Чун азин сухан фориғ шуд , аъёни рай дар якдигар нагиристанд ва чунон намуданд ки даҳшатӣу ҳайратии сахти бузурги бадишон роҳ намӯд ва ишорат карданд сӯии хатиби шаҳр -у мардии перу фозилу асн ва ҷаҳон гашта буд - ӯ бар пой хост ва гуфт : зиндагонии малики исломи дарози бод , инҳо дар ин маҷлиси бузург ва ин ҳишмат аз ҳади гузашта аз ҷавоб оҷиз шаванд ва мҳҷм гирданд ; агар рой олӣ бинад , фармон диҳад якеро аз муътамадони даргоҳ то берун биншинад ва ин бандагони онҷои раванд ки тоҳири дабир онҷо нишинад ва ҷавоб диҳанд . Амир гуфт : нек омад . Ва аъёни райро бхимаҳ бузург овараданд ки тоҳири дабир онҷо менишаст -у шуғли ҳама бар вай мерафт ки ваии муҳташамтар буд - ва тоҳир биёмад бинишасту пеш вай омаданд ин қавм ва бо якдигар ниҳода буданд ки чаҳ посух диҳанд . Тоҳир гуфт :
چون ازین سخن فارغ شد، اعیان ری در یکدیگر نگریستند و چنان نمودند که دهشتی و حیرتی سخت بزرگ بدیشان راه نمود و اشارت کردند سوی خطیب شهر -و مردی پیر و فاضل و اسنّ و جهانگشته بود- او بر پای خاست و گفت: «زندگانی ملک اسلام دراز باد. اینها در این مجلس بزرگ و این حشمت از حد گذشته، از جواب عاجز شوند و مُحجَم گردند؛ اگر رای عالی بیند، فرمان دهد یکی را از معتمدان درگاه تا بیرون بنشیند و این بندگان آنجا روند که طاهر دبیر آنجا نشیند و جواب دهند.» امیر گفت: «نیک آمد.» و اعیان ری را به خیمهٔ بزرگ آوردند که طاهر دبیر آنجا مینشست -و شغل همه بر وی میرفت که وی محتشمتر بود- و طاهر بیامد، بنشست و پیش وی آمدند این قوم و با یکدیگر نهاده بودند که چه پاسخ دهند.
Сухан худованд шунӯдед , ҷавоб чист ? гуфтанд : зиндагонии хоҷаи амиди дарози бод , ҳамаи бандагони сухан бар як фасл иттифоқ кардаем ва бо хатиб бигуфта ва ӯ ончӣ аз забон мо башнавад бо амир бигӯед . Тоҳир гуфт : некӯ дидаед то сухан дароз нашавад , ҷавоб чист ?
طاهر گفت: «سخن خداوند شنودید، جواب چیست؟» گفتند: «زندگانی خواجه عمید دراز باد. همه بندگان سخن بر یک فصل اتّفاق کردهایم و با خطیب بگفته و او آنچه از زبان ما بشنود، با امیر بگوید.» طاهر گفت: «نیکو دیدهاید. تا سخن دراز نشود، جواب چیست؟»
Хатиб гуфт : ин аъёну мақдамон гуруҳеанд ки ҳар чаҳ эшон гуфтанд ва ниҳоданд , агар ду бори ҳазор ҳазор дирам дар шаҳру навоҳӣ он бошад , онро фармон бурдор бошанд ва мегӯйанд :
خطیب گفت: «این اعیان و مقدّمان گروهیاند که هرچه ایشان گفتند و نهادند، اگر دو بار هزارهزار درم در شهر و نواحی آن باشد، آن را فرمانبردار باشند.
Қариби сӣ сол буд то эшон дар дасти Дайламон асир буданду русуми исломи мдрўс буд ки кори малик аз чун фахри аддавлау соҳиби асмъил ибод бизанӣу писарӣ оҷиз афтод ва дастҳо бхдоӣ , ъзўҷл , бардошта то малики исломро , Маҳмӯд , дар дили афканд ки ӣнҷо омад ва эшонро фарёд расед ва аз ҷавру фасоди қромтаҳ ва муфсидон бурҳонед ва он оҷизонро ки моро наметавонистанд дошт , барканд ва аз ин вилоят давр афганд ва моро худовандӣ гумошт одилу меҳрбону зобит , чун ӯ худ бсъодти бозгашт ва то он худованд бирафтааст , ин худованд ҳеҷ нёсудааст ва намад асбаши хушк нашудааст ; ҷаҳон май кушоду мтғлбону оҷизонро мебарандохт , чунонкӣ агар ин ҳодисаи бузурги марг падараш науфтодӣ , акнӯн ббғдоди расида будӣу дигари оҷизону нобакоронро барандохтау раоёии он навоҳиро фарёди расида [ ва ] ҳамчунин ҳаловати адли бчшонидаҳ ; ва то ин ғоят ки рояти ваии бспоҳон буд , маълумаст ки ӣнҷо дар шаҳру навоҳии мо ҳоҷибӣ буд шаҳна бо савории дивист , ва касеро аз бақоёии муфсидон Зуҳра набӯд ки бҷнбидӣ ки агар касе қасд фасодӣ кардӣ ва ӣнҷо омадӣу шавкаташи ҳазор ё ду ҳазор ё камтару бештар будӣ то даҳ ҳазор , албата ҷавонону далерони мо силаҳ бардоштандӣу бшҳнаҳи худовандии пиўстндӣ то шари он муфсидон ба пирӯзии худоӣ , ъзўҷл , кифоят кардандӣ ; ва агар ин худованд то Мисри мирФтӣ , моро ҳамин шуғли мибўдӣ , фарқ нашносем миёни ин ду масофат ва агар худованд чун аз шуғлҳо ки пеш дорад , фориғи гашт - ва зуд бошад ки фориғ гардад , чаҳ пеши ҳиммати бузургаш хатар надорад - ва чунон бошад ки бсъодт ӣнҷо бозояд ва ё солорӣ фиристад , имрӯзи банда ва фармон бурдоранд , он рӯзи бандатару фармон бурдортар бошем ки ин неъмати бузургро ки ёфтаем , то ҷон дар тани мост , зуди зуд аз даст надиҳем ва агар имрӯз ки нишот рафтан кардааст , тозӣона ӣӣ ӣнҷо бпоӣ кунад , ӯро фармон бурдор бошем , сухан мо инаст ки бигуфтем . Ва хатиб рӯй бқўм кард ва гуфт : ин фасл ки ман гуфтам , сухан шумо ҳаст ? ҳамагон гуфтанд : ҳаст , балки зиёдаи азиним дар бандагӣ .
و میگویند قریب سی سال بود تا ایشان در دست دیلمان اسیر بودند و رسوم اسلام مدروس بود که کار ملک از چون فخرالدّوله و صاحب اسمعیل عبّاد به زنی و پسری عاجز افتاد و دستها به خدای -عزَّ وَ جلَّ-، برداشته تا ملک اسلام را، محمود، در دل افکند که اینجا آمد و ایشان را فریاد رسید و از جور و فساد قرامطه و مفسدان برهانید و آن عاجزان را که ما را نمیتوانستند داشت، برکند و از این ولایت دور افگند و ما را خداوندی گماشت عادل و مهربان و ضابط، چون او خود به سعادت بازگشت و تا آن خداوند برفته است، این خداوند هیچ نیاسوده است و نمد اسبش خشک نشده است؛ جهان میگشاد و متغلّبان و عاجزان را میبرانداخت، چنانکه اگر این حادثه بزرگ مرگ پدرش نیفتادی، اکنون به بغداد رسیده بودی و دیگر عاجزان و نابکاران را برانداخته و رعایای آن نواحی را فریاد رسیده [و] همچنین حلاوت عدل بچشانیده. و تا این غایت که رایت وی به سپاهان بود، معلوم است که اینجا در شهر و نواحی ما حاجبی بود شحنه با سواری دویست، و کسی را از بقایای مفسدان زهره نبود که بجنبیدی که اگر کسی قصد فسادی کردی و اینجا آمدی و شوکتش هزار یا دوهزار یا کمتر و بیشتر بودی تا دههزار، البتّه جوانان و دلیران ما سلاح برداشتندی و به شحنه خداوندی پیوستندی تا شرّ آن مفسدان به پیروزی خدای -عزَّ وَ جلَّ-، کفایت کردندی. و اگر این خداوند تا مصر میرفتی، ما را همین شغل میبودی؛ فرق نشناسیم میان این دو مسافت. و اگر خداوند چون از شغلها که پیش دارد، فارغ گشت -و زود باشد که فارغ گردد، چه پیش همّت بزرگش خطر ندارد- و چنان باشد که به سعادت اینجا بازآید و یا سالاری فرستد، امروز بنده و فرمانبردارند، آن روز بندهتر و فرمانبردارتر باشیم که این نعمت بزرگ را که یافتهایم، تا جان در تن ماست، زود زود از دست ندهیم و اگر امروز که نشاط رفتن کردهاست، تازیانهیی اینجا بپای کند، او را فرمانبردار باشیم. سخن ما اینست که بگفتیم.» و خطیب روی به قوم کرد و گفت: «این فصل که من گفتم، سخن شما هست؟» همگان گفتند: «هست، بلکه زیاده ازینیم در بندگی.»
Тоҳир гуфт : ҷзокми аллоҳи хиро , сухан некӯ гуфтеду ҳақи бузурги роъии биҷои овардед . Ва бархест наздик амир рафт ва ин ҷавоб бозгуфт . Амири сахт шодмона шуд ва гуфт : эй тоҳир , чун саодат ояд , ҳамаи корҳо фарохур якдигар ояд ; сахти бхрдўор ҷавобӣаст ва ин қавми мустаҳаққи ҳама некуӣҳо ҳастанд . Бигӯӣ то қозӣу раису хатибу нақиб улувваёну солори ғозёнрои хлътҳо рост кунанд ҳам акнӯн , аз [ он ] раису нақиб улувваёну қозии зар ва аз он дигарон зарандуд , ва бпушонанду пеши ор то сухан мо бишинаванд ва пас бо мартабаи дорон аз он сӯии шаҳри гусел шан кун ҳарчӣ некӯтар .
طاهر گفت: «جزاکُم اللّهُ خیراً. سخن نیکو گفتید و حقّ بزرگ راعی به جای آوردید.» و برخاست، نزدیک امیر رفت و این جواب بازگفت. امیر سخت شادمانه شد و گفت: «ای طاهر، چون سعادت آید، همه کارها فراخور یکدیگر آید. سخت بخردوار جوابی است و این قوم مستحقّ همه نیکوییها هستند. بگوی تا قاضی و رئیس و خطیب و نقیب علویان و سالار غازیان را خلعتها راست کنند هم اکنون؛ از [آنِ] رئیس و نقیب علویان و قاضی زر و از آن دیگران زراندود، و بپوشانند و پیش آر تا سخن ما بشنوند و پس با مرتبهداران از آن سوی شهر گسیلشان کن هرچه نیکوتر.»
Тоҳир бархест ва ҷоӣӣ бинишасту хозинонро бихонаду хлътҳо рост карданд .
طاهر برخاست و جائی بنشست و خازنان را بخواند و خلعتها راست کردند.
Чун рост шуд , наздики аъён рай бозомад ва гуфт : ҷавоб ки дода будед , бо худованд бигуфтам , сахти хуш ва писандида омаду аъёни шуморо ки бар шуғланд , хлътӣ бо ном ва сазо фармуд ; мубораки бод , бисмии аллоҳ , бҷомаҳи хона бояд рафт то бмборкӣ пӯшида ояд . Сиёҳ - дорони панҷ танро ба ҷомаи хонаи бурданду хлътҳои бпўшониднд . Ва пас тоҳири наздик амир рафту ҷумлаи аъёни райро пеш овараданд . Амири эшонро бнўохт ва некуӣ гуфт ва эшон дуоӣ фаровон карданд ва бозгаштанд ;у мартабаи дорони эшонро сӯии шаҳри бурданд бар ҷумла ӣӣ ҳар чаҳ некӯтар . Ва мардуми шаҳр бисёр шодӣ карданд ва бе андозаи дирам ва динор андохтанду мартабаи доронро ба никўӣӣ ва хушнӯдӣ бозгардонеданд .
چون راست شد، نزدیک اعیان ری بازآمد و گفت: «جواب که دادهبودید، با خداوند بگفتم، سخت خوش و پسندیده آمد و اعیان شما را که بر شغل اند، خلعتی بانام و سزا فرمود. مبارک باد. بسم اللّه؛ به جامهخانه باید رفت تا بمبارکی پوشیده آید. سیاهداران پنج تن را به جامهخانه بردند و خلعتها بپوشانیدند. و پس طاهر نزدیک امیر رفت و جمله اعیان ری را پیش آوردند. امیر ایشان را بنواخت و نیکویی گفت و ایشان دعای فراوان کردند و بازگشتند. و مرتبهداران، ایشان را سوی شهر بردند، بر جملهیی هر چه نیکوتر. و مردم شهر بسیار شادی کردند و بیاندازه درم و دینار انداختند و مرتبهداران را به نیکوئی و خشنودی بازگردانیدند.