Тараққии андарин кишвар маҳол аст

ترقی اندرین کشور محال است

Ки дар ин мамлакати қаҳт алрҷол аст

که در این مملکت قحط‌الرجال است

Харобӣ аз ҷануб ва аз шимол аст

خرابی‌از جنوب و از شمال است

Бар ин махлуқи озодӣ вабол аст

بر این مخلوق آزادی وبال است

Бибояд парда бигрифтани зи асрор

بباید پرده بگرفتن ز اسرار

Ки гардад шарҳи бадбахтии падедор

که گردد شرح بدبختی پدیدار

Агар пайдо шавад дар малики як фард

اگر پیدا شود در ملک یک فرد

Ба монанди ризохони ҷавонмард

به مانند رضاخان جوانمرد

Кунандаш давра фавран чанд велгард

کنندش دوره فوراً چند ولگرد

Ба фикри инки бояд зойеъаш кард

به فکر اینکه باید ضایعش کرد

Бигӯянд аз сари шаҳ тоҷ бурдор

بگویند از سر شه تاج بردار

Ба фарқи хештани он тоҷ бигзор

به فرق خویشتن آن تاج بگذار

Нахустин бор , созем офтобӣ

نخستین بار، سازیم آفتابی

Аломатҳои сурхи инқилобӣ

علامت‌های سرخ انقلابی

Ки Ҷумҳурӣ буд ҳарфии ҳисобӣ

که جمهوری بود حرفی حسابی

Чу гаштии ту раиси интихобӣ

چو گشتی تو رئیس انتخابی

Бибояд гуфт кин марди фидокор

بباید گفت کاین مرد فداکار

Буд худ подшоҳиро сазовор

بود خود پادشاهی را سزاوار

Ҳақиқати боруки аллоҳ , чашми бади давр

حقیقت بارک‌الله‌، چشم بد دور

Мубораки боди ин Ҷумҳурии зӯр

مبارک باد این جمهوری زور

Азин пас гӯшҳо кари чашмҳо кӯр

ازین پس گوش‌ها کر چشم‌ها کور

Чунин Ҷумҳурӣ бар зиди ҷумҳӯр

چنین ‌جمهوری ‌بر ضد جمهور

Надорад ёдкс , дар ҳеҷ аъсор

ندارد یادکس‌، در هیچ اعصار

Набошад ҳеҷ дар қуттии аттор

نباشد هیچ در قوطی عطار

Чу Ҷумҳурӣ шавад оқои даштӣ

چو جمهوری شود آقای دشتی

Аламдораш буд шайтони раштӣ

علمدارش بود شیطان رشتی

Тадайюни он сафеҳи куҳнаи муштӣ

تدین آن سفیه کهنه مشتی

Нишинад асрҳо дар тӯии ҳаштӣ

نشیند عصرها در توی هشتی

Кунад кӯру качалҳоро хабардор

کند کور و کچل‌ها را خبردار

зи ҳаллоҷу зи рўосу зи мсмор

ز حلاج و ز رواس و ز مسمار

Сабо , он бе шуъӯри бдқёФаҳ

صبا، آن بی‌شعور بدقیافه

Намояд . . . Ҷумҳурии калофа

نماید . . . جمهوری کلافه

Занад сад лоф дар зери млоФаҳ

زند صد لاف در زیر ملافه

Ки Ҷумҳурӣ шавад дорулхилофа

که جمهوری شود دارالخلافه

Валикин бехабар аз лаҳни бозор

ولیکن بی‌خبر از لحن بازار

зи ълофу зи баққолу зи наҷҷор

ز علاف و ز بقال و ز نجار

зи адл алмалик бишинав як ҳикоят

ز عدل الملک بشنو یک حکایت

Ки он болои баланд бе кифоят

که آن بالا بلند بی کفایت

Миёнҷӣ гашта байни бўлу ғоит

میانجی گشته بین بول و غایط

Кндгоҳии тадайюнро ҳимоят

کندگاهی تدین را حمایت

Шавад гоҳе сулаймонро мададкор

شود گاهی سلیمان را مددکار

Ки созад ин дуро бо икдгри ёр

که سازد این دو را با یکدگر یار

Бибин он куҳнаи алднги қаландар

ببین آن کهنه الدنگ قلندر

Намӯда навҳаи Ҷумҳурӣ аз бар

نموده نوحهٔ جمهوری از بر

Аҷаб ҷинсӣаст ин ! аллоҳи Акбар

عجب جنسی است این‌! الله اکبر

Гуҳии ъръри намояд чун хари нар

گهی عرعر نماید چون خر نر

Замонӣ поча гирад чун саги ҳор

زمانی پاچه گیرد چون سگ هار

Вале ғофили згрдни банду афсор

ولی غافل زگردن‌بند و افسار

Аз Эрон раҳнамо гашта равона

از ایران رهنما گشته روانه

Барои корҳои маҳрамона

برای کارهای محرمانه

Гирифтаи пӯлҳои бе нишона

گرفته پول‌های بی‌نشانه

Зада дар Басрау Бағдоди чона

زده در بصره و بغداد چانه

Ки Ҷумҳурӣ шавад ин малики идбор

که جمهوری شود این ملک ادبار

На ман гӯям худаш кардааст иқрор

نه من گویم خودش کرده است اقرار

Тақаллоҳо намояди андарин байн

تقلاها نماید اندرین بین

Ҷлнбри зодаи шайхи алъроқин

جلنبر زادهٔ شیخ العراقین

Кунад фарёдҳо бо шӯр ва бо шин

کند فریادها با شور و با شین

Ки Ҷумҳурӣ буд бргрднми дайн

که جمهوری بود برگردنم دین

Адо боист кард ин дайни ночор

ادا بایست کرد این دین ناچار

Бибояд ҷуст аз дасти тдкор

بباید جست از دست طدکار

Зиёи алўоъзини он лӯси риқў

ضیاء الواعظین آن لوس ریقو

Кунад аз баҳри Ҷумҳурии ҳаёҳӯ

کند از بهر جمهوری هیاهو

Чаҳ Ҷумҳурӣ ! аҷаб дорам ман аз ӯ

چه جمهوری‌! عجب دارم من از او

Магар ӯ ғофиласт аз қасди ёрӯ

مگر او غافل است از قصد یارو

Ки мехоҳад нишинад ҷои қоҷор

که می‌خواهد نشیند جای قاجار

Ҳамон таврӣ ки казад он марди Афшор

همان‌طوری که کزد آن مرد افشار

Дабири аъзам , он ринди сиёсӣ

دبیر اعظم‌، آن رند سیاسی

зи компании намояди ҳақи шиносӣ

ز کمپانی نماید حق‌شناسی

Занад типо ба қонӯни асосӣ

زند تیپا به قانون اساسی

Ба афсунҳои нарми диплўмосӣ

به افسون‌های نرم دیپلوماسی

Ба сардори сипаҳи гӯ ба исрор

به سردار سپه گو به اصرار

Ки Ҷумҳурӣ набошад кори душвор

که جمهوری نباشد کار دشوار

Намоиш медиҳад ин ҳафтаи ориф

نمایش می‌دهد این هفته عارف

Ба ҳамроҳии аъзои маориф

به همراهی اعضای معارف

Шавад маълум бо ҷузъии масориф

شود معلوم با جزئی مصارف

Ки Ҷумҳурӣ надорад як мухолиф

که جمهوری ندارد یک مخالف

Мудаллал мешавад бо зарб ва бо тор

مدلل می‌شود با ضرب و با تار

Ки машрӯта надорад як тарафдор

که مشروطه ندارد یک طرفدار

Намудем ман ҷароидро идора

نمودم من جراید را اداره

Шафақ , кӯшиш , ватан , гулшан , ситора

شفق‌، کوشش‌، وطن‌، گلشن‌، ستاره

Қиёмат мешавад бо як ишора

قیامت می‌شود با یک اشاره

Дигар маънӣ надорад истихора

دگر معنی ندارد استخاره

Ҳамин фардо шавад ғавғои падедор

همین فردا شود غوغا پدیدار

Ба зўркнФронсу нутқу ашъор

به زورکنفرانس و نطق و اشعار

Ба олами пеши рафтаи болосолаҳ

به عالم پیش رفته بالاصاله

Тамоми корҳо бо қолаи қола

تمام کارها با قاله قاله

Ба зӯри нутқу шеъру сармақола

به زور نطق و شعر و سرمقاله

Бибояд кард Ҷумҳурии амолаҳ

بباید کرد جمهوری اماله

Барин махлуқ бе ақли велингор

برین مخلوق بی‌عقل ولنگار

Бидӯни ваҳшат аз аъёну туҷҷор

بدون وحشت از اعیان و تجار

Ки муставфӣаст шахсеи лоуболӣ

که مستوفی است شخصی لاابالی

Мушӣруддавлаи маръӯбу хаёлӣ

مشیرالدوله مرعوب و خیالی

Вусуқи аддавла ҷояш ҳаст холӣ

وثوق‌الدوله جایش هست خالی

Буд фирӯзи ҳам дар Форси волӣ

بود فیروز هم در فارس والی

Қавоми ассалтанаи матруди саркор

قوام‌السلطنه مطرود سرکار

Ба ғайр аз зоти ашрафи лӣси фии ?илдор

به غیر از ذات اشرف لیس فی‌الدار

Буд ҳоҷии муайяни муҳтоту маъқӯл

بود حاجی معین محتاط و معقول

Амини алзрб дар адлияи машғӯл

امین الضرب در عدلیه مشغول

Алии саррофи ҳам мустағриқи пӯл

علی صراف هم مستغرق پول

Фақиҳи алтоҷрин ҳам мехӯрд гӯл

فقیه التاجرین هم می‌خورد گول

Аҳамият надорад синфи бозор

اهمیت ندارد صنف بازار

зи хрозу зи рзозу бунакдор

ز خراز و ز رزاز و بنکدار

Тадайюн гуфта маҷлис ҳаст бо ман

تدین گفته مجلس هست با من

Намоем аксариятро муайян

نماییم اکثریت را معین

Шавад ин кори пеш аз иди равшан

شود این کار پیش از عید روشن

Ба Ҷумҳурӣ бигирам рой қатъан

به جمهوری بگیرم رای قطعاً

На қонӯн мешавад монеъ на афкор

نه قانون می‌شود مانع نه افکار

Ба зӯри мушти файсал май даҳуми кор

به زور مشت فیصل می‌دهم کار

Ба таълими қушӯни андари вилоёт

به تعلیم قشون اندر ولایات

Муҳайёи тилигрофоту шикоёт

مهیا تلگرافات و شکایات

зи Ҷумҳурии ишорату кинояот

ز جمهوری اشارت و کنایات

зи зулми шоҳу дарбораши ривоёт

ز ظلم شاه و دربارش روایات

Мусалсал мерасад бо симу чопор

مسلسل می‌رسد با سیم و چاپار

зи баладону зи ақтору зи амсор

ز بلدان و ز اقطار و ز امصار

Зтбризу зи Қазвӣну зи занҷон

زتبریز و ز قزوین و ز زنجان

Зердастони вкрмоншоаҳи вгилон

زیردستان وکرمانشاه وگیلان

Бурӯҷирду Ироқу язди вкрмон

بروجرد و عراق و یزد وکرمان

зи Широзу сафоҳону хуросон

ز شیراز و صفاهان و خراسان

зи буҷнӯрду зи Кошону Қуму лор

ز بجنورد و ز کاشان و قم و لار

Тақозоҳо расад харвори харвор

تقاضاها رسد خروار خروار

зи муллоҳо ҷӯй ваҳшат надорем

ز ملاها جوی وحشت نداریم

Қушӯн бо мости мо даҳшат надорем

قشون با ماست ما دهشت نداریم

Ҳазар аз ҷунбиш миллат надорем

حذر از جنبش ملت نداریم

Шаб идаст мо фурсат надорем

شب عید است ما فرصت نداریم

Саломи идро боист ин бор

سلام عید را بایست این بار

Бигирад ҳазрати ашраф ба дарбор

بگیرد حضرت اشرف به دربار

Ба Теҳрон нест як тани инқилобӣ

به تهران نیست یک تن انقلابی

Биҷузи машрӯтаи хоҳони ҳисобӣ

بجز مشروطه‌خواهان حسابی

Ки аз ваҳшат нигараданд офтобӣ

که از وحشت نگردند آفتابی

Агркрднд қадре бади луобӣ

اگرکردند قدری بد لعابی

Бёўизимшон бар чӯбаи дор

بیاویزیمشان بر چوبهٔ دار

Баноми артҷоъиўну ашрор

بنام ارتجاعیون و اشرار

Мувофиқ гашта Лондони ин сухан ро

موافق گشته لندن این سخن را

Ки фаврии хости српрсии лрн ро

که فوری خواست سرپرسی لرن را

Будгар шўмётскии сӯъи занн ро

بود گر شومیاتسکی سوء ظن را

Фиристам пешашони устоди фан ро

فرستم پیششان استاد فن را

Ҳамон меҳтари насими ринди айёр

همان مهتر نسیم رند عیار

Карими раштии он шайёди таррор

کریم رشتی آن شیاد طرار

Набояд кард дигари ҳеҷ миси мис

نباید کرد دیگر هیچ مس مس

Бибояд рафт фаврии тӯии маҷлис

بباید رفت فوری توی مجلس

Агар ҳарфӣ шунидем аз мударрис

اگر حرفی شنیدیم از مدرس

Ҷавобаш гуфт бояд рутабу ёбс

جوابش گفت باید رطب و یابس

Вагар мақсӯди худро кард такрор

وگر مقصود خود را کرد تکرار

Бпичимш ба даври ҳалқи дастор

بپیچیمش به دور حلق دستار

Ба қадре ин суханҳо коргар шуд

به قدری این سخن‌ها کارگر شد

Ки сардори сипаҳи ақлаши з сар шуд

که سردار سپه عقلش ز سر شد

Ба Ҷумҳурии алоқа мандтар шуд

به جمهوری علاقه‌مندتر شد

Баннои интишори сим ва зар шуд

بنای انتشار سیم و زر شد

Ба мабъусону матбӯоту аҳрор

به مبعوثان و مطبوعات و احرار

зи оқои сабо то шайхи меъмор

ز آقای صبا تا شیخ معمار

Намоён шуд таҷаммуъҳои фардӣ

نمایان شد تجمع‌های فردی

Илм дар даст , гарми давраи гардӣ

علم در دست‌، گرم دوره گردی

Илмҳо сурху зарду лоҷувардӣ

علم‌ها سرخ و زرد و لاجوردی

Аёни сурхӣу пинҳони ранги зардӣ

عیان سرخی و پنهان رنگ زردی

Ба ҷумҳӯрияти Эрони ҳаводор

به جمهوریت ایران هوادار

Валав гашта миёни кӯчаи бозор

ولو گشته میان کوچه بازار

Азин афкори молихулёе

ازین افکار مالیخولیایی

Ба маҷлис аксарият шуд ҳавоӣ

به مجلس اکثریت شد هوایی

Тадайюн кард хеле бе ҳаёе

تدین کرد خیلی بی‌حیایی

Ба як дами байни афродаши ҷудоӣ

به یک دم بین افرادش جدایی

Фитод аз як ҳуҷуми нобиҳанҷор

فتاد از یک هجوم نابهنجار

Аз он силӣ ки хӯрд он марди дайндор

از آن سیلی که خورد آن مرد دیندار

Аз он силии вилояти пар садо шуд

از آن سیلی ولایت پر صدا شد

Дкокини бастау ғавғо бпо шуд

دکاکین بسته و غوغا بپا شد

Ба рӯзи шанбеи маҷлис Карбало шуд

به روز شنبه مجلس کربلا شد

Ба давлат рӯй аҳли шаҳр во шуд

به دولت روی اهل شهر وا شد

Ки омад дар миёни халқи сардор

که آمد در میان خلق سردار

Барои зарбу шатму хашми вкштор

برای ضرب و شتم و خشم وکشتار

зи Ҷумҳурӣ ба мо як гоми раҳ буд

ز جمهوری به ما یک گام ره بود

Худо донад ки ин силии гунаҳ буд

خدا داند که این سیلی گنه بود

Ки ин силӣ задани хизмат ба шаҳ буд

که این سیلی زدن خدمت به شه بود

Тадайюни хасми сардори сипаҳ буд

تدین خصم سردار سپه بود

Рафоқати бад буд бо ақрабу мор

رفاقت بد بود با عقرب و مار

Хатар дорад чу нодони аўФтди ёр

خطر دارد چو نادان اوفتد یار

Қушӯнии халқро бо найзаи ронданд

قشونی خلق را با نیزه راندند

Вале мардум ба ҷои хеши монданд

ولی مردم به جای خویش ماندند

Ризохонро ба ҷой худ нишонданд

رضاخان را به جای خود نشاندند

Ба ҷои гул бар ӯ оҷур парронданд

به جای گل بر او آجر پراندند

Нишоед кард бо афкори пайкор

نشاید کرد با افکار پیکار

Бибояд хост аз махлуқи зинҳор

بباید خواست از مخلوق زنهار

Бпо шуд дар ҷамоати шӯр ва шарҳо

بپا شد در جماعت شور و شرها

Шикасти азхлқи мискини даст ва сарҳо

شکست‌ازخلق‌مسکین‌دست‌و سرها

Ризохон дар қиболи ин ҳунарҳо

رضاخان در قبال این هنرها

Шунид аз нозими маҷлиси ташарҳо

شنید از ناظم مجلس تشرها

Ки ин карт чаҳ буд эй марди ғаддор

که این کارت چه بود ای مرد غدار

Чаро кардӣ ба маҷлиси ин чунин кор

چرا کردی به مجلس این‌چنین کار

Басии пери вҷўони сар найза хӯрданд

بسی پیر وجوان سر نیزه خوردند

Гуруҳеро сӯии нзмиаҳи бурданд

گروهی را سوی نظمیه بردند

Чиҳил тани андарин ҳангома марданд

چهل تن اندرین هنگامه مردند

Барои ҳифзи қонӯн ҷон супурданд

برای حفظ قانون جان سپردند

Ду сад тан токунӯн ҳастанд бемор

دو صد تن تاکنون هستند بیمار

Ба зарби таҳи туфангу зери овор

به ضرب‌ ته تفنگ و زیر آوار

Ризохон шуд аз ин ҳаракати пушаймон

رضاخان شد از این حرکت پشیمان

Ба саъдобод рафт аз шаҳри Теҳрон

به سعدآباد رفت از شهر تهران

Аз онҷо шуд ба сӯии Қуми шитобон

از آنجا شد به سوی قم شتابان

Ҳуҷаҷи бастанд бо ӯ аҳду паймон

حجج بستند با او عهد و پیمان

Ки бошад баъд аз ин бар халқи ғмхўор

که باشد بعد از این بر خلق غمخوار

з Ҷумҳурӣ нагӯяд ҳеҷ гуфтор

ز جمهوری نگوید هیچ گفتار

зи Қуми баргашт ва оқил шуд вале ҳайф

ز قم برگشت و عاقل شد ولی حیف

Ки гардиши бози иғвои Носири сайф

که گردش باز اغوا ناصر سیف

Ба маҷлис кард тавҳин аз сари Киев

به مجلس کرد توهین از سر کیف

Валикин бехабар буд аз каму Киев

ولیکن بی‌خبر بود از کم و کیف

Ки маҷлис нест бо эшон вафодор

که مجلس نیست با ایشان وفادار

Биҷузи шаш ҳафт тани бекору биъор

بجز شش هفت تن بیکار و بیعار

Аз ӯ болмраҳи маҷлис бадгумон шуд

از او بالمره مجلس بدگمان شد

Ақоиди ҷумлагӣ аз ӯ румон шуд

عقاید جملگی از او رمان شد

Басӯи равад ҳни охир чмон шуд

بسوی رود هن آخر چمان شد

Ҳамон чизе ки медидам ҳамон шуд

همان چیزی که می‌دیدم همان شد

Кашида шуд миёни мамлакати ҷор

کشیده شد میان مملکت جار

Ки аз майдони бадар рафтааст сардор

که از میدان بدر رفته است سردار

Ба маҷлиси қосидӣ аз роҳ омад

به مجلس قاصدی از راه آمد

Ки акнӯн тилигроф аз шоҳ омад

که اکنون تلگراف از شاه آمد

Ризохони азл беикроҳ омад

رضاخان عزل بی اکراه آمد

Шаҳ аз маҷлиси ъқидт хоҳ омад

شه از مجلس عقیدت‌خواه آمد

Ки қонӯни асосӣ чун шудаи хор

که قانون اساسی چون شده خوار

Дигар каси маликро бояд парастор

دگر کس ملک را باید پرستار

Ба таълимоти марказ бо газофот

به تعلیمات مرکز با گزافات

Расед аз Аҳмади оқои тилигрофот

رسید از احمد آقا تلگرافات

Ки сарбози Луристону музофот

که سرباز لرستان و مضافات

Намоянд аз ризохони дафъи офот

نمایند از رضاخان دفع آفات

Қушӯн ғарб гардад зӯри сайёр

قشون غرب گردد زور سیار

Сӯии маркази паии танбеҳи аҳрор

سوی مرکز پی تنبیه احرار

Амири лашкари шарқи он яли род

امیر لشکر شرق آن یل راد

Як алтимотум аз Машҳад фиристод

یک اولتیماتوم از مشهد فرستاد

Ба мабъусони ду рӯза муҳлатӣ дод

به مبعوثان دو روزه مهلتی داد

Ки омад ҷяш то фарроши обод

که آمد جیش تا فراش‌آباد

Бибояд бар мурод мо шавад кор

بباید بر مراد ما شود کار

Вале бар тӯб хонӣ нест осор

ولی بر توپ خانی نیست آثار

Вакилони ин ташарҳо чун шуниданд

وکیلان این تشرها چون شنیدند

зи ҷои хубаш аз ваҳшат париданд

ز جای خوبش از وحشت پریدند

Ба тунбонҳои худ аз тарси риднд

به تنبان‌های خود از ترس ریدند

Навад рой мувофиқ офариданд

نود رای موافق آفریدند

Бар ин ҷамъияти маръӯби гуҳи кор

بر این جمعیت مرعوب گه کار

Сулаймони бен Муҳсин шуд аламдор

سلیمان بن محسن شد علمدار

Валикини чордаҳи марди мусаммам

ولیکن چارده مرد مصمم

Натарсиданад аз тӯби дамодам

نترسیدند از توپ دمادم

Ба озодӣ бибаста аҳди муҳкам

به آزادی ببسته عهد محکم

Ақаллият аз эшон шуд фароҳам

اقلیت از ایشان شد فراهم

Ватани хоҳӣ аз эшон гашти подор

وطن‌خواهی از ایشان گشت پادار

Ризохонро забун карданд азин кор

رضاخان را زبون کردند ازین کار