зи аўстодӣ куҳан бигир суроғ

ز اوستادی کهن بگیر سراغ

Сӣ чиҳил соли хӯрдаи дӯди чароғ

سی چهل سال خورده دود چراغ

Ҳама карда ба хубрагиаш қабул

همه کرده به خبرگی‌اش قبول

Суханаши ҳақ ва кардааш мақбул

سخنش حق و کرده‌اش مقبول

Ёфта ихтисос дар ҳунараш

یافته اختصاص در هنرش

Вбжаҳ гашта зи қӯти назараш

وبژه گشته ز قوّت نظرش

Сари ҳоҷати басоӣ дар поиш

سر حاجت بسای در پایش

Аўстодш бихону мавлояш

اوستادش بخوان و مولایش

То з шогирдяш бигирӣ ёд

تا ز شاگردیش بگیری یاد

Ончӣ ӯ ёд дорад аз устод

آنچه او یاد دارد از استاد

Хешро озмӯн кун аз оғоз

خویش را آزمون کن از آغاز

Ки чаҳ илмӣ ба табъат ояд соз

که چه علمی به طبعت آید ساز

Ошиқона ба кори дохили шӯ

عاشقانه به کار داخل شو

Паии он илми гиру комили шӯ

پی آن علم گیر و کامل شو

Ҳар таниро шиорӣ омода аст

هر تنی را شعاری آماده است

Ҳаркасии бҳркорӣ омода аст

هرکسی بهرکاری آماده است

Ҳар дилиро зи нури кул қбсӣ аст

هر دلی را ز نور کل قبسی است

Вази ниёконаши мурдаи рег басӣ аст

وز نیاکانش ‌مرده ریگ بسی است

Ваз муҳӣтаст дмбдми хӯришаш

وز محیط است دمبدم خورشش

Ҳам асарҳо буд зи парваришаш

هم اثرها بود ز پرورشش

Бошад оғӯши моаму пастонаш

باشد آغوش مام و پستانش

Тифлро аввалин дабистонаш

طفل را اولین دبستانش

Збни асарҳо ки баршумурдами ман

زبن اثرها که برشمردم من

Рост гардад мизоҷу мағзу бадан

راست گردد مزاج و مغز و بدن

Бар ту зинҳо мудом талқин аст

بر تو زین‌ها مدام تلقین است

Сарнавиштӣ ки гуфта анд инаст

سرنوشتی که گفته‌اند اینست

Гртўи ҳамдӯши сарнавишти шӯй

گرتو همدوش سرنوشت شوی

Марги нодида дар биҳишти шӯй

مرگ نادیده در بهشت شوی

Вар гирифтӣ зи сарнавишти гурез

ور گرفتی ز سرنوشت گریز

Дар сарат ҳрдмӣаст растохез

در سرت هردمی است رستاخیز

Шӯии ошуфтаи ҳол ва ҳеҷ мадон

شوی آشفته‌حال و هیچ مدان

Ҳамчуи он марди мурда дар Ҳамадон

همچو آن مرد مرده در همدان

Мисласт ин ки оҳании ночиз

مثل است این که آهنی ناچیز

Бемураббӣ нагашт хнҷртиз

بی‌مربی نگشت خنجرتیز

Ин суханро тафаккурӣ бояд

این سخن را تفکری باید

То нагӯйӣ ки жож ме хоед

تا نگویی که ژاژ می‌خاید

Илм дар дафтараст ва ман ҳушёр

علم در دفتر است و من هشیار

Худ бихонам ба Авестоад чаҳ кор

خود بخوانم به اوستاد چه کار

Илм аз оғози қатра Эй бӯда аст

علم از آغاز قطره‌ای بوده است

Каши худованди ваҳй фармӯда аст

کش خداوند وحی فرموده است

Сол то соли бардаи мардуми ранҷ

سال تا سال برده مردم رنج

То ки он қатра чор гашта ва панҷ

تا که آن قطره چار گشته و پنج

Қарнҳо бози халқ ранҷ кашид

قرن‌ها باز خلق رنج کشید

То ки он қатраҳо ба ҷуръа расед

تا که آن قطره‌ها به جرعه رسید

Ҳам бар ин ҳоли рӯзгории гашт

هم بر این حال روزگاری گشت

То ки он ҷуръаи чашмаи сории гашт

تا که‌ آن‌ جرعه‌ چشمه‌ساری گشت

Ҳаркас омад бар он фузуд наме

هرکس‌ آمد بر آن فزود نمی

То шуд он чашма бар мисоли имӣ

تا شد آن چشمه بر مثال یمی

Илм , дарёии жарф гавҳар зост

علم‌، دریای ژرف گوهر زاست

Дили устоди зарф он дарёст

دل استاد ظرف آن دریاست

Ҳаст дафтар , нигорӣ аз дарё

هست دفتر، نگاری از دریا

Нақшаи нимаи корӣ аз дарё

نقشهٔ نیمه کاری از دریا

Ту ки дар нақшаи баҳрро нигарӣ

تو که در نقشه بحر را نگری

Дон каз аъмоқи баҳри бихбрӣ

دان کز اعماق بحر بیخبری

Ту чаҳ донеи ҷазоир ӯ ро

تو چه دانی جزایر او را

Ҷои марҷону кону лўлў ро

جای مرجان و کان و لولو را

Тҷрбтҳо ки нохудо дорад

تجربت‌ها که ناخدا دارد

Нақша аз он хабар куҷо дорад

نقشه از آن خبر کجا دارد

Ту чаҳ доне куҷо гузаргоҳаст

تو چه دانی کجا گذرگاهست

ё кадомин тариқ кӯтоҳаст

یا کدامین طریق کوتاهست

Ҳамаро Авестоад дорад ёд

همه را اوستاد دارد یاد

Зон ки ӯ ҳам шунида аз устод

زآن که او هم شنیده از استاد

Як зи дигари гирифтаи илму амал

یک ز دیگر گرفته علم و عمل

Ҳамчунин то муаллими аввал

همچنین تا معلم اول

Ончии худгириаш ба солии ёд

آنچه خودگیری‌اش به سالی‌ یاد

Дар дамии ёдгирӣ аз устод

در دمی یادگیری از استاد

Зон ки ганҷинаи ҳунар сина аст

زان که گنجینهٔ هنر سینه است

Венаи забон чун калид ганҷина аст

وین زبان چون کلید گنجینه است

Аз шунидан ба шаҳри илми дарой

از شنیدن به شهر علم درآی

Қуфли ганҷина бо калиди гушой

قفل گنجینه با کلید گشای

Каз даҳону лаби шкрхоён

کز دهان و لب شکرخایان

Дониш омухтанд доноён

دانش آموختند دانایان

Илм аз устоди ёдгири нахуст

علم از استاد یادگیر نخست

Пас врстоду тҷрбт бо тест

پس وٍرٍستاد و تجربت با تست

Тҷрбт кун ту низ чун дгарон

تجربت کن تو نیز چون دگران

Фаслҳоӣ дигар физой барон

فصل‌هایی دگر فزای بران

Дониш омӯз то баланди шӯй

دانش‌ آموز تا بلند شوی

Суди ёбӣу сӯдманди шӯй

سود یابی و سودمند شوی

Ҳар ки як фан ба некуӣ донад

هر که یک فن به نیکویی داند

Дар ҷаҳони ҳеҷ дрнмӣ монад

در جهان هیچ درنمی‌ماند

Ваон ки ӯ ҷумлаи фунуни омухт

وان که او جملهٔ فنون آموخت

Умри худро ба ройгон фурухт

عمر خود را به رایگان فروخت

Ки як олўчаҳи расидаи тамом

که یک آلوچهٔ رسیده تمام

Ба зи сад себи норасидаи хом

به ز صد سیب نارسیدهٔ خام