Ҳам атобикон ба малики Форс чатр афроштанд

هم اتابیکان به ملک فارس چتر افراشتند

Оли Крет онгаҳ Ҳироту ғӯр дар каф доштанд

آل کرت آنگه هرات و غور در کف داشتند

Порс , аз он пас атобикони з каф нагузоштанд

پارس‌، از آن پس اتابیکان ز کف نگذاشتند

Вондри он оли Музаффари тухм некӣ коштанд

واندر آن آل مظفر تخم نیکی کاشتند

Шайхи абўосҳқу ёрони ганҷ ҳо анбоштанд

شیخ ابواسحق و یاران گنج‌ها انباشتند

Дар Ироқу язду Кирмон омилон багумоштанд

در عراق و یزد و کرمان عاملان بگماشتند

Рӯзии андар порс шуд ройоти султонии аён

روزی اندر پارس شد رایات سلطانی عیان

Гирди гаштанд аз паии дидори шаҳ , перу ҷавон

گرد گشتند از پی دیدار شه‌، پیر و جوان

Аз бар бомай ъҷўзӣ бонг зад ногуҳ ки ҳон

از بر بامی عجوزی بانگ زد ناگه که هان

Фотимаи хотуни биё то бенгарӣ шоҳи ҷаҳон

فاطمه خاتون بیا تا بنگری شاه جهان

Шаҳ чу ин бишунид лухтӣ баркашид аз раҳи Аннан

شه چو این بشنید لختی برکشید از ره عنان

Хоссагон гуфтанд шоҳо чун ситодии ногаҳон ?

خاصگان گفتند شاها چون ستادی ناگهان‌؟

Ва андари он ҳангом шуд ройоти темурӣ ба пой

و اندر آن هنگام شد رایات تیموری به‌پای

Малики Эронро ба чанг оварад аз неруии рой

ملک ایران را به چنگ آورد از نیروی رای

Шом ва он соҳотро бастад ба теғи ҷони гзоӣ

شام و آن ساحات را بستد به تیغ جان‌گزای

Вндри он сомон намонад аз марду зани як тан ба ҷой

وندر آن‌سامان‌نماند از مرد و زن یک‌تن به‌جای

Пас ба сӯй ҳинд шуд ва он маликро бастади зи рой

پس به سوی هند شد و آن ملک را بستد ز رای

Зон сипас дар ҷанг усмонӣ шуду бФшрди пой

زان سپس در جنگ عثمانی شد و بفشرد پای

Чун арӯси мамлакатро кард чанде шавҳарӣ

چون عروس مملکت را کرد چندی شوهری

Рафту фарзандон ӯ ҷустанд бар кишвари сиррӣ

رفت و فرزندان او جستند بر کشور سری

Ҳар як андари гӯшае дар сари ҳавои сарварӣ

هر یک اندر گوشه‌ای در سر هوای سروری

Дод шҳрх зон миёни як чанд дод меҳтарӣ

داد شهرخ زان میان یک‌چند داد مهتری

Ҳам дар охир дар сар овараданд кибру худсарӣ

هم در آخر در سر آوردند کبر و خودسری

Ва з каф афканданд ойини адолати густарӣ

و ز کف افکندند آیین عدالت‌گستری

Ин гиреҳро низ фари эзадӣ ҳамроҳ шуд

این گره را نیز فر ایزدی همراه شد

Дасти ҷавр аз домани кирдорашон кӯтоҳ шуд

دست جور از دامن کردارشان کوتاه شد

Чндтни шанро дил аз сари хирад огоҳ шуд

چندتن‌شان را دل از سرّ خرد آگاه شد

Кори дайну давлат аз эшон хуш ва дилхоҳ шуд

کار دین و دولت از ایشان خوش و دلخواه شد

Шоҳи асмъил аз аввали шоҳ ва шоҳаншоҳ шуд

شاه اسمعیل از اول شاه و شاهنشاه شد

Сяти иқболаши зи моҳӣ бар фароз моҳ шуд

صیت اقبالش ز ماهی بر فراز ماه شد

Дар авони кӯдакӣ бар қасди пайкору набард

در اوان کودکی بر قصد پیکار و نبرد

Шуд зи Лоҳӣҷони сӯии халхол бо ҳафтод мард

شد ز لاهیجان سوی خلخال با هفتاد مرد

Пас бор занҷон шуду ёрони худ рогрдкрд

پس بار زنجان شد و یاران خود راگردکرد

Зон сипас зӣ Ширвон бишитофт бо сози набард

زان سپس زی شیروان بشتافت با ساز نبرد

Вази сари ширвони шаҳ аз мардонагӣ ангехт кард

وز سر شروان شه از مردانگی انگیخت کرد

Шуд зи бим ӯ рухи гарданкашони малики зард

شد ز بیم او رخ گردنکشان ملک زرد

Шоҳи дайнпарвар зи ширвони раҳ бар он лашкар гирифт

شاه دین‌پرور ز شروان ره بر آن لشکر گرفت

Вази дами теғи ҷҳонсўзш ба хасм озар гирифт

وز دم تیغ جهانسوزش به خصم آذر گرفت

Аз нахустин ҳамлаи душмани роҳи кӯҳ ва дар гирифт

از نخستین حمله دشمن راه کوه و در گرفت

Шаҳи сӯй табриз шуд он маликро дар барграфт

شه سوی تبریز شد آن ملک را در برگرفت

Афсару тахти ҷҳондорӣ аз ӯ зевар гирифт

افسر و تخت جهانداری از او زیور گرفت

Расми дайни шиъӣ аз ӯ неруӣ дигар гирифт

رسم دین شیعی از او نیروی دیگر گرفت

Пас бурун омад шаҳи гетии зи Озарбойҷон

پس برون آمد شه گیتی ز آذربایجان

Баради лашкари сӯии Широзу Ироқу аспҳон

برد لشکر سوی شیراز و عراق و اسپهان

Ваон се кишварро тиҳӣ кард аз гуруҳи таркмон

وان سه کشور را تهی کرد از گروه ترکمان

Пас ба неруӣ зафар бишитофт зии Мозандарон

پس به نیروی ظفر بشتافت زی مازندران

Кори он кишвар ба қонӯн кард шоҳи кордон

کار آن کشور به قانون کرد شاه کاردان

Пас сӯии Бағдод рӯй оварад чун сайли дмон

پس سوی بغداد روی آورد چون سیل دمان

Чун сӯй табриз шуд то лашкар осоед зи ҷанг

چون سوی تبریز شد تا لشکر آساید ز جنگ

Шоҳ усмонӣ даромад бо гуруҳеи тизчнг

شاه عثمانی درآمد با گروهی تیزچنگ

Шоҳи худ бо лашкарии андак равон шуд бе диранг

شاه خود با لشکری اندک روان شد بی‌درنگ

Разму кӯшишро далерона миён барбаст танг

رزم و کوشش را دلیرانه میان بربست تنگ

Чун фузун шуд хасм , шоҳ андеша кард аз ному нанг

چون‌ فزون شد خصم‌،‌ شاه اندیشه کرد از نام و ننگ

Хашмгин бартофт рух чун бача гум карда паланг

خشمگین برتافت رخ چون بچه‌گم‌کرده پلنگ

Зон пас сӯии хуросон рӯй кард он шаҳриёр

زان پس سوی خراسان روی کرد آن شهریار

Кишти шибки мейри тарконро ва бигирифт он диёр

کشت شیبک میر ترکان را و بگرفت آن دیار

Бо мулӯки Ӯзбек аз родӣ ба сулҳи андохти кор

با ملوک ازبک از رادی به صلح انداخت کار

Шуд ба амраши сарҳади Эрону турони ошкор

شد به امرش سرحد ایران و توران آشکار

Кард бар шҳзодаҳи бобири лутфу эҳсони бишмор

کرد بر شهزاده بابر لطف و احسان بیشمار

Лашкараши бхшўду барги кору сози корзор

لشکرش بخشود و برگ کار و ساز کارزار

Зон сипас бғнўд чанде дар саробу Нахҷувон

زان سپس بغنود چندی در سراب و نخجوان

То шуд аз беморӣ , он марди сеӣ зору навон

تا شد از بیماری‌، آن مرد سهی زار و نوان

Ҳам дар он сомон рӯонаш шуд сӯии минӯи равон

هم در آن سامان روانش شد سوی مینو روان

Пӯр ӯ Таҳмосби шаҳ чун буд тифлии нотавон

پور او طهماسب شه چون بود طفلی ناتوان

Худ нифоқ омад падеди андари дили перу ҷавон

خود نفاق آمد پدید اندر دل پیر و جوان

Малик ӯ афтод дар сарпанҷаи злу ҳўон

ملک او افتاد در سرپنجهٔ ذل و هوان

Чун барӯмандӣ гирифт он бршдаҳи сарви сеӣ

چون برومندی گرفت آن برشده سرو سهی

Шуд сӯии Қазвӣн ва бигирифт афсари шоҳаншаҳӣ

شد سوی قزوین و بگرفت افسر شاهنشهی

Пас гуруҳи шамлӯ ӯро шуданд аз ҷони раҳе

پس گروه شاملو او را شدند از جان رهی

Дасти хасмон дарунӣ ёфт зонон кӯтаҳӣ

دست خصمان درونی یافت زانان کوتهی

Пас ба хасмони бурунии тохт бо фар ва баӣ

پس به خصمان برونی تاخت با فر و بهی

Кард бо неруии яздони малики худ зонон тиҳӣ

کرد با نیروی یزدان ملک خود زانان تهی

Бори дигари хони Ӯзбеки сӯй Машҳад кард рӯй

بار دیگر خان ازبک سوی مشهد کرد روی

Ва надар он кишвари басӣ бедод кард он тундхуӣ

و ندر آن کشور بسی بیداد کرد آن تندخوی

Ҳаркиро диданд киштанд он гуруҳ бе гуфт вгўӣ

هرکه را دیدند کشتند آن گروه بی‌گفت‌وگوی

Шӯй бар марги зан афғон карду зан бар марги шӯй

شوی بر مرگ زن افغان کرد و زن بر مرگ شوی

Манеҳён шаҳро хабар карданд аз инҳоиу ҳўӣ

منهیان شه را خبر کردند از این های و هوی

Шоҳи дайн парвар накард осоишу нстрди мӯӣ

شاه دین‌پرور نکرد آسایش و نسترد موی

Андари он ҳангоми сӯии гурҷӣон оҳанг кард

اندر آن هنگام سوی گرجیان آهنگ کرد

Арсаро барони гуруҳ аз шери мардон танг кард

عرصه را برآن گروه از شیر مردان تنگ کرد

Бар дар Тифлис бо онон ба неру ҷанг кард

بر در تفلیس با آنان به نیرو جنگ کرد

Маликашон бигирифту хок аз хӯнашон гулранг кард

ملکشان بگرفت و خاک از خونشان گلرنگ کرد

Пас сӯй Қазвӣн шуду ҷой аз бар авранг кард

پس سوی‌قزوین شد و جای از بر اورنگ کرد

Бори дигари шаҳи сулаймони қасди рию ва ранг кард

بار دیگر شه سلیمان قصد ریو و رنگ کرد

Чун ба кор кишварӣ пардохт шоҳи баҳр ва бар

چون به کار کشوری پرداخت شاه بحر و بر

Шаҳ сулаймон кард қасди разми шаҳи бор дигар

شه سلیمان کرد قصد رزم شه بار دگر

Шоҳи худ пайкорро омода шуд чун шери нар

شاه خود پیکار را آماده شد چون شیر نر

Шаҳи сулаймонро вазирӣ буд роду пурҳунар

شه سلیمان را وزیری بود راد و پرهنر

Гашти султонро ба сулҳи шоҳи Эрони роҳбар

گشت سلطان را به صلح شاه ایران راهبر

Низ шаҳро дод аз ин андешаи некӯи хабар

نیز شه را داد از این اندیشهٔ نیکو خبر

Шуд дигар раҳи сӯии Гурҷистони хдиўи поки дайн

شد دگر ره سوی گرجستان خدیو پاک‌دین

Сахти вайронӣ падед оварад дар он сарзамин

سخت ویرانی پدید آورد در آن سرزمین

Пас ба шаккӣ рафт ва биниҳод андари онони теғи кин

پس به شکی رفت و بنهاد اندر آنان تیغ کین

эй аҷаби хушнӯдии яздон ҳаме дид андарин

ای عجب خشنودی یزدان همی دید اندرین

Зон миён шуд бо хуросони фитнау ғавғои қарин

زان میان شد با خراسان فتنه و غوغا قرین

Шаҳ ба кори малик худ пардохт бо рои рузин

شه به کار ملک خود پرداخت با رای رزین

Ҳам дар он даврони зи малики Форсу акноф дигар

هم در آن دوران ز ملک فارس و اکناف دگر

Боҷу сов малик наситад ҳашт соли он додгар

باج و ساو ملک نستد هشت سال آن دادگر

Кафат акнӯн мон ки бо кас нест ҷангу кару фар

کفت اکنون‌مان که با کس نیست جنگ و کر و فر

Низ моро зар ба қадар харҷ бошад зери сар

نیز ما را زر به قدر خرج باشد زیر سر

Низмон бозоргонӣ нест ҳанҷору сайр

نیزمان بازارگانی نیست هنجار و سیر

Пас ба зӯр аз зердастон аз чаҳ бустонем зар

پس به زور از زیردستان از چه بستانیم زر

Буд поку поки дайни он подшоҳи растгор

بود پاک و پاک‌دین آن پادشاه رستگار

наменахурдӣ ва ғазаб ронадӣ ҳаме бар бодаи хор

می‌نخوردی و غضب راندی همی بر باده‌خوار

Дар ҷавонмардии бадии зарби алмисл дар рӯзгор

در جوانمردی بدی ضرب‌المثل در روزگار

Достонҳо аз ҷавонмардяш бошад ёдгор

داستان‌ها از جوانمردیش باشد یادگار

Чун ҳумоюни шаҳ ки буд аз « шерхон » дар ҳндхўор

چون همایون شه که بود از «‌شیرخان‌»‌ در هندخوار

Бар дар шоҳ омад ва шуд ёрӣ аз шаҳи хостор

بر در شاه آمد و شد یاری از شه خواستار

Вази пас чанде ниҳоли зндгиш аз по фитод

وز پس چندی نهال زندگیش از پا فتاد

Шоҳи асмъил , пӯраши тунд ва бепарво фитод

شاه اسمعیل‌، پورش تند و بی‌پروا فتاد

Аз пас ӯ шаҳи Муҳамади кӯр ва нобӣно фитод

از پس او شه محمد کور و نابینا فتاد

Ва надар ин даврон ба кишвари шўррш ва ғавғо фитод

و ندر این دوران به کشور شوررش و غوغا فتاد

Ҳам дар онгаҳ сяти ҷяши Мустафо пошо фитод

هم در آنگه صیت جیش مصطفی پاشا فتاد

Малики Гурҷистону ширвон дар каф аъдо фитод

ملک گرجستان و شروان در کف اعدا فتاد

Маликро зи ошӯб эмин кард султони змн

ملک را ز آشوب ایمن کرد سلطان زمن

Аҳли кишварро Раҳонед аз ғаму ранҷу мҳн

اهل کشور را رهانید از غم و رنج و محن

Ӯзбекон карданд ногуҳ дар хуросон тохтан

ازبکان کردند ناگه در خراسان تاختن

Дар хуросон шуд шаҳ ва ронад он гуруҳи роҳзан

در خراسان شد شه و راند آن گروه راهزن

Кард некиҳо ба халқи хаста , шоҳи поки тан

کرد نیکی‌ها به خلق خسته‌، شاه پاک‌تن

Пас дигар раҳи сӯй Қазвӣн шуд шаҳи лшкршкн

پس دگر ره سوی قزوین شد شه لشکرشکن

Шаҳ чу лухтӣ ёфт осоиши зи ҷангу дору гир

شه چو لختی یافت آسایش ز جنگ و دار و گیر

Дар сипоҳон рафт ва бинишаст азбри фаррухи сарир

در سپاهان رفت و بنشست ازبر فرخ سریر

Пас ба туркистон вгрҷстон шуд он волои амир

پس به ترکستان وگرجستان شد آن والا امیر

Кард бархеро қтили вкрди бархеро асир

کرد برخی را قتیل وکرد برخی را اسیر

Зон сипас Бағдодро бигирифт шоҳи малики кир

زان سپس بغداد را بگرفت شاه ملک کیر

Вази мулӯк исавӣ омад ба даргоҳаши сафир

وز ملوک عیسوی آمد به درگاهش سفیر

Дар авони нуҳсад ва даҳ мардумони пуртиқол

در اوان نهصد و ده مردمان پرتقال

Дар ҷазира ҳурмуз афканданд раҳли интиқол

در جزیرهٔ هرمز افکندند رحل انتقال

Хсрўкитии ситон чун гашти ?агаи зини мақол

خسروکیتی‌ستان چون گشت اگه زین مقال

Омили Широзро фармуд бо сози ҷидол

عامل شیراز را فرمود با ساز جدال

То шуду онҷоиро бастад ба фирӯзӣу фол

تا شد و آنجای را بستد به فیروزی و فال

Ҳам дар он соҳили баннои сохт шоҳ бе ҳам?ил

هم در آن ساحل بنایی ساخت شاه بی‌همال

Дар ривоҷи дайн ҳаме кушед шоҳи порсоӣ

در رواج دین همی کوشید شاه پارسای

Зон ба тадбираши мувофиқ буд тақдири худоӣ

زان به تدبیرش موافق بود تقدیر خدای

Шуд пиёдаи сӯии Тӯси он подшоҳи поки рой

شد پیاده سوی طوس آن پادشاه پاک‌رای

Ҳам дар он раҳи сохт баҳри корвони чандини сарой

هم در آن ره ساخت بهر کاروان چندین سرای

Низ дар Мозандарони чандини асоси дирпоӣ

نیز در مازندران چندین اساس دیرپای

Сохтааст он шоҳ ва то акнӯн буд чунон ба ҷой

ساخته‌است آن ‌شاه و تا اکنون بود چونان به ‌جای

Шаҳи сафии худ низ дар кишвар ба некӣ кор кард

شه‌صفی خود نیز در کشور به نیکی کار کرد

Ҳам ба хасмони дарунии кӯшиш бисёр кард

هم به خصمان درونی کوشش بسیار کرد

Низ ҷӯрӣ бо бузурги фирқа Афшор кард

نیز جوری با بزرگ فرقهٔ افشار کرد

Пас абоъсмонии андари Ереван пайкор кард

پس اباعثمانی اندر ایروان پیکار کرد

Низ дар Бағдод бо ӯ разм ноҳинҷор кард

نیز در بغداد با او رزم ناهنجار کرد

Ҳам дар охири сулҳ бо он хасм бдкрдор кард

هم در آخر صلح با آن خصم بدکردار کرد

Ҳам ба Кошони ногҳши пайки аҷали гФтокаҳи Қум

هم به کاشان ناگهش پیک اجل گفتاکه قم

Кишти мадфӯни пайкари шоҳонааш дар хоки Қум

کشت مدفون پیکر شاهانه‌اش در خاک قم

Зон сипас бигирифт афсари шоҳи аббоси дувум

زان سپس بگرفت افسر شاه عباس دوم

Хинги давлатронигор адл зад бар ёлу дам

خنگ دولت را نگار عدل زد بر یال و دم

Тавсани қаҳраш ба мағзи бодаи хорони суди сам

توسن قهرش به مغز باده‌خواران سود سم

Ҳукм ӯ барканд руз , фармон ӯ бишикаст хам

حکم او برکند رز، فرمان او بشکست خم

Кард Қазвӣнро дигар раҳи пойтахти он поки кеш

کرد قزوین را دگر ره پایتخت آن پاک کیش

Ва зи шаҳи усмонӣу рӯсаш сафир омад ба пеш

و ز شه عثمانی و روسش سفیر آمد به‌پیش

Шоҳи туркистон ба ногуҳи рондаи гашт аз малики хеш

شاه ترکستان به ‌ناگه رانده گشت از ملک ‌خویش

Шуд ба сӯии шоҳу ёрии хост бо ҳоли пареш

شد به سوی شاه و یاری خواست با حال پریش

Шаҳи ниҳод ӯро зи ёрии марҳамӣ бар қалби риш

شه نهاد او را ز یاری مرهمی بر قلب ریش

Кард ӯро шоҳи малики тарк бар ҳанҷори пеш

کرد او را شاه ملک ترک بر هنجار پیش

Зон сипас дар аспҳон шуд хусрави гетии ситон

زان سپس در اسپهان شد خسرو گیتی‌ستان

Бори дигари тхтгаҳи баради андари он шодистон

بار دیگر تختگه برد اندر آن شادیستان

Пас банноҳои нўоиини сохт андари аспҳон

پس بناهای نوآیین ساخت اندر اسپهان

Чун баннои чли сутуну сардари нақши ҷаҳон

چون بنای چل‌ستون و سردر نقش جهان

Низ чанде баҳр ромиш шуд сӯии Мозандарон

نیز چندی بهر رامش شد سوی مازندران

Бозгаштанро малик бемор шуд дар домғон

بازگشتن را ملک بیمار شد در دامغان

Шаҳи сулаймони пӯр ӯ бигирифт тахту афсараш

شه سلیمان پور او بگرفت تخت و افسرش

Лек кӯдак буд ва шуд дастури аъзами раҳбараш

لیک کودک بود و شد دستور اعظم رهبرش

Май надодии раҳи вазири андари умӯри кишвараш

می‌ندادی ره وزیر اندر امور کشورش

Шоҳ кард ин шикваро як рӯза бо мирохўрш

شاه کرد این شکوه را یک‌روزه با میرآخورش

Гуфт мирохўр ба фармон ту бидиҳам кайфараш

گفت میرآخور به فرمان تو بدهم کیفرش

Ҳам ба фармон малик киштанд рӯзи дигараш

هم به فرمان ملک کشتند روز دیگرش

Ҳиммату мардонагӣ ҳар мушкил осон ме кунад

همت و مردانگی هر مشکل آسان می کند

Худ қшўро мард бо ҳиммат қлмдон ме кунад

خود قشو را مرد با همت قلمدان می کند

Чун қлмдон ёфт , адл ва дод ва эҳсон ме кунад

چون قلمدان یافت‌، عدل و داد و احسان می کند

Адли ореи маликро чун боғ ризвон ме кунад

عدل آری ملک را چون باغ رضوان می کند

Мамлакатро ҷавру истибдод вайрон ме кунад

مملکت را جور و استبداد ویران می کند

Ҷавр дар ҳарҷо ки раҳ ҷӯяд чу Эрон ме кунад

جور در هرجا که ره جوید چو ایران می کند

Алғрзи адли шаҳу тадбири он дастур дод

الغرض عدل شه و تدبیر آن دستور داد

Маликро карданд хуррами халқро карданд шод

ملک را کردند خرم خلق را کردند شاد

То шаҳи азгитии сӯии менавии фаррухи рухи ниҳод

تا شه ازگیتی سوی مینوی فرخ‌رخ نهاد

Дар сипоҳон чанд бунёдаст аз он фаррухи ниҳод

در سپاهان چند بنیاد است از آن فرخ‌نهاد

Баъд ӯ султони ҳусайни андари ҷҳондории ситод

بعد او سلطان حسین اندر جهانداری ستاد

Лек аз нобахрадӣ дар панҷа афғон фитод

لیک از نابخردی در پنجهٔ افغان فتاد

Пӯр ӯ Таҳмосби шаҳ аз бими афғон хор шуд

پور او طهماسب شه از بیم افغان خوار شد

Ҳам ба хорӣ дар паноҳи фирқа қоҷор шуд

هم به خواری در پناه فرقهٔ قاجار شد

Ин гиреҳро низ бо афғони басӣ пайкор шуд

این گره را نیز با افغان بسی پیکار شد

То ҷаҳони хуррами зи фахри дӯда Афшор шуд

تا جهان خرم ز فخر دودهٔ افشار شد

Мавкиби шаҳи ногаҳони зии Тӯси роҳ аспор шуд

موکب شه ناگهان زی طوس راه اسپار شد

Нодири лшкршкнро бо малик дидор шуд

نادر لشکرشکن را با ملک دیدار شد

Пас паии разми малики Маҳмӯди скзӣ , шаҳриёр

پس پی رزم ملک محمود سکزی، شهریار

Хаймау харгоҳи иззати кӯфт дар он марғзор

خیمه و خرگاه عزت کوفت در آن مرغزار

Меҳтари қоҷор бас кушед дар он гирудор

مهتر قاجار بس کوشید در آن گیرودار

Лек худ корӣ нарафт аз пеш ва нагушӯд он диёр

لیک خود کاری نرفت از پیش و نگشود آن‌دیار

Ногаҳони султон дай оварад ҷяш аз ҳар канор

ناگهان سلطان دی آورد جیش از هر کنار

Абри ғурон низ сангари баст дар ҳар кӯҳсор

ابر غران نیز سنگر بست در هر کوهسار

Дошт чун нодир ба сари оҳанги малику сарварӣ

داشت چون نادر به سر آهنگ ملک و سروری

Май шимурди андари ниҳон он гуфтаҳоро срсрӣ

می‌شمرد اندر نهان آن گفته‌ها را سرسری

Кард чандон пеши шоҳи содаи дили афсунгарӣ

کرد چندان پیش شاه ساده‌دل افسونگری

То ба қатли меҳтар қоҷор кард ӯро ҷирӣ

تا به قتل مهتر قاجار کرد او را جری

Ҳам ба ҷаҳд ӯ з пой афтод он нахли трӣ

هم به جهد او ز پای افتاد آن نخل طری

Зон сипас андар ҷаҳон афтод сяти нодарӣ

زان سپس اندر جهان افتاد صیت نادری

Зон сипас забт хуросон кард ва шуд се раии ҳроаҳ

زان سپس ضبط خراسان کرد و شد سه‌ری هراه

Вази пас забт ҳарӣ дар Тӯси ҷусти оромгоҳ

وز پس ضبط هری در طوس جست آرامگاه

Ногаҳони ашраф ба симнони зосФҳони паймӯди роҳ

ناگهان اشرف به سمنان زاصفهان پیمود راه

Нодиру Таҳмосби шаҳи рафтанди зии аўкинаҳи хоҳ

نادر و طهماسب شه رفتند زی اوکینه‌خواه

Ҳам ба мҳмондўст рўёрў шуданд он ду сипоҳ

هم به مهماندوست رویارو شدند آن دو سپاه

Рӯй китӣ шуд зи дӯди тӯбу занбӯрии сиёҳ

روی کیتی شد ز دود توپ و زنبوری سیاه

Ин зибардастӣ чу аз нодир бидид ани зишти кеш

این زبردستی چو از نادر بدید ان زشت کیش

Рӯй вопас карду роҳ аспҳон бигирифт пеш

روی واپس کرد و راه اسپهان بگرفت پیش

Рафт нодир дар пеш чун шер дар дунболи мяш

رفت نادر در پیش چون شیر در دنبال میش

Дид чун ашрафи сипоҳӣ дар қафои зондозаҳ беш

دید چون اشرف سپاهی در قفا زاندازه بیش

Хаи рост аз хсмонёни ҷишии баҳории се раии хи риш

خه‌راست‌از خثمانیان‌جیشی بهٔاری‌سه‌ری خ‌ریش

Нима ҷангӣ кард ва рух бартофт бо ҳоли пареш

نیمه‌جنگی کرد و رخ برتافت با حال پریش

Аз пас танбеҳи афғони нодир бо фару ҳонг

از پس تنبیه افغان نادر با فر و هنگ

Баҳри дафъи рӯсу усмонӣ миён барбаст танг

بهر دفع روس و عثمانی میان بربست تنگ

Шоҳро дар Исфаҳон биниҳод ва худ шуд сӯии ҷанг

شاه را در اصفهان بنهاد و خود شد سوی جنگ

Кард Эронро тиҳӣ аз он дўхсми тизчнг

کرد ایران را تهی از آن دوخصم تیزچنگ

Пас ба амр шоҳ шуд сӯии хуросон бе диранг

پس به امر شاه شد سوی خراسان بی‌درنگ

Рӯбаҳон пинҳон шуданд аз бими он ҷангии паланг

روبهان پنهان شدند از بیم آن جنگی پلنگ

Дар сипоҳони шоҳу наздикон сипоҳӣ сохтанд

در سپاهان شاه و نزدیکان سپاهی ساختند

Ҷониби Бағдоди баҳри разм таркон тохтанд

جانب بغداد بهر رزم ترکان تاختند

Таркёни баҳри шабихуни теғи ҳиндии ахтнд

ترکیان بهر شبیخون تیغ هندی اختند

Сӯй ӣнон тохтанд вёр ӣнон сохтанд

سوی اینان تاختند ویار اینان ساختند

Лашкари Таҳмосби шаҳ аз бими дил ҳо бохтанд

لشکر طهماسب شه از بیم دل‌ها باختند

Пушт карданд ва ба поси ҷон худ пардохтанд

پشت کردند و به پاس جان خود پرداختند

Нодири андари Тӯс чун бишунид он чанги вкриз

نادر اندر طوس چون بشنید آن چنگ وکریز

Номае бнгошти сӯии шаҳи ҳамаи биғораҳи хез

نامه‌ای بنگاشت سوی شه همه بیغاره خیز

Гуфт бас дар чашми бадхоҳони намояди нотамиз

گفت بس در چشم بدخواهان نماید ناتمیز

Ин ситези зишту сулҳии зишттар азони ситез

این ستیز زشت و صلحی زشت‌تر ازآن ستیز

Борӣ акнӯн чорае бояд пас аз ин растхез

باری اکنون چاره‌ای باید پس از این رستخیز

Инки шаҳи ҷишии зи нав гирд оварад ин банда низ

اینکه شه جیشی ز نو گرد آورد این بنده نیز

Аз пас ин номаи худ зӣ аспҳон кард аилғор

از پس این نامه خود زی اسپهان کرد ایلغار

Дод урдӯро макон дар марғзор « мӯрчаи хор »

داد اردو را مکان در مرغزار «‌مورچه‌خوار»

Мақдами шаҳро паии арз сипаҳ шуд хостор

مقدم شه را پی عرض سپه شد خواستار

Шуд ба лашкаргоҳи нодир , шоду хуррами шаҳриёр

شد به لشکرگاه نادر، شاد و خرم شهریار

Низ нодири мизбониро ба шаби андохти кор

نیز نادر میزبانی را به شب انداخت کار

Вндрони шаб маҷлисӣ орост чун хуррами баҳор

وندران شب مجلسی آراست چون خرم بهار

Шаҳ * р шуд сармаст май аз содкон шуд комхи роҳ

شه‌*‌ر شد سرمست می از سادکان شد کامخ‌راه

Ҳамчунон саргарми бади зоғози шаб то субҳгоҳ

همچنان سرگرم بد زآغاز شب تا صبحگاه

Низ нодир бо амирону бузургони сипоҳ

نیز نادر با امیران و بزرگان سپاه

Омад ва бинмудашон вазъи даруни боргоҳ

آمد و بنمودشان وضع درون بارگاه

Ҷумлагии диданди он кори баду ҳоли табоҳ

جملگی دیدند آن کار بد و حال تباه

Дар аҷаби монданд аз он аъмоли ношоисти шоҳ

در عجب ماندند از آن اعمال ناشایست شاه

Аҳду паймон ҳо бишуд стўору нодири бомдод

عهد و پیمان‌ها بشد ستوار و نادر بامداد

Пои ҳушёрӣ дар он хФтнгаҳи мисатони ниҳод

پای هشیاری در آن خفتنگه مستان نهاد

Кафати шоҳои бандагонро дили з хусрав нест шод

کفت شاها بندگان را دل ز خسرو نیست شاد

Тоҷ бояд ҳашту ҷон дар панҷа тақдир дод

تاج باید هشت و جان در پنجهٔ تقدیر داد

Шаҳ чу ин бишунид ногуҳ баркашид оҳ аз ниҳод

شه چو این بشنید ناگه برکشید آه از نهاد

Ҳам ба нокомии нигину тоҷро азкФи ниҳод

هم به ناکامی نگین و تاج را ازکف نهاد

Кшўроирон аз он пас фаррух ва фархунда шуд

کشورایران از آن پس فرخ و فرخنده شد

Кӯси малику давлати нодири шаҳӣ ғурранда шуд

کوس ملک و دولت نادر شهی غرنده شد

Нахли умри нокасон аз бех ва бен пурканда шуд

نخل عمر ناکسان از بیخ و بن پرکنده شد

Мамлакати ободу ризқи арзону адл арзанда шуд

مملکت آباد و رزق ارزان و عدل ارزنده شد

Гулбуни давлати зи оби теғ ӯ боланда шуд

گلبن دولت ز آب تیغ او بالنده شد

Кӯш шоҳони ҷаҳон аз ном ӯ оканда шуд

کوش شاهان جهان از نام او آکنده شد

Кард аз он пас баҳри дафъи душманон ҷишӣ гузин

کرد از آن پس بهر دفع دشمنان جیشی گزین

Сахт размӣ кард бо усмониён дар хонқин

سخت رزمی کرد با عثمانیان در خانقین

Волии Бағдод рӯгардон шуд аз майдони кин

والی بغداد روگردان شد از میدان کین

Ҳам сӯй Бағдод шуд ваз бим шуд борўншин

هم سوی بغداد شد وز بیم شد بارونشین

Нодир аз пай рафту хинги бора гирӣ кард зин

نادر از پی رفت و خنگ باره گیری کرد زین

Ногуҳ аз Константиния ҷишӣ омад саҳмгин

ناگه از قسطنطنیه جیشی آمد سهمگین

Аз намози бомдодон то ба ҳангоми завол

از نماز بامدادان تا به هنگام زوال

Бози нстоднди як дами он ду лашкар аз қаттол

باز نستادند یک‌دم آن دو لشکر از قتال

То шикаст омад ба ҷяши нодири фархундаи фол

تا شکست آمد به جیش نادر فرخنده‌فال

Шуд равони сӯии Ироқи аздшти кини ошуфтаи ҳол

شد روان سوی عراق ازدشت کین آشفته‌حال

Гуфт токотб нависад номаи некии сгол

گفت تاکاتب نویسد نامهٔ نیکی سگال

Сӯии арқони билоду сӯии аъёни ҷибол

سوی ارکان بلاد و سوی اعیان جبال

Ин шнидстм ки андари номаҳо котиб навишт

این شنیدستم که اندر نامه‌ها کاتب نوشت

Ин ки тухми чашми захмии гунбади гардандаи гашт

این که تخم چشم‌زخمی گنبد گردنده گشت

Дид чун нодир , ба хашми он номаҳо аз дасти ҳашт

دید چون نادر، به خشم آن نامه ها از دست هشت

Гуфт нандешӣ аз ин гуфтори ношоисту зишт

گفت نندیشی از این گفتار ناشایست و زشت

Ончии перон дар ҳарам донанду Тифлони дркншт

آنچه پیران در حرم دانند و طفلان درکنشت

Чун тавон пинҳони намӯдан , ин чунин бояд навишт :

چون توان پنهان نمودن‌، این‌چنین باید نوشت‌:

Алғрз ӯро баҳорӣ омаданд аз ҳар қабил

الغرض او را بهٔاری آمدند از هر قبیل

Лашкарии Ни рёни чунон * рни сайли ғалатон бар сиблат

لشکری ن‌ریان چنان *‌رن سیل غلطان بر سبیل

Рафт ва бо усмониёни пикоркрди он жандаи пел

رفت و با عثمانیان پیکارکرد آن ژنده‌پیل

Шуд зшмширши сарви солорони лшкрқтил

شد زشمشیرش سرو سالارآن لشکرقتیل

Пас ба зинҳор омаданд он қавм , нолону залил

پس به زنهار آمدند آن قوم‌، نالان و ذلیل

Додашон зинҳор ва шуд дрмондконшонро кафил

دادشان زنهار و شد درماندکانشان را کفیل

Маликро чун кард зошўбу Фтни амну амон

ملک را چون کرد زآشوب و فتن امن و امان

Бо сипоҳӣ ҷангҷӯ шуд сӯии Доғистони равон

با سپاهی جنگجو شد سوی داغستان روان

Вндри он соҳоти гардони номвари фатҳии аён

وندر آن ساحات گردان نامور فتحی عیان

Зон сипас баргашти вкрди утроқ дар дашти Муғон

زان سپس برگشت وکرد اتراق در دشت مغان

Ҷумлаи сардорону мейрон низ бо ӯ ҳам Аннан

جمله سرداران و میران نیز با او هم‌عنان

Ҷяши туркистону Эрон низ бо ҳам тавъамон

جیش ترکستان و ایران نیز با هم توأمان

Гуфт ҳон эй қавм ! абри хирад ва калон ҳаст ошкор

گفت هان ای قوم! ابر خرد و کلان هست آشکار

Кохтар оли сафии баргашт дар анҷоми кор

کاختر آل‌صفی برگشت در انجام کار

Ҳар тараф ҳамсоягон карданд қасди ин диёр

هر طرف همسایگان کردند قصد این دیار

Қавми афғон дар сипоҳон тохтанд аз ҳркнор

قوم افغان در سپاهان تاختند از هرکنار

Низ Озарбойҷонро шуд зи рӯмии кор , зор

نیز آذربایجان را شد ز رومی کار، زار

Низ рӯсии сӯии Гелони тохт дар ин гирудор

نیز روسی سوی گیلان تاخت در این گیرودار

Лек акнӯн дафтари ол сафӣ шуд мнтўӣ

لیک اکنون دفتر آل صفی شد منطوی

Нест як тани кандарин кишвари намояди хусравӣ

نیست یک تن کاندرین کشور نماید خسروی

Хусравии ҷўӣиди баҳри хештани роду қавӣ

خسروی جوئید بهر خویشتن راد و قوی

То бримши тоъату фармони зи роҳи никўӣӣ

تا بریمش طاعت و فرمان ز راه نیکوئی

Ҷумла гуфтанд онкии роҳ хусравӣ пуед тўӣӣ

جمله گفتند آنکه راه خسروی پوید توئی

Марди донои ҷузи ту касро кӣ намояди пайравӣ

مرد دانا جز تو کس را کی نماید پیروی

Гуфт ҳон лотоиласт ин ҷубнаш ва ин ғоила

گفت هان لاطایل است این جبنش و این غائله

Зонка нодирро ба шоҳӣ барнатобад ҳавсила

زانکه نادر را به شاهی برنتابد حوصله

Ҳон ба ҷузи ман хусравии ҷўӣид дар ин марҳала

هان به جز من خسروی جوئید در این مرحله

Халқи гаштанди андари он исрор бо ҳам икдлаҳ

خلق گشتند اندر آن اصرار با هم یکدله

Чун мусалсал шуд сухан , пзрФти он шери яла

چون مسلسل شد سخن‌، پذرفت‌ آن شیر یله

АобФлҳмтғълрои афканди андари силсила

اابفلهمتغعلرا افکند اندر سلسله

Фитнаи шиъӣу суннӣу онҳамаи ошӯби вшр

فتنهٔ شیعی و سنی و آنهمه آشوب وشر

Дар замони давлати ол сафӣ шуд мштҳр

در زمان دولت آل صفی شد مشتهر

Носазо гуфтанд бар бўбкру Усмону умр

ناسزا گفتند بر بوبکر و عثمان و عمر

Низ бад гуфтанд бар ҳмхўобаҳи пайғомбар

نیز بد گفتند بر همخوابهٔ پیغامبر

Кишти ношоистҳо зингўнаҳ дар Эрони смр

کشت ناشایست‌ها زینگونه در ایران سمر

Хӯни халқӣ бе гунаҳи гашти андарин ғавғои ҳадар

خون خلقی بی گنه گشت اندرین غوغا هدر

Панд баргиреду роҳи зшткории мсприд

پند برگیرید و راه زشتکاری مسپرید

Ҳам аз ин пас носазои ин гуруҳи брншмрид

هم از این پس ناسزای این گروه برنشمرید

Бар ҳадиси ман на , бар авзоъ кишвар бингаред

بر حدیث من نه‌، بر اوضاع کشور بنگرید

Вази сари ин худситое ва таассуб бигузаред

وز سر این خودستایی و تعصب بگذرید

Ҳар ду миллати иттиҳоду икдлӣ пеш оваред

هر دو ملت اتحاد و یکدلی پیش آورید

То аз ин раҳи пардаи номӯси душмани брдрид

تا از این ره پردهٔ ناموس دشمن بردرید

Алғрзи гуфтор ӯ дар гӯши мардум ҷо гирифт

الغرض گفتار او در گوش مردم جا گرفت

Ҳам бад-ӣни шарт аз гуруҳи шиъаи паймон ҳо гирифт

هم بدین شرط از گروه شیعه پیمان‌ها گرفت

Зон сипас ҷашнии бад-ӣни шодӣ дар он саҳро гирифт

زان ‌سپس جشنی‌ بدین‌ شادی در آن صحرا گرفت

Гашти нодиршоҳу кори малики азу боло гирифт

گشت نادرشاه و کار ملک ازو بالا گرفت

Пас ба аспоҳон шуд ва бар тхтгаҳ маъво гирифт

پس به اسپاهان شد و بر تختگه ماوا گرفت

Дар ҷҳондории сабақи зоскндр ва доро гирифт

در جهانداری سبق زاسکندر و دارا گرفت

Пас далеронаи сӯй Ҳиндӯстон барбаст рахт

پس دلیرانه سوی هندوستان بربست رخت

Бо мҳмдшоаҳ ҳиндӣ кард чандини разми сахт

با محمدشاه هندی کرد چندین رزم سخت

Бештар зон маликро бигирифт шоҳи неки бахт

بیشتر زان ملک را بگرفت شاه نیک‌بخت

Гавҳару зари барад аз он бори бору лухти лухт

گوهر و زر برد از آن بار بار و لخت لخت

Пас бар онони сояи афканди он ҳнрпрўри дарахт

پس بر آنان سایه افکند آن هنرپرور درخت

Бо мҳмдшаҳи супурди он ганҷу малику тоҷу тахт

با محمدشه سپرد آن گنج و ملک و تاج و تخت

Пас ба туркистону хорам ва Бухоро шуд равон

پس به ترکستان و خوارم و بخارا شد روان

Ваон се кишвари зер фармон кард шоҳи кордон

وان سه کشور زیر فرمان کرد شاه کاردان

Пас ба Эрон андар омад аз раҳи Мозандарон

پس به ایران اندر آمد از ره مازندران

Вндри он ҷангал ба шоҳ афтод тирии ногаҳон

وندر آن جنگل به شاه افتاد تیری ناگهان

Ҳам наҷустанд андари он кишвари зи тироФкни нишон

هم نجستند اندر آن کشور ز تیرافکن نشان

Шаҳ ба фарзанди бузург хештан шуд бадгумон

شه به فرزند بزرگ خویشتن شد بدگمان

Пас ба қасди остони бӯсӣ равон шуд зии Наҷаф

پس به قصد آستان‌بوسی روان شد زی نجف

Кард эсори андари он даргаи ҳадоёу туҳаф

کرد ایثار اندر آن درگه هدایا و تحف

Пас сӯй Бағдод шуд бо рояти ъзу шараф

پس سوی بغداد شد با رایت عز و شرف

Гуфт то донишварон гирд омаданд аз ҳар тараф

گفت تا دانشوران گرد آمدند از هر طرف

Дар буриш аз шиъӣ ва суннӣ фурӯбастанд саф

در برش از شیعی و سنی فروبستند صف

Кард бо ҳаряк ба расми хеши эҳсону лутф

کرد با هریک به رسم خویش احسان و لطف

Пас сӯии султон усмонӣ буридӣ кард рост

پس سوی سلطان عثمانی بریدی کرد راست

Ҳам дар ин андешаи олии зи ваии имдоди хост

هم در این اندیشهٔ عالی ز وی امداد خواست

Гуфт қасдами зини амали осоиш халқ худост

گفت قصدم زین عمل آسایش خلق خداست

Зонка мо миллати з як пероҳанем аз роҳи рост

زانکه ما ملت ز یک پیراهنیم از راه راست

Чндгўӣими ин яке барҳақ ва он як бар хатост

چندگوئیم این‌یکی برحق و آن‌یک بر خطاست

Дар миёни мо ду миллати ин хатокорӣ чарост

در میان ما دو ملت این خطاکاری چراست

Пас ба лгзстон шуду зонҷо ба аспоҳон чамед

پس به لگزستان شد و زانجا به اسپاهان چمید

Ҳам дар аспоҳон бурид шоҳ усмонӣ расед

هم در اسپاهان برید شاه عثمانی رسید

Шоҳи андари нома ӯ , ранг икрнгӣ надид

شاه اندر نامهٔ او، رنگ یکرنگی ندید

Хашмгини сӯии ҳудӯди малик ӯ лашкаркашӣад

خشمگین سوی حدود ملک او لشکرکشید

Зини хабар ошӯб шуд дар малики усмонии падед

زین خبر آشوب شد در ملک عثمانی پدید

Ҳукмронони ҳудӯди рӯм бо биму умед

حکمرانان حدود روم با بیم و امید

Нодири ин пзрФт ва худ сӯии хар асон рафт чуст

نادر این ‌پذرفت‌ و خود سوی ‌خر‌‌اسان ‌رفت چست

То ки бар таркон ва афғонон кунад паймони дуруст

تا که بر ترکان و افغانان کند پیمان درست

Лек бо ӯ шуд дили эрониён бар хираи суст

لیک با او شد دل ایرانیان بر خیره سست

То ба Қӯчони нақши умр аз сафҳаи айёми шаст

تا به قوچان نقش عمر از صفحهٔ ایام شست

Кушта шуд ноком лек аз номи некӯи коми ҷуст

کشته شد ناکام لیک از نام نیکو کام جست

Ҳам бад-ӣни кирдори хори фитна даркишвар бараст

هم بدین کردار خار فتنه درکشور برست

эй дареғи он тахт ва он дияем ва он фар ва баӣ

ای دریغ آن تخت و آن دیهیم و آن فر و بهی

эй дареғи он азм ва он тадбир ва он фармондиҳӣ

ای دریغ آن عزم و آن تدبیر و آن فرماندهی

эй дареғи он кордонӣ эй дареғи он огаҳӣ

ای دریغ آن کاردانی ای دریغ آن آگهی

эй дареғи он родмардии вони далерии вони маӣ

ای دریغ آن رادمردی وآن دلیری وآن مهی

Кош акнӯн будӣ вкрдии зи нави шоҳаншаҳӣ

کاش اکنون بودی وکردی ز نو شاهنشهی

То ки гаштандии зи нави шоҳаншаҳон ӯро раҳе

تا که گشتندی ز نو شاهنشهان او را رهی

Алғрз чун гашти холӣ зон шҳншаҳи тахту тоҷ

الغرض چون گشت‌ خالی زان شهنشه تخت و تاج

Фитнау шар бо мизоҷи мамлакати ҷусти имтизоҷ

فتنه و شر با مزاج مملکت جست امتزاج

Бевазиру шоҳ , Фосдгшти Эронро мизоҷ

بی‌وزیر و شاه‌، فاسدگشت ایران را مزاج

Зодагонаши ҷумла шаҳ буданд лекини шоҳи оҷ

زادگانش جمله شه بودند لیکن شاه عاج

Бозӣ пелона мекарданд бо ҳам зи эъвиҷоҷ

بازی پیلانه می کردند با هم ز اعوجاج

То пиёда кард гетии шани зи асби ибтиҳоҷ

تا پیاده کرد گیتی‌شان ز اسب ابتهاج