Чун ки навмед будам аз Теҳрон

چون که نومید بودم از تهران

Буд қарзами фузуну фаръи гарон

بود قرضم فزون و فرع گران

Дидам аз раҳн додани асбоб

دیدم از رهن دادن اسباب

Кор мухлис шавад азими хароб

کار مخلص شود عظیم خراب

Зани худро ба рай фиристодам

زن خود را به رَی فرستادم

Аз худ ӯро ваколатӣ додам

از خود او را وکالتی دادم

Каз раҳи байъи хонау коло

کز ره بیع خانه و کالا

Қарзҳоро кунад тамоми адо

قرض‌ها را کند تمام ادا

Духтарӣ хирад дораму писарӣ

دختری خرد دارم و پسری

Соли ин чори впнҷи он дгарӣ

سال این چار وپنج آن دگری

Ду фириштаи ду нозанини ду зариф

دو فرشته دو نازنین دو ظریف

Дўгли тоза ва ду мурғи латиф

دوگل تازه و دو مرغ لطیف

Ҳар ду ҳам лонаанд ва ҳам бозӣ

هر دو هم‌لانه‌اند و هم‌بازی

Карда бо ҳам ба бозии анбозӣ

کرده با هم به بازی انبازی

Қӯти қалб ва лиззат басаранд

قوت قلب و لذت بصرند

Мӯниси ҷони модар ва падаранд

مونس جان مادر و پدرند

Ин ду қисмат шуданд вақти сафар

این دو قسمت شدند وقت سفر

Писар ӣнҷо бимонад ва шуд духтар

پسر اینجا بماند و شد دختر

Ман зи ҳиҷрони духт дар табу тоб

من ز هجران دخت در تب و تاب

Модар аз ҳиҷри пӯр , дидаи пари об

مادر از هجر پور، دیده پر آب

эй раҳонандаи сияҳи рӯзон

ای رهانندهٔ سیه روزان

Раҳматӣ кун бар ин дили сӯзон

رحمتی کن بر این دل سوزان

Мо дутани бигноаҳ ва мазлӯмем

ما دوتن بیگناه و مظلومیم

Ҳамчуи атфол хеш маъсӯмем

همچو اطفال خویش معصومیم

Худ ту огоҳӣ аз ҳақоиқи амр

خود تو آگاهی از حقایق امر

Гунаҳи зайду бигноҳии умр

گنه زید و بیگناهی عمر

Худ ту доне ки ин гуруҳи фақир

خود تو دانی که این گروه فقیر

Ман ва чун ман ҳазор хайл , асир

من و چون من هزار خیل‌، اسیر

Ин ҳамаи зулм чун писандии ту

این همه ظلم چون پسندی تو

Дасти золим чаро набандӣ ту

دست ظالم چرا نبندی تو

Зану мардӣ ки нон ба халқ диҳанд

زن و مردی که نان به خلق دهند

Ҳарчӣ ояд ба каф ба суфра ниҳанд

هرچه آید به کف به سفره نهند

Рўзтои шаб ба хавф вебем чаро ?

روزتا شب به خوف وبیم چرا؟

Хастаи мардуми лӣим чаро ?

خستهٔ مردم لئیم چرا؟

Зани вмрдӣ ки кӯдакон доранд

زن ومردی که کودکان دارند

Дили як мӯрча ниёзоранд

دل یک مورچه نیازارند

Аз ҷаҳони хуш ба кӯдаконе чанд

از جهان خوش به کودکانی چند

Тарбият кардани ҷавонӣ чанд

تربیت کردن جوانی چند

Зани гирифтори бача парвардан

زن گرفتار بچه پروردن

Марди машғӯли тарбият кардан

مرد مشغول تربیت کردن

Ман нагӯям адиб ва доноем

من نگویم ادیب و دانایم

Адаб омӯзу кшўророим

ادب‌آموز و کشورآرایم

Кам аз ин лоақал ки ман падарам

کم از این لااقل که من پدرم

Падари панҷ духтару писарам

پدر پنج دختر و پسرم

Бо чунин каси чунин ҷафо накунанд

با چنین کس چنین جفا نکنند

Бигноҳиш мубтало накунанд

بیگناهیش مبتلا نکنند

Вар буд ин пдргнаҳи корӣ

ور بود این پدرگنه کاری

Чист ҷурми касон ӯ борӣ

چیست جرم کسان او باری

Ҳафт маи зини азиматам шудаи тай

هفت مه زین عزیمتم شده طی

Хонаам беиҷора монад ба рай

خانه‌ام بی‌اجاره ماند به ری

Ки бузургони кишвару аъён

که بزرگان کشور و اعیان

Бим доранд аз иҷора ӣ он

بیم دارند از اجاره ی آن

Инат дижхимӣу джогоҳӣ

اینت دژخیمی و دژآگاهی

Инат номардумӣу бадхоҳӣ

اینت نامردمی و بدخواهی

Бингар ин унфу бади мазоқӣ ро

بنگر این عنف و بد مذاقی را

Ҳам бар ин кун қиёси боқӣ ро

هم بر این کن قیاس باقی را

Алғрз эй худои нодида

الغرض ای خدای نادیده

Аз ту чизе касе нафаҳмида

از تو چیزی کسی نفهمیده

Ҳар ба чанде дадии барангезӣ

هر به چندی ددی برانگیزی

Дади нобахрадии барангезӣ

دد نابخردی برانگیزی

Мардумонро кунӣ дучори дадон

مردمان را کنی دچار ددان

Бхрдонро шикор бе хирадон

بخردان را شکار بی‌خردان

Чун ки кори дадон ба ганд афтод

چون که کار ددان به گند افتاد

Хишти он даста аз харанд афтод

خشت آن دسته از خرند افتاد

Бори дигари харии буруни оре

بار دیگر خری برون آری

ё зи хари бадтарии буруни оре

یا ز خر بدتری برون آری

Оқилонро кунӣ асири харон

عاقلان را کنی اسیر خران

Орифонро дучор бе хабарон

عارفان را دچار بی‌خبران

Агар инаст ҳоли ҷумлаи карот

اگر این است حال جمله کرات

Ҳаст яксони нуҷум бо ҳашарот

هست یکسان نجوم با حشرات

Ҳама лағванд оқилу маъқӯл

همه لغوند عاقل و معقول

Мантиқӣ нест оклу мокўл

منطقی نیست آکل و ماکول

Гуҳ бисозӣ гуҳӣ хароб кунӣ

گه بسازی گهی خراب کنی

Вази миёни бадтар интихоб кунӣ

وز میان بدتر انتخاب کنی

Чирасозӣ Муъовия ба алӣ

چیره سازی معاویه به علی

Хӯн кунӣ дар дили алӣ вале

خون کنی در دل علی ولی

Бар баин фарди зодаи итрат

بر بهین فرد زادهٔ عترت

Пӯри мараҷонаро диҳии нусрат

پور مرجانه را دهی نصرت

Ҷяши Чингизро кунӣ ёрӣ

جیش چنگیز را کنی یاری

Хӯн эрониён кунӣ ҷорӣ

خون ایرانیان کنی جاری

Мӯҷиботу илали бпо созӣ

موجبات و علل بپا سازی

Ҷанги байни алмилали бпо созӣ

جنگ بین‌الملل بپا سازی

Ҳарчӣ ҷинси бшрбаҳи ҷдкўшд

هرچه جنس بشربه جدکوشد

Оқибати ҷоми бадтарии нӯшад

عاقبت جام بدتری نوشد

Дар тақаллои чўгоўи ассорӣ

در تقلا چوگاو عصاری

Ҳама бар гирди хештани сорӣ

همه بر گرد خویشتن ساری

Ихтиёри ҷаҳон агар бо тест

اختیار جهان اگر با تست

Аз чаҳ рӯи корҳости ноқису суст

از چه‌ رو کارهاست‌ ناقص‌ و سست

Вари туро бар замона нест нигоҳ

ور ترا بر زمانه نیست نگاه

Чист пас фарқи банда бо аллоҳ

چیست پس فرق بنده با الله

Мо биҳишти туро наме хоҳем

ما بهشت ترا نمی‌خواهیم

Сарнавишти туро наме хоҳем

سرنوشت ترا نمی‌خواهیم

Фқрўи сирвати биҳишту дӯзахи тест

فقرو ثروت‌بهشت و دوزخ تست

Байни ин ду мақоми барзахи тест

بین این دو مقام برزخ تست

Дар бабанд ин биҳишту дӯзах ро

در ببند این بهشت و دوزخ را

Бе дахолати гузори барзах ро

بی دخالت گذار برزخ را

Ҳар замони соя Эй меар бурун

هر زمان سایه‌ای میار برون

Шахси пари моя Эй меар бурун

شخص پر مایه‌ای میار برون

На ҳамин аз ту хӯн ба дил дорем

نه همین از تو خون به دل داریم

Ки зи зилли ту низ безорем

که ز ظل تو نیز بیزاریم

« зилл » худро гумор бар хуршед

«‌ظل‌» خود را گمار بر خورشید

То зи зилли ту бФсрди ҷовид

تا ز ظل تو بفسرد جاوید

БФсрд , ях кунад , сароб шавад

بفسرد، یخ کند، سراب شود

Венаи низоми куҳан хароб шавад

وین نظام کهن خراب شود

Ҳама барҳам хуранд ин ҳашарот

همه برهم خورند این حشرات

Ҳашаротӣ ки хондаем карот

حشراتی که خوانده‌ایم کرات

Оҳи азин сояҳои бе моя

آه ازین سایه‌های بی‌مایه

Аз сари даҳри даври ин соя

از سر دهر دور این سایه

Боролҳо ба ҳақи ҳашт ва чаҳор

بارالها به حق هشت و چهار

Сояи ?утро зи фарқ мо бурдор

سایه‌ات را ز فرق ما بردار

Ончӣ гуфтам тамоми таййибат буд

آنچه گفتم تمام طیبت بود

Наз сари ҷаҳлу шаку рббт буд

نز سر جهل و شک و رببت بود

Илми мо ноқисаст всбр кам аст

علم‌ما ناقص‌است‌وصبر کم‌است

Умри маҳдӯду ранҷи дмбдмст

عمر محدود و رنج دمبدمست

Пой байнем ва сар наме байнем

پای بینیم و سر نمی‌بینیم

Қуфл байнем ва дар наме байнем

قفل بینیم و در نمی‌بینیم

Ҳама байнем ҷузи вай аз оғоз

همه بینیم جز وی از آغاز

Ғофил аз рӯзгорҳои дароз

غافل از روزگارهای دراز

Гар аз оғозмони хабар будӣ

گر از آغازمان خبر بودی

Вар ба фарҷоммони назар будӣ

ور به فرجاممان نظر بودی

Ҳаргизи ин костӣ наме дидем

هرگز این کاستی نمی‌دیدیم

Биҷуз аз ростӣ наме дидем

بجز از راستی نمی‌دیدیم

Пеши хуррам , ҷаҳони хуш ва некаст

پیش ‌خرُم‌،‌جهان خوش و نیکست

Назд ғамгин , замона торик аст

نزد غمگین‌، زمانه تاریک است

Гар ба мо бади рсдгноаҳ аз мост

گر به ما بد رسدگناه از ماست

Вари рсдникии он зсўӣ худост

ور رسدنیکی‌آن‌زسوی خداست