ин таърих нек ояд чу некӯи бшмрӣ
اینک این تاریخ نیک آید چو نیکو بشمری
Сесад ва сӣ ё ба солии камтар аз модари бзод
سیصد و سی یا به سالی کمتر از مادر بزاد
Ҳам ба шаст ва панҷ кард оғози дастони густарӣ
هم به شصت و پنج کرد آغاز دستانگستری
Дар авон чорсд шуд аспри шаҳнома аш
در اوان چارصد شد اسپری شهنامهاش
Ёздаҳи сол дигар шуд умри шоири аспр
یازده سال دگر شد عمر شاعر اسپری
Баради сӣ ва панҷ соли андари китоби хеши ранҷ
برد سی و پنج سال اندر کتاب خویش رنج
Монад бо ранҷии чунон , ганҷии бад-ӣни паҳноварӣ
ماند با رنجی چنان، گنجی بدین پهناوری
Зар ба кафи новирд , зеро корфармоён баданд
زر به کف ناورد، زیرا کارفرمایان بدند
Баста ҳамчун сикка , дил бар нақши зари ҷаъфарӣ
بسته همچون سکه، دل بر نقش زر جعفری
Ҷӯади Маҳмӯдӣ дар оғози ҷаҳонгиряш буд
جود محمودی در آغاز جهانگیریش بود
Чун фузун шуд ганҷ , родӣ рафт ва омад мъсрӣ
چون فزون شد گنج، رادی رفت و آمد معسری
Зинда шуд Эрони азин шаҳнома гарчи шоираш
زنده شد ایران ازین شهنامه گرچه شاعرش
Хӯн дил хӯрд ва надид аз бахти алои мудаббирӣ
خون دل خورد و ندید از بخت الا مدبری
То ба аҳди паҳлавии шоҳаншаҳи вологуҳар
تا به عهد پهلوی شاهنشه والاگهر
Шуд ҳазора ӯ дар ангушти ҷаҳони ангуштарӣ
شد هزارهٔ او در انگشت جهان انگشتری