Пай чист ин созу барги набард ?
پی چیست این ساز و برگ نبرد؟
Ҳам ин киштии виили ҷангӣу мард
هم این کشتی وییل جنگی و مرد
Ба « пирўс » гуфт ин , яке ҳӯшёр
به«پیروس» گفت این، یکی هوشیار
Ки ҳамроз ӯ буду омӯзгор
که همراز او بود و آموزگار
Сӯй рӯм хоҳам шудан , гуфт шоҳ
سوی روم خواهم شدن، گفت شاه
Бидонҷо ки ҷӯяндам аз дайргоҳ
بدانجا که جویندم از دیرگاه
Чаро гуфт , гуфт аз паии гиру дор
چرا گفت، گفت از پی گیر و دار
Ситудаш хирадманди омӯзгор
ستودش خردمند آموزگار
Ки ин рой роӣӣаст бо дастгоҳ
که این رای رائی است با دستگاه
Сикандар сазад кард ин ё ки шоҳ
سکندر سزد کرد این یا که شاه
Чаҳ хоҳем кардан чу шуд рӯми рост
چه خواهیم کردن چو شد روم راست
Бигуфто ҳамаи хоки лотни з мо аст
بگفتا همه خاک لاتن ز ما است
Хирадманд гуфт андарин нест шак
خردمند گفت اندرین نیست شک
Ки он ҷумлаи моро буд як бҳк
که آن جمله ما را بود یکبهٔک
Дигар кор кӯтаҳ шавад ? гуфт на !
دگر کار کوته شود؟ گفت نه!
Ба Сисил аз он пас дрорми буна
به سیسیل از آن پس درآرم بنه
Ҳамин киштӣу лашкар бе шумор
همین کشتی و لشکر بیشمار
Даройад « срокўш »ро барканор
درآید «سراکوش» را برکنار
ДгркоргФто тамомаст ? гуфт
دگرکارگفتا تمام است؟ گفت
На зонрўкаҳ бо обу бодайми ҷуфт
نه زآنروکه با آب و بادیم جفت
Ҳмонгаҳ басандааст бодӣ бгоҳ
همانگه بسنده است بادی بگاه
Ки то хок « Картаж » бозаст роҳ
که تا خاک « کارتاژ» باز است راه
Кунун , гуфт бар бандагони шаҳ , дуруст
کنون، گفت بر بندگان شه، درست
Ки мо ҷумлаи гетии бихоҳйми ҷуст
که ما جمله گیتی بخواهیم جست
Баронем то домани қирвон
برانیم تا دامن قیروان
Ба саҳроӣ « Либиё »у реги равон
به صحرای «لیبی» و ریگ روان
Ба Мисру ҳиҷоз андар ойем танг
به مصر و حجاز اندر آییم تنگ
Вази он пас битозем то рўдгнг
وز آن پس بتازیم تا رودگنگ
Чу азгнг бигузашт икрони мо
چو ازگنگ بگذشت یکران ما
Шуд он марзу буми навин зон мо
شد آن مرز و بوم نوین زان ما
Бипечем аз он пас ба турони замин
بپیچیم از آن پس به تورانزمین
з Ҷайҳун баронем то пушти чин
ز جیحون برانیم تا پشت چین
Чу ин нимаи бахши ҷаҳони бузург
چو این نیمه بخش جهان بزرگ
Даромад ба фармони шоҳи сутург
درآمد به فرمان شاه سترگ
Ба дастури мо гашти кори ҷаҳон
به دستور ما گشت کار جهان
Чаҳ фармон кунад шаҳриёри ҷаҳон
چه فرمان کند شهریار جهان
Ба пирӯзӣу шодӣ онгоҳ гуфт :
به پیروزی و شادی آنگاه گفت:
Тавонем хандид ва нӯшед ва хуфт
توانیم خندید و نوشید و خفت
Бадв гуфт дастури озодамард
بدو گفت دستور آزادمرد
Ки инро ҳам акнӯн тавонем кард
که این را هماکنون توانیم کرد
НиФкндаҳи пархошро ҳеҷ бен
نیفکنده پرخاش را هیچ بن
Бикун ҳарчӣ хоҳӣ , ки гуяд макун ?
بکن هرچهخواهی، که گوید مکن؟
Шунидам ки нишнид панди вазир
شنیدم که نشنید پند وزیر
Сӯй рӯм шуд подшоҳ « апир »
سوی روم شد پادشاه «اپیر»
Шикастии бузург андар омад бар ӯй
شکستی بزرگ اندر آمد بر اوی
Шикастаи сӯй хона биниҳод рӯй
شکسته سوی خانه بنهاد روی
Ҳамеи хост гетӣ сетанд ба зӯр
همی خواست گیتی ستاند بهزور
Ки гетӣ кашидаш ба зиндони гӯр
که گیتی کشیدش به زندان گور
Насиҳат басӣ гуфтаанд аҳли ҳуш
نصیحت بسی گفتهاند اهل هوش
Вале нест гӯши ҳақиқати нюаш
ولی نیست گوش حقیقتنیوش
Ҳақиқати бурун аз яке ҳарф нест
حقیقت برون از یکی حرف نیست
Куҷо донад он каз ҳақиқат барӣ аст
کجا داند آن کز حقیقت بری است
Ҳақиқат ба кас рӯй бо рӯ нашуд
حقیقت به کس روی با رو نشد
Аз ин рӯи суханҳо дигаргуна шуд
از این رو سخنها دگرگونه شد
Сухан аз ҳақиқатгар огаҳ шудӣ
سخن از حقیقت گر آگه شدی
Дарозӣ наҳодӣ ва кӯтаҳ шудӣ
درازی نهادی و کوته شدی
Баҳор аз ҳақиқати яке зарра дид
بهار از حقیقت یکی ذرّه دید
Бадви бози пайваст ва аз худ бурид
بدو باز پیوست و از خود برید
Чу аз худ раҳои гашт ҷовид шуд
چو از خود رها گشت جاوید شد
Бидон зарраи ҳамроз хуршед шуд
بدان ذره همراز خورشید شد