Ва ҳоҷиби ғозӣ бар дили Маҳмӯдён кӯҳӣ шуд ҳар чаҳ нохуштар , ва ҳар рӯзи кораш бар боло буду таҷаммулии некӯтар . Ва навохт амири масъӯд , разии аллоҳи анҳу , худ аз ҳад ва андоза бигузашт аз нон додану зибри ҳамагон нишондану бмҷлси шароби хондану азиз кардан ва бо халъати фахрии бозгрдонидн , ҳарчанд ғозӣ шароб нахурдӣ ва ҳаргиз нахурда буд ва аз ваии грбзтр ва бисёр донтар худ мардуми натавонад буд , маҳсудтар ва манзуртар гашту қариби ҳазор савори сохту фарохури он таҷаммулу олат . Ва охир чун кор бохр расед , чашми бади дархурад , ки Маҳмӯдён аз ҳиялат намеосуданд , то мардро биФгнднд ва бғзнин овараданд мавқуф шудау қисса ӣӣ ки ӯро афтод , биорам биҷои хеш ки акнӯн вақт нест . Ва амири сухани лашкари ҳама бо вай гуфтӣ ва дар боби лашкари пои мардӣҳо ӯ мекард , то ҷумла рӯй бадв доданд , чунонкӣ ҳар рӯз чун аз дар кӯшки бозгаштӣ , кавкаба ӣӣ сахти бузург бо вай будӣ . Ва Маҳмӯдён ҳиялат месохтанду касонро фароз мекарданд то аз ваии маъоӣиб ва сӯратҳо май бнгоштнд ,у амир албата наме шунӯд ва бар ваии чунин чизҳо пӯшида нашудӣ - ва аз ваии дарёфтатару Каримтару ҳалимтар подшоҳи каси надида буд ва на дар кутуби хонда - то кор бидон ҷойгоҳ расед ки як рӯз шароб мехӯрду ҳамаи шаби хӯрда буд , бомдодон дар сафаи бузург бор доду ҳоҷибон бар расми рафтаи пеши рафтанду аъён бар асари эшон омадан гирифтанд бар тартиб , ва менишастанд ва меистоданду ғозӣ аз дар даромад ,у масофати давр буд то сафа , амири ду ҳоҷибро фармуд ки «пазира сипоҳи солори равед . »у бҳичи рӯзгори ҳеҷ сипоҳи солорро кас он навохт ёд надошт , ҳоҷибон бирафтанду Бамёни сарои бғозии расиданд , ва чанд тани пеш аз ҳоҷибон расида буданд ва ин мужда дода , ва чун ҳиҷоби бадви расиданд , сари фурӯди бараду замин бӯса дод , ва ӯро бозуҳо бигирифтанду некӯи бншонднд . Амир рӯй сӯй ӯ кард , гуфт : « сипоҳи солори моро биҷой бародараст , ва он хизмат ки ӯ кард моро бншобўр ва то ин ғоят , бҳичи ҳол бар мо фаромӯш нест , ва баъзеро аз он ҳақ гзордаҳ омаду бештар мондааст ки брўзгор гзордаҳ ояд . Ва мешинавем [ ки ] гуруҳеро нохушаст солории туу талбис май созанд . Ва агар тзрибӣ кунанд то турои бмои дил машғӯл гардонанд , нигар то дили хештанро машғӯл накунӣ , ки ҳоли ту наздики мо инаст ки аз лафзи мо шунӯдӣ . » ғозӣ барпоӣ хосту замин бӯса дод ва гуфт : чун раъии олӣ дар боби бандаи барин ҷумлааст , банда аз кас бок надорад . Амир фармуд то қабоӣ хосса овараданду Фропшт ӯ карданд , бархест ва бапушеду замин бӯса дод . Амир фармуд то камар шикорӣ овараданд мурассаъи бҷўоҳр ,у вайро пеш хонду бадасти олии хеш бар миён ӯ баст . ӯ замин бӯса доду бозгашт бо кароматӣ ки кас монанди он ёд надошт .

و حاجب غازی بر دل محمودیان کوهی شد هر چه ناخوش‌تر، و هر روز کارش بر بالا بود و تجمّلی نیکوتر. و نواخت امیر مسعود، رضی اللّه عنه، خود از حدّ و اندازه بگذشت از نان دادن‌ و زبر همگان نشاندن‌ و بمجلس شراب خواندن‌ و عزیز کردن و با خلعت فاخر بازگردانیدن، هرچند غازی شراب نخوردی و هرگز نخورده بود و از وی گربزتر و بسیار دان‌تر خود مردم‌ نتواند بود، محسودتر و منظورتر گشت‌ و قریب هزار سوار ساخت و فراخور آن تجمّل و آلت. و آخر چون کار بآخر رسید، چشم بد درخورد، که محمودیان از حیلت نمی‌آسودند، تا مرد را بیفگندند و بغزنین آوردند موقوف شده‌ و قصّه‌یی که او را افتاد، بیارم بجای خویش که اکنون وقت نیست. و امیر سخن لشکر همه با وی گفتی و در باب لشکر پای مردیها او میکرد، تا جمله روی بدو دادند، چنانکه هر روز چون از در کوشک‌ بازگشتی، کوکبه‌یی سخت بزرگ با وی بودی. و محمودیان حیلت می‌ساختند و کسان را فراز میکردند تا از وی معایب و صورتها می‌بنگاشتند، و امیر البتّه نمی‌شنود و بر وی چنین چیزها پوشیده نشدی- و از وی دریافته‌تر و کریم‌تر و حلیم‌تر پادشاه کس ندیده بود و نه در کتب خوانده- تا کار بدان جایگاه رسید که یک روز شراب میخورد و همه شب خورده بود، بامدادان در صفّه بزرگ بار داد و حاجبان بر رسم رفته‌ پیش رفتند و اعیان بر اثر ایشان آمدن گرفتند بر ترتیب، و می‌نشستند و می‌ایستادند و غازی از در درآمد، و مسافت دور بود تا صفّه، امیر دو حاجب را فرمود که «پذیره سپاه‌سالار روید.» و بهیچ روزگار هیچ سپاه‌سالار را کس آن نواخت یاد نداشت، حاجبان برفتند و بمیان سرای بغازی رسیدند، و چند تن پیش از حاجبان رسیده بودند و این مژده داده، و چون‌ حجّاب‌ بدو رسیدند، سر فرود برد و زمین بوسه داد، و او را بازوها بگرفتند و نیکو بنشاندند. امیر روی سوی او کرد، گفت: «سپاه‌سالار ما را بجای برادر است، و آن خدمت که او کرد ما را بنشابور و تا این غایت، بهیچ حال بر ما فراموش نیست، و بعضی را از آن حق گزارده آمد و بیشتر مانده است که بروزگار گزارده آید. و می‌شنویم [که‌] گروهی را ناخوش است سالاری تو و تلبیس‌ می‌سازند. و اگر تضریبی‌ کنند تا ترا بما دل‌مشغول گردانند، نگر تا دل خویشتن را مشغول نکنی، که حال تو نزدیک ما این است که از لفظ ما شنودی.» غازی برپای خاست و زمین بوسه داد و گفت: چون رأی عالی در باب بنده برین جمله است، بنده از کس باک ندارد. امیر فرمود تا قبای خاصّه آوردند و فراپشت او کردند، برخاست و بپوشید و زمین بوسه داد. امیر فرمود تا کمر شکاری‌ آوردند مرصّع بجواهر، و وی را پیش خواند و بدست عالی‌ خویش بر میان او بست. او زمین بوسه داد و بازگشت با کرامتی‌ که کس مانند آن یاد نداشت.

Ва устодами бӯи наср , раҳмаи аллоҳи алайҳ , баҳрот чун дили шикаста ӣӣ ҳаме буд , чунонкӣ бознамӯдаам пеши азин ,у амир , разии аллоҳи анҳу , ӯро бчнди дафъати дил гарм кард то қавии дил тар шуд . Ва дарин рӯзгор бблх навохтӣ қавӣ ёфт . Ва мардуми ҳазрат чун дар девон рисолат омадандӣ , сухан бо устодам гуфтандӣ ҳар чанд тоҳири ҳишматии гирифта буд . Ва мардумони тоҳирро дида буданд пеши бӯи насри истода дар ваколат дар ин подшоҳ . Ва торами сарои беруни девони мо буд , бӯи насри ҳам бар онҷо ки брўзгор гузашта нишастӣ , бар чапи торам ки равшан тар бӯдааст , бинишаст . Ва хоҷаи амид , абӯи саҳл , адоами аллоҳи таъӣда , ки соҳиби девон рисолатаст дар рӯзгори султони бузурги абӯи шуҷоъи фаррухи зоди ибни Носири дайни аллоҳ ки ҳамеша ин давлати боду бӯи саҳли ҳамадонии он мҳтрзодаҳи зебо ки падараш хизмат карда [аст ] взроءи бузургроу имрӯзи ъзизои мкрмо бар ҷойаст ,у бародараши бӯи алқосми Найшобӯрии сахти устоду адибки бӯи Муҳамади дўғободии мардии сахти фозилу некӯи адабу некӯи шеъру лекин дар дабирии пиёда , дар чап тоҳир бинишастанд . Ва дўитии симини сахти бузурги пеш тоҳир биниҳоданд бар як давраши дебои сиёҳ . Ва ироқии дабир , бӯи алҳсн , ҳарчанд номи китобат бар вай буд , худ бдиўон кам нишастӣу бештари пеши амир будӣ ва корҳои дигар ронадӣ ,у маҳаллӣ тамом дошт дар маҷлиси ин подшоҳ ; ин рӯз ки судӯри девону дабирони барин ҷумла бинишастанд , вай дар торам омад ва бар дасти рости хоҷа бўнср бинишаст дар ним тарк , чунонкӣ дар миёна ҳар ду меҳтар афтод дар пеши тораму кор рондан гирифт . Ва ҳар кас ки дар девон рисолат омадӣ аз муҳташаму номуҳташам , чун бӯи насрро дидӣ ночори сухан бо вай гуфтӣ , ва агар нома боистӣ , аз вай хостандӣ . Ва надимон ки аз амир пайғомӣ додандӣ дар муҳиммӣ аз муҳимоти малик ки баномаи пайвастӣ , ҳам бо бӯ наср гуфтандӣ , то чунон шуд ки аз ин ҷониби кор пайваста шуд ва аз он ҷониб назора мекарданд , магари гоҳ аз гоҳ аз он касон ки бъроқи тоҳирро дида буданд , касе даромадӣ аз тоҳрномаҳи мазолимӣ ё аноятӣ ё ҷавозии хостӣ ва ӯ бифармудӣ то бнбштндӣ ва сухан гуфтандӣ .

و استادم بو نصر، رحمة اللّه علیه، بهرات چون دل شکسته‌یی همی بود، چنانکه بازنموده‌ام پیش ازین، و امیر، رضی اللّه عنه، او را بچند دفعت دل‌گرم کرد تا قوی‌دل‌تر شد. و درین روزگار ببلخ نواختی قوی‌ یافت. و مردم حضرت‌ چون در دیوان رسالت آمدندی، سخن با استادم گفتندی هر چند طاهر حشمتی گرفته بود. و مردمان طاهر را دیده بودند پیش بو نصر ایستاده در وکالت در این پادشاه. و طارم سرای بیرون دیوان ما بود، بو نصر هم بر آنجا که بروزگار گذشته نشستی، بر چپ طارم که روشن‌تر بوده است، بنشست. و خواجه عمید، ابو سهل‌، ادام اللّه تأییده‌، که صاحب دیوان رسالت است در روزگار سلطان بزرگ ابو شجاع فرّخ‌زاد ابن ناصر دین اللّه‌ که همیشه این دولت باد و بو سهل همدانی آن مهترزاده زیبا که پدرش خدمت کرده [است‌] وزراء بزرگ را و امروز عزیزا مکرّما بر جای است، و برادرش بو القاسم نیشابوری سخت استاد و ادیبک‌ بو محمد دوغابادی‌ مردی سخت فاضل و نیکو ادب و نیکو شعر و لیکن در دبیری پیاده‌، در چپ طاهر بنشستند. و دویتی سیمین‌ سخت بزرگ پیش طاهر بنهادند بر یک دورش دیبای سیاه‌ . و عراقی دبیر، بو الحسن، هرچند نام کتابت بر وی بود، خود بدیوان کم نشستی و بیشتر پیش امیر بودی و کارهای دیگر راندی، و محلّی تمام‌ داشت در مجلس این پادشاه؛ این روز که صدور دیوان و دبیران برین جمله بنشستند، وی در طارم آمد و بر دست راست خواجه بونصر بنشست در نیم ترک‌، چنانکه در میانه هر دو مهتر افتاد در پیش طارم و کار راندن گرفت. و هر کس که در دیوان رسالت آمدی از محتشم و نامحتشم، چون بو نصر را دیدی ناچار سخن با وی گفتی، و اگر نامه بایستی، از وی خواستندی. و ندیمان که از امیر پیغامی دادندی در مهمّی از مهمّات ملک که بنامه پیوستی‌، هم با بو نصر گفتندی، تا چنان شد که از این جانب کار پیوسته شد و از آن جانب نظاره میکردند، مگر گاه از گاه از آن کسان که بعراق طاهر را دیده بودند، کسی درآمدی از طاهرنامه مظالمی‌ یا عنایتی یا جوازی‌ خواستی و او بفرمودی تا بنبشتندی و سخن گفتندی.

Чун рӯзии ду се барин ҷумлаи ббўд , амири як рӯзи чоштгоҳии бӯи насрро бихонад -у шунӯда буд ки дар девон чигуна менишинанд - гуфт : номи дабирон бибояд набшат , онкӣ бо ту бӯдаанду онкӣ бо мо аз рай омадаанд , то ончӣ фармуданӣаст , фармӯда ояд . Устодам бдиўон омад ва номҳои ҳар ду фавҷ набишта омад насахт , пеши барад .

چون روزی دو سه برین جمله ببود، امیر یک روز چاشتگاهی‌ بو نصر را بخواند- و شنوده بود که در دیوان چگونه می‌نشینند- گفت: نام دبیران بباید نبشت، آنکه با تو بوده‌اند و آنکه با ما از ری آمده‌اند، تا آنچه فرمودنی است، فرموده آید. استادم بدیوان آمد و نامهای هر دو فوج‌ نبشته آمد نسخت، پیش برد.

Амир гуфт : убайди аллоҳ , нбсаҳи бӯи алъбоси асФроиинӣу бӯи алФтҳ ҳотамӣ набояд ки эшонро шуғлии дигар хоҳем фармуд . Бӯ наср гуфт : « зиндагонии худованди дарози бод , убайди аллоҳро амир Муҳамад фармуд то бдиўон оварадам ҳурмати ҷадашро , ва ӯ бурноеи хештани дору некӯ хатаст ва аз ваии дабирӣ нек ояд . Ва бӯи алФтҳи ҳотамиро худованд мисол дод бдиўон овардани брўзгори амири Маҳмӯд , чаҳ чокрзодаҳ худовандаст . » гуфт : ҳамчунинаст ки ҳамеи гӯйӣ , аммо ин ду тан дар рӯзгори гузашта мушаррафон бӯдаанд аз ҷиҳати маро дар девони ту , имрӯзи девонро ншоинд . Бӯ наср гуфт : бзргоғбно ки ин ҳол имрӯз донистам . Амир гуфт : агар пештари муқарари гаштӣ , чаҳ кардӣ ? гуфт : ҳар дуро аз девон давр кардамӣ ки дабири хоин бакор наёяд . Амир бихандед ва гуфт : ин ҳадис бар эшон падед набояд кард ки ғамнок шаванд - ва зу Каримтару раҳимтар кас надида будам - ва гуфт ки мо ончӣ бояд , бФрмоиим , убайди аллоҳ чаҳ шуғл дошт ? гуфт : соҳиб буридӣ сарахсу бӯи алФтҳ соҳиб буридӣ Тухористон . Гуфт : бозгард . Бӯи насри бозгашт . Ва дигари рӯз чун амири бордод , ҳамагони истода будем , амир овоз дод , убайди аллоҳ аз саф пеш омад . Амир гуфт : бдиўон рисолат мебошӣ ? гуфт : мебошам . Гуфт : чаҳ шуғл доштӣ брўзгори падарам ?

امیر گفت: عبید اللّه‌، نبسه‌ بو العباس اسفرایینی‌ و بو الفتح حاتمی نباید که ایشان را شغلی دیگر خواهیم فرمود. بو نصر گفت: «زندگانی خداوند دراز باد، عبید اللّه را امیر محمّد فرمود تا بدیوان آوردم حرمت جدّش را، و او برنایی خویشتن‌دار و نیکو خطّ است و از وی دبیری نیک آید. و بو الفتح حاتمی را خداوند مثال داد بدیوان آوردن بروزگار امیر محمود، چه چاکرزاده خداوند است.» گفت: همچنین است که همی گویی، اما این دو تن در روزگار گذشته مشرفان‌ بوده‌اند از جهت مرا در دیوان تو، امروز دیوان را نشایند . بو نصر گفت: بزرگاغبنا که این حال امروز دانستم. امیر گفت: اگر پیشتر مقرّر گشتی، چه کردی؟ گفت: هر دو را از دیوان دور کردمی که دبیر خائن بکار نیاید. امیر بخندید و گفت: این حدیث بر ایشان پدید نباید کرد که غمناک شوند- و زو کریم‌تر و رحیم‌تر کس ندیده بودم- و گفت که ما آنچه باید، بفرماییم، عبید اللّه چه شغل داشت؟ گفت: صاحب بریدی‌ سرخس و بو الفتح صاحب بریدی تخارستان. گفت: بازگرد. بو نصر بازگشت. و دیگر روز چون امیر بارداد، همگان ایستاده بودیم، امیر آواز داد، عبید اللّه از صف پیش آمد. امیر گفت: بدیوان رسالت می‌باشی؟ گفت: میباشم. گفت: چه شغل داشتی بروزگار پدرم؟

Гуфт : соҳиб буридӣ сарахс . Гуфт : ҳамон шуғли бтў арзонӣ доштем , аммо бояд ки бдиўон нанишинӣ ки онҷои қавм , анбӯҳасту ҷаду падари турои он хизмат бӯдааст .

گفت: صاحب بریدی سرخس. گفت: همان شغل بتو ارزانی داشتیم‌، اما باید که بدیوان ننشینی که آنجا قوم، انبوه است‌ و جدّ و پدر ترا آن خدمت بوده است.

Ва ту пеши мо бакорӣ , бо надимони пеш бояд омад , то чун вақт бошад , туро нишонда ояд .

و تو پیش ما بکاری‌، با ندیمان پیش باید آمد، تا چون وقت باشد، ترا نشانده آید .

Убайди аллоҳи замин бӯса доду бсФи бозрФт . Пас бӯи алФтҳи ҳотамиро овоз дод , пеш омад . Амир гуфт : мушаррафӣ май бояд Балху Тухористонро вофеу кофӣ ,у туро ихтиёр кардаем ,у ъбдўс аз фармони мо ончӣ бояд гуфт бо ту бигӯед . Вай низ замин бӯса доду бсФ боз шуд . Пас бӯи насрро гуфт : ду маншур бояд набшати ин ду танро то тўқиъ кунем . Гуфт : нек омад . Ва бори бигусаст . Ва бдиўон бозомад устодам ва ду маншур набишта омаду бтўқиъи оростаи гашт , ва ҳар ду аз девон бирафтанд ва кас надонист ки ҳол чист . Ва ман ки бӯи алФзлм аз устодами шунӯдам . Ва ҳамагони рафтанд , раҳмаи аллоҳи алайҳими аҷмъин .

عبید اللّه زمین بوسه داد و بصف بازرفت. پس بو الفتح حاتمی را آواز داد، پیش آمد. امیر گفت: مشرفی می‌باید بلخ و تخارستان را وافی‌ و کافی، و ترا اختیار کرده‌ایم، و عبدوس از فرمان ما آنچه باید گفت با تو بگوید. وی نیز زمین بوسه داد و بصف باز شد . پس بو نصر را گفت: دو منشور باید نبشت این دو تن را تا توقیع کنیم. گفت: نیک آمد. و بار بگسست‌ . و بدیوان بازآمد استادم و دو منشور نبشته آمد و بتوقیع آراسته گشت، و هر دو از دیوان برفتند و کس ندانست که حال چیست. و من که بو الفضلم از استادم شنودم. و همگان رفتند، رحمة اللّه علیهم اجمعین‌ .

Ва шуғлҳо ва амалҳо ки дабирон доштанд , бар эшон бдоштнд . Ва [ соҳиб ] буридӣ систон ки дар рӯзгори пешини босами ҳснк буд , шуғлии бузурги боном , бтоҳр дабир доданд ва соҳиб буридӣ қаҳистони ббўи алҳсни ироқӣ . Ва дар он рӯзгори ҳисоб баргирифта омад , мшоҳраҳи ҳамагон ҳар моҳии ҳафтод ҳазор дирам буд , кадом ҳиммат бошад бартари азин ?у дабироне ки ба навай омада буданд ва мшоҳраҳ надоштанд , пас аз он амалҳоу мшоҳраҳ ҳо ёфтанд .

و شغلها و عملها که دبیران داشتند، بر ایشان بداشتند . و [صاحب‌] بریدی سیستان که در روزگار پیشین باسم حسنک بود، شغلی بزرگ بانام، بطاهر دبیر دادند و صاحب بریدی قهستان‌ ببو الحسن عراقی. و در آن روزگار حساب برگرفته آمد، مشاهره‌ همگان هر ماهی هفتاد هزار درم بود، کدام همّت باشد برتر ازین؟ و دبیرانی که به نوی آمده بودند و مشاهره نداشتند، پس از آن عملها و مشاهره‌ها یافتند.

Ва тоҳири дабир чун мтрддӣ буд аз норавоеи корашу хиҷлати сӯй ӯ роҳ ёфта , ва чунон шуд ки бдиўон кам омадӣ ва агар омадӣ , зуди бозгаштӣу басари шаробу нишот боз шудӣ , ки барӣу неъматӣ бузург дошту ғуломон бисёр , никўрўён ;у таҷаммулӣу олатӣ тамом дошт .

و طاهر دبیر چون متردّدی‌ بود از ناروایی‌ کارش و خجلت سوی او راه‌ یافته‌، و چنان شد که بدیوان کم آمدی و اگر آمدی، زود بازگشتی و بسر شراب و نشاط باز شدی، که برّی‌ و نعمتی بزرگ داشت و غلامان بسیار، نیکورویان‌ ؛ و تجمّلی و آلتی‌ تمام داشت.