Хирад ва доду ростӣ карам аст

خرد و داد و راستی کرم است

Кажӣу ҷаҳли вкостӣ ситам аст

کژی و جهل وکاستی ستم است

Оқил ар ҳеҷ илми номўзд

عاقل ار هیچ علم ناموزد

Вази адаби нуктае ниндўзд

وز ادب نکته‌ای نیندوزد

Дар ҷаҳони роҳи рост май пўбд

در جهان راه راست می‌پوبد

Вази кажиҳо карона ме ҷӯяд

وز کژی‌ها کرانه می‌جوید

Варшаваади подшоҳи кишвари хеш

ورشود پادشاه کشور خویش

Болад аз ақли адли густари хеш

بالد از عقل‌ عدل گستر خویش

Бас ки бо халқи никхўӣ буд

بس که با خلق نیکخوی بود

Нгслди ришта гарчи мӯӣ буд

نگسلد رشته گرچه موی بود

Гркшди халқи ришта , бигузорад

گرکشد خلق رشته‌، بگذارد

Вар раҳо кард ӯ нигаҳдорд

ور رها کرد او نگهدارد

Вон киро ақл ва адл нест ба табъ

وآن که‌ را عقل‌ و عدل نیست به‌طبع

Алкнаст ар кунад қироати сабъ

الکن است ار کند قرائت سبع

Илм ӯ гар бизӣ ва римнӣ аст

علم او گر بزی و ریمنی است

Гар ба хуршеди саркашад ?данӣ аст

گر به ‌خورشید سرکشد دنی ‌است

Аслҳоӣ зи илми бгзинд

اصل‌ هایی ز علم بگزیند

Ки ба вифқи хаёл худ бинад

که به وفق خیال خود بیند

Ваон ки бошад миёнаи баду нек

وان که باشد میانهٔ بد و نیک

Дар дилаши девро фириштаи шарик

در دلش دیو را فرشته شریک

Илмаш аз даст дев барраанд

علمش از دست دیو برهاند

Дар сиришташ фириштагӣ монад

در سرشتش فرشتگی ماند

Ваон ки бошад фиришта аз аввал

وان که باشد فرشته از اول

Аз малик бугзарад ба илму амал

از ملک بگذرد به علم و عمل

Вой аз он деви табъи бдкрдор

وای از آن دیو طبع بدکردار

Ки набошад зи илми бархӯрдор

که نباشد ز علم برخوردار

Ҷоҳилу паст ва бекитобу шарӯр

جاهل‌ و پست و بی کتاب و شرور

Золиму дуну томъу мағрур

ظالم و دون و طامع و مغرور

Муфрату пари тамаъ ба шаҳвату кин

مفرط و پر طمع به شهوت و کین

На шарафи неи хирад на дод ва на дайн

نه شرف نی خرد نه داد و نه دین

Аз ҳаёу виқору мардӣу қавл

از حیا و وقار و مردی و قول

Мутанаффир чу дев аз лоҳўл

متنفر چو دیو از لاحول

Карда пиндору аҷаб бе дармон

کرده پندار و عجب بی‌درمان

Сар ӯро чўгнбди ҳирмон

سر او را چوگنبد هرمان

Рафтаи дргўш ӯ муболиға Эй

رفته درگوش او مبالغه‌ای

Карда боўркаҳ ҳаст нобиға Эй

کرده باورکه هست نابغه‌ای

Вижа кин осмони зи макорӣ

ویژه کاین آسمان ز مکاری

Чандгоҳӣ бо вай кунад ёрӣ

چندگاهی با وی کند یاری

Ва аблаҳӣ чанд аз тариқи харӣ

و ابلهی چند از طریق خری

ё зи роҳи фиребу ҳила гарӣ

یا ز راه فریب و حیله گری

Вориси Кӯруш ва ҷамаш хонанд

وارث کورش و جمش خوانند

Дориюш муаззамаш хонанд

داریوش معظمش خوانند

Бенасиб ояд аз мусулмонӣ

بی‌نصیب آید از مسلمانی

Хеш рогм кунад зи нодонӣ

خویش راگم کند ز نادانی

Нашавад ибни саъди солораш

نشود ابن سعد سالارش

Низ шимури лъини ҷилавдораш

نیز شمر لعین جلودارش

Сайли сони брдўд ба пасту баланд

سیل‌سان بردَوَد به پست و بلند

Нашавад ҳеҷ чизи пешаши банд

نشود هیچ چیز پیشش بند

Бишиканади банду бугсалади афсор

بشکند بند و بگسلد افسار

Ҷуфтаи кӯбад ба гунбади даввор

جفته کوبد به گنبد دوار

Аслҳои куҳани барандозад

اصل‌های کهن براندازد

Расмҳоӣ навин аён созад

رسم‌هایی نوین عیان سازد

Олимонро зи худ нФўркнд

عالمان را ز خود نفورکند

Оқилонро зи хеш давр кунад

عاقلان را ز خویش دور کند

Дӯстонаши нахуст панд диҳанд

دوستانش نخست پند دهند

Бхрдони панд сӯдманд диҳанд

بخردان پند سودمند دهند

ӯ аз он пандҳо ба хашм ояд

او از آن پندها به خشم آید

Дӯстонро накол фармоед

دوستان را نکال فرماید

Никмрдону кордонон ро

نیکمردان و کاردانان را

Кашад ва баркашад ъўонон ро

کشد و برکشد عوانان را

Мардум аз бими ҷон сукут кунанд

مردم از بیم جان سکوت کنند

Магасони мадҳ анкабут кунанд

مگسان مدح عنکبوت کنند

Ҳарчӣ корогҳон забун гирданд

هرچه کارآگهان زبون گردند

Гирд ӯ нокасон фузун гирданд

گرد او ناکسان فزون گردند

Кор уфтад ба дасти омӣ чанд

کار افتد به دست عامی چند

Нони шўдпхтаҳи баҳри хомӣ чанд

نان شودپخته بهر خامی چند

Чарх чун баркашад арозил ро

چرخ چون برکشد اراذل را

Гов маргӣ фитад аФозл ро

گاو مرگی فتد افاضل را

Чоплусони сӯяш ҳуҷум кунанд

چاپلوسان سویش هجوم کنند

Орифони тарки марз ва бум кунанд

عارفان ترک مرز و بوم کنند

Фасх гардад усӯли озодӣ

فسخ گردد اصول آزادی

Тай шавад расми мардӣу родӣ

طی شود رسم مردی و رادی

Нари гадоён ба ҷон халқ уфтанд

نر گدایان به جان خلق افتند

Қавм дар ҳалқу ҷлқ ва далқ уфтанд

قوم در حلق و جلق و دلق افتند

Андак андак шаванд халқи фақир

اندک اندک شوند خلق فقیر

Пар шавад ганҷи подшоҳу вазир

پر شود گنج پادشاه و وزیر

Ҷайби як шаҳр мешавад холӣ

جیب یک شهر می‌شود خالی

Токаи қасрӣ банно шавад олӣ

تاکه قصری بنا شود عالی

Халқ гирданд мушаррафу ҷосус

خلق گردند مشرف و جاسوس

АзшрФи дасти шастаи вази номӯс

ازشرف‌دست‌شسته‌وز ناموس

Тӯҳмату кизб ва кеду ғаммозӣ

تهمت و کذب و کید و غمازی

Ҳасаду шаҳвату дағали бозӣ

حسد و شهوت و دغل‌بازی

Ин ҳамаи одат умум шавад

این همه عادت عموم شود

Корфармои марз вбўм шавад

کارفرمای مرز وبوم شود

Зердастон ба шаҳ нигоҳ кунанд

زیردستان به شه نگاه کنند

Халқи тақлид подшоҳ кунанд

خلق تقلید پادشاه کنند

Кас ба фазлу камол рӯ накунад

کس به فضل و کمال رو نکند

Гули ҷӯад ва навол бўнкнд

گل جود و نوال بونکند

Чун шавад шӯришӣ ба биркаи падед

چون شود شورشی به برکه پدید

Бар сар оянд ҷурмҳои палид

بر سر آیند جرم‌های پلید

Ҳарчӣ бошад ба қаъри об , лаҷан

هرچه باشد به قعر آب‌، لجن

Бар сар обдон кунад маскан

بر سر آبدان کند مسکن

намешавад тираи сатҳи софии об

می‌شود تیره سطح صافی آب

Обдонӣ бадал шавад ба хлоб

آبدانی بدل شود به خلاب

Созад ин инқилоби идборӣ

سازد این انقلاب ادباری

Ин амалро ба мамлакати ҷорӣ

این عمل را به مملکت جاری

Аҳли кишвар ба муддати ду се бол

اهل کشور به مدت دو سه بال

Май раванди он чунон ба роҳи залол

می‌روند آن‌چنان به راه ضلال

Ки ба сад соли адлу диндорӣ

که به صد سال عدل و دینداری

Натавоняш бози ҷои оре

نتوانیش باز جای آری

Дидае лаккае ки дар як дам

دیده‌ای لکه‌ای که در یک‌دم

Бар ҳарирӣ чакад зи нӯки қалам

بر حریری چکد ز نوک قلم

Сад раҳ ар шӯе ва куняш дуруст

صد ره ار شویی و کنیش درست

Барнагардад дигар ба ҳоли нахуст

برنگردد دگر به حال نخست