Подшҳо ! чашми хирад боз кун
پادشها! چشم خرد باز کن
Фикри саранҷом дар оғоз кун
فکر سرانجام در آغاز کن
Бозгшои дидаи бедори хеш
بازگشا دیدهٔ بیدار خویش
Тонигарӣ оқибати кори хеш
تا نگری عاقبت کار خویش
Мамлакати Эрон бар бод рафт
مملکت ایران بر باد رفت
Бас ки бар ӯ кӣна ва бедод рафт
بس که بر او کینه و بیداد رفت
Чун ту ндонӣ сифати доварӣ
چون تو ندانی صفت داوری
Хасми даройад ба миёнҷӣгарӣ
خصم درآید به میانجیگری
намешавад аз хасм , табаи кори ту
میشود از خصم، تبه کار تو
Сирвати мо коҳаду миқдори ту
ثروت ما کاهد و مقدار تو
Подшҳои яксара бад ме кунӣ
پادشها یکسره بد میکنی
Худ на ба мо балки ба худ ме кунӣ
خود نه به ما بلکه به خود میکنی
Подшҳои хуии ту дилбанд нест
پادشها خوی تو دلبند نیست
Ҷони раияти з ту хурсанд нест
جان رعیت ز تو خرسند نیست
Вой ба шоҳӣ ки раият каш аст
وای به شاهی که رعیتکش است
Ҳоли хуши миллати азу нохуш аст
حال خوش ملت ازو ناخوش است
Бар рама чун гашти шубони чираи даст
بر رمه چون گشت شبان چیرهدست
ӯ на шубонаст ки гург рама аст
او نه شبان است که گرگ رمه است
Саг буд аввалии зи шубони бузург
سگ بود اولی ز شبان بزرگ
Каз рама бастанд ва бахшад ба гург
کز رمه بستاند و بخشد به گرگ
Хезу тиҳии зини ҳама пероя бош
خیز و تهی زین همه پیرایه باش
Мо ҳамаи фарзанду тӯмон доя бош
ما همه فرزند و تومان دایه باش
Лек на он доя ки бар ҷои шер
لیک نه آن دایه که بر جای شیر
Заҳр наад бар лаби Тифли сағир
زهر نهد بر لب طفل صغیر
Зишт буд яксараи кирдори ту
زشت بود یکسره کردار تو
То чаҳ шавад оқибати кори ту
تا چه شود عاقبت کار تو
Подшҳо ! қиссаи нав гӯш кун
پادشها! قصهٔ نو گوش کن
Қисса бигузашта фаромӯш кун
قصهٔ بگذشته فراموش کن
Бо ту з бигузашта нагӯям сухан
با تو ز بگذشته نگویم سخن
Зон ки фасонааст ҳадиси куҳан
زان که فسانه است حدیث کهن
Қатли луии шонздаҳум нодир аст
قتل لوی شانزدهم نادر است
Қиссаи нави орем ки нав хуштар аст
قصهٔ نو آریم که نو خوشتر است
Қиссаи мозӣ на ва аз ҳоли байн
قصهٔ ماضی نه و از حال بین
Низ ба мстқбли аҳволи байн
نیز به مستقبل احوال بین
Шарҳи луӣ шонздаҳ набӯд муфид
شرح لوی شانزده نبود مفید
Панди фарогири зи абдулҳамид
پند فراگیر ز عبدالحمید
Ков чу ту шоҳаншаҳи ислом буд
کاو چو تو شاهنشه اسلام بود
Низ нкўФолу накӯном буд
نیز نکوفال و نکونام بود
Сахти фузун буд ба кишвари зи ту
سخت فزون بود به کشور ز تو
Дошт фузуни аскару лашкари зи ту
داشت فزون عسکر و لشکر ز تو
Кӯс улуламрӣ мезад ҳаме
کوس اولوالامری میزد همی
Бандаи амру схтши олимӣ
بندهٔ امر و سخطش عالمی
Қоидаи малик қавӣ карда буд
قاعدهٔ ملک قوی کرده بود
Қонӯн дар мамлакат оварда буд
قانون در مملکت آورده بود
Лек чу бади хираи сару мустабид
لیک چو بُد خیرهسر و مستبد
Миллат карданд ба машрӯтаи ҷад
ملت کردند به مشروطه جد
Ин ҳаяҷонро чу накӯ дид шоҳ
این هیجان را چو نکو دید شاه
Ёфт ки кор аз ҳаяҷон шуд табоҳ
یافت که کار از هیجان شد تباه
Фармон дар додан машрӯта дод
فرمان در دادن مشروطه داد
Дод дар оғоз ба машрӯта дод
داد در آغاز به مشروطه داد
Чун ту қисм хӯрд ва дигар аҳди баст
چون تو قسم خورد و دگر عهد بست
Вони ҳамаро яксара дар ҳам шикаст
وآنهمه را یکسره در هم شکست
Маҷлиси шуриро вайрон намӯд
مجلس شوری را ویران نمود
Даст ба қатли вукалои бргшўд
دست به قتل وکلا برگشود
Миллати ислом бар он бали фазл
ملت اسلام بر آن بلفضل
Шӯриш карданд дар Исломбӯл
شورش کردند در اسلامبول
Лашкарёни малики ҳилаи боз
لشکریان مَلِک حیلهباز
Роҳ ба миллат бигирифтанд боз
راه به ملت بگرفتند باز
Ҷяш « слоник » ба қаҳр омаданд
جیش «سلانیک» به قهر آمدند
Ҳамлаи кунони ҷониб шаҳр омаданд
حملهکنان جانب شهر آمدند
Даст гушӯданд ба ҷяши малик
دست گشودند به جیش ملک
Яксара зойеъ шуд айши малик
یکسره ضایع شد عیش ملک
Шоҳу касони сахт фирорӣ шуданд
شاه و کسان سخت فراری شدند
Ҷумла ба « илдўз » мутаворӣ шуданд
جمله به «یلدوز» متواری شدند
Ҳамла намуданд слоникён
حمله نمودند سلانیکیان
Ҷониб « илдз » чу ҳужабри жён
جانب «یلدز» چو هژبر ژیان
Гашт азон лашкари машрӯтаи хоҳ
گشت ازان لشکر مشروطهخواه
Шоҳи гирифтору касонаши табоҳ
شاه گرفتار و کسانش تباه
Дар назараши гетӣ торик шуд
در نظرش گیتی تاریک شد
Маҳбӯсона ба слоник шуд
محبوسانه به سلانیک شد
Бошад имрӯзи гирифтори банд
باشد امروز گرفتار بند
То чаҳ замони рой ба қатлаш диҳанд
تا چه زمان رای به قتلش دهند
Аз пас ӯ мамлакат озод шуд
از پس او مملکت آزاد شد
Хотири машрӯтаи чён шод шуд
خاطر مشروطهچیان شاد شد
Байъат карданд дар он иттиҳод
بیعت کردند در آن اتحاد
Бо малики род , Муҳамади ршод
با ملک راد، محمد رشاد
Подшҳо ! ин дигар афсона нест
پادشها! این دگر افسانه نیست
Аз худӣаст ину з бегона нест
از خودی است این و ز بیگانه نیست
Миллат мотам зада ин ме кунад
ملت ماتمزده این میکند
Ҳарки чунон кард чунин ме кунад
هرکه چنان کرد چنین میکند
Миллати усмонӣ бо мо яке аст
ملت عثمانی با ما یکی است
Мо ду ҷамоатро мабда яке аст
ما دو جماعت را مبدأ یکی است
Мо ду гуруҳем зи як перҳан
ما دو گروهیم ز یک پیرهن
Нест миёнаи сухан аз мо ва ман
نیست میانه سخن از ما و من
Рӯзӣ будем ду Тифли сағир
روزی بودیم دو طفل صغیر
Дод ба мо модари исломи шер
داد به ما مادر اسلام شیر
Ҳар ду ба ҳам гарми дилу меҳрбон
هر دو به هم گرمدل و مهربان
Хизмати модарро бастаи миён
خدمت مادر را بسته میان
Лек шудем аз паии пероя Эй
لیک شدیم از پی پیرایهای
Ҳаряки мақҳури кафи доя Эй
هریک مقهور کف دایهای
Мо ҳамаи мақҳури кафи доягон
ما همه مقهور کف دایگان
Ва он ҳама аз хайли фурӯмоягон
و آن همه از خیل فرومایگان
Ҷумлаи паии маслиҳати кори хеш
جمله پی مصلحت کار خویش
Низ паии гармии бозори хеш
نیز پی گرمی بازار خویش
Мо ду бародарро бар ҳам заданд
ما دو برادر را بر هم زدند
Оташ аз ин фитна ба олам заданд
آتش از این فتنه به عالم زدند
Инак аз он ҷаҳл хабар гашта ем
اینک از آن جهل خبر گشتهایم
Ва аз сари ин маънӣ баргашта ем
و از سر این معنی برگشتهایم
Роҳ намоем ба ҳақ , доя ро
راه نماییم به حق، دایه را
То накушуд зиллати ҳамсоя ро
تا نکِشد ذلت همسایه را
Доя аз ин маънӣ агар сар занад
دایه از این معنی اگر سر زند
Бе сабабии реша худ барканд
بیسببی ریشهٔ خود برکند
Дорем умед ки аз фари бахт
داریم امید که از فر بخت
Васл шаванд ин ду тноўри дарахт
وصل شوند این دو تناور درخت
Шоха фарозанд ва бароранд сар
شاخه فرازند و برآرند سر
Реша давонанд ба ҳар бум ва бар
ریشه دوانند به هر بوم و بر
Боди хазон аз ҳамаи сӯ май вазад
باد خزان از همه سو میوزد
Як сира бар зишту накӯ май вазад
یکسره بر زشت و نکو میوزد
Шоха зар гардад аз ӯ мунҳанӣ
شاخهٔ زر گردد از او منحنی
Лек кунад сарв , қавии гарданӣ
لیک کند سرو، قویگردنی
Чун ки қавӣ гардад бехи рузон
چون که قوی گردد بیخ رزان
Чифта нагардад зи насими хазон
چفته نگردد ز نسیم خزان
Чун ки ба танҳоӣ бошад ниҳол
چون که به تنهایی باشد نهال
намешавад аз боди хазони поймол
میشود از باد خزان پایمال
Чун ки тниднди дарахтон ба ҳам
چون که تنیدند درختان بههم
Шоха кашиданд чаҳ беш ва чаҳ кам
شاخه کشیدند چه بیش و چه کم
Хуррам бошанд ва наёранд ёд
خرم باشند و نیارند یاد
Аз туфи барфу вазиши тундбод
از تف برف و وزش تندباد
эй кош , эй кош !гар исломён
ای کاش، ای کاش! گر اسلامیان
Расми Дубайро бибаранд аз миён
رسم دوبی را ببرند از میان
То ки ба ҳамсоя далерӣ кунанд
تا که به همسایه دلیری کنند
Бор дигар ҷунбиш ширӣ кунанд
بار دگر جنبش شیری کنند
Ҳарки бурун рафт зи ирлиғшон
هرکه برون رفت ز یرلیغشان
Хӯн шавадаш дили зи дами теғашон
خون شودش دل ز دم تیغشان
Ёд кун аз давлати аббосиён
یاد کن از دولت عباسیان
Вони схту савлати аббосиён
وآن سخط و صولت عباسیان
Кишварашони бади зи ҳади Асия
کشورشان بُد ز حد آسیا
То ба ҳади қорраи аФриқё
تا به حد قارهٔ افریقیا
Аз дар аФриқиаҳ то хоки тарк
از در افریقیه تا خاک ترک
Бад ба кафи он хулафои стрк
بُد به کف آن خلفای سترک
Кардандӣ тоъаташонро қабул
کردندی طاعتشان را قبول
То хати ҳинд , аз хати Исломбӯл
تا خط هند، از خط اسلامبول
Зон ки бади ислом дар он к ба ҷад
زان که بد اسلام در آن ک بهجد
Як ҷиҳату муттафиқу муттаҳид
یک جهت و متفق و متحد
Лек нифоқ омад ва кард ончӣ кард
لیک نفاق آمد و کرد آنچه کرد
То ки фитодем бад-ӣни ранҷу дард
تا که فتادیم بدین رنج و درد
эй ҳамагии пайрави дайни қавӣам
ای همگی پیرو دین قویم
эй писарони падарони қадим
ای پسران پدران قدیم
Суннӣу шиъии з ки ва кистанд ?
سنی و شیعی ز که و کیستند؟
Дар паии озори ҳам аз чистанд ?
در پی آزار هم از چیستند؟
Ҷумлаи мусулмону з як мазҳабанд
جمله مسلمان و ز یک مذهبند
Ҷумлаи сабақи хонда як мактабанд
جمله سبقخواندهٔ یک مکتبند
Дайни яку мақсади яку мақсӯди як
دین یک و مقصد یک و مقصود یک
Раҳи яку маъбади яку маъбуди як
ره یک و معبد یک و معبود یک
Ҷумла якед , эй зи яке сар зада
جمله یکید، ای ز یکی سر زده
Домани ҷаҳлу дўдлии барзада
دامن جهل و دودلی برزده
Панд пазиред зи амрикён
پند پذیرید ز امریکیان
Панд пазируфтани норади забон
پند پذیرفتن نارد زبان
Исавӣон кин илм афрохтанд
عیسویان کاین علم افراختند
Муттаҳидона ба ҷаҳон тохтанд
متحدانه به جهان تاختند
Як сираи бурданди зи олами сбоқ
یکسره بردند ز عالم سباق
Аз мадади илму дами иттифоқ
از مدد علم و دم اتفاق
Мо з чаҳ бар фаръ ҳаёҳӯ кунем
ما ز چه بر فرع هیاهو کنیم
Қоидаи асли з по афканем
قاعدهٔ اصل ز پا افکنیم
Шоҳи ҷаҳон , нодири фирӯзи фар
شاه جهان، نادر فیروز فر
Худ ба ҷузи ин қасд набӯдаш дигар
خود به جز این قصد نبودش دگر
Рӯзи нахустин ки ба бахти ҷавон
روز نخستین که به بخت جوان
Тоҷ ба сари ҳашт ба дашти Муғон
تاج بهسر هشت به دشت مغان
Суннӣу шиъӣ ба рикоби андараш
سنی و شیعی به رکاب اندرش
Яксараи Фрмонбру хдмтгрш
یکسره فرمانبر و خدمتگرش
Шуд малики род ба минбари фароз
شد ملک راد به منبر فراز
Лаъли сухани санҷи з ҳам кард боз
لعل سخنسنج ز هم کرد باز
Риштаи гуфтор ба ҳар сӯ кашид
رشتهٔ گفتار به هر سو کشید
То сухан аз шиъӣ ва суннӣ расед
تا سخن از شیعی و سنی رسید
Гуфт худ ин кин ки ҷҳонсўз шуд
گفت خود این کین که جهانسوز شد
зи оли сафии машъала афрӯз шуд
ز آل صفی مشعلهافروز شد
Ёваи сароёни зи худ бе хабар
یاوهسرایان ز خود بیخبر
Ёва сурӯданд ба ҳар бум ва бар
یاوه سرودند به هر بوم و بر
Шуълаи он оташи ҷаҳли озмоӣ
شعلهٔ آن آتش جهلآزمای
Сӯхти басии хирмани халқи худоӣ
سوخت بسی خرمن خلق خدای
Ҳони зи нифоқ ва дўдлӣ саркашед
هان ز نفاق و دودلی سرکشید
То қадаҳи ъзу ълои дркшид
تا قدح عز و علا درکشید
Шоҳи манам , қавли ман афсона нест
شاه منم، قول من افسانه نیست
Ҳеҷ дамӣ чун дам шоҳона нест
هیچ دمی چون دم شاهانه نیست
Шаҳ ки накӯи гашт ҳунарҳо кунад
شه که نکو گشت هنرها کند
Ваон дами шоҳона асарҳо кунад
وان دم شاهانه اثرها کند
Лашкарӣонаш ки ду тира баданд
لشکریانش که دو تیره بدند
Қавли варои ҷумла пазира шуданд
قول ورا جمله پذیره شدند
Шаҳ шуд аз онҷо ба Ироқи араб
شه شد از آنجا به عراق عرب
То бабрад низ нифоқи араб
تا ببرد نیز نفاق عرب
Кард ба Бағдоди яке анҷуман
کرد به بغداد یکی انجمن
Гуфт дар ин боби ҳазорон сухан
گفت در این باب هزاران سخن
То стрд аз дили онони бадӣ
تا سترد از دل آنان بدی
Бесар ва бен гашти нифоқи худӣ
بی سر و بن گشت نفاق خودی
Пас бинвиштанд ба раду қабул
پس بنوشتند به رد و قبول
Номаи сӯии ҳазрати Исломбӯл
نامه سوی حضرت اسلامبول
То шаҳи усмонӣ аз ин иттифоқ
تا شه عثمانی از این اتفاق
Дам занад ва боз гузорад нифоқ
دم زند و باز گذارد نفاق
ӯ напазируфту мъозири ҷуст
او نپذیرفت و معاذیر جست
Кор аз ин ҷаҳли табаи гашту суст
کار از اینجهل تبه گشت و سست
Вази пас чанде малики ҳӯшманд
وز پس چندی ملک هوشمند
Тохти сӯии малики хуросони саманд
تاخت سوی ملک خراسان سمند
То ки бад-ӣни турфаи хаёли сутург
تا که بدین طرفه خیال سترگ
Тоза кунад ёрии тоҷику тарк
تازه کند یاری تاجیک و ترک
Лек ба Қӯчони зи ҷаҳон давр шуд
لیک به قوچان ز جهان دور شد
Ҷонаш аз ин масаъла маҳҷӯр шуд
جانش از این مسئله مهجور شد
Ва имрӯз аз неруии илму ҳунар
و امروز از نیروی علم و هنر
Ҷаҳлу стбдод ниҳон карда сар
جهل و ستبداد نهان کرده سر
Гетӣ аз адл пуровоза шуд
گیتی از عدل پرآوازه شد
Ҷону дили аҳли хирад тоза шуд
جان و دل اهل خرد تازه شد
Сулҳи аёни гашту ниҳони гашти ҷанг
صلح عیان گشت و نهان گشت جنگ
Нест дигар ҳеҷ маҷоли диранг
نیست دگر هیچ مجال درنگ
Ҳар ду ба ҳам ёрӣ қуръон кунед
هر دو به هم یاری قرآن کنید
Ончии сазовор буд он кунед
آنچه سزاوار بود آن کنید
Он ки мари ин дайнро бунёни ниҳод
آن که مر این دین را بنیان نهاد
Қоидаи кор ба қуръони ниҳод
قاعدهٔ کار به قرآن نهاد
Маънии қуръони зи миён барда ед
معنی قرآن ز میان بردهاید
Ҷони паямбарро озурда ед
جان پیمبر را آزردهاید
Исавӣон кин ҳама ҷавлон кунанд
عیسویان کاین همه جولان کنند
Аз паии гумномӣ қуръон кунанд
از پی گمنامی قرآن کنند
То ки буд моро қуръон ба даст
تا که بود ما را قرآن بهدست
Бошадмон риштаи имон ба даст
باشدمان رشتهٔ ایمان بهدست
Чун ки буд қуръон , имон буд
چون که بود قرآن، ایمان بود
Ин равад албата агар он равад
این رود البته اگر آن رود
Ҷаҳд намоед дар иҷрои он
جهد نمایید در اجرای آن
Тавсеа бахшед ба фатвои он
توسعه بخشید به فتوای آن
Фатвои қуръон чу шавад ошкор
فتوی قرآن چو شود آشکار
Хасм шавад рӯи сияҳу шармсор
خصم شود رو سیه و شرمسار
Мояи озодии даврони мо
مایهٔ آزادی دوران ما
Ҷумла наҳуфтааст ба қуръони мо
جمله نهفته است به قرآن ما
То наравад аз кафатони ин гуҳар
تا نرود از کفتان این گهر
Муттафиқонаи бФрозиди сар
متفقانه بفرازید سر
То руқабои деги ҳавас кам пазанд
تا رقبا دیگ هوس کم پزند
Муддаӣони даст ба дандони газанд
مدّعیان دست به دندان گزند
Подшаҳии роду хирадманд буд
پادشهی راد و خردمند بود
Панҷ таниши зодаи дилбанд буд
پنج تنش زادهٔ دلبند بود
Дод ҷудогона , гиромии падар
داد جداگانه، گرامی پدر
Чӯбаи тирӣ ба каф ҳар писар
چوبهٔ تیری به کف هر پسر
Гуфт бинозам ҳиллаи неруятон
گفت بنازم هله نیرویتان
Дрнгрми қӯти бозуятон
درنگرم قوت بازویتان
Чӯбаи тирӣ ки ба даст шумост
چوبهٔ تیری که به دست شماست
Дршкнидш ки маро ин ҳавост
درشکنیدش که مرا این هواست
Ҷумлаи шикастанд ва дарандохтанд
جمله شکستند و درانداختند
Кор ба дилхоҳ малик сохтанд
کار به دلخواه ملک ساختند
Аз пас ин кор , хирадманди пер
از پس این کار، خردمند پیر
Даст заду баст ба ҳам панҷ тир
دست زد و بست به هم پنج تیر
Гуфт ки ҳони ҷумла такопу кунед
گفت که هان جمله تکاپو کنید
МтФқои қӯт ва неру кунед
متفقا قوت و نیرو کنید
Қӯт ҳар панҷ ҷавони ҳажир
قوّت هر پنج جوان هژیر
Шояд агар бишиканади ин панҷ тир
شاید اگر بشکند این پنج تیر
Ҳар як , чун тир нишастанд рост
هر یک، چون تیر نشستند راست
Кин хами бозуии камонгири мост
کاین خم بازوی کمانگیر ماست
Тир чаҳ бошад ки табар башиканем
تیر چه باشد که تبر بشکنیم
Ҷумла ба иқбол падар башиканем
جمله به اقبال پدر بشکنیم
Пас ҳамаи пӯрони ҷавони пеши пер
پس همه پوران جوان پیش پیر
Даст кушоданд бар он панҷ тир
دست گشادند بر آن پنج تیر
Ҳарчӣ фузуни қувва ва неру заданд
هرچه فزون قوه و نیرو زدند
Худ на бар он балки ба бозу заданд
خود نه بر آن بلکه به بازو زدند
Гуфт падар : к-эии писарони ғаюр
گفت پدر: کای پسران غیور
Даст бидореду мёриди зӯр
دست بدارید و میارید زور
Ҳарчӣ фузуни сахт камоне кунед
هرچه فزون سختکمانی کنید
Садама ба бозуии ҷавонии занед
صدمه به بازوی جوانی زنید
Тир ҷудогона шикастед панҷ
تیر جداگانه شکستید پنج
Бе тъби панҷа ва бе дастранҷ
بیتعب پنجه و بیدسترنج
Лек чу ҳар панҷ ба ҳам баста шуд
لیک چو هر پنج بههم بسته شد
Бозуӣ ҳар панҷ аз он хаста шуд
بازوی هر پنج از آن خسته شد
Тир чу як буд шикастан тавон
تیر چو یک بود شکستن توان
Лек чу шуд панҷ набинад ҳўон
لیک چو شد پنج نبیند هوان
Панҷ бародар чу з ҳам бугсалед
پنج برادر چو ز هم بگسلید
Рости мафод мисл аввалед
راست مفاد مثل اولید
Ҷумла ба танҳоӣ хаста шаванд
جمله بهتنهایی خسته شوند
Дар кафи бадхоҳ шикаста шаванд
در کف بدخواه شکسته شوند
Лек чу ҳар панҷ ба ҳукми вдод
لیک چو هر پنج به حکم وداد
Гирд ҳам ойед ва кунед иттиҳод
گرد هم آیید و کنید اتحاد
Душман агар чанд фузуни бошдо
دشمن اگر چند فزون باشدا
Дар каф ҳар панҷ забуни бошдо
در کف هر پنج زبون باشدا
Хуш буд ар миллати ислом низ
خوش بود ار ملت اسلام نیز
Даст бишӯйанд зи кину ситез
دست بشویند ز کین و ستیز
Зон ки фузунаст бидонадяши мо
زان که فزون است بداندیش ما
Душмани малику адуии кеши мо
دشمن ملک و عدوی کیش ما
Чора мо нест ба ҷузи иттиҳод
چارهٔ ما نیست به جز اتحاد
Ин раҳ рушдаст Фнъми алршод
این ره رشد است فنعمالرشاد
Панд ҳамин аст хамӯш эй баҳор
پند همین است خموش ای بهار
Ҷӯии дили панди нюаш эй баҳор
جوی دل پند نیوش ای بهار
Чораи мо ёрӣ дайнасту бас
چارهٔ ما یاری دین است و بس
Хотимаи алхир ҳаминасту бас
خاتمةالخیر همین است و بس