Нойиби шаҳ чун згитии рахти баст

نایب شه چون زگیتی رخت بست

Носролмлк омад ва ҷояш нишаст

ناصرالملک آمد و جایش نشست

Зоҳиран гуфтанд ҷамъӣ кам хирад

ظاهرا گفتند جمعی کم خرد

Баъди ҷоҳили олимӣ барҷоӣ ҳаст

بعد جاهل عالمی برجای هست

Гуфтем кин марди ҷбон

گفتیم کاین مرد جبان

Пушти истиқлолро хоҳад шикаст

پشت استقلال را خواهد شکست

Ин аврупое парастаст аз чаҳ рӯй

این اروپایی‌پرست است از چه روی

Ком хоҳед аз аврупоеи параст

کام خواهید از اروپایی‌پرست

Ин насозад корро муҳкам , вале

این نسازد کار را محکم‌، ولی

Риштаҳои маликро хўоҳдгсст

رشته‌های ملک را خواهدگسست

Дар аврупо пухтаанд ӯро ва ӯ

در اروپا پخته‌اند او را و او

Сахт аз ин пухту пзҳогштаҳи маст

سخت از این پخت و پزهاگشته مست

Сахт макорасту тарсуи ин ҷаноб

سخت مکار است و ترسو این جناب

Дил бар ӯ збн рӯй натавонем баст

دل بر او زبن روی نتوانیم بست

Аблаҳон гуфтанд хайри ин тавр нест

ابلهان گفتند خیر این‌طور نیست

Носролмлки одамӣ донишвар аст

ناصرالملک آدمی دانشور است

Ҳарки ҷоҳил монад давр аз одамӣаст

هرکه جاهل ماند دور از آدمیست

Ҳарки одам шуд зи қайд ҷаҳл раст

هرکه آدم شد ز قید جهل رست

Мо бадишони як мисли гуфтем низ

ما بدیشان یک مثل گفتیم نیز

Гарчи нашуниданду тир аз шасти ҷуст

گرچه نشنیدند و تیر از شست جست

« к-эии басои Иблиси одами рӯ ки ҳаст

« کای بسا ابلیس آدم‌رو که هست

Пас ба ҳар дастӣ набояд дод даст »

پس به هر دستی نباید داد دست‌»

Ҳаркии рӯзӣ чанд рафт андари фаранг

هرکه روزی چند رفت اندر فرنگ

Кӣ шавад ?агаи зи расми номи вннг

کی شود اگه ز رسم نام وننگ

Вонкаҳи дарсӣ чанд аз томот хонд

وانکه درسی چند از طامات خواند

Кӣ кунад дар синааш дониши диранг

کی کند در سینه‌اش دانش درنگ

Диплўмосии машрабони хушки мағз

دیپلوماسی مشربان خشک مغز

Худ чаҳ медонанд ҷузи найрангу ранг

خود چه‌ می‌دانند جز نیرنگ و رنگ

Ва он ҳамаи найрангҳоашон сӯратӣ аст

و آن همه نیرنگ‌هاشان صورتی است

Каз дарун зиштаст ва аз беруни қашанг

کز درون زشتست و از بیرون قشنگ

Ҳркҷо нафъӣаст шахсе , ме паранд

هرکجا نفعی است شخصی‌، می‌پرند

Сӯии он чун ҷираи бози тези чанг

سوی آن چون جره باز تیز چنگ

Сӯии мансаби ҳамлаи оранди ин гуруҳ

سوی منصب حمله آرند این گروه

Чун муқӣмони трни ҳангоми занг

چون مقیمان ترن هنگام زنگ

Носролмлк аз Фрнгстон чаҳ ёфт

ناصرالملک از فرنگستان چه یافت

Ҷузи тақаллубҳои дуздони фаранг

جز تقلب‌های دزدان فرنگ

Сираташи бории ҳамон бошдкаҳ буд

سیرتش باری همان باشدکه بود

Гарчи бошад сӯрат ӯ ранги ранг

گرچه باشد صورت او رنگ رنگ

Сахт наздикаст шеъри мавлавӣ

سخت نزدیک است شعر مولوی

Дар сифоти ин чунин қавми дбнг

در صفات این چنین قوم دبنگ

« як шағолӣ рафт андари хами ранг

«‌یک شغالی رفت اندر خم رنگ

Андари он хам кард як соъати диранг

اندر آن خم کرد یک ساعت درنگ

Носролмлк он бурид зишти пай

ناصرالملک آن برید زشت‌پی

Аз фаранг омад шитобони сӯии рай

از فرنگ آمد شتابان سوی ری

Шӯрҳо ангехт дар оғози кор

شورها انگیخت در آغاز کار

Бо навоҳои мухолифи ҳамчуи не

با نواهای مخالف همچو نی

Аксарияти гашти гардиши чархи зан

اکثریت گشت گردش چرخ زن

Чун бенот алнъши баргарди ҷаддӣ

چون بنات‌النعش برگرد جدی

Ҳиялати оғозбд ва зиддият фиканд

حیلت آغازبد و ضدیت فکند

Дар вакилон , ҳилаи бозиҳои вай

در وکیلان‌، حیله‌بازی‌های وی

Аз баёноти паёпай фош кард

از بیانات پیاپی فاش کرد

Он банноҳое ки май афканди пай

آن بناهایی که می‌افکند پی

Бодае кандар аврупои хӯрда буд

باده‌ای کاندر اروپا خورده بود

Кард дар Эрон ба як гуфтори қӣ

کرد در ایران به یک گفتار قی

Низ аз ӯ дар аътдолиўн фитод

نیز از او در اعتدالیون فتاد

Ончӣ дар девонагон аз шӯр май

آنچه در دیوانگان از شور می

Масти гаштанду сӯй мо тохтанд

مست گشتند و سوی ما تاختند

Чун ба сӯии боғ , боди сарди дай

چون به سوی باغ‌، باد سرد دی

Хони нойиб низ меболид сахт

خان نایب نیز می‌بالید سخت

Комдстм аз аврупои сӯии рай

کامدستم از اروپا سوی ری

Баҳри Эрони илм ва фазл оварда ам

بهر ایران علم و فضل آورده‌ام

То шаванд аз фазли ман амвоти ҳӣ

تا شوند از فضل من اموات حی

Ваа чаҳ хуш гуфт он ҳакими мавлавӣ

وه چه‌خوش گفت آن حکیم مولوی

Дар сифоти ин гуруҳи лобшӣ

در صفات این گروه لابشی

« он яке пурсед уштурро ки ҳай

«‌آن یکی پرسید اشتر را که هی

Азкҷо май ое эй фархундаи пай »

ازکجا می‌آیی ای فرخنده پی‌»

Носролмлк омаду маснади рабӯд

ناصرالملک آمد و مسند ربود

Бо вазирони пели бозӣ ҳо намӯд

با وزیران پیل بازی‌ها نمود

Ҳила ҳо ангехт то худ аз шимол

حیله‌ها انگیخت تا خود از شمال

Шоҳи собиқ бо саворон рух намӯд

شاه سابق با سواران رخ نمود

( шстр ) он волои мушири арҷманд

(‌شستر) آن والا مشیر ارجمند

Баҳри дафъаши дасти қудрати бргшўд

بهر دفعش دست قدرت برگشود

Номдорон низ бар асби набард

نامداران نیز بر اسب نبرد

Зин фурӯбастанд бе гуфту шунӯд

زین فروبستند بی گفت و شنود

Ҳамлаҳои оташини шани шоҳ ро

حمله‌های آتشین‌شان شاه را

Додкш аз ҳар тараф бирасон дӯд

دادکش از هر طرف برسان دود

Шоҳ худ шуд моти лекини кӣна ҳо

شاه خود شد مات لیکن کینه‌ها

Мари вазиронро зи шстри брФзўд

مر وزیران را ز شستر برفزود

Даст дар домони ин нойиб заданд

دست در دامان این نایب زدند

Ки бикун фикрӣ дар ин ҳангомаи зуд

که بکن فکری در این هنگامه زود

Хони нойиб низ ангуштии расонад

خان نایب نیز انگشتی رساند

Тока аз Рӯсия боло шуд амӯд

تاکه از روسیه بالا شد عمود

Омад аз Рӯсияи алтимотумӣ

آمد از روسیه اولتیماتومی

Сурху сабзу азрақу зарду кабӯд

سرخ و سبز و ازرق و زرد و کبود

Носролмлк аз табобатҳои хеш

ناصرالملک از طبابت‌های خویش

Ин чунин бар хастагони бхшўди суд

این چنین بر خستگان بخشود سود

Аз давоҳояши шифои номади падед

از دواهایش شفا نامد پدید

Втни марӣз аз он Касалтар шдкаҳ буд

وتن مریض از آن کسل‌تر شدکه بود

Ин марӣз ва ин даворо мавлавӣ

این مریض و این دوا را مولوی

Карда андари маснавии хуши вонамӯд

کرده اندر مثنوی خوش وانمود

« он алоҷ ва он табобатҳои ӯ »

«‌آن علاج و آن طبابت‌های او»

« рехт яксар аз табибони обрӯ »

«‌ریخت یکسر از طبیبان آبرو»

Хоинон зинкор набӯд нангашон

خائنان زینکار نبود ننگشان

Кӯри бодои кӯри чашми тангашон

کور بادا کور چشم تنگشان

Бандау аҷрӣ хур рӯсанду бас

بنده و اجری خور روسند و بس

Аз тамаддуни хоҳ то алднгшон

از تمدن خواه تا الدنگشان

Каффа шан болост дар арзи дувал

کفه‌شان بالاست در عرض دول

Нест гӯ дар тарозуи сангашон

نیست گو در ترازو سنگشان

Ин вазирон корвон ғифлатанд

این وزیران کاروان غفلتند

Носролмлкаст пеши оҳангашон

ناصرالملک است پیش‌آهنگشان

Он чунон қавмӣ ки ин шан пешвост

آن‌چنان قومی که این شان پیشواست

Чист гӯйии донишу фарҳангашон

چیست گویی دانش و فرهنگشان

Лоҷарами ин пешво бе ҳеҷ узр

لاجرم این پیشوا بی‌هیچ عذر

намекунад тақдими хасми аврангашон

می کند تقدیم خصم اورنگشان

Венаи хасони бенанд ва Аслан шарм нест

وین خسان بینند و اصلاً شرم نیست

Нзкиўмрс ва на аз Ҳушангашон

نزکیومرث و نه از هوشنگشان

Андарин сулҳӣ ки карданд ин гуруҳ

اندرین صلحی که کردند این گروه

Мавлавӣ гуфтааст рӯйу рангашон

مولوی گفته است روی و رنگشان

« каз хаёлии сулҳашону ҷангашон

« کز خیالی صلحشان و جنگشان

Ва аз хаёлии номашону нангашон »

و از خیالی نامشان و ننگشان‌»

Носролмлки он ял кор озмуд

ناصرالملک آن یل کار آزمود

Андарин майдон мёндорӣ намӯд

اندرین میدان میانداری نمود

Гоҳ шуд сари шох вагоҳ омад ба хок

گاه شد سر شاخ وگاه آمد به خاک

Гоҳ шуд боло вагоҳ омад фурӯд

گاه شد بالا وگاه آمد فرود

Дар масолеҳ кард ҷунбиши дайри дайр

در مصالح کرد جنبش دیر دیر

Дар мафосид кард кӯшиши зуди зуд

در مفاسد کرد کوشش زود زود

Кишти миллатро ки хуррам буду сабз

کشت ملت‌ را که خرم بود و سبز

Норасида аз ҳияли бозии дуруд

نارسیده از حیل بازی درود

Зон сипас қасд Фроридн гирифт

زان سپس قصد فراریدن گرفت

То на бинад ончӣ худ оварда буд

تا نه بیند آنچه خود آورده بود

Кард равшани оташ ва худ рӯй тофт

کرد روشن آتش و خود روی تافت

То аз он моро равад дар чашми дӯд

تا از آن ما را رود در چشم دود

Корҳои малику раъии хуи иш ро

کارهای ملک و رأی خو یش را

Ҷумлаи печид ва ба сандӯқӣ намӯд

جمله پیچید و به صندوقی نمود

Чун аз Эрон рафт он сандӯқ ро

چون از ایران رفت آن صندوق را

Дасти қудрат бе муҳобои бргшўд

دست قدرت بی‌محابا برگشود