Хондам андари ҳадис « Конфусиюс »

خواندم ‌اندر حدیث « کنفوسیوس‌»

Достонӣ ба табъҳо маънус

داستانی به طبع‌ها مانوس

Рӯзии он раҳбари накукорон

روزی آن رهبر نکوکاران

Ба раҳе май гузашт бо ёрон

به رهی می گذشت با یاران

Дид сайёдии андари он руста

دید صیادی اندر آن رسته

Мурғакӣ чандро ба ҳам баста

مرغکی چند را به‌هم بسته

Май наад ҷуфти ҷуфт дар қафасӣ

می‌نهد جفت جفت در قفسی

Мурғакон мезананд боли басӣ

مرغکان می‌زنند بال بسی

Ҳар дамии мурғакони брошўбнд

هر دمی مرغکان برآشوبند

Хешро брқФс ҳаме кубанд

خویش را برقفس همی کوبند

Пас андешау диранги зиёд

پس اندیشه و درنگ زیاد

Гуфт доноӣ чин бидон сайёд

گفت دانای چین بدان صیاد

Кончаҳ дар ҷамъи мурғакони байнам

کانچه در جمع مرغکان بینم

Ҳамаро наврасу ҷавони байнам

همه را نورس و جوان بینم

Чист мӯҷиб ки ин гуруҳи асир

چیست موجب که این گروه اسیر

Дар майонишон на комиласт ва на пер

در میانشان نه کامل است و نه پیر

Гуфт сайёди к-эй ҳаким ҳамам

گفت صیاد کای حکیم همام

Пери мурғони ниўФтнд ба дом

پیر مرغان نیوفتند به دام

Доми бенанду зи он ҳазар гиранд

دام بینند و ز آن حذر گیرند

Донаи бенанд ва тамаъ баргиранд

دانه بینند و طمع برگیرند

Ва он ҷавонон ки ҳамраҳи перон

و آن جوانان که همره پیران

Роҳҷўён шаванду пргирон

راهجویان شوند و پرگیران

Ҳама аз баракати бзргтрон

همه از برکت بزرگتران

Тҷрбти дидагону роҳбарон

تجربت دیدگان و راهبران

Барраанд аз мухотироти азим

برهند از مخاطرات عظیم

Вази мзоиқи буруни раванди салим

وز مضایق برون روند سلیم

Лек онон ки худсаранду ҷҳўл

لیک آنان که خودسرند و جهول

Панд перон намекунанд қабул

پند پیران نمی کنند قبول

Худсарона ба ҳар тарафи пӯён

خودسرانه به هر طرف پویان

Ҳама « оўии илои алҷбл » гӯйон

همه «‌آوی الی‌الجبل‌» گویان

Дар ҷавонӣ ба ғам дучор шаванд

در جوانی به غم دچار شوند

Бастаи дом рӯзгор шаванд

بستهٔ دام روزگار شوند

Ба ғаму ғусса мубтало гирданд

به غم و غصه مبتلا گردند

Сайди сарпанҷа бало гирданд

صید سرپنجهٔ بلا گردند

Ногуҳи андари миёни он тақрир

ناگه اندر میان آن تقریر

Дид устоди бастаи мурғии пер

دید استاد بسته مرغی پیر

Рӯ ба сайёд кард ва гуфт ин чист

رو به‌ صیاد کرد و گفت این چیست

Магари ин мурғи пер ва комил нест ? !

مگر این مرغ پیر و کامل نیست‌؟‌!

Гуфт сайёд кин зи бахти сиёҳ

گفت صیاد کاین ز بخت سیاه

Рафта бо наврасони зи ғифлати роҳ

رفته با نورسان ز غفلت راه

Пери сар , ҷуста аз ҷавонии ком

پیر سر، جسته از جوانی کام

Бо ҷавонон ва нўхтон зада гом

با جوانان و نوخطان زده گام

Чун раҳи тҷрбти ниҳодаи зи даст

چون ره تجربت نهاده ز دست

Шудаи перонаи сар ба ғам побаст

شده پیرانه سر به غم پابست

Ман чўони мурғи пер , хом шудам

من چوآن مرغ پیر، خام شدم

Бо ҷавонон ба сӯй дом шудам

با جوانان به سوی دام شدم

Будам аз қозӣони узви тамиз

بودم از قاضیان عضو تمیز

Дошт давлати марои бузургу азиз

داشت دولت مرا بزرگ و عزیز

Рӯзӣ аз рӯзҳо зи бахти сиёҳ

روزی از روزها ز بخت سیاه

Чанд деҳқон даромаданд зи роҳ

چند دهقان درآمدند ز راه

Аз вилоят ба раии равони гаштанд

از ولایت به ری روان گشتند

Дар бар бандаи миҳмони гаштанд

در بر بنده میهمان گشتند

Ҳокими рӯстои зи фарти ғурур

حاکم روستا ز فرط غرور

Маликашонро гирифта буд ба зӯр

ملکشان را گرفته بود به زور

Ҳамагӣ аз таъаддии сартип

همگی از تعدی سرتیپ

Дода буданд маҳзарии тартиб

داده بودند محضری ترتیب

Лоба карданд назд ман яксар

لابه کردند نزد من یکسر

То сҷлӣ кунам дар он маҳзар

تا سجلی کنم در آن محضر

Ман нодони зи фарти нодонӣ

من نادان ز فرط نادانی

Ғофил аз розҳои пинҳонӣ

غافل از رازهای پنهانی

Холии алзҳну ҳасбаи ллаҳ

خالی الذهن و حسبهٔ‌لله

Чун ки будам дар он қазияи гувоҳ

چون که بودم در آن قضیه گواه

Бинвиштам гувоҳии худ ро

بنوشتم گواهی خود را

Рақами рӯи сиёҳии худ ро

رقم رو سیاهی خود را

Шоди гаштанди он кишоварзон

شاد گشتند آن کشاورزان

Кони чунин тӯҳфа ёфтанд арзон

کان‌چنین تحفه یافتند ارزان

Ба гумонишон ки ин бузурги сҷл

به گمانشان که این بزرگ سجل

Харашонро бурун кашад аз гул

خرشان را برون کشد از گل

Лек ғофили казин гуноҳи гарон

لیک غافل کزین گناه گران

Хар дигар фузуда шуд ба харон

خر دیگر فزوده شد به خران

Қиссаи кӯтаҳ чу дид шахси амир

قصه کوته چو دید شخص امیر

Дар мҷлтои гувоҳии ман пер

در مجلتا گواهی من پیر

Гуфт кин пермард аҳмақ кист ?

گفت کاین پیرمرد احمق کیست‌؟

ӯ агар шоҳидаст қозӣ нест !

او اگر شاهد است قاضی نیست‌!

Қозии ҷӣраи хор бе тадбир

قاضی جیره‌خوار بی‌تدبیر

Ков шаҳодат диҳад ба зиди амир

کاو شهادت دهد به ضد امیر

Нестем аз қизоваташи розӣ

نیستیم از قضاوتش راضی

Хари ҷўло ба аз чунин қозӣ

خر جولا به از چنین قاضی

Бандаро аз мақоми ъзу ҷалол

بنده را از مقام عز و جلال

Ҳабс карданд дар ҷавори мбол

حبس کردند در جوار مبال

Чун намоями кулоҳи худ қозӣ

چون نمایم کلاه خود قاضی

Нестам збни қазияи норозӣ

نیستم زبن قضیه ناراضی

Ҳақ ҳаминаст агарчӣ бошад талх

حق همین است اگرچه باشد تلخ

Ба шақоват кашад қизовати Балх

به شقاوت کشد قضاوت بلخ