Ман бозгаштаму кор рафтан сохтаму бнздики ваии бозгаштам , млтФаҳ ӣӣ бмн дод бмҳр , бстдму қасд шикоргоҳ кардам , наздики намози шоми онҷои расидам , ёфтам султонро ҳамаи рӯзи шароби хӯрда ва пас бихаргоҳи рафта ва хилват карда , млтФаҳи наздики оғоҷии ходими барадам ва бадв додам ва ҷое фурӯди омадами наздики сарои парда . Вақти саҳаргоҳ фаррошӣ омад ва маро бихонад , бирафтам . Оғоҷии марои пеши барад , амир бар тахти равон буд дар харгоҳ , хизмат кардам . Гуфт « бӯи насрро бигӯӣ ончӣ дар боб ҳасирӣ карда сахт савобаст ва мо инак сӯии шаҳри миоӣим , ончӣ фармуданӣ ояд , бФрмоӣим . » ва он млтФаҳи бмни андохт , бстдму бозгаштам . Амири намози бомдоди бикрад ва рӯй бшҳр оварад ва ман [ ба ] шитобтар брондм , наздики шаҳри устодамро бидидаму хоҷаи бузургро , истодаи хизмати истиқболро бо ҳамаи солорону аъёни даргоҳ . Бӯи наср маро бидид ва чизе нагуфт ва ман биҷои худ боистодм . Ва аломату чатри султон пеш омаду амир бар асб буд ва ин қавми пеши рафтанд . Устодам бмн расед , ишоратӣ кард сӯии ман , пеш рафтам , пӯшида гуфт :
من بازگشتم و کار رفتن ساختم و بنزدیک وی بازگشتم، ملطّفهیی بمن داد بمهر، بستدم و قصد شکارگاه کردم، نزدیک نماز شام آنجا رسیدم، یافتم سلطان را همه روز شراب خورده و پس بخرگاه رفته و خلوت کرده، ملطّفه نزدیک آغاجی خادم بردم و بدو دادم و جایی فرود آمدم نزدیک سرای پرده. وقت سحرگاه فرّاشی آمد و مرا بخواند، برفتم. آغاجی مرا پیش برد، امیر بر تخت روان بود در خرگاه، خدمت کردم . گفت «بو نصر را بگوی آنچه در باب حصیری کرده سخت صواب است و ما اینک سوی شهر میآئیم، آنچه فرمودنی آید، بفرمائیم.» و آن ملطّفه بمن انداخت، بستدم و بازگشتم. امیر نماز بامداد بکرد و روی بشهر آورد و من [به] شتابتر براندم، نزدیک شهر استادم را بدیدم و خواجه بزرگ را، ایستاده خدمت استقبال را با همه سالاران و اعیان درگاه. بو نصر مرا بدید و چیزی نگفت و من بجای خود بایستادم. و علامت و چتر سلطان پیش آمد و امیر بر اسب بود و این قوم پیش رفتند. استادم بمن رسید، اشارتی کرد سوی من، پیش رفتم، پوشیده گفت:
Чаҳ кардӣ ва чаҳ рафт ? ҳол бозгуфтам , гуфт : бдонстм . Ва бронднд ,у амири дррсид , ва пиёда шуданд хизматро ва боз барнишастанду бронднду хоҷа бар рости амир буду бӯи насри пеши дасти амир ,у дигари ҳашаму бузургон дар пештар , то заҳматӣ набошад . Ва амир бо хоҷаи сухан ҳаме гуфт то наздики боғи расиданд , амир гуфт : дар боби ин нохештани шинос чаҳ карда омад ? хоҷа гуфт : худованди бсъодт фурӯд ояд то ончӣ рафт ва мебояд кард банда бар забони бӯи наср пайғом диҳад . Гуфт : нек омад . Ва бронднд . Ва амир бар хзро рафту хоҷаи бторм девон бинишаст холӣу устодамро бихонад ва пайғом дод ки худованди чунонкӣ аз ҳиммати олии ваии сзид , дили банда дар боби ҳасирӣ нигоҳ дошту банда то бузед дар боби ин як навохт нарасад . Ва ҳасирӣ ҳарчанд мардӣаст газофи кору газофи гӯй , перасту ҳақи хизмат қадим дорад ва ҳамеша бандау дӯстдор ягона бӯдааст худовандро ,у бсбби ин дӯстдории балоҳо дидааст . Писараши бхрдтру хештани дортар аз вайасту ҳамаи хидматиро шояд , ва чун эшон ду тани дрбоистнии зўдзўди бадасти нёинд . Ва имрӯз май бояд ки худовандро бисёр бандагону чокарони шоистаи дррснд , пас банда кӣ раво дорад ин чунин ду бандаро барандохтан ?
چه کردی و چه رفت؟ حال بازگفتم، گفت: بدانستم. و براندند، و امیر دررسید، و پیاده شدند خدمت را و باز برنشستند و براندند و خواجه بر راست امیر بود و بو نصر پیش دست امیر، و دیگر حشم و بزرگان در پیشتر، تا زحمتی نباشد. و امیر با خواجه سخن همی گفت تا نزدیک باغ رسیدند، امیر گفت: در باب این ناخویشتن شناس چه کرده آمد؟ خواجه گفت: خداوند بسعادت فرود آید تا آنچه رفت و میباید کرد بنده بر زبان بو نصر پیغام دهد. گفت: نیک آمد. و براندند. و امیر بر خضرا رفت و خواجه بطارم دیوان بنشست خالی و استادم را بخواند و پیغام داد که خداوند چنانکه از همّت عالی وی سزید، دل بنده در باب حصیری نگاه داشت و بنده تا بزید در باب این یک نواخت نرسد. و حصیری هرچند مردی است گزاف کار و گزافگوی، پیر است و حقّ خدمت قدیم دارد و همیشه بنده و دوستدار یگانه بوده است خداوند را، و بسبب این دوستداری بلاها دیده است . پسرش بخردتر و خویشتندارتر از وی است و همه خدمتی را شاید، و چون ایشان دو تن دربایستنی زودزود بدست نیایند. و امروز میباید که خداوند را بسیار بندگان و چاکران شایسته دررسند، پس بنده کی روا دارد این چنین دو بنده را برانداختن؟
Ғаразӣ ки бандаро буд , ин буд ки хосу омро муқарар гардад ки раъии олӣ дар боби банда ба некуӣ то бкдом ҷойгоҳаст . Бандаро он ғараз биҷой омаду ҳамагони бдонстнд ки ҳади хеши нигоҳ бояд дошт . Ва бандаи ин миқдор худ донист ки эшонро набояд зад ,у локини эшонро бҳрси фиристода омадааст то лухтӣ бедортар шаванд . Ва хаттӣ бидодаанд бтўъу рағбат ки бхзонаҳи маъмури сесад ҳазор динор хизмат кунанд . Ва ин мол битавонанд дод , аммо дарвеш шаванд ,у чокар бенаво набояд . Агар раъй олӣ бинад , шафоати бандаро дар боби эшон рад набояд кард ва ин моли бадишон бахшида ояд ва ҳар дуро бъзизии бахона фиристода шавад .
غرضی که بنده را بود، این بود که خاصّ و عام را مقرّر گردد که رأی عالی در باب بنده به نیکویی تا بکدام جایگاه است. بنده را آن غرض بجای آمد و همگان بدانستند که حدّ خویش نگاه باید داشت. و بنده این مقدار خود دانست که ایشان را نباید زد، و لکن ایشان را بحرس فرستاده آمده است تا لختی بیدارتر شوند. و خطّی بدادهاند بطوع و رغبت که بخزانه معمور سیصد هزار دینار خدمت کنند. و این مال بتوانند داد، اما درویش شوند، و چاکر بینوا نباید . اگر رأی عالی بیند، شفاعت بنده را در باب ایشان رد نباید کرد و این مال بدیشان بخشیده آید و هر دو را بعزیزی بخانه فرستاده شود.
Бӯ наср рафт ва ин пайғоми меҳтаронаи бгзорду амирро сахт хуш омад ва ҷавоб дод ки « шафоати хоҷаро ббоби эшон имзо фармудему кори эшон ба вайаст , агар савоб чунон бинад ки эшонро [ бахона ] бояд фиристод , бозФрстду хати мавозиъаи бадишони боздиҳад . »у бӯ наср бозомад ва бо хоҷа бигуфт . Ва амир бархест аз равоқ ва дар сарой шуд . Ва хоҷа низ бахона шуд ва фармуд то ду мураккаби хоссаи бадари ҳрси бурданду падару писарро брншонднду бъзизии наздик хоҷа овараданд . Чун пеш омаданд , замин бӯса доданд ва некӯ бинишастанд . Ва хоҷаи замонӣ бо ҳасирии итобии дурушт ва нарм кард ,у ваии узрҳо хост -у некӯи сухани перӣ буд - тавозуъҳо намӯд ,у хоҷаи вайро дар канор гирифт ва аз ваии узрҳо хост ва некуӣ карду бӯса бар рӯй вай зад ва гуфт : ҳам барин зии бахонаи бози шӯ ки ман зишт дорам ки зии шумо бгрдонм ,у фардои худованди султон халъат фармоед . Ҳасирии дасти хоҷа бӯса доду замин ,у писараш ҳамчунон , ва бар асбони хоҷаи савор шуда бахона бозомаданд бкўии ълоء - бо каромат бисёр .
بو نصر رفت و این پیغام مهترانه بگزارد و امیر را سخت خوش آمد و جواب داد که «شفاعت خواجه را بباب ایشان امضا فرمودیم و کار ایشان به وی است، اگر صواب چنان بیند که ایشان را [بخانه] باید فرستاد، بازفرستد و خطّ مواضعه بدیشان بازدهد.» و بو نصر بازآمد و با خواجه بگفت. و امیر برخاست از رواق و در سرای شد. و خواجه نیز بخانه شد و فرمود تا دو مرکب خاصّه بدر حرس بردند و پدر و پسر را برنشاندند و بعزیزی نزدیک خواجه آوردند. چون پیش آمدند، زمین بوسه دادند و نیکو بنشستند . و خواجه زمانی با حصیری عتابی درشت و نرم کرد، و وی عذرها خواست- و نیکو سخن پیری بود- تواضعها نمود، و خواجه وی را در کنار گرفت و از وی عذرها خواست و نیکویی کرد و بوسه بر روی وی زد و گفت: هم برین زیّ بخانه باز شو که من زشت دارم که زیّ شما بگردانم، و فردا خداوند سلطان خلعت فرماید. حصیری دست خواجه بوسه داد و زمین، و پسرش همچنان، و بر اسبان خواجه سوار شده بخانه بازآمدند بکوی علاء - با کرامت بسیار .
Ва мардум рӯй бадишон ниҳоданд ба таҳният ,у писар бо падар буд нишаста , ва ман ки бӯи алФзлм ҳамсоя будам , зӯдтар аз зоирони наздик эшон рафтам пӯшида , ҳасирӣ маро гуфт « то маро зиндагонӣаст мукофоти хоҷаи бӯи наср боз натавонам кард аммо шукр ва дуо мекунам . » ман албата ҳеҷ сухан нагуфтам аз ончии рафта буд , ки рӯй надоштӣ ва дуо кардаму бози гаштам ва бо устодам бигуфтам ки чаҳ рафт . Устодам ба таҳният барнишаст ва ман бо ваии омадам , ҳасирӣ бо писар то даври ҷой пазира омаданд ва бинишастанд ва ҳар ду тани шукр кардан гирифтанд .
و مردم روی بدیشان نهادند به تهنیت، و پسر با پدر بود نشسته، و من که بو الفضلم همسایه بودم، زودتر از زائران نزدیک ایشان رفتم پوشیده، حصیری مرا گفت «تا مرا زندگانی است مکافات خواجه بو نصر باز نتوانم کرد امّا شکر و دعا میکنم.» من البتّه هیچ سخن نگفتم از آنچه رفته بود، که روی نداشتی و دعا کردم و باز گشتم و با استادم بگفتم که چه رفت. استادم به تهنیت برنشست و من با وی آمدم، حصیری با پسر تا دور جای پذیره آمدند و بنشستند و هر دو تن شکر کردن گرفتند.
Бӯ наср гуфт : « пайдост ки саъии ман дар он чаҳ бӯдааст . Султонро шукр кунеду хоҷаро . » ин бигуфту бозгашт . Ва пас аз он бики ду ҳафта аз бӯ наср шунидам ки амир дар миёни хилватии андари шароб ҳар чаҳ рафта буд бо ҳасирӣ бигуфт . Ва ҳасирии он рӯз дар ҷбаҳ ӣӣ буд зарди мрғзӣу писараш дар ҷбаҳи бндории сахти муҳташам , ва бар он барда будандашон . Ва дигари рӯзи пеши султони бурдандашону амири аишонрои бнўохт ,у хоҷаи дархост то ҳар дуро бҷомаҳи хонаи бурданди бФрмони султону халъати пўшониднд , ва пеш омаданд ва аз онҷои наздики хоҷа . Ва пас бо каромат бисёр ҳар дуро аз назд хоҷаи бахонаи бурданд . Ва шаҳрёни ҳақ некӯ гузорданад . Ва ҳамагон рафтаанд магари хоҷаи бӯи алқосми писараш ки бар ҷойаст , боқии боду раҳмаи аллоҳи алайҳими аҷмъин .
بو نصر گفت: «پیداست که سعی من در آن چه بوده است. سلطان را شکر کنید و خواجه را.» این بگفت و بازگشت. و پس از آن بیک دو هفته از بو نصر شنیدم که امیر در میان خلوتی اندر شراب هر چه رفته بود با حصیری بگفت. و حصیری آن روز در جبّهیی بود زرد مرغزی و پسرش در جبه بنداری سخت محتشم، و بر آن برده بودندشان. و دیگر روز پیش سلطان بردندشان و امیر ایشانرا بنواخت، و خواجه درخواست تا هر دو را بجامه خانه بردند بفرمان سلطان و خلعت پوشانیدند، و پیش آمدند و از آنجا نزدیک خواجه. و پس با کرامت بسیار هر دو را از نزد خواجه بخانه بردند. و شهریان حق نیکو گزاردند. و همگان رفتهاند مگر خواجه بو القاسم پسرش که بر جای است، باقی باد و رحمة اللّه علیهم اجمعین.
Ва ҳар кас ки ин мақома бихонад , бичишам хираду ибрати андарин бояд нагирист , на бидон чашм ки афсонааст , то муқарар гардад ки ин чаҳ бузургон бӯдаанд . Ва ман ҳикоятӣ хондаам дар ахбори хулафо ки брўзгор Мӯътасим бӯдаасту лухтӣ бад-ӣн монад ки биоварадам , аммо ҳавлтар азин рафтааст , воҷиб тар дидам боўрдн ки китоб , хоссаи таърих , бо чунин чизҳо хуш бошад , ки аз сухани сухан май шикофад , то хонандагонро нишот афзоеду хондан зиёдат гардад , ани шоءи аллоҳи ъзўҷл .
و هر کس که این مقامه بخواند، بچشم خرد و عبرت اندرین باید نگریست، نه بدان چشم که افسانه است، تا مقرّر گردد که این چه بزرگان بودهاند. و من حکایتی خواندهام در اخبار خلفا که بروزگار معتصم بوده است و لختی بدین ماند که بیاوردم، امّا هولتر ازین رفته است، واجبتر دیدم بآوردن که کتاب، خاصّه تاریخ، با چنین چیزها خوش باشد، که از سخن سخن میشکافد، تا خوانندگان را نشاط افزاید و خواندن زیادت گردد، ان شاء اللّه عزّوجلّ .