Ҷаҳони сари басар аз фарозу нишеб

جهان سر بسر از فراز و نشیب

Яке корхонааст бо рангу зеб

یکی کارخانه‌است با رنگ و زیب

Ки дар навбаҳорон биҷунбад зи ҷой

که در نوبهاران بجنبد ز جای

Нигараданд ин чархро ҷузи худоӣ

نگرداند این چرخ را جز خدای

Басии коргари андари он коргоҳ

بسی کارگر اندر آن کارگاه

Бакӯшанд бемузд ва бе додхоҳ

بکوشند بی‌مزد و بی‌ دادخواه

Яке бсдини ҳалаи ороидо

یکی بسّدین حله آرایدا

Дигар зумуррадин хаймаи пироидо

دگر زُمردین خیمه پیرایدا

Бар он коргари қавм бе додрас

بر آن کارگر قوم بی‌دادرس

Бисӯзад дили абр дар ҳар нафас

بسوزد دل ابر در هر نفس

Аз он сӯхтани оташии брҷҳд

از آن سوختن آتشی برجهد

Ба ҳар лаҳзаи бонгии қавии дрдҳд

به‌هر لحظه بانگی قوی دردهد

зи болои ҳамеи брхрўшд ба хашм

ز بالا همی برخروشد به‌ خشم

Яке сайл карда равон аз ду чашм

یکی سیل کرده روان از دو چشم

Бияёд дмон аз бар кӯҳсор

بیاید دمان از بر کوهسار

Ғриўндаҳ чун мардуми сӯгвор

غریونده چون مردم سوگوار

Рухи зард хайрӣ бишӯяд ба об

رخ زرد خیری بشوید به آب

Ба захми гули сурхи риздглоб

به زخم گل سرخ ریزدگلاب

Ниҳолони биоранди пешаши намоз

نهالان بیارند پیشش نماز

Гулони сар ба поиши бсоинди боз

گلان سر به پایش بسایند باز

Бар он ранҷбар қавм гиряд ба дард

بر آن رنجبر قوم گرید به‌ درد

براردи зи дил ҳар замони боди сард

برآرد ز دل هر زمان باد سرد

Яке шӯриши сахт пайдо шавад

یکی شورش سخت پیدا شود

Замонаи пурошӯб ва ғавғо шавад

زمانه پرآشوب و غوغا شود

Ба так лолаи хунини аломат ба чанг

به‌ تک‌ لاله‌ خونین علامت به‌ چنگ

Шақоӣқ ба бар садраи сурхи ранг

شقایق به‌ بر صدرهٔ سرخ‌ رنگ

Ба дӯши бунафшаи радои кабӯд

به دوش بنفشه ردای کبود

Ба фарқи смнбри зи алмос , худ

به فرق سمنبر ز الماس‌، خود

Чу хуршед рухшанда бинад ба хок

چو خورشید رخشنده‌ بیند به‌ خاک

БроФрўздши хотири тобнок

برافروزدش خاطر تابناک

Бар ангезади андари замони бод ро

بر انگیزد اندر زمان باد را

Ки бинишонад он шӯру фарёд ро

که بنشاند آن شور و فریاد را

Равад бод ва гуяд ки хуршед гуфт :

رود باد و گوید که‌ خورشید گفت‌:

Ки фар бузургӣ нишоед наҳуфт

که فرّ بزرگی نشاید نهفت

Фарии зини маин ҷунбишу ҷӯшатон

فری زین مهین‌ جنبش و جوشتان

Нахоҳем кардани фаромӯшатон

نخواهیم کردن فراموشتان

Чу абр ин бибинад сбкср шавад

چو ابر این ببیند سبکسر شود

Ба ҳар лаҳзаи ғавғоаш камтар шавад

به‌هر لحظه غوغاش کمتر شود

Ду чашми азгрстни бибандади ҳаме

دو چشم ازگرستن ببندد همی

Ба сад шодкомии бихандади ҳаме

به صد شادکامی بخندد همی

Равад абру бод аз қафояши давон

رود ابر و باد از قفایش دوان

Кунад рӯй , хуршеди равшани равон

کند روی‌،‌خورشید روشن‌روان

Навозиш кунадашон чу донои пзшг

نوازش کندشان چو دانا پزشگ

Кунад хушк аз дидагонашони сршг

کند خشک‌ از دیدگانشان‌ سرشگ

Кунад гарми дилашони ҳамаи яксара

کند گرم دلشان همه یکسره

Диҳадашон зари нобу сими сира

دهدشان زر ناب و سیم سره

Дигар раҳи паии кору кӯшиши раванд

دگر ره پی کار و کوشش روند

Замонии зи шуғлу амали нғнўнд

زمانی ز شغل و عمل نغنوند

Чунин тогшоиди маи тири рахт

چنین تاگشاید مه تیر رخت

Камон гардад аз бор , пушти дарахт

کمان گردد از بار، پشت درخت

Шавад гирди маҳсӯл ҳар коргар

شود گرد محصول هر کارگر

Кунад арза ҳар коргоҳии ҳунар

کند عرضه هر کارگاهی هنر

Рухи себи сурху рухи нори зард

رخ سیب سرخ و رخ نار زرد

На он як зи шодӣ на ин як зи дард

نه‌ آن‌ یک‌ ز شادی نه این‌ یک ز درد

Ба мурдоду шаҳривару меҳрмоҳ

به مرداد و شهریور و مهرماه

Фурушанд колои ин коргоҳ

فروشند کالای این کارگاه

зи анҷӣр ва аз нори ғарқа ба хӯн

ز انجیر و از نار غرقه به‌ خون

зи амрўд ва аз олуии гӯнаи гаван

ز امرود و از آلوی گونه گون

Чаҳ аз сабзи борӯ чаҳ аз сурхи бор

چه از سبز بارو چه از سرخ‌بار

Ба ҳар сӯи баҳами чидаи бинии ҳазор

به‌هر سو بهم چیده بینی هزار

Фурӯшандагон аз сағири вкбир

فروشندگان از صغیر وکبیر

Шаванд ва расад навбати токи пер

شوند و رسد نوبت تاک پیر

Бахам карда болоу дидаи пари об

بخم کرده بالا و دیده پر آب

Ба дасти андараши ақдӣ аз лаъли ноб

به دست‌اندرش عقدی از لعل ناب

Ҳамоно ки аз лаъл боиста тар

همانا که از لعل بایسته‌تر

з дару зи ёқӯти шоиста тар

ز در و ز یاقوت شایسته‌تر

Агар лаъли сад хосият доштӣ

اگر لعل صد خاصیت داشتی

Хирадмандаши ангури пиндоштӣ

خردمندش انگور پنداشتی

Даройад сипас обии зрдпўш

درآید سپس آبی زردپوش

Яке нарми пашминаи чўхо ба дӯш

یکی نرم پشمینه‌چوخا به‌دوش

Ниҳон карда як пойу сари бардаи пеш

نهان کرده یک‌پای‌و سر برده پیش

зи бими хазон гирд гашта ба хеш

ز بیم خزان گرد گشته به خویش

Даройанд пас боди рангу туранҷ

درآیند پس باد رنگ و ترنج

Ду дидаи пуроб ва ду рухи пари шиканҷ

دو دیده پرآب و دو رخ پر شکنج

Рухони зарду таби хола бар гирди лаб

رخان زرد و تب‌خاله بر گرد لب

Гарони вору сангини сар аз тоби таб

گران‌وار و سنگین‌سر از تاب تب

Куҷо бингарад абри обони маӣ

کجا بنگرد ابر آبان مهی

Ба рӯй туранҷ ва ба чеҳр баӣ

به روی ترنج و به چهر بهی

Бигӯед ба боди инат бедоди меҳр

بگوید به باد اینت بیداد مهر

Бар ин зарди рӯйони тафтидаи чеҳр

بر این زرد رویان تفتیده چهر

Ки то мо бирафтем беруни зи дашт

که تا ما برفتیم بیرون ز دشت

Барин коргрпишгон чун гузашт

برین کارگرپیشگان چون گذشت

Шавад боди ҳамдостони абр ро

شود باد همداستان ابر را

Ба дашна занад гардани сабр ро

به دشنه زند گردن صبر را

Хурушони з боло шавад сӯии паст

خروشان ز بالا شود سوی پست

Пас пушти аўобр чун пели маст

پس پشت اوابر چون پیل مست

Дигар раҳи бипушади рухи азбим , шед

دگر ره بپوشد رخ ازبیم‌، شید

Шавад чеҳраи осмони нопадид

شود چهرهٔ آسمان ناپدید

Ба яғмо равад ҷумлаи колои меҳр

به یغما رود جمله کالای مهر

Чакад ашки ҳасрати зи чашми сипеҳр

چکد اشک حسرت ز چشم سپهر

Парешон шавад рӯзгори чаман

پریشان شود روزگار چمن

Дай ояд яке дръи рӯйин ба тан

دی آید یکی درع رویین به تن

зи бедоди дай боғ гардад хароб

ز بیداد دی باغ گردد خراب

Шавад зарди рухсораи офтоб

شود زرد رخسارهٔ آفتاب

Ҷаҳон эй писар нест ҷои диранг

جهان ای پسر نیست جای درنگ

Агар қайсари рӯс , агар шоҳи занг

اگر قیصر روس‌، اگر شاه زنگ

Напояд ҳамеи бркси ин созу барг

نپاید همی‌ برکس این ساز و برگ

Ҷавонӣаст , перӣасту онгоҳи марг

جوانی‌است‌، پیری‌است‌و آنگاه مرگ