Ҳар крои меҳри ватан дар дил набошад кофар аст

هر کرا مهر وطن در دل نباشد کافر است

Маънии ҳуби алўтн , фармӯда пайғамбар аст

معنی حب‌الوطن‌، فرمودهٔ پیغمبر است

Ҳаркии баҳри поси арзу мол ва маскан дод ҷон

هرکه ‌بهر پاس عرض و مال و مسکن داد جان

Чун шаҳидон аз май фахраши лаболаб соғар аст

چون شهیدان‌از می فخرش‌لبالب‌ساغر است

Аз худои вази шоҳи вази меҳани дамӣ ғофил мабош

از خدا وز شاه وز میهن دمی غافل مباش

Зон ки бе ин ҳараса , мардуми азбҳоӣми кмтрост

زان که بی این هرسه‌، مردم ازبهائم کمتراست

Қалби худ аз ёд шоҳаншаҳ макун ҳаргизи тиҳӣ

قلب خود از یاد شاهنشه مکن هرگز تهی

Хосса дар майдон ки шоҳаншоҳи қалб лашгар аст

خاصه‌ در میدان که شاهنشاه قلب لشگر است

Аз ту беойин ва бесултон наёяд ҳеҷ кор

از تو بی‌آیین و بی‌سلطان نیاید هیچ کار

Зон ки ойини рӯҳ вкшўрпикрўслтон сарост

زان که‌آیین‌روح وکشورپیکروسلطان‌سراست

Мӯбади вологуҳари доне ба фарзандон чаҳ гуфт ?

موبد والاگهر دانی به فرزندان چه گفت‌؟

Гуфт ҳукми подшоҳони ҳамчуи ҳукм довар аст

گفت حکم پادشاهان همچو حکم داور است

Айш кун гар додат эзади подшоҳии додгар

عیش کن گر دادت ایزد پادشاهی دادگر

Подшо чун додгар шуд рӯзи айш кишвар аст

پادشا چون دادگر شد روز عیش کشور است

*

*‌

*

*‌

эй шаҳаншоҳи ҷўонбхт эй ки қалби поки ту

ای شهنشاه جوانبخت ای که قلب پاک تو

ПртўоФкн бар ватан чун офтоб ховар аст

پرتوافکن بر وطن چون آفتاب خاور است

Доманат покасту фикрати равшану дастати Карим

دامنت ‌پاکست و فکرت روشن و دستت کریم

Ин чунин бошад шаҳии кови фозилу ном овар аст

این‌ چنین‌ باشد شهی کاو فاضل و نام‌آور است

Гар писари фозилтар буд аз падар , набӯд шигифт

گر پسر فاضل‌تر بود از پدر ،نبود شگفت

Зон ки хӯни нофи оҳӯи асли машк азФр аст

زان که خون ناف آهو اصل مشک اذفر است

Бо ҷҳондорӣ насозад ълқаҳи хешу табор

با جهانداری نسازد علقهٔ خویش و تبار

Подшоҳии модарии нозойу наслӣ абтар аст

پادشاهی مادری نازای و نسلی ابتر است

Бар дил мардум нишин кин кишвар бе муддаӣ

بر دل مردم نشین کاین کشور بی‌مدعی

Соҳаташи пари неъмату ганҷинааш пар гавҳар аст

ساحتش‌ پر نعمت و گنجینه‌اش پر گوهر است

Ҳаст Эрони модару таърихи Эронати падар

هست ایران مادر و تاریخ ایرانت پدر

Ҷунбишӣ кун ?герати ирсӣ зон падари вена модар аст

جنبشی کن‌ گرت ارثی زان‌ پدر وین مادر است

Фурсатати бодо ки захми маликро марҳам наҳй

فرصتت بادا که زخم ملک را مرهم نهی

Аз раҳи шафқат ки Эрони сахти зор ва музтар аст

از ره‌ شفقت که‌ ایران سخت زار و مضطر است

Ин ҳамон маликаст кандар бостони бинӣ дар ӯ

این همان ملک است کاندر باستان بینی در او

Дориюш аз Миср то панҷоби фармон густар аст

داریوش از مصر تا پنجاب فرمان گستر است

Вази пас ислом рӯ бингар ки бинӣ бе хилоф

وز پس اسلام رو بنگر که بینی بی‌خلاف

Каз ҳалаб то Кошғари майдони султон санҷар аст

کز حلب تا کاشغر میدان سلطان سنجر است

Ин ҳамаи ҷамъияту вусъати зи шоҳон буду бас

این‌ همه‌ جمعیت و وسعت ز شاهان بود و بس

Шоҳи одили кишвараши маъмуру ганҷаш бемар аст

شاه‌ عادل کشورش معمور و گنجش بی‌مر است

Хусравони пеши ниёкони ту зону ме заданд

خسروان پیش نیاکان تو زانو می‌زدند

Шоҳиди ман сафаи шопӯру нақш қайсар аст

شاهد من صفهٔ شاپور و نقش قیصر است

Рӯи тФохркн ба шамшерӣ ки дорӣ бар миён

رو تفاخرکن به شمشیری که داری بر میان

Зон ки зери соя ӯ ҷинати ҷон парвар аст

زان که زیر سایهٔ او جنت جان‌پرور است

Ҷавшани ғайрат ба бркни рӯзи ҳиҷои мрдўор

جوشن غیرت به برکن روز هیجا مردوار

Зан буд он кас ки дар банди ҳарир ва зевар аст

زن بود آن کس که در بند حریر و زیور است

Гирди майдони вғоро тўтёӣ дида кун

گرد میدان وغا را توتیای دیده کن

Гирди ҳиҷои тўтёии дидаи шер нар аст

گرد هیجا توتیای دیدهٔ شیر نر است

Мурдани андари шермардии беҳтар аз нанги фирор

مردن اندر شیرمردی بهتر از ننگ فرار

Кодмиро оқибати сайли фано дар маъбар аст

کآدمی را عاقبت سیل فنا در معبر است

Гар бибояд марди бории хез ва дар майдони бимир

گر بباید مرد باری خیز و در میدان بمیر

Марг дар майдон ба аз маргӣ ки андар бистар аст

مرگ در میدان به از مرگی که اندر بستر است

Қатлгоҳи хешро бо дидаи хории мубин

قتلگاه خویش را با دیدهٔ خواری مبین

Зон ки онҷои қасри ҳўролъину ҳавз кавсар аст

زان که ‌آنجا قصر حورالعین و حوض کوثر است

Сулҳи агрхўоҳӣ ба созу барг лашгар кӯш аз онк

صلح ‌اگرخواهی ‌به ‌ساز و برگ ‌لشگر کوش ‌از آنک

Беш тарсади душман аз теғӣ ки бешаш ҷавҳар аст

بیش ‌ترسد دشمن‌ از تیغی که بیشش جوهر است

Маликро лашгар нигаҳдорд зи қасди душманон

ملک را لشگر نگهدارد ز قصد دشمنان

Малик белашгар ҳамоно қаср бебом ва дар аст

ملک بی‌لشگر همانا قصر بی‌بام و در است

Аз амири дузду сарбози фақир умед нест

از امیر دزد و سرباز فقیر امید نیست

Шер дӯшидани зи гови мурдаи ҷой тсхр аст

شیر دوشیدن ز گاو مرده جای تسخر است

Муқтадири шӯ то зи соҳиби қадаратони эмини шӯй

مقتدر شو تا ز صاحب‌قدرتان ایمن شوی

Шери Африқои ҳамоварди паланг барбар аст

شیر آفریقا هماورد پلنگ بربر است

Мурдан аз ҳар чиз дар олам бтар бошад вале

مردن از هر چیز در عالم بتر باشد ولی

Бандаи бегонагон бӯдани зи мурдан бадтар аст

بندهٔ بیگانگان بودن ز مردن بدتر است

Фақр дар озодагӣ ба аз Гана дар бандагӣ

فقر در آزادگی به از غنا در بندگی

Гови фарбеҳ бе гумони сайди паланг лоғар аст

گاو فربه بی گمان صید پلنگ لاغر است

Аз худо ғофил машав як лаҳза дар ҳар коркард

از خدا غافل مشو یک ‌لحظه در هر کارکرد

Чун ту бошӣ бо худо ҳарҷо худоят ёвар аст

چون تو باشی با خدا هرجا خدایت یاور است

Такя гоҳе нағзтар аз илму истиғнои мҷўӣ

تکیه گاهی نغزتر از علم و استغنا مجوی

Ҳарки дорад илму истиғнои шаҳ беафсар аст

هرکه دارد علم و استغنا شه بی‌افسر است

Аз тамаъ парҳез кун зеро ки чун қуллоби дор

از طمع پرهیز کن زیرا که چون قلاب دار

Ҳарчӣ саъии афзӯни намоеи уқдааш муҳкам тар аст

هرچه ‌سعی ‌افزون‌نمایی ‌عقده‌اش‌ محکم‌تر است

Нест аз рашк ва ҳасад сӯзандатар чизе аз онк

نیست‌ از رشک‌ و حسد سوزنده‌تر چیزی از آنک

Хуфтаи хуши маҳсуду ҳосид дар миён озар аст

خفته‌ خوش‌ محسود و حاسد در میان ‌آذر است

Қудрату ҷоҳу шарафро бо тамаъ пайванд нест

قدرت و جاه و شرف را با طمع پیوند نیست

Подшоҳ бе тамаъи молики рқоб кишвар аст

پادشاه بی‌طمع مالک‌رقاب کشور است

Мардуми озодаро байғӯла фирдавсаст лек

مردم آزاده را بیغوله فردوس است لیک

Марди ҳирсу озро фирдавси ком аждар аст

مرد حرص و آز را فردوس کام اژدر است

Хешро фарбеҳ макун аз хӯрдан ва хуфтан ки шер

خویش‌ را فربه‌ مکن از خوردن و خفتن که شیر

Зон буд шоҳи дадони ковро миёнӣ лоғар аст

زان بود شاه ددان کاو را میانی لاغر است

Тани зан аз нӯшоба зеро марги хезу шари Фзост

تن زن از نوشابه زیرا مرگ خیز و شر فزاست

Маънии нӯшобаи оби маргу маъҷун шар аст

معنی نوشابه آب مرگ و معجون شر است

Мағзро равшан кун аз дониш ки ором диласт

مغز را روشن کن از دانش که آرام دلست

Ҷисмро неруи даҳ аз варзиш ки ҳмол сар аст

جسم را نیرو ده از ورزش که حمال سر است

Рост бошу пок бо ҳам меҳанон аз марду зан

راست باش و پاک با هم‌میهنان از مرد و زن

Кони якат ҳамчун бародари венаи якат чун хоҳар аст

کان ‌یکت همچون برادر وین یکت چون خواهر است

Андар истиғно бпушон гавҳари нафаси азиз

اندر استغنا بپوشان گوهر نفس عزیز

Каз назар пинҳон кунад онро ки ганҷ гавҳар аст

کز نظر پنهان کند آن را که گنج گوهر است

Дар раҳи касби шараф бояд гузашт аз молу ҷон

در ره کسب شرف باید گذشت از مال و جان

То напиндорӣ ки дунёи худ ҳамин хоб ва хур аст

تا نپنداری که دنیا خود همین خواب و خور است

Қудрат ар хоҳии зи роҳ ҷӯад кун худро қавӣ

قدرت ار خواهی ز راه جود کن خود را قوی

Шаҳ ки зар бахше кунад ҳукмаши раво ҳамчун зар аст

شه که‌ زر بخشی کند حکمش‌ روا همچون زر است

Нест кндоўр касе ков чира шуд бар деву дад

نیست کندآور کسی کاو چیره شد بر دیو و دد

Ҳарки бар деви ҳавас чира шавад кндоўр аст

هرکه بر دیو هوس چیره شود کندآور است

Дили муназзаҳи соз ва бо халқи худои шӯи меҳрбон

دل منزه ساز و با خلق خدا شو مهربان

Лутфи шаҳ бар халқи ширинтар зи қанд ва шукр аст

لطف شه بر خلق شیرین‌تر ز قند و شکر است

Ҳарчӣ султон қодир ояд халқи азуи қодртрнд

هرچه سلطان قادر آید خلق ازو قادرترند

Гӯшҳо бар достони Кова оҳангар аст

گوش ها بر داستان کاوهٔ آهنگر است

Халқу хуӣ дар ҷаҳон беҳтар надидам аз гузашт

خلق و خویی در جهان بهتر ندیدم از گذشت

Каз пас ҳар интиқомии интиқомӣ дигар аст

کز پس هر انتقامی انتقامی دیگر است

Дастгирӣ кун агар дидӣ азизии хоксор

دستگیری کن اگر دیدی عزیزی خاکسار

Зон ки гавҳар гарчи зер хок бошад гавҳар аст

زان که گوهر گرچه زیر خاک باشد گوهر است

Чун шудӣ меҳтар ба поси кеҳтарон бедор бош

چون شدی مهتر به پاس کهتران بیدار باش

Ма ки бедораст шабҳо бар кавокиб меҳтар аст

مه که بیدار است شب‌ها بر کواکب مهتر است

Такя бар ъзу ҷалолат кӣ кунад марди ҳаким

تکیه بر عز و جلالت کی کند مرد حکیم

Кохр аз пои аФкнндш гарчи сарв кшмр аст

کآخر از پای افکنندش گرچه سرو کشمر است

Дўстори халқи шӯ то мардумат гиранд дӯст

دوستار خلق شو تا مردمت گیرند دوست

Ҳаркии роҳ меҳр паймоед худояш роҳбар аст

هرکه راه مهر پیماید خدایش راهبر است

Дили зи хашму оз холӣ кун ки фари эзадӣ

دل ز خشم و آز خالی کن که فر ایزدی

Раҳи наёбади андари он дил кин ду деваш ҳамбар аст

ره نیابد اندر آن دل کاین دو دیوش همبر است

Ошнои козори ёрони ҷуст ӯ бегона аст

آشنا کآزار یاران جست او بیگانه است

Модарии косиби Тифлони хост ӯ модндр аст

مادری کآسیب طفلان خواست او مادندر است

Сарварии кови моли мардуми баради дуздӣ раҳзан аст

سروری کاو مال مردم برد دزدی رهزن است

Мижа чун хам шуд басӯии чашм нӯк нашутур аст

مژه چون خم شد بسوی چشم نوک نشتر است

Чун ки қозӣ зӯр гуяд доварӣ бо подшост

چون که قاضی زور گوید داوری با پادشاست

Подшоҳ чун зӯр гуяд доварӣ бо довар аст

پادشاه چون زور گوید داوری با داور است

Сустии як рӯзаро бошад асар то растхез

سستی یک روزه را باشد اثر تا رستخیز

Дахмаи дорои нишони фитна Искандар аст

دخمهٔ دارا نشان فتنهٔ اسکندر است

Нақшаи кор ар хато шуд корҳо гардад хато

نقشهٔ کار ار خطا شد کارها گردد خطا

Рост ноед хат агар норостӣ дар мстр аст

راست ناید خط اگر ناراستی در مسطر است

Саъй фармо то ба қонӯни афкании бунёни кор

سعی فرما تا به قانون افکنی بنیان کار

Шаҳ ки аз қонӯн ба печади сари сазоӣ кайфар аст

شه که از قانون به پیچد سر سزای کیفر است

Ҷилва бахшад тоҷро ихлоси муштии хоксор

جلوه بخشد تاج را اخلاص مشتی خاکسار

Ореи ореи сайқали ойина аз хокистар аст

آری آری صیقل آئینه از خاکستر است

Чоплусони сухани чинро зи даргаи даври дор

چاپلوسان سخن‌چین را ز درگه دور دار

Чоплусии хирмани озодагиро ахгар аст

چاپلوسی خرمن آزادگی را اخگر است

Фитна сӯрат машав зеро ки баҳри кори малик

فتنهٔ صورت مشو زیرا که بهر کار ملک

Зишти донои беҳтар аз нодони зебо манзар аст

زشت دانا بهتر از نادان زیبا منظر است

Кори перонро зи бурноён ҷудо фармо аз онк

کار پیران را ز برنایان جدا فرما از آنک

Перро тадбиру бурноро нишотӣ мзмр аст

پیر را تدبیر و برنا را نشاطی مضمر است

Ҳар яке аз ин дуро корӣ сазад махсӯси хеш

هر یکی از این دو را کاری سزد مخصوص خویش

Кори мағз аз қалб ҷустани ъибок ва мункир аст

کار مغز از قلب جستن عیباک و منکر است

Ҷаҳд фармо то нишинӣ дар дили Фрмонброн

جهد فرما تا نشینی در دل فرمانبران

Беҳтарини маъмури фармондиҳи дил Фрмонбр аст

بهترین مامور فرمانده دل فرمانبر است

Дар раҳи фарҳангу ойини ватани ғифлати мўрз

در ره فرهنگ و آئین وطن غفلت مورز

Малик бефарҳанг ва бе ои ӣини дарахтӣ бебар аст

ملک بی‌فرهنگ و بی آ‌ئین درختی بی‌بر است

Равнақи фарҳанги дерини раҳнамоӣ ҳар диласт

رونق فرهنگ دیرین رهنمای هر دلست

Эътибори дайну ойини посбон ҳар дар аст

اعتبار دین و آیین پاسبان هر در است

Дар раҳи тақвоу дониши рӯ ки баҳри кори малик

در ره تقوی و دانش رو که بهر کار ملک

Пери донишвар ба аз бурноӣ нодонишвар аст

پیر دانشور به از برنای نادانشور است

Бо китобу Авестоади ин қавмро пояндаи соз

با کتاب و اوستاد این قوم را پاینده ساز

Чун зайди қавмӣ ки ӯро неи адаби не машъар аст

چون زید قومی که او را نی ادب نی مشعر است

Маликро зи озодии фикру қалам қӯт физой

ملک را ز آزادی فکر و قلم قوت فزای

Хомаи озоди нофизтар зи нӯк ханҷар аст

خامهٔ آزاد نافذتر ز نوک خنجر است

Хотири пакети мабодои холӣ аз нури умед

خاطر پاکت مبادا خالی از نور امید

Зон ки морогар умедӣ монда бошад зин дар аст

زان‌که ما را گر امیدی مانده باشد زین در است

Миннати эзадро ки Эрони хусравӣ маъсӯм ёфт

منت ایزد را که ایران خسروی معصوم یافت

Хусрави маъсӯмро мадҳу санояш дархур аст

خسرو معصوم را مدح و ثنایش درخور است

Лолаи гавани бодо ба боғи малик , чеҳри бахти ту

لاله‌گون بادا به باغ ملک‌، چهر بخت تو

То ба фарвардини чамани пари лола ва сиснбр аст

تا به فروردین چمن پر لاله و سیسنبر است

Фоли фаррухи зани шҳншоҳои зи гуфтори баҳор

فال فرخ زن شهنشاها ز گفتار بهار

Фоли фаррухро асарҳо дар масир ахтар аст

فال فرخ را اثرها در مسیر اختر است

Хизмати дигари касон аз ҳафта бошад то ба сол

خدمت دیگر کسان از هفته باشد تا به سال

Хизмати гӯяндаи боқӣ то ба рӯз маҳшар аст

خدمت گوینده باقی تا به روز محشر است