Ёди боди он аҳд кам бандӣ ба пой андар набӯд
یاد باد آن عهد کم بندی به پای اندر نبود
Ҷуз май андари дасту ғайр аз ишқами андар сар набӯд
جز می اندر دست و غیر از عشقم اندر سر نبود
Хубтар аз ман ҷавонии хуши калому хуши хиром
خوبتر از من جوانی خوش کلام و خوشخرام
Дар миёни шоирони шарқ , сартосар набӯд
در میان شاعران شرق، سرتاسر نبود
Дрсхнҳои дарии чобуктару беҳтари зи ман
درسخنهای دری چابک تر و بهتر ز من
Дар ҳамаи марзи хуросон , як сухан густар набӯд
در همه مرز خراسان، یک سخن گستر نبود
Соли умри дӯстон аз понздаҳ то шонздаҳ
سال عمر دوستان از پانزده تا شانزده
Соли умри банда низ аз бист афзӯнтар набӯд
سال عمر بنده نیز از بیست افزونتر نبود
Бист солаи шоирӣ , бо чашмҳои пурфурӯғ
بیست ساله شاعری، با چشمهای پرفروغ
Ҷузи ман андари ховарони маърӯфу ном овар набӯд
جز من اندر خاوران معروف و نام آور نبود
Хонае шахсеу мебелии сода ва қадре китоб
خانهای شخصی و مبلی ساده و قدری کتاب
Омад ва рафтӣу тартибӣ каз он хуштар набӯд
آمد و رفتی و ترتیبی کز آن خوشتر نبود
Модарами тадбири манзилро накӯ медошт пос
مادرم تدبیر منزل را نکو میداشت پاس
Посдорӣ дар ҷаҳонам , беҳтар аз модар набӯд
پاسداری در جهانم، بهتر از مادر نبود
Андари он даврон набӯд андари дўоўини аҷам
اندر آن دوران نبود اندر دواوین عجم
зи аўстодии шеъри хӯбии кони маро аз бар набӯд
ز اوستادی شعر خوبی کان مرا از بر نبود
Шеър май гуфтем ва мегаштем ва май будем хуш
شعر میگفتیم و می گشتیم و میبودیم خوش
Базми мо гуҳи гоҳ бема рӯй ва хунёгар набӯд
بزم ما گهگاه بی مَهروی و خنیاگر نبود
Ҳоли мо бо ҳоли ҳозири фарқ вофир дошт зонк
حال ما با حال حاضر فرق وافر داشت زانک
Софии афкорро , дарди нифоқ андар набӯд
صافی افکار را، درد نفاق اندر نبود
Душманиҳо ин чунин пари ҳадат ва ваҳшат набӯд
دشمنیها اینچنین پر حدت و وحشت نبود
Дӯстиҳо низ аз аинсони ноқис ва абтар набӯд
دوستیها نیز از اینسان ناقص و ابتر نبود
Авлои арзи Фклҳо , ӣнқадар вусъат надошт
اولا عرض فکلها، اینقدر وسعت نداشت
Сонёи фикри ҷавонон , ӣнқадар лоғар набӯд
ثانیا فکر جوانان، اینقدر لاغر نبود
Гар ҷавонӣ бокасе пайванд мекард аз вафо
گر جوانی باکسی پیوند می کرد از وفا
Зулф ӯ ҳар рӯз дар чанг касе дигар набӯд
زلف او هر روز در چنگ کسی دیگر نبود
Тӯҳмату тавҳин ва ҳўкрдн набӯд ӣнқадари боб
تهمت و توهین و هوکردن نبود اینقدر باب
Вар касе мегуфт зиштӣ , халқро бовар набӯд
ور کسی میگفت زشتی، خلق را باور نبود
Иллаташи он буд каз ахлоқи нопокони рай
علتش آن بود کز اخلاق ناپاکان ری
Миллати поки хуросони ҳеҷ мустаҳзар набӯд
ملت پاک خراسان هیچ مستحضر نبود
Зини фалаки бандони лӯс кун нашӯй нодуруст
زین فلک بندان لوس کون نشوی نادرست
Як тан аз Теҳрон ба марзи ховарон раҳбар набӯд
یک تن از تهران به مرز خاوران رهبر نبود
Бевафоеу дурӯеу нифоқ ва нокасе
بیوفایی و دورویی و نفاق و ناکسی
Дар либоси ақлу дониш , зеб ҳар пайкар набӯд
در لباس عقل و دانش، زیب هر پیکر نبود
Ишва ва тафтину ғаммозӣу шухиҳои зишт
عشوه و تفتین و غمازی و شوخیهای زشت
Дар ливои шӯхи чашмии нақл ҳар маҳзар набӯд
در لوای شوخچشمی نقل هر محضر نبود
Буд нукари боби камтар , ҳашар ӯ маҳдӯдтар
بود نوکر باب کمتر، حشر او محدودتر
Вази ҷавонони идорӣ ҳар тараф маҳшар набӯд
وز جوانان اداری هر طرف محشر نبود
Бигузарем аз ин сухани венаи худ табиӣ буд низ
بگذریم از این سخن وین خود طبیعی بود نیز
Кин расанро фурсат бигзаштан аз чанбар набӯд
کاین رسن را فرصت بگذشتن از چنبر نبود
Шӯру шарии ногуҳи андари Тӯси зод аз инқилоб
شور و شری ناگه اندر طوس زاد از انقلاب
Фикрати ман низ берағбат ба шӯр ва шар набӯд
فکرت من نیز بیرغبت به شور و شر نبود
Дар саф туллоб будам , дар сафи китоб низ
در صف طلاب بودم، در صف کتاب نیز
Дар сафи аҳрори ҳам чун ман яке сафдар набӯд
در صف احرار همچون من یکی صفدر نبود
Дар сиёсати аўФтодми охир аз авҷи ъло
در سیاست اوفتادم آخر از اوج علا
Вена ҳаме донам ба хӯбии кони маро дархур набӯд
وین همیدانم به خوبی کان مرا درخور نبود
Рӯзнома гар шудам , бо соӣсон ҳамсар шудам
روزنامه گر شدم، با سائسان همسر شدم
Вондри он даврони касами зини соӣсон ҳамсар набӯд
واندر آن دوران کسم زین سائسان همسر نبود
Гарчи буд аз куфри кофари моҷароеи табъи давр
گرچه بود از کفر کافر ماجرایی طبع دور
Гомҳои инқилобӣ лек , бекайфар набӯд
گامهای انقلابی لیک، بی کیفر نبود
Дар ҳазор ва сесад ва сӣ , рӯсёни рўсбӣ
در هزار و سیصد و سی، روسیان روسبی
Тард кардандам ба рай , зеро касам ёвар набӯд
طرد کردندم به ری، زیرا کسم یاور نبود
Раҳзанони порсӣ , дар кӯҳсори лосгрд
رهزنان پارسی، در کوهسار لاسگرد
Рахти ман бурданд ва хурсандам ки ҳеҷам зар набӯд
رخت من بردند و خرسندم که هیچم زر نبود
Сӯй рай ронадам ба хорӣ аз дарбанди хор
سوی ری راندم به خواری از دربند خوار
Кишварӣ дидам ки ҷузи лаънат дар он кишвар набӯд
کشوری دیدم که جز لعنت در آن کشور نبود
Мардумӣ дидам якояк аз гадо то шоҳ , зан
مردمی دیدم یکایک از گدا تا شاه، زن
Мунтаҳо ҳамчун занон бар фарқашон мъҷр набӯд
منتها همچون زنان بر فرقشان معجر نبود
Мъшрӣ дидам саросар аз ҷавон то пери дузд
معشری دیدم سراسر از جوان تا پیر دزد
Лек чун дуздони либоси жандаи шан дар бар набӯд
لیک چون دزدان لباس ژندهشان در بر نبود
Ҳашт ма мондам ба раии пас бозгаштами зии ватан
هشت مه ماندم به ری پس بازگشتم زی وطن
Кам тавон фурқати ёрон донишвар набӯд
کم توان فرقت یاران دانشور نبود
Рӯзгории дайри хуш будем бо ёрони хеш
روزگاری دیر خوش بودیم با یاران خویش
Космонро кӣнаи дерина , андар сар набӯд
کاسمان را کینهٔ دیرینه، اندر سر نبود
Навбаҳории сохтам зи андешаҳои тобнок
نوبهاری ساختم ز اندیشههای تابناک
Кандар он ҷузи лолау насрин ва сиснбр набӯд
کاندر آن جز لاله و نسرین و سیسنبر نبود
Дархури ахлоқи уммат , дархури ислоҳи қавм
درخور اخلاق امت، درخور اصلاح قوم
Лек танҳо дархури як мушт ҳилтгр набӯд
لیک تنها درخور یک مشت حیلتگر نبود
Аз худо бегонаам хонданди андари марзи Тӯс
از خدا بیگانهام خواندند اندر مرز طوس
Аз худои бегонагон , аммо ба пайғамбар набӯд
از خدا بیگانگان، اما به پیغمبر نبود
Сахти оқоён ҳўм карданд , ореи сахти ҳў
سخت آقایان هوم کردند، آری سخت هو
Кони чунон ҳў , ҳўчёнро сабт дар дафтар набӯд
کانچنان هو، هوچیان را ثبت در دفتر نبود
Ҳў шудам аммо зи майдони дрнрФтми мрдўор
هو شدم اما ز میدان درنرفتم مردوار
Лек ёронро сари барги ман музтар набӯд
لیک یاران را سر برگ من مضطر نبود
Зини сабаб дар ҳам шикаст аз ҷаври рӯсу Англис
زین سبب در هم شکست از جور روس و انگلیس
Шаккарини калакӣ ки чун ӯ ҳеҷ не шукр набӯд
شکرین کلکی که چون او هیچ نیشکر نبود
Ин чунин кед аз рафиқон дурӯӣ омад падед
اینچنین کید از رفیقان دوروی آمد پدید
Шикваам аз кед чарху хасми бад ахтар набӯд
شکوهام از کید چرخ و خصم بد اختر نبود
Дӯстони давр , қадар хизматам бишнохтанд
دوستان دور، قدر خدمتم بشناختند
Зон ки умри хизматамро соъат охир набӯд
زان که عمر خدمتم را ساعت آخر نبود
Рой доданд аз дарраи гази взклот ва аз сарахс
رای دادند از دره گز وزکلات و از سرخس
То шавам зии рай ки чун манашон яке ғмхўр набӯд
تا شوم زی ری که چون منشان یکی غمخور نبود
Дар ҳазор ва сесад ва сӣ ва ду зии кнгошгоаҳ
در هزار و سیصد و سی و دو زی کنگاشگاه
Раҳ гирифтам пешу ҷузи Хизри раҳам раҳбар набӯд
ره گرفتم پیش و جز خضر رهم رهبر نبود
Душманони рӯ ба ойин ғдрҳо карданд , лек
دشمنان رو به آیین غدرها کردند، لیک
Ғдри онони дархури тнкили шер нар набӯд
غدر آنان درخور تنکیل شیر نر نبود
Маҳзарӣ карданд дар такфири ман зии кохи адл
محضری کردند در تکفیر من زی کاخ عدل
Лек таъсиӣ аз он маҳзар , дар он маҳзар набӯд
لیک تاثیری از آن محضر، در آن محضر نبود
Аз пас як солу Андии ранҷ , кандар малики рай
از پس یک سال و اندی رنج، کاندر ملک ری
Қисмати аўФри маро , ҷузи нқмт аўФр набӯд
قسمت اوفر مرا، جز نقمت اوفر نبود
Лашгари рӯс аз дар Қазвӣн ба раии ронданд ва ман
لشگر روس از در قزوین به ری راندند و من
Сӯй Қум ронадам аз он кам тоби он лашкар набӯд
سوی قم راندم از آن کم تاب آن لشکر نبود
Андрон прхошгаҳ бишикаст дастам аз ду ҷой
اندرآن پرخاشگه بشکست دستم از دو جای
Венаи шикасти охири балои ин тан лоғар набӯд
وین شکست آخر بلای این تن لاغر نبود
Давлати вақтами сӯй рай хонду андари дори малик
دولت وقتم سوی ری خواند و اندر دار ملک
Паҳлуем як чанд ҷуз бар паҳлавӣ бистар набӯд
پهلویم یکچند جز بر پهلوی بستر نبود
Бо чунон ҳолат нёсудам зи дасти душманон
با چنان حالت نیاسودم ز دست دشمنان
Ҷурмами ин кам ҷузи ҳавои дӯстон дар сар набӯд
جرمم این کم جز هوای دوستان در سر نبود
Меҳтари маликам ба амри Англия банд кард
مهتر ملکم به امر انگلستان بند کرد
Аз сипаҳсолори дуни ҳиммати ҷузи ин дархур набӯд
از سپهسالار دونهمت جز این درخور نبود
Сӯй симнонам фиристоданд , дар таҳти назар
سوی سمنانم فرستادند، در تحت نظر
Дар назар чизем нохуштар азин манзар набӯд
در نظر چیزیم ناخوشتر ازین منظر نبود
Зон макони ирлиғи душман дар хуросонам фиканд
زان مکان یرلیغ دشمن در خراسانم فکند
Остон бӯседам онҷои космонро фар набӯд
آستان بوسیدم آنجا کآسمان را فر نبود
Сӯй буҷнӯрдам фиканд онгоҳ , ирлиғ дигар
سوی بجنوردم فکند آنگاه، یرلیغ دگر
Каш ба ҷузи озори ман фикрӣ ба мағз андар набӯд
کش به جز آزار من فکری به مغز اندر نبود
Мурда будам бегунаҳ дар хиттаи буҷнӯрд агар
مرده بودم بی گنه در خطهٔ بجنورد اگر
Меҳри сардори муаззаз , ҳсни ин чокар набӯд
مهر سردار معزز، حصن این چاکر نبود
Гар бмнФии ҷониб фирдавс мерафтам зи Тӯс
گر بمنفی جانب فردوس میرفتم ز طوس
Дар назари фирдавсам аз буҷнӯрд , некӯтар набӯд
در نظر فردوسم از بجنورد، نیکوتر نبود
Мардуми буҷнӯрд аз он пас ҳам вакилам сохтанд
مردم بجنورد از آن پس هم وکیلم ساختند
Дар ҷаҳони оре ба ҷузи нӯш аз пас нашутур набӯд
در جهان آری به جز نوش از پس نشتر نبود
Гарчи ҷонами зини чаҳоруми маҷлис аз меҳнат гудохт
گرچه جانم زین چهارم مجلس از محنت گداخت
Зон ки як ҷӯи ҳамгинонро дониши андар сар набӯд
زان که یک جو همگنان را دانش اندر سر نبود
Ҷузи фасоду хбси тинат , дар ҷимоъоти ақал
جز فساد و خبث طینت، در جماعات اقل
Ҷузи ғуруру хабту ғифлат , дар саф аксар набӯд
جز غرور و خبط و غفلت، در صف اکثر نبود
Ростии ҷуз чанд тани маъдӯди донишманду род
راستی جز چند تن معدود دانشمند و راد
Андари он маҷлис ту гуфтӣ як хрдпрўр набӯд
اندر آن مجلس تو گفتی یک خردپرور نبود
Ахтари бахтам кунун зини ақтрони наҳси ҷуст
اختر بختم کنون زین اقتران نحس جست
Кош бар ин гунбади пасти ин баланд ахтар набӯд
کاش بر این گنبد پست این بلند اختر نبود
Нак бар он азмам ки аз рай бозгардам зии ватан
نک بر آن عزمم که از ری بازگردم زی وطن
Кандарин майхонаам , ҷузи заҳр дар соғар набӯд
کاندرین میخانهام، جز زهر در ساغر نبود
Устихонам хирад шуд дар орзӯии муъаддилат
استخوانم خرد شد در آرزوی معدلت
Кошкӣ зи аввал эй орзӯро пар набӯд
کاشکی ز اول همای آرزو را پر نبود
Дар умеди навгули ислоҳ , савтами пасти гашт
در امید نوگل اصلاح، صوتم پست گشت
Коши ҳаргизи булбули умедро ҳнҷр набӯд
کاش هرگز بلبل امید را حنجر نبود
Лафз дилбар ронадам аммо халқро дили брнтоФт
لفظ دلبر راندم اما خلق را دل برنتافت
Шеър некӯ гуфтам аммо қавмро машъар набӯд
شعر نیکو گفتم اما قوم را مشعر نبود
Дар маҳофили пои ниҳодами ғиргрки вгўспнд
در محافل پا نهادم غیرگرک وگوسپند
Дар маҷомеъ сар задам ҷузи асбу ҷуз астар набӯд
در مجامع سر زدم جز اسب و جز استر نبود
Дастаи даста гўспндон дидаму сардастаи гург
دسته دسته گوسپندان دیدم و سردسته گرگ
Гург хӯнашон хӯрду мискини гиларо бовар набӯд
گرگ خونشان خورد و مسکین گله را باور نبود
Афъӣонеи одамӣ вааш , мардумии афъии параст
افعیانی آدمیوش، مردمی افعیپرست
Ваа ки андари дасти ман гурзии карон пайкар набӯд
وه که اندر دست من گرزی کرانپیکر نبود
Заҳр иғфоласт дар дандони морони риё
زهر اغفال است در دندان ماران ریا
Чун газад гӯйанд ҷуз бӯсиданӣ дигар набӯд
چون گزد گویند جز بوسیدنی دیگر نبود
Ҳар ки рух бартофт аз ин бӯсаҳои заҳрдор
هر که رخ برتافت از این بوسههای زهردار
Номаши ғайр аз хоину васфаш ба ҷуз кофар набӯд
نامش غیر از خائن و وصفش به جز کافر نبود
Кӯфтами сари зоФъён , низ аз майонишон ?бардамӣ
کوفتم سر زافعیان، نیز از میانشان بردمی
Ҷаҳли ин афъӣ прессатон монеъи ман гар набӯд
جهل این افعیپرستان مانع من گر نبود
Кишвар доро набад ҳаргизи чунин бе посбон
کشور دارا نبد هرگز چنین بیپاسبان
Хонаи Нӯшервон , ҳаргизи чунин бе дар набӯд
خانهٔ نوشیروان، هرگز چنین بیدر نبود
Шеру хуршед эй дареғ ар ҷунбишӣ мекард аз онк
شیر و خورشید ای دریغ ار جنبشی می کرد از آنک
Хирсу рӯбаҳрогузорӣ бар як обишхур набӯд
خرس و روبه را گذاری بر یک آبشخور نبود
Зуди дрсознди хасмони вена мисли равшан шавад
زود درسازند خصمان وین مثل روشن شود
Гар арӯсӣ кард саги ҷузи баҳри марг хар набӯд
گر عروسی کرد سگ جز بهر مرگ خر نبود
Ин қасида дар ҷавоб фаррухаст онҷо ки гуфт
این قصیده در جواب فرخ است آنجا که گفت
Дӯши моро буд базмии хуш , каз он хуштар набӯд
دوش ما را بود بزمی خوش، کز آن خوشتر نبود