Ҷаҳони ҷуз ки нақш ҷаҳондор нест
جهان جز که نقش جهاندار نیست
Ҷаҳонро накӯҳиш сазовор нест
جهان را نکوهش سزاوار نیست
Саросар ҷамоласту фару шиква
سراسر جمال است و فر و شکوه
Бар он ҳеҷ оҳӯ падедор нест
بر آن هیچ آهو پدیدار نیست
Ҷаҳонро ҷаҳондор бнгоштаҳ аст
جهان را جهاندار بنگاشته است
Ба нақшӣ казон хубтар кор нест
به نقشی کزان خوبتر کار نیست
Чу биғораҳи ронии ҳаме бар ҷаҳон
چو بیغاره رانی همی بر جهان
Чунон дон ки ҷуз брҷҳондор нест
چناندان که جز برجهاندار نیست
Ҷаҳони рост монанди зебо бутӣ аст
جهان راست مانند زیبا بتی است
Ки чунон ба мшкўӣ Фархор нест
که چونان بهمشکوی فرخار نیست
Ту мФриб аз ӯ ?герат ҳушаст ёр
تو مفریب از او گرت هوشست یار
Фиреб аз дар мард ҳушёр нест
فریب از در مرد هشیار نیست
Мтоб аз бутии кон фарибанда аст
متاب از بتی کان فریبنده است
Ки бутро фиребандагӣ ор нест
که بت را فریبندگی عار نیست
Чнндаҳи кул ар хораш ангушт хаст
چنندهٔ کل ار خارش انگشت خست
Гунаҳ бар чнндаҳаст бар хор нест
گنه بر چننده است بر خار نیست
Чунон адл омад баннои ҷаҳон
چنان عدل آمد بنای جهان
Каз он адлтар нақш паргор нест
کز آن عدلتر نقش پرگار نیست
Дарин нақши паргори кажии мҷўӣ
درین نقش پرگار کژی مجوی
Агар девро бо дилат кор нест
اگر دیو را با دلت کار نیست
Саросар фурӯғасту рухшандагӣ
سراسر فروغست و رخشندگی
Сиёҳии дарави ҷуз ба миқдор нест
سیاهی درو جز به مقدار نیست
Нигаҳ кун бар ин чатри афрошта
نگه کن بر این چتر افراشته
Ки зар торўораст ва зртор нест
که زر تاروار است و زرتار نیست
зи зари илоҳӣ бар он торҳост
ز زر الهی بر آن تارهاست
зи зари ҳриўаҳи барон тор нест
ز زر هریوه برآن تار نیست
Ба як раҳи ду пайкари пазирад чунонк
به یک ره دو پیکر پذیرد چنانک
Нигунсор ҳаст ва нигунсор нест
نگونسار هست و نگونسار نیست
Гуҳии қиргўни гоҳи пирӯзаи гаван
گهی قیرگون گاه پیروزه گون
Гуҳӣ торгўнаҳаст вгаҳ тор нест
گهی تارگونه است وگه تار نیست
Гуҳаш бар ҷабини хат гулнор ҳаст
گهش بر جبین خط گلنار هست
Гуҳаш бар ҷабини хат гулнор нест
گهش بر جبین خط گلنار نیست
Чу дебои кӯҳлӣ казон хуб тар
چو دیبای کحلی کزان خوبتر
Яке дибаҳ дар ҳеҷ бозор нест
یکی دیبه در هیچ بازار نیست
Буд дибаҳи хусравоне , шигарф
بود دیبهٔ خسروانی، شگرف
Вале чун сипеҳри эзадӣ вор нест
ولی چون سپهر ایزدیوار نیست
Нигаҳ кун барони кўҳсоркбўд
نگه کن برآن کوهسارکبود
Каш аз абр , як нима дидор нест
کش از ابر، یک نیمه دیدار نیست
Яке мавсими гули барони бргзр
یکی موسم گل برآن برگذر
з дидани ?герати дида безор нест
ز دیدن گرت دیده بیزار نیست
Гузар кун барони боми афрошта
گذر کن برآن بام افراشته
Ки аз барфи лухтӣ сбкбор нест
که از برف لختی سبکبار نیست
Баровардаи қсристи кондозаҳ аш
برآورده قصریست کاندازهاش
Дар андешаи ҳеҷ меъмор нест
در اندیشهٔ هیچ معمار نیست
Барони сабзаи вгли бчми шодмон
برآن سبزه وگل بچم شادمان
Крети ҷони раманда зглзор нест
کرت جان رمنده زگلزار نیست
Ба бинӣ , ?герати нестии хорхор
بهبینی، گرت نیستی خارخار
Ки сдкўнаҳ гул ҳаст ваяки хорнист
کهصدکونه گلهست ویکخارنیست
Нигаҳ кун бар он ҷӯйбори равон
نگه کن بر آن جویبار روان
Ки гӯйӣ ба ҷзошг кҳсор нест
که گویی به جزاشگ کهسار نیست
Буд рахти дарс боу дилбандаи кӯҳ
بود رخت درس با و دلبنده کوه
Дилаш лек дарбанд дилдор нест
دلش لیک دربند دلدار نیست
Наёсоед ало дар оғӯши моам
نیاساید الا در آغوش مام
Азбро ба ҷуз рафтанаш кор нест
ازبرا به جز رفتنش کار نیست
Дарахтон бар ӯ дар танидаи баҳам
درختان بر او در تنیده بهم
Чунон каш ба раҳи ҷой рафтор нест
چنان کش به ره جای رفتار نیست
Азинсў бидонсу гурезад аз онк
ازینسو بدانسو گریزد از آنک
Дилаши эмини аздзд ва таррор нест
دلش ایمن ازدزد و طرار نیست
Нигаҳ кун бидон офтоби баланд
نگه کن بدان آفتاب بلند
Ки трорўораст ва таррор нест
که طراروار است و طرار نیست
Намояди гузар бар дару боми халқ
نماید گذر بر در و بام خلق
Вале зи андарунҳо хабардор нест
ولی ز اندرونها خبردار نیست
Нигаҳ кун бидон тозаи гул дар баҳор
نگه کن بدان تازه گل در بهار
Ки хуррами чунуи гӯна ёр нест
که خرم چنو گونهٔ یار نیست
Нигаҳ кун бидон мурғаки базлаи гӯй
نگه کن بدان مرغک بذله گوی
Ки ҷузи брглши нола зор нест
که جز برگلش نالهٔ زار نیست
Нигаҳ кун бидон миваи андари дарахт
نگه کن بدان میوه اندر درخت
Ки рахшони чуну дар шҳўор нест
که رخشان چنو در شهوار نیست
Нигаҳ кун бидон духтари хурдсол
نگه کن بدان دختر خردسال
Ки навазаш ба дили ишқро борнист
که نوزش به دل عشق را بارنیست
Нигаҳ кун бидон пӯри покизаи чеҳр
نگه کن بدان پور پاکیزه چهر
Ки дар доми меҳнат гирифтор нест
که در دام محنت گرفتار نیست
Нигаҳ кун бидон бе гунаҳи кӯдакон
نگه کن بدان بی گنه کودکان
Ки шани ҷузи муҳаббат парастор нест
که شان جز محبت پرستار نیست
Нигаҳ кун бидон модару опни падар
نگه کن بدان مادر و آپن پدر
Ки дар синаи шани кӣна анбор нест
که در سینهشان کینه انبار نیست
Ҷаҳон ин касонанд ва инаст даҳр
جهان این کسانند و این است دهر
Ҷаҳони он сияҳ рӯй ғаддор нест
جهان آن سیه روی غدار نیست
Ту збни нақшҳо май чаҳ ранҷаи шӯй
تو زبن نقشها می چه رنجه شوی
Агар дилати ранҷаи з додар нест
اگر دلت رنجه ز دادار نیست
Вар аз нақши додари гаштии дижам
ور از نقش دادار گشتی دژم
Туро тан ба ҷузи нақш девор нест
تو را تن به جز نقش دیوار نیست
Агргўиии ин нақшҳо абтар аст
اگرگویی این نقشها ابتر است
Маро бар ҳадиси ту иқрор нест
مرا بر حدیث تو اقرار نیست
Ба нақши нигорандаи чираи даст
به نقش نگارندهٔ چیرهدست
Кас ар хурда гирад биҳанҷор нест
کس ار خرده گیرد بهنجار نیست
Вгргўиии ин нақшҳо худ шуда аст
وگرگویی ایننقشها خود شدهاست
Куҷои зи офаринанда осор нест
کجا ز آفریننده آثار نیست
Пас он бад ки бинии ҳам аз чашми тест
پس آن بد که بینی هم از چشم تست
Кати ойинаи нохӯрда зангор нест
کت آئینه ناخورده زنگار نیست
Аз ин дар сухан ҳарчӣ стўору нағз
از این در سخن هرچه ستوار و نغز
Ба наздики донанда стўор нест
به نزدیک داننده ستوار نیست
?герат бад расад ҷумла азхўд расад
گرت بد رسد جمله ازخود رسد
Дар он бади замона гунаҳкор нест
در آن بد زمانه گنهکار نیست
Тўгўбӣ фасонааст кори ҷаҳон
توگوبی فسانه است کار جهان
Ҳмидўни маро бо ту пайкор нест
همیدون مرا با تو پیکار نیست
Кадомин фасонааст кони пеши ту
کدامین فسانه است کان پیش تو
Ба як бори хондан сазовор нест
به یکبار خواندن سزاوار نیست
Зткрорҳоиш чаҳ ранҷии ҳаме
زتکرارهایش چه رنجی همی
Ки айби фасона зткрор нест
که عیب فسانه زتکرار نیست
Турогар мукаррар , маро тоза аст
تو را گر مکرر، مرا تازه است
Ҷаҳонро ба назд ту зинҳор нест
جهان را به نزد تو زنهار نیست
Ду боист умр аз паии тҷрбт
دو بایست عمر از پی تجربت
Нигар кин сухани маҳз пиндор нест
نگر کاین سخن محض پندار نیست
Грин худ дурустаст , садсолаи умр
گرین خود درستست، صدساله عمر
Бар марди фарзона бисёр нест
بر مرد فرزانه بسیار نیست
Вари андрзгирди каси азкори даҳр
ور اندرزگیرد کس ازکار دهر
зи такрори андарзаш озор нест
ز تکرار اندرزش آزار نیست
Бинолӣ ҳаме аз балои ҷаҳон
بنالی همی از بلای جهان
Балои ҷаҳони саъб ва дшхўор нест
بلای جهان صعب و دشخوار نیست
Балои ҷаҳони оина меҳр ӯст
بلای جهان آینهٔ مهر اوست
Ки беранҷ , ромиш намӯдор нест
که بیرنج، رامش نمودار نیست
Ҳакямони пешин чунин гуфта анд
حکیمان پیشین چنین گفتهاند
Ки лиззати ҷуз аз дафъ тимор нест
که لذت جز از دفع تیمار نیست
Гар озоди мардии блоҷўӣ аз онк
گر آزاد مردی بلاجوی از آنک
Балои ҷуз ки дархурад аҳрор нест
بلا جز که درخورد احرار نیست
Кӣ осоишу ромиши ҷони барад
کی آسایش و رامش جان برد
Касе кози балои ҷонаш афкор нест
کسی کاز بلا جانش افکار نیست
Куҷои ҳаргизи азгўнаҳи гӯнаи хӯриш
کجا هرگز ازگونه گونه خورش
Баради лиззати он кас ки ноҳор нест
برد لذت آن کس که ناهار نیست
Згитӣ ба воқеъи дили он кас кунад
زگیتی به واقع دل آن کس کند
Ки ин гетии андари буриш хор нест
که این گیتی اندر برش خوار نیست
Агар бркнии дили зи нохоста
اگر برکنی دل ز ناخواسته
Туро сӯии ман ҷоҳ ва миқдор нест
تو را سوی من جاه و مقدار نیست
Яке шорсонӣаст , дигари сарой
یکی شارسانی است، دیگر سرای
Куҷои ҷои кишт ва даҳ ва дор нест
کجا جای کشت و ده و دار نیست
Ҳама неъматӣ ҳасташ ало дар ӯ
همه نعمتی هستش الا در او
Кишоварзу дарзӣ ва наҷҷор нест
کشاورز و درزی و نجار نیست
Азидр бисозанд ва онҷо баранд
ازیدر بسازند و آنجا برند
Ки онҷои муздур ва бигор нест
که آنجای مزدور و بیگار نیست
Ҳамаи кушта ва дошта худ хуранд
همه کشته و داشتهٔ خود خورند
Фрхтори не ва харидор нест
فرختار نی و خریدار نیست
Дар он шорсон мудаббир уфтад касе
در آن شارسان مدبر افتد کسی
Каши ин ҷои ҷузи эъроз ва идбор нест
کش این جا جز اعراض و ادبار نیست
Ҷаҳонро набоист кардани яла
جهان را نبایست کردن یله
Ки мрзўии гули ҷой мурдор нест
که مرزوی گل جای مردار نیست
Ббоисти варзеду бардошти баҳр
ببایست ورزید و برداشت بهر
Бисӯзанд нахлӣ ки брбор нест
بسوزند نخلی که بربار نیست
Ман акнӯн баронам ки гуфт он ҳаким
من اکنون برآنم که گفت آن حکیم
Ки ношостии андарин дор нест
که ناشاستی اندرین دار نیست
Ҳама ҳарчӣ ҳаст он чунон боядӣ
همه هرچه هست آن چنان بایدی
Ба гетӣ набоиста ночор нест
به گیتی نبایسته ناچار نیست
Замонаи яке тези так боргист
زمانه یکی تیز تک بارگیست
Савораши ҷуз аз мард ҳамвор нест
سوارش جز از مرد هموار نیست
Касе ков яла созад он борагӣ
کسی کاو یله سازد آن بارگی
Чунон дон ки чизяш дар бор нест
چنان دان که چیزیش در بار نیست
Гунаҳ корааст он каш аз дастранҷ
گنه کاره است آن کش از دسترنج
Ба лаби нон ва дар кӣса динор нест
به لب نان و در کیسه دینار نیست
Ба нони касон духтани чашми оз
به نان کسان دوختن چشم آز
Гуноҳӣаст конро стғФор нест
گناهی است کان را ستغفار نیست
На аз дастранҷаст нони касон
نه از دسترنج است نان کسان
Кашони пешаи ҷузи ҷавр ва куштор нест
کشان پیشه جز جور و کشتار نیست
Ки аз ҳалқи ин нокасони фосила
که از حلق این ناکسان فاصله
Фузунтар зи як ҳалқа тодор нест
فزونتر ز یک حلقه تادار نیست
Ҳам аз гӯри ин деви табъон , тариқ
هم از گور این دیو طبعان، طریق
Фузун аз ба дастии сӯй нор нест
فزون از به دستی سوی نار نیست
Ҳамоно гунаҳкортар дар ҷаҳон
همانا گنهکارتر در جهان
Кас аз мардуми мардум озор нест
کس از مردم مردمآزار نیست
Аз он гуфтам инро ки гуфт он адиб
از آن گفتم این را که گفت آن ادیب
« яке гули дарин нағз гулзор нест »
«یکی گل درین نغز گلزار نیست»