« ва ҳам бидон рӯзгори ҷавонӣу кӯдакии хештанро риёзатҳо кардӣ чун зӯр озмудану санг гарон бардоштану киштӣ гирифтану ончӣ бад-ӣн монад . Ва ӯ фармӯда буд то оворҳо сохта буданд аз баҳри ҳўосл гирифтану дигари мурғонро . Ва чанд бор дидам ки барнишаст рӯзҳои сахти саъби сард ,у барфи неки қавӣ , ва онҷо рафт ва шикор кард ва пиёда шуд , чунонкӣ то миёни ду намози чандон ранҷ дид ки ҷузи санги хораи бмсли он тоқат надорад . Ва пой дар музей кардӣ бараҳна дар чунон сармоу шиддат ва гуфтӣ « бар чунин чизҳо хуй бояд кард то агар вақте шиддатӣу кории сахт пайдо ояд , мардум оҷиз намонад . » ва ҳамчунин бшкор шер рафтӣ тохтани асФзору адрскн ва азон бешаҳо ба фароаи взиркону шери нар , чун бар онҷо бигузаштӣ ба баст ва бғзнин омадӣ . Ва пеши шер танҳо рафтӣ ва нагузоштӣ ки касе аз ғуломону ҳошия ӯро ёрӣ додандӣ . Ва ӯ аз он чунин кардӣ ки чандон зӯру қувва дил дошт ки агар силаҳ бар шер задӣ ва коргар наомадӣ , бамурдӣу мкобраҳи шерро бигирифтӣ ва пас базӯдӣ бикуштӣ .

و هم بدان روزگار جوانی و کودکی خویشتن را ریاضتها کردی چون زور آزمودن و سنگ گران برداشتن و کشتی گرفتن و آنچه بدین ماند. و او فرموده بود تا آوارها ساخته بودند از بهر حواصل‌ گرفتن و دیگر مرغان را. و چند بار دیدم که برنشست روزهای سخت صعب سرد، و برف نیک قوی‌، و آنجا رفت و شکار کرد و پیاده شد، چنانکه تا میان دو نماز چندان رنج دید که جز سنگ خاره به مثل آن طاقت ندارد. و پای در موزه‌ کردی برهنه در چنان سرما و شدّت و گفتی «بر چنین چیزها خوی باید کرد تا اگر وقتی شدّتی و کاری سخت پیدا آید، مردم‌ عاجز نماند.» و همچنین به شکار شیر رفتی، تا خُتَن اسفزار و ادرسکن‌ و ازان بیشه‌ها به فراه و زیرکان و شیر نر، چون بر آنجا بگذشتی به بست و به غزنین آمدی. و پیش شیر تنها رفتی و نگذاشتی که کسی از غلامان و حاشیه‌ او را یاری دادندی. و او از آن چنین کردی که چندان زور و قوّة دل داشت که اگر سلاح بر شیر زدی و کارگر نیامدی، به مردی و مکابره‌، شیر را بگرفتی و پس بزودی بکشتی.

« ва бидон рӯзгор ки бмўлтон мерафт то онҷо мақом кунад , ки падараш аз ваии бёзрдаҳ буд аз сӯратҳо ки бкрдаҳ буданд - ва он қисса дарозаст - дар ҳудӯди киконони пеш шер шуд ,у таб чаҳорум медошт . Ва одат чунон дошт ки чун шер пеш омадӣ , хиштии кӯтоҳи дастаи қавӣ бадаст гирифтӣу найза ӣӣ стбри кӯтоҳ , то агар хишти биндохтӣ ва корӣ наомадӣ , он найзаи бгзордии базӯдӣу шерро бар ҷои бдоштӣ , он бзўру қувва хеш кардӣ , то шер май печидӣ бар найза то онгоҳ ки суст шудӣу биФтодӣ . Ва будӣ ки шери ситезаи Картер будӣ , ғуломонро фармудӣ то дромдндӣу бшмширу ночхи пора пора кардандӣ , ин рӯз чунон афтод ки хишти биндохт , шери хештанро дрдздид то хишт бо вай наомаду зибр сараш бигузашт . Амири найзаи бгзорд ва бар сина вай зад захмии устувор , аммо амир аз он заъифӣ , чунонкӣ боист , ӯро бар ҷой натавонист дошт . Ва шери сахти бузургу сабку қавӣ буд , чунонкӣ ба найза даромад ва қувва кард то найза бишикасту оҳанг амир кард . Подшоҳ бо дилу ҷигардори бадви даст бар сар ва рӯй шер зад , чунонкии шер шикаста шуду биФтод ,у амир ӯро фурӯди афшурду ғуломонро овоз дод . Ғуломӣ ки ӯро қумош гуфтандӣу шамшери дор буд , ва дар девон ӯро ҷондор гуфтандӣ , даромад ва бар шери захмӣ устувор кард , чунонкӣ бидон тамом шуду биФтоду ҳамаи ҳозирон бтъҷб бимонаданд ва муқарар шуд ки ончӣ дар китоб навиштаанд аз ҳадиси баҳроми гӯри рост буд .

و بدان روزگار که به مولتان میرفت تا آنجا مقام کند، که پدرش از وی بیازرده بود از صورتها که بکرده بودند- و آن قصّه دراز است- در حدود کیکانان‌ پیش شیر شد، و تب چهارم‌ میداشت. و عادت چنان داشت که چون شیر پیش آمدی، خشتی‌ کوتاه دسته قوی به دست گرفتی و نیزه‌یی سطبر کوتاه، تا اگر خشت بینداختی و کاری‌ نیامدی، آن نیزه بگزاردی‌ بزودی و شیر را بر جای بداشتی، آن به زور و قوّة خویش‌ کردی، تا شیر می‌پیچیدی بر نیزه تا آنگاه که سست شدی و بیفتادی. و بودی که شیر ستیزه کارتر بودی، غلامان را فرمودی تا درآمدندی و به شمشیر و ناچخ‌ پاره‌پاره کردندی، این روز چنان افتاد که خشت بینداخت، شیر خویشتن را دردزدید تا خشت با وی نیامد و زبر سرش بگذشت. امیر نیزه بگزارد و بر سینهٔ وی زد زخمی‌ استوار، امّا امیر از آن ضعیفی‌، چنانکه بایست، او را بر جای نتوانست داشت. و شیر سخت بزرگ و سبک و قوی بود، چنانکه به نیزه درآمد و قوّة کرد تا نیزه بشکست و آهنگ امیر کرد. پادشاه بادل‌ و جگردار به دو دست بر سر و روی شیر زد، چنانکه شیر شکسته شد و بیفتاد، و امیر او را فرودافشرد و غلامان را آواز داد. غلامی که او را قماش گفتندی و شمشیردار بود، و در دیوان او را جاندار گفتندی، درآمد و بر شیر زخمی استوار کرد، چنانکه بدان تمام شد و بیفتاد و همه حاضران به تعجّب بماندند و مقرّر شد که آنچه در کتاب نوشته‌اند از حدیث بهرام گور راست بود.

Ва пас аз он амири чунон калон шуд ки ҳамаи шикор бар пушт пел кардӣ . Ва дидам вақте дар ҳудӯди Ҳиндӯстон ки аз пушти пели шикори микрдӣ , ва рӯй пелро аз оҳан бпўшидаҳ буданд , чунонкӣ расмаст . Ширии сахт аз беша берун омад ва рӯй ба пели ниҳод . Амири хиштии биндохт ва бар сина шер зад , чунонкии ҷароҳатӣ қавӣ кард . Шер аз дарду хашми як ҷуст кард , чунонкии бқФоӣ пел омад ,у пел май тпид . Амир бзонў даромад ва як шамшер зад , чунонкӣ ҳар ду дасти шер қалам кард . Шер бзонў афтод ва ҷон бидоду ҳамагон ки ҳозир буданд , иқрор карданд ки дар умри хеш аз касе ин ёд надоранд .

و پس از آن امیر چنان کلان‌ شد که همه شکار بر پشت پیل کردی. و دیدم وقتی در حدود هندوستان که از پشت پیل شکار میکردی، و روی پیل را از آهن بپوشیده بودند، چنانکه رسم است. شیری سخت از بیشه بیرون آمد و روی به پیل نهاد. امیر خشتی بینداخت و بر سینه شیر زد، چنانکه جراحتی قوی کرد. شیر از درد و خشم یک جست‌ کرد، چنانکه به قفای‌ پیل آمد، و پیل می‌طپید. امیر به زانو درآمد و یک شمشیر زد، چنانکه هر دو دست شیر قلم کرد. شیر به زانو افتاد و جان بداد و همگان که حاضر بودند، اقرار کردند که در عمر خویش از کسی این یاد ندارند.

«у пеш аз онкӣ бар тахт малик нишаста буд , рӯзӣ сайр карду қасд Ҳирот дошта , ҳашт шер дар як рӯз бикушт ва якеро бкмнд бигирифт . Ва чун бхимаҳ фурӯд омад , нишот шароб кард , ва ман ки абди алғФорм истода будам , ҳадиси он шерон хост ва ҳар касе ситойишӣ мегуфт . Хоҷаи бӯи саҳли зўзнии дуоту коғази хосту байтӣ чанд шеър гуфт бғоити некӯ , чунонкӣ ӯ гуфтӣ , ки ягонаи рӯзгор буд дар адабу луғату шеър , ва он абёти амирро сахт хуш омаду ҳамагони бпсндиднд ва насахт карданд ва ман низ кардам , аммо аз даст ман бишудааст , байтӣ чанд ки марои ёд буд дарин вақт , нбштм - ҳарчанд ки бар вале нест - то қисса тамом шавад .

و پیش از آنکه بر تخت ملک نشسته بود، روزی سیر کرد و قصد هرات داشته، هشت شیر در یک روز بکشت و یکی را به کمند بگرفت. و چون به خیمه فرود آمد، نشاط شراب کرد، و من که عبدالغفّارم ایستاده بودم، حدیث آن شیران خاست و هر کسی ستایشی میگفت. خواجه بوسهل زوزنی دوات و کاغذ خواست و بیتی چند شعر گفت بغایت نیکو، چنانکه او گفتی، که یگانه روزگار بود در ادب و لغت‌ و شعر، و آن ابیات امیر را سخت خوش آمد و همگان بپسندیدند و نسخت کردند و من نیز کردم، امّا از دست من بشده است، بیتی چند که مرا یاد بود در این وقت، نبشتم- هرچند که بر ولی‌ نیست- تا قصّه تمام شود.

Ва алобёти ллшихи абии саҳли алзўзнии фии мадҳи алслтони алаъзами масъӯди бен Маҳмӯди разии аллоҳи ънҳмо , шеър :

و الأبیاتُ للشَّیخِ أبي سهلِ الزَّوزَنيِّ في مدحِ السّلطانِ الأعظمِ مسعود بنِ محمود -رَضِيَ اللّهُ عنهما-؛ شعر:

Ва ин меҳтар рост гуфта буд ки дарин подшоҳи ин ҳама буду зиёдат ,у шеъри дарав некӯ омадӣ ва ҳоҷат наомадӣ ки бдонкаҳ гуфтаанд : аҳсани алшъри акзбаҳ дурӯғӣ боистӣ гуфтан .

و این مهتر راست گفته بود که در این پادشاه این همه بود و زیادت، و شعر در او نیکو آمدی‌ و حاجت نیامدی که بدانکه گفته‌اند «أحسنُ الشّعرِ أکذبُه‌»، دروغی بایستی گفتن.