Ва аммо ҳадиси млтФаҳҳо : бидон вақт ки мأмўни бмрў буду тоҳиру ҳрсмаҳи бадари Бағдоди бародараши Муҳамади збидаҳро дар печиданд ва он ҷангҳои саъб мерафт ва рӯзгор мекашид , аз Бағдоди мақдамону бузургону аснофи мардуми бмأмўн тақарруб мекарданду млтФаҳҳо май нбштнд . Ва аз Марв низ гуруҳе аз мардуми мأмўн ба Муҳамад тақарруб мекарданду млтФаҳҳо май нбштнду мأмўни фармӯда буд то он млтФаҳҳоро дар чандини сФт ниҳода буданд ва нигоҳ медоштанд ва ҳамчунон Муҳамад ва чун Муҳамадро бикуштанду мأмўн ббғдод расед , хозинони он млтФаҳҳоро ки Муҳамади нигоҳи доштани фармӯда буд , пеш мأмўн овараданду ҳоли он млтФаҳҳо ки аз Марв набишта буданд , бознамуданд . Мأмўн холӣ кард бо вазираши ҳасани бен саҳлу ҳоли сФтҳои хеш ва аз он бародар боз ронад ва гуфт : дар ин боб чаҳ бояд кард ? ҳасан гуфт : хоинон ҳар ду ҷонибро давр бояд кард . Мأмўн бихандед ва гуфт : ё ҳасан , онгоҳ аз ду давлат кас намонад ва бираванд ва бдшмн пайванданд ва моро дрспорнд ва мо ду бародар будем ҳар ду мустаҳаққи тахту малик ва ин мардумон натавонистанд донист ки ҳоли миёни мо чун хоҳад шуд , беҳтар омад хешро мингристнд , ҳар чанд ончӣ карданд , хато буд ки чокаронро амонати нигоҳ мебояд дошту кас бар ростӣ зиён накардааст ; ва чун худои ъзўҷл , хилофат бмо дод , мо ин фурӯгузорему дардии бадал кас нарасонем . Ҳасан гуфт : худованд бар ҳақаст дар ин рои бузург ки дид ва ман бар ботилам , чашми бади даври бод . Пас мأмўн фармуд то он млтФаҳ ҳо биовараданд ва бар оташ ниҳоданд то тамом бсухт ва хирадмандон донанд ки ғӯри ин ҳикоят чист ва ҳар ду тамом шуд ва пас басари таърих боз шудам .

و امّا حدیث ملطّفه‌ها؛ بدان وقت که مأمون به مرو بود و طاهر و هرثمه به در بغداد برادرش محمّد زبیده را درپیچیدند و آن جنگهای صعب می‌رفت و روزگار می‌کشید، از بغداد مقدّمان و بزرگان و اصناف مردم به مأمون تقرّب‌ می‌کردند و ملطّفه‌ها می‌نبشتند. و از مرو نیز گروهی از مردم مأمون به محمّد تقرّب می‌کردند و ملطّفه‌ها می‌نبشتند و مأمون فرموده‌بود تا آن ملطّفه‌ها را در چندین سفط نهاده‌بودند و نگاه می‌داشتند و همچنان محمّد. و چون محمّد را بکشتند و مأمون به بغداد رسید، خازنان‌، آن ملطّفه‌ها را که محمّد نگاه داشتن فرموده‌بود، پیش مأمون آوردند و حال آن ملطّفه‌ها که از مرو نبشته‌بودند، بازنمودند. مأمون خالی کرد با وزیرش، حسن بن سهل و حال سفطهای خویش و از آنِ برادر بازراند و گفت: «در این باب چه باید کرد؟» حسن گفت: «خائنان هر دو جانب را دور باید کرد.» مأمون بخندید و گفت: «یا حسن، آنگاه از دو دولت کس نماند و بروند و به دشمن پیوندند و ما را درسپارند. و ما دو برادر بودیم، هر دو مستحقّ تخت و ملک. و این مردمان نتوانستند دانست که حال میان ما چون خواهدشد؛ بهترآمدِ خویش را می‌نگریستند. هرچند آنچه کردند، خطا بود که چاکران را امانت نگاه می‌باید داشت و کس بر راستی زیان نکرده‌است. و چون خدای -عزَّ و جلّ- خلافت به ما داد، ما این فروگذاریم‌ و دردی‌ به دل کس نرسانیم.» حسن گفت: «خداوند بر حقّ است در این رای بزرگ که دید و من بر باطلم. چشم بد دور باد.» پس مأمون فرمود تا آن ملطّفه‌ها بیاوردند و بر آتش نهادند تا تمام بسوخت. و خردمندان دانند که غور این حکایت چیست و هر دو تمام شد و پس به سرِ تاریخ بازشدم‌.

Ва ғараз дар овардани ҳикоёт он бошад то таърих бидон ороста гардаду дигар то ҳар кас ки хирад дораду ҳимматӣ бо он хрдёр шавад ва аз рӯзгор мусоидат ёбаду подшоҳии вайро баркашад , ҳиялат созад то бтклиФу тадриҷу тартиби ҷоҳи хешро зиёдат кунаду табъи хешро бар он хуи надиҳад ки он дараҷа ки фалон ёфтааст , душвор аст бидон расӣдан , ки кунад ва коҳил шавад , ё фалони илм ки фалон кас донад , бидон чун тавон расед , балки ҳиммат баргуморад то бидон дараҷа ва бидон илм бирасад ки бузург айбӣ бошад мардиро ки худоӣ , ъзўҷл , бепарвариш дода бошад ҳимматии баланду фаҳмии тез ва вай тавонад ки дараҷа ӣӣ битавонад ёфт ё илмӣ битавонад омухту танро бидон наниҳад ва бъҷз бозгардаду сахт некӯ гуфтааст дар ин боби яке аз бузургон , шеъру Фоӣдаҳи кутубу ҳикоёту сайри гузашта инаст ки онро батадрӣҷ бархонанду ончӣ бибояд ва бакор ояд бурдоранд ,у аллоҳ вале алтўФиқ

و غرض در آوردن حکایات، آن باشد تا تاریخ بدان آراسته گردد و دیگر تا هر کس که خرد دارد و همّتی با آن خرد یار شود و از روزگار مساعدت یابد و پادشاهی وی را برکشد، حیلت سازد تا به تکلیف‌ و تدریج و ترتیب جاه خویش را زیادت کند و طبع خویش را بر آن خو ندهد که آن درجه که فلان یافته‌است، دشوار است بدان رسیدن، که کند و کاهل‌ شود، یا فلان علم که فلان کس داند، بدان چون توان رسید؛ بلکه همّت برگمارد تا بدان درجه و بدان علم برسد که بزرگ عیبی‌ باشد مردی را که خدای -عزَّ و جلّ- بی پرورش‌ داده‌باشد همّتی بلند و فهمی تیز و وی تواند که درجه‌یی بتواند یافت یا علمی بتواند آموخت و تن را بدان ننهد و به عجز بازگردد. و سخت نیکو گفته‌است در این باب یکی از بزرگان: شعر            و لم أرَ في عیوبِ النّاسِ شیئاً     کنقصِ القادرینَ علی التَّمامِ                 و فائده کتب و حکایات و سِیَر گذشته، این است که آن را بتدریج برخوانند و آنچه بباید و به کار آید، بردارند. و اللّهُ ولیُّ التَّوفیق‌ِ.