Илм аз баҳр чист эй устод
علم از بهر چیست ای استاد
Тока гетӣ шавад ба илми обод
تاکه گیتی شود به علم آباد
Илми баҳр хёлбоФӣ нест
علم بهر خیالبافی نیست
Кори дониши бад-ӣн газофӣ нест
کار دانش بدین گزافی نیست
Бояд аз илм суд бархезад
باید از علم سود برخیزد
Чун дарахтӣ каз ӯ самари хезад
چون درختی کز او ثمر خیزد
Ҳарки аз илми баҳраи вргрдд
هرکه از علم بهرهورگردد
Моя ӣ роҳат башар гардад
مایه ی راحت بشر گردد
Гарчи илми ту печ дар печ аст
گرچه علم تو پیچ در پیچ است
Чун напайваст бо амал ҳеҷ аст
چون نپیوست با عمل هیچ است
Амалат низ агар надошт самар
عملت نیز اگر نداشت ثمر
Ҳаст чун илм бе амали абтар
هست چون علم بیعمل ابتر
Олам бесамар дағал бошад
عالم بیثمر دغل باشد
Рост чун илм беамал бошад
راست چون علم بیعمل باشد
Пас ту эй марди зуфунуни аҷал
پس تو ای مرد ذوفنون اجل
Дод ҳар илм чун диҳӣ ба амал ?
داد هر علم چون دهی به عمل؟
Вар ба як фан амал кунӣ кам ва беш
ور به یک فن عمل کنی کم و بیش
Он дигарҳо чаҳ май кашӣ бо хеш
آن دگرها چه می کشی با خویش
Он киро хинги роҳвор буд
آن که را خنگ راهوار بود
Аз ҷнибти кишӣши ор буд
از جنیبت کشیش عار بود
Врнмоиии амал ба ҷумлаи улӯм
ورنمایی عمل به جمله علوم
Лақабат нест ҷузи ҷҳўлу злўм
لقبت نیست جز جهول و ظلوم
Гртўи илм аз барои он хоҳӣ
گرتو علم از برای آن خواهی
Ки бидон қадари дӯстони коҳӣ
که بدان قدر دوستان کاهی
Андари ое ба ҳалқаи фузало
اندر آیی به حلقهٔ فضلا
Биншинӣ ба садри ъзу ъло
بنشینی به صدر عزّ و علا
Лаби гушойӣу гуфтани оғозӣ
لب گشایی و گفتن آغازی
Истилоҳӣ , ду се , баён созӣ
اصطلاحی، دو سه، بیان سازی
Марди як фан нишаста хомашу паст
مرد یک فن نشسته خامش و پست
Ту зи шохӣ ба шоха Эй зада даст
تو ز شاخیبهشاخهایزده دست
Бо ҳамаи илмҳо броиии рост
با همه علمها برآیی راست
Ҷуз ба илмӣ ки Авестоаш онҷост
جز به علمی که اوستاش آنجاست
Гар даройӣ ба маҳфили уламо
گر درآیی به محفل علما
Вижагони улӯми арзу само
ویژگان علوم ارض و سما
Ҳарякӣ хос гашта дар ҳунарӣ
هریکی خاص گشته در هنری
Ёфта аз румузи он хабарӣ
یافته از رموز آن خبری
Монии онҷои ҳамчуи хари бўҳл
مانی آنجای همچو خر بوحل
Ннҳндт ба қадари пашшаи маҳал
ننهندت به قدر پشه محل
Пеши нодон мисли ба доноӣ
پیش نادان مثل به دانایی
Пеши доно мисли ба коноиӣ
پیش دانا مثل به کانایی
Ту ба кории ниёе эй мискин
تو به کاری نیایی ای مسکین
Беҳтар аз тести марди саргини чин
بهتر از تست مرد سرگین چین