Ва амири дигари рӯз бор дод . Сипоҳи солори ғозӣ бар бодии дигар бадаргоҳ омад бо бисёр такаллуфи зиёдат . Чун бинишаст , амир пурсед ки арёрқ чун наёмадааст ? ғозӣ гуфт : ӯ одат дорад , се чаҳор шубони рӯзи шароб хӯрдан , хосса бар шодӣ ва навохт дайна . Амир бихандед ва гуфт : моро ҳам имрӯзи шароб бояд хӯрд ,у арёрқро даврӣ фиристем . Ғозии замин бӯса дод то бозгардад , гуфт : Марв . Ва оғоз шароб карданд . Ва амир фармуд то амирки сиёҳи дори хуморчиро бхўонднд - ва ӯ шароб некӯ хӯрдӣ ,у арёрқро бар ӯ алифии тамом буд ,у амири Маҳмӯди ҳам ӯро фиристод бнздик арёрқ баанд то бадаргоҳ бияёд ва бозгардад , дар он моҳ ки гузашта шуд , чунонкӣ биоварадаам пеши азин - амирк пеш омад . Амир гуфт : « панҷоҳ қробаҳи шароб бо ту оранд , наздики ҳоҷиби арёрқи рӯу наздик вай мебош ки вайро бтўи алифӣ тамомаст , то онгоҳ ки маст шаваду бхсбд . Ва бигӯӣ « мо турои дастурии додем то бхдмти ниёе ва бар одати шароби хурӣ . » амирк бирафт , ёфт арёрқро чун гӯй шуда ва бар бӯстон май гашт ва шароб мехӯрд ва мутрибон мезаданд . Пайғом бидод , ваии замин бӯса дод ва бисёр бигиристу амиркроу фароашонро молӣ бахшед . Ва бозгаштанд ;у амирк онҷо бимонад . Ва сипоҳи солори ғозӣ то чоштгоҳ бидонҷоӣ бо амир бимонад , пас бозгашт ва чанд сарҳангу ҳоҷибро бо худ бабрад ва бшроб бинишаст ва он рӯз молӣ бахшед аз динору дираму асбу ғулому ҷома . Ва арёрқи ҳам бар одат худ мехуфт ва ме- хост ва ришта меошомеду боз шароб мехӯрд , чунонкӣ ҳеҷ надонист ки мечаҳ кунад ; ва он рӯз ва он шабу дигари рӯз ҳеҷ менёсуд .

و امیر دیگر روز بار داد. سپاه‌سالار غازی بر بادی دیگر بدرگاه آمد با بسیار تکلّف زیادت. چون بنشست، امیر پرسید که اریارق چون نیامده است؟ غازی گفت: او عادت دارد، سه چهار شبان روز شراب خوردن، خاصّه بر شادی و نواخت دینه‌ . امیر بخندید و گفت: ما را هم امروز شراب باید خورد، و اریارق را دوری فرستیم. غازی زمین بوسه داد تا بازگردد، گفت: مرو. و آغاز شراب کردند. و امیر فرمود تا امیرک سیاه دار خمارچی را بخواندند- و او شراب نیکو خوردی، و اریارق را بر او الفی تمام‌ بود، و امیر محمود هم او را فرستاد بنزدیک اریارق بهند تا بدرگاه بیاید و بازگردد، در آن ماه که گذشته شد، چنانکه بیاورده‌ام پیش ازین- امیرک پیش آمد. امیر گفت: «پنجاه قرابه‌ شراب با تو آرند، نزدیک حاجب اریارق رو و نزدیک وی می‌باش که وی را بتو الفی تمام است، تا آنگاه که مست شود و بخسبد. و بگوی «ما ترا دستوری‌ دادیم تا بخدمت نیایی و بر عادت شراب خوری.» امیرک برفت، یافت اریارق را چون گوی شده‌ و بر بوستان می‌گشت‌ و شراب می‌خورد و مطربان میزدند. پیغام بداد، وی زمین بوسه داد و بسیار بگریست‌ و امیرک را و فرّاشان را مالی بخشید. و بازگشتند؛ و امیرک آنجا بماند. و سپاه‌سالار غازی تا چاشتگاه بدانجای با امیر بماند، پس بازگشت و چند سرهنگ و حاجب را با خود ببرد و بشراب بنشست و آن روز مالی بخشید از دینار و درم و اسب و غلام و جامه. و اریارق هم بر عادت خود می‌خفت و می- خاست و رشته‌ می‌آشامید و باز شراب می‌خورد، چنانکه هیچ ندانست که می‌چه‌کند؛ و آن روز و آن شب و دیگر روز هیچ می‌نیاسود.

Ва амири дигари рӯзи бори надоду сохта буд то арёрқро ФрўгрФтаҳ ояд ва омад бар хзроءи баробари торами девон рисолат бинишаст - ва мо бдиўон будем -у кас пӯшида мерафту ахбори арёрқро меовараданд . Дарин миёна , рӯз [ ба ] намози пешини расида , ъбдўс биёмад ва чизе бигӯаш бӯи наср машкон бигуфт . Вай бархест , дабиронро гуфт :

و امیر دیگر روز بار نداد و ساخته بود تا اریارق را فروگرفته آید و آمد بر خضراء برابر طارم دیوان رسالت‌ بنشست- و ما بدیوان بودیم- و کس پوشیده می‌رفت و اخبار اریارق را می‌آوردند. درین میانه، روز [به‌] نماز پیشین رسیده، عبدوس بیامد و چیزی بگوش بو نصر مشکان بگفت. وی برخاست، دبیران را گفت:

Бозгардед ки боғ холӣ хоҳанд кард . Ҷузи ман ҷумлаи бархестанд ва бирафтанд . Маро пӯшида гуфт ки асби бахонаи бозФрсту бдҳлиз девон биншин ки муҳиммӣ пешаст то он карда шавад , ва ҳушёр бош то ончӣ равад , муқарар кунӣ ва пас бнздики ман ое . Гуфтам : чунин кунам . Ва вай бирафт ,у вазиру оризу қавми дигар низ бҷмлаҳ бозгаштанд .

بازگردید که باغ خالی خواهند کرد. جز من جمله برخاستند و برفتند. مرا پوشیده گفت‌ که اسب بخانه بازفرست و بدهلیز دیوان بنشین که مهمّی پیش است تا آن کرده شود، و هشیار باش تا آنچه رود، مقرّر کنی‌ و پس بنزدیک من آیی. گفتم: چنین کنم. و وی برفت، و وزیر و عارض و قوم دیگر نیز بجمله بازگشتند.

Ва бгтгини ҳоҷиб , домоди алии доя , бдҳлиз омаду бнздик амир бирафт ва як соъатӣ монад ва бдҳлиз бозомаду муҳтоҷи амири ҳрсро бихонад ва бо ваии пӯшида суханӣ бигуфт , вай бирафту пиёда ӣӣ панҷсад биоварад ва аз ҳар дастӣ бо силаҳи тамому ббоғи бозФрстод то пӯшида бинишастанд . Ва нақибон ҳиндӯон биёмаданду мардии сесад ҳиндӯ овараданд ва ҳам дар боғ бинишастанд .

و بگتگین حاجب، داماد علی دایه، بدهلیز آمد و بنزدیک امیر برفت و یک ساعتی ماند و بدهلیز بازآمد و محتاج امیر حرس‌ را بخواند و با وی پوشیده سخنی بگفت، وی برفت و پیاده‌یی پانصد بیاورد و از هر دستی با سلاح تمام و بباغ بازفرستاد تا پوشیده بنشستند. و نقیبان هندوان‌ بیامدند و مردی سیصد هندو آوردند و هم در باغ بنشستند.

Ва пардаи дорӣу сиёҳи дории наздики арёрқи рафтанд ва гуфтанд : « султони нишот шароб дораду сипоҳи солори ғозиро касони рафтанд то бияёд , ва туро мебихонад . »у ваии бҳолтӣ буд ки аз мастии дасту поиш кор намекард , гуфт : барин ҷумла чун тавонам омад ? аз ман чаҳ хизмат ояд ? амирки сиёҳи дор ки султон бо вай рост дошта буд , гуфт : « зиндагонии сипоҳи солори дарози бод , фармони худованди нигоҳ бояд дошт ва бадаргоҳ шуд , ки чун барин ҳол бинад , маъзӯр дорад ва бозгарданд , ва ношудани сахт зишт бошад ва таъвилҳо ниҳанд »у ҳоҷибашро , олтўнтгин , амирк бо худ ёр кард то бигуфт ки ночор бибояд рафт . Ҷомау музейу кулоҳи хост ва бапушед бо қавмии анбӯҳ аз ғуломону пиёда ӣӣ дивист . Амирки ҳоҷибашро гуфт : « ин зиштаст , бшроб меравад , ғуломии даҳ спркшону пиёда ӣӣ сад басанда бошад . » ваии он сипоҳи ҷӯшро бозгардонед ,у арёрқи худ азин ҷаҳон хабар надорад , чун бадаргоҳ расед , бгтгини ҳоҷиби пеш ӯ боз шуду амири ҳрс , ӯро фурӯд овараданду пеши ваии рафтанд то тораму онҷои бншонднд . Арёрқи як лаҳза буд , бархест ва гуфт мастам ва наме тавонам [ буд ] , бозгардам . Бгтгин гуфт : зишт бошад бефармон бозгаштан , то огоҳ кунем . Вай бдҳлиз бинишаст , ва ман ки бӯи алФзлм дар вай менагиристам , ҳоҷии саққоро бихонад ва вай биёмаду кӯзаи оби пеш вай дошт , даст форумӣ кард ва ях мебаровард ва мехӯрд , бгтгин гуфт : « эй бародар , ин зиштаст ва ту сипоҳи солорӣ , андари даҳлези ях май хурӣ ? бторми рӯу ончии хоҳӣ , бикун . » ваии бозгашт ва бторм омад - агар маст набӯдӣ ва хостандаш гирифт , кор бисёр дароз шудӣ - чун бторм бинишаст , панҷоҳ сарҳанги сроӣӣ аз муборизони сари ғавғои он мғоФсаҳи дррсиднд ва бгтгин даромаду арёрқро дар канор гирифт ва сарҳангон даромаданд аз чапу рост , ӯро бигирифтанд , чунонкӣ албата ҳеҷ натавонист ҷанбед , овоз дод бгтгинро ки эй бародари ноҷавонмард , бар ман ин кор оварадӣ ? ғуломон дигар даромаданд , музей аз поиш ҷудо карданд - ва дар ҳар музеии ду ктораҳ дошт - ва муҳтоҷ биёмад , бандӣ овараданд сахти қавӣ ва бар пой ӯ ниҳоданду қабоаш боз карданд , заҳр ёфтанд дар бар қабоу тъўизҳо , ҳама аз вай ҷудо карданд ва берун гирифтанд . Ва пиёда ӣӣ панҷоҳ кас ӯро гирд бигирифтанд ; пиёдагон дигар давиданду асбу созу ғуломонашро бигирифтанд . Ва ҳоҷибаш бо се ғулом рӯёрӯӣ биҷустанд . Ва ғуломонаш силаҳ барграфтанд ва бар бом омаданду шурии азим бар пой шуд . Ва амир бо бгтгин дар фурӯд гирифтани арёрқ буд ва касон тохта буд наздики бгтғдӣу ҳоҷиби бузурги блготгину аъёни лашкар ки чунин шуғлӣ дар пеш дорад то брншиннд ; ҳамагон сохта барнишаста буданд . Чун арёрқро бибастанду ғуломону ҳошитш дар бшўриднд , ин қавми сохтаи сӯии сарой ӯ бирафтанд ва бисёр савори дигар аз ҳар ҷинсӣ бар эшон пайвастанду ҷангии бузург бпоӣ шуд .

و پرده‌داری و سیاه‌داری نزدیک اریارق رفتند و گفتند: «سلطان نشاط شراب دارد و سپاه‌سالار غازی را کسان رفتند تا بیاید، و ترا می‌بخواند .» و وی بحالتی بود که از مستی دست و پایش کار نمی‌کرد، گفت: برین جمله چون توانم آمد؟ از من چه خدمت آید؟ امیرک سیاه‌دار که سلطان با وی راست داشته بود، گفت: «زندگانی سپاه‌سالار دراز باد، فرمان خداوند نگاه باید داشت و بدرگاه شد، که چون برین حال بیند، معذور دارد و بازگرداند، و ناشدن‌ سخت زشت باشد و تأویلها نهند» و حاجبش را، آلتونتگین، امیرک با خود یار کرد تا بگفت که ناچار بباید رفت. جامه و موزه و کلاه خواست و بپوشید با قومی انبوه از غلامان و پیاده‌یی دویست. امیرک حاجبش را گفت: «این زشت است، بشراب می‌رود، غلامی ده سپرکشان‌ و پیاده‌یی صد بسنده باشد.» وی آن سپاه جوش‌ را بازگردانید، و اریارق خود ازین جهان خبر ندارد، چون بدرگاه رسید، بگتگین حاجب پیش او باز شد و امیر حرس، او را فرود آوردند و پیش وی رفتند تا طارم و آنجا بنشاندند. اریارق یک لحظه بود، برخاست و گفت مستم و نمی‌توانم [بود]، بازگردم. بگتگین گفت: زشت باشد بی‌فرمان‌ بازگشتن، تا آگاه‌ کنیم. وی بدهلیز بنشست، و من که بو الفضلم در وی می‌نگریستم، حاجی سقّا را بخواند و وی بیامد و کوزه آب پیش وی داشت، دست فرومی‌کرد و یخ می‌برآورد و می‌خورد، بگتگین گفت: «ای برادر، این زشت است و تو سپاه‌سالاری، اندر دهلیز یخ می‌خوری؟ بطارم رو و آنچه خواهی، بکن.» وی بازگشت و بطارم آمد- اگر مست نبودی و خواستندش گرفت، کار بسیار دراز شدی- چون بطارم بنشست، پنجاه سرهنگ سرائی از مبارزان سر غوغا آن‌ مغافصه‌ دررسیدند و بگتگین‌ درآمد و اریارق را در کنار گرفت و سرهنگان درآمدند از چپ و راست، او را بگرفتند، چنانکه البتّه هیچ نتوانست جنبید، آواز داد بگتگین را که ای برادر ناجوانمرد، بر من این کار آوردی‌؟ غلامان دیگر درآمدند، موزه از پایش جدا کردند- و در هر موزه دو کتاره‌ داشت- و محتاج‌ بیامد، بندی آوردند سخت قوی و بر پای او نهادند و قباش باز کردند، زهر یافتند در بر قبا و تعویذها، همه از وی جدا کردند و بیرون گرفتند . و پیاده‌یی پنجاه کس‌ او را گرد بگرفتند؛ پیادگان دیگر دویدند و اسب و ساز و غلامانش را بگرفتند. و حاجبش با سه غلام رویاروی‌ بجستند. و غلامانش سلاح برگرفتند و بر بام آمدند و شوری عظیم‌ بر پای شد. و امیر با بگتگین در فرود گرفتن‌ اریارق بود و کسان تاخته بود نزدیک بگتغدی و حاجب بزرگ بلگاتگین و اعیان لشکر که چنین شغلی در پیش دارد تا برنشینند؛ همگان ساخته‌ برنشسته بودند. چون اریارق را ببستند و غلامان و حاشیتش در بشوریدند، این قوم ساخته سوی سرای او برفتند و بسیار سوار دیگر از هر جنسی بر ایشان پیوستند و جنگی بزرگ بپای شد.

Амири ъбдўсро наздики қавм арёрқ фиристод ба пайғом ки « арёрқи мардии нохештани шинос буд ва шумо бо вай дар бало будед , имрӯзи салоҳ дар он буд ки вайро нишонда ояд . Ва худовандон шумо моием , кӯдакӣ макунеду даст аз ҷанг бикашед ки пайдост ки адад шумо чандаст , бики соъат кушта шаведу арёрқро ҳеҷ суд надорад . Агар бахуд бошед , шуморо бинавозем ва бсзо дорем . »у сӯии ҳоҷибаши пайғомӣу дили гармӣ ӣӣ сахти некӯи барад . Чун ъбдўси ин пайғоми бгзорд , обӣ бар оташ омаду ҳоҷибу ғуломонаши замин бӯса доданд . Ин фитна дар вақт бинишасту саройро ФрўгрФтнд ва дарҳо меҳр карданду офтоби зардро чунон шуд ки гуфтӣ ҳаргизи маскани одамиён набӯдааст . Ва ман бозгаштам ва ҳарчӣ дида будам бо устодам бигуфтам . Ва намоз хуфтани бгзордаҳ , арёрқро аз торами бқҳндзи бурданд . Ва пас аз он бурузии даҳ ӯро басӯии ғазнӣн гусел карданду бсрҳнги бӯи алӣ кўтўол супурданд . Ва бӯи алӣ бар ҳукми фармон ӯро як чанд ба қалъат дошт , чунонкӣ касе биҷой наёвард ки мавқуфаст . Пас ӯро бғўр фиристоданд наздики бӯи алҳсни халаф то баҷоеи боздошташ . Ва ҳадиси вай бпоён омад ва ман биорам биҷои худ ки оқибати кору куштан ӯ чун буд .

امیر عبدوس را نزدیک قوم اریارق فرستاد به پیغام که «اریارق مردی ناخویشتن شناس بود و شما با وی در بلا بودید، امروز صلاح در آن بود که وی را نشانده آید . و خداوندان شما ماییم، کودکی مکنید و دست از جنگ بکشید که پیداست که عدد شما چندست، بیک ساعت کشته شوید و اریارق را هیچ سود ندارد. اگر بخود باشید، شما را بنوازیم و بسزا داریم.» و سوی حاجبش پیغامی و دل‌گرمی‌یی سخت نیکو برد. چون عبدوس این پیغام بگزارد، آبی بر آتش آمد و حاجب و غلامانش زمین بوسه دادند. این فتنه در وقت‌ بنشست و سرای را فروگرفتند و درها مهر کردند و آفتاب زرد را چنان شد که گفتی هرگز مسکن آدمیان نبوده است. و من بازگشتم و هرچه دیده بودم با استادم بگفتم. و نماز خفتن بگزارده‌، اریارق را از طارم بقهندز بردند. و پس از آن بروزی ده او را بسوی غزنین گسیل کردند و بسرهنگ بو علی کوتوال سپردند. و بو علی بر حکم فرمان او را یک چند به قلعت داشت، چنانکه کسی بجای نیاورد که موقوف‌ است. پس او را بغور فرستادند نزدیک بو الحسن خلف تا بجایی بازداشتش. و حدیث وی بپایان آمد و من بیارم بجای خود که عاقبت کار و کشتن او چون بود.