Ва рӯзи панҷшанбеи бисту панҷуми шавол аз ншобўри мубашширони расиданд бо номаҳо аз он Аҳмади алии нўштгину шаҳна ки : « миёни ншобўрёну Тӯсён таассуб бӯдааст аз қадими алдҳри боз ва чун сӯрии қасд ҳазрат кард ва бирафт , он мхозили фурсатии ҷустанд ва бисёр мардум муфсид биёмаданд то ншобўрро ғорат кунанд ва аз иттифоқи Аҳмади алии нўштгин аз Кирмон ба роҳи тун ба ҳазимати онҷои омада буд ва аз хиҷолати онҷо мақом кардау сӯй ӯ номаи рафта то ба даргоҳ бозояд . Пеш то бирафт , ин мхозил ба ншобўр омаданду Аҳмади мардӣ буд муборизу солорӣ ҳо карда ва дар саворӣу чавгону тбтоби ягонаи рӯзгор буд , пас бсохтпазира шудан [ро ] Тӯсён аз роҳи бжхрўу пшнқон ва холнҷўӣ даромаданд , бисёр мардум , бештари пиёда ва бенизом ки солорашони мақдамӣ будӣ то равадӣ аз мудаббирони бақоёии абди алрзоқён , ва бо бонгу шағаб ва хурӯш меомаданд давону пӯён , рости чунонкии гӯйии корўои Ни саройҳои ншобўри ҳама дар кушодаасту шаҳр бемонеъу мнозъ то говони Тӯси хештанро бар кор кунанд ва бор кунанд ва бозгарданд . Аҳмади алии нўштгини он шермард чун барин воқиф шуд ва эшонро дид таъбияи гусаста , қавми хештанро гуфт :

و روز پنجشنبه بیست و پنجم شوّال از نشابور مبشّران‌ رسیدند با نامه‌ها از آن احمد علی نوشتگین و شحنه‌ که: «میان نشابوریان و طوسیان تعصّب‌ بوده است‌ از قدیم‌الدّهر باز و چون سوری قصد حضرت‌ کرد و برفت، آن مخاذیل‌ فرصتی جستند و بسیار مردم مفسد بیامدند تا نشابور را غارت کنند و از اتّفاق احمد علی نوشتگین از کرمان به‌راه تون‌ به‌هزیمت آنجا آمده بود و از خجالت آنجا مقام کرده و سوی او نامه رفته تا به‌درگاه بازآید. پیش تا برفت‌، این مخاذیل به‌نشابور آمدند و احمد مردی بود مبارز و سالاری‌ها کرده و در سواری و چوگان و طبطاب‌ یگانه روزگار بود، پس بساخت پذیره شدن‌ [را] طوسیان از راه بژخرو و پشنقان‌ و خالنجوی‌ درآمدند، بسیار مردم، بیشتر پیاده و بی‌نظام که سالارشان مقدّمی بودی تا رودی از مدبران‌ بقایای عبد الرزاقیان‌، و با بانگ و شغب‌ و خروش می‌آمدند دوان و پویان، راست چنانکه گویی کاروا‌ن‌سرای‌های نشابور همه در گشاده است و شهر بی‌مانع و منازع تا گاوان طوس‌ خویشتن را بر کار کنند و بار کنند و بازگردند. احمد علی نوشتگین آن شیرمرد چون برین واقف شد و ایشان را دید تعبیه گسسته‌، قوم خویشتن را گفت:

Бидидам , инҳо ба пои хеш ба гӯристон омадаанд . Мисолҳои маро нигоҳ доред ва шитоб макунед .

بدیدم، اینها به‌پای خویش به‌گورستان آمده‌اند. مثال‌های مرا نگاه دارید و شتاب مکنید.

Гуфтанд : фармони амири рост ва мо фармон бардорем . Ва мардуми оммау ғавғоро ки афзӯн аз бист ҳазор буд бо силаҳу чӯбу санг , гуфт : то аз ҷойҳои хеш зинҳор ки мҷнбиду маро ба наъра ёрӣ диҳед , ки агар аз шумо фавҷӣ бебасират пеш равад , Тӯсён даст ёбанду дили ншобўрёни бишиканад , агар танӣ чанд аз оммаи мо шикаста шавад . Гуфтанд : чунин кунем . Ва бар ҷои ббўднд ва наъра бароварданд , гуфтӣ рӯз растхезаст .

گفتند: فرمان امیر راست و ما فرمان برداریم. و مردم عامّه و غوغا را که افزون از بیست هزار بود با سلاح و چوب و سنگ، گفت: تا از جای‌های خویش زینهار که مجنبید و مرا به‌نعره یاری دهید، که اگر از شما فوجی بی‌بصیرت پیش رود، طوسیان دست یابند و دل نشابوریان بشکند، اگر تنی چند از عامّه ما شکسته شود. گفتند: چنین کنیم. و بر جای ببودند و نعره برآوردند، گفتی روز رستخیز است.

Аҳмади савории сесадро пӯшида дар камӣни бдошт дар девори бастҳо ва эшонро гуфт : сохта ва ҳушёр мебошеду гӯш ба ман доред ки чун Тӯсёни танг дар расанд , ман пазира хоҳам шуд ва як замони дасти овезии бикрад , пас пушт дод ва ба ҳазимати баргашт то мудаббирони ҳарис тар даройанд ва пиндоранд ки ман ба ҳазимат бирафтам ва ман эшонро хуш хуш меоварам то аз шумо бигузаранд , чун бигузаштанд баргардаму пои Афшорам ; чун ҷанг сахт шавад ва шумо буқу таблу наъраи Найшобӯрёни бишанвед , камӣнҳо бргшоииду нусрат аз эзади ъз зикра бошад , ки чунон донам бад-ӣни тадбири рост ки кардам , моро зафар бошад . Гуфтанд : чунин кунем . Ва Аҳмад аз камӣни гоҳи бозгашт ва давр бозомад то он саҳро ки гузораи майдони абд алрзоқасту пиёдау савори хеш таъбия кард майманау майсарау қалбу ҷиноҳҳоу соқиаҳ ,у савории панҷоҳ неки асба бар муқаддама , ва талиъа фиристоду овози такбир ва қуръон хонон баромад , ва дар шаҳри ҳзоҳзии азим буд . Тӯсёни наздики намози пешини дррсиднди сахт бисёр мардум чун мӯру малах . Ва аз ҷумлаи эшон савории сесад аз ҳар дастӣу пиёдае панҷ шаш ҳазор бо силаҳи бгшт ва башитоб даромаду дигари боистоднд . Аҳмади оҳиста пеш рафт бо савории чаҳорсаду пиёдае ду ҳазор ва аз онҷо ки камӣни сохта буд бигузашт , ёфт муқаддамаи хешро бо талиъаи эшон ҷангии қавии пеши гирифта , пас ҳар ду лашкар ҷанг пайвастанд ҷангии саъбу кории ришориш ва як замони бдошт ва чанд тан аз ҳар ду ҷониб кушта шуданду маҷрӯҳро андоза набӯду Тӯсёнро мадад меомад .

احمد سواری سیصد را پوشیده در کمین بداشت در دیوار بستها و ایشان را گفت: ساخته و هشیار می‌باشید و گوش به‌من دارید که چون طوسیان تنگ در رسند، من پذیره خواهم شد و یک زمان‌ دست‌آویزی‌ بکرد، پس پشت داد و به‌هزیمت برگشت‌ تا مدبران حریص‌تر درآیند و پندارند که من به‌هزیمت برفتم و من ایشان را خوش خوش‌ می‌آورم تا از شما بگذرند، چون بگذشتند برگردم و پای افشارم‌‌؛ چون جنگ سخت شود و شما بوق و طبل و نعره نیشابوریان بشنوید، کمین‌ها برگشایید و نصرت از ایزد عزّ ذکره‌ باشد، که چنان دانم بدین تدبیر راست که کردم، ما را ظفر باشد. گفتند: چنین کنیم. و احمد از کمین‌گاه بازگشت و دور بازآمد تا آن صحرا که گذاره‌ میدان عبد‌الرّزاق است و پیاده و سوار خویش تعبیه کرد میمنه و میسره و قلب و جناح‌ها و ساقیه‌، و سواری پنجاه نیک اسبه‌ بر مقدّمه، و طلیعه‌ فرستاد و آواز تکبیر و قرآن‌خوانان برآمد، و در شهر هزاهزی عظیم‌ بود. طوسیان نزدیک نماز پیشین دررسیدند سخت بسیار مردم چون مور و ملخ. و از جمله ایشان سواری سیصد از هر دستی و پیاده‌‌ای پنج‌شش‌هزار با سلاح بگشت و بشتاب درآمد و دیگر بایستادند. احمد آهسته پیش رفت با سواری چهارصد و پیاده‌‌ای دو هزار و از آنجا که کمین ساخته بود بگذشت، یافت مقدّمه خویش را با طلیعه ایشان جنگی قوی پیش گرفته‌، پس هر دو لشکر جنگ پیوستند جنگی صعب و کاری ریشاریش‌ و یک زمان‌ بداشت و چند تن از هر دو جانب کشته شدند و مجروح را اندازه نبود و طوسیان را مدد می‌آمد.

Аҳмад мисол дод пиёдагони хешро - ва бо эшон ниҳода буд - то тан бозпас доданду хуш хуш мебозгаштанд . Ва Тӯсён чун бар он ҷумлаи диданд , далертар дарме омаданду Аҳмад ҷанг мекард ва бозпас мерафт то донист ки аз камӣн гоҳ бигузашт даврӣ , пас саботӣ кард қавитар . Пас саворони осӯдау пиёдагон ки аистонидаҳ буд дар соқа бадв пайвастанду ҷанги сахт тар шуд , фармуд то ба якбори буқҳоу таблҳо бзднду мардуми ому ғавғо ба як бори хурӯшии бкрднд , чунонкӣ гуфтӣ замин бадаред ,у саворони осӯда аз камӣн ҳо баромаданду буқи бзднду бонги дору гири баромаду Тӯсёнро аз пеш ва пас гирифтанду низоми бигусасту дарҳами афтоданду мутаҳайири гаштанд ва ҳазимат шуданду хештанро бар дигарон заданд ки меомаданд ва беш каси мари касро наистод ,у ншобўрён бо дилҳои қавӣ дар дам эшон нишастанд ва аз эшон чандон бикуштанд ки онрои ҳад ва андоза набӯд , ки аз саъбии ҳазимату бими ншобўрён ки аз ҷони худ бтрсидндӣ , дар он рузону боғ ҳо афганданд хештанро силаҳҳо биндохтаҳ . Ва ншобўрён ба руз ва боғ мешуданду мардонро риш мегирифтанд ва берун мекашиданд ва сарашон мебуриданд , чунонкӣ бидиданд ки панҷ ва шаш зан дар боғҳои поёни бист ваанд мардро аз Тӯсён пеш карда буданд ва силӣ мезаданд . Ва Аҳмади алии нўштгин бо саворони хиёратар бар асари он мхозил то холнҷўии се фарсанг шаҳр бирафт ва бисёр аз эшон бикуштанд ва бисёр бигирифтанд ва аз онҷои Музаффару Мансур бо ғанимату сутуру силаҳ бисёр намози шомро ба шаҳр бозомаданд . Ва дигар рӯз фармуд то дорҳо бзднд ва бисёр аз Тӯсёнро онҷо кашиданд ва сарҳои дигари куштагон гирд карданд ва ба поён дорҳо биниҳоданд . Ва гуруҳеро ки мустазъаф буданд раҳо карданд . Ва ҳишматӣ бузург афтод ки беш Тӯсёни сӯии ншобўрён нёрстнд нагирист . »у амир , разии аллоҳи анҳу , бад-ӣни ҳадис ки Аҳмад кард аз ваии хушнӯди гашту бад-ӣни сабаби зишти номии ҳазимати Кирмон аз ваии биФтод .

احمد مثال داد پیادگان خویش را- و با ایشان نهاده بود- تا تن بازپس دادند و خوش خوش می‌بازگشتند. و طوسیان چون بر آن جمله دیدند، دلیرتر درمی‌آمدند و احمد جنگ می‌کرد و بازپس می‌رفت تا دانست که از کمین‌گاه بگذشت دوری‌، پس ثباتی کرد قوی‌تر. پس سواران آسوده و پیادگان که ایستانیده بود در ساقه بدو پیوستند و جنگ سخت‌تر شد، فرمود تا به یکبار بوق‌ها و طبل‌ها بزدند و مردم عامّ و غوغا به‌یک بار خروشی بکردند، چنانکه گفتی زمین بدرید، و سواران آسوده‌ از کمین‌ها برآمدند و بوق بزدند و بانگ دار و گیر برآمد و طوسیان را از پیش و پس گرفتند و نظام بگسست‌ و درهم افتادند و متحیّر گشتند و هزیمت شدند و خویشتن را بر دیگران زدند که می‌آمدند و بیش‌ کس مر کس را نایستاد، و نشابوریان با دل‌های قوی در دم ایشان نشستند و از ایشان چندان بکشتند که آنرا حدّ و اندازه نبود، که از صعبی هزیمت‌ و بیم نشابوریان که از جان خود بترسیدندی، در آن رزان‌ و باغ‌ها افگندند خویشتن را سلاح‌ها بینداخته‌‌. و نشابوریان به رز و باغ می‌شدند و مردان را ریش می‌گرفتند و بیرون می‌کشیدند و سرشان می‌بریدند، چنانکه بدیدند که پنج و شش زن در باغ‌های پایان‌ بیست و اند مرد را از طوسیان پیش کرده بودند و سیلی می‌زدند. و احمد علی نوشتگین‌ با سواران خیاره‌تر بر اثر آن مخاذیل تا خالنجوی سه فرسنگ شهر برفت و بسیار از ایشان بکشتند و بسیار بگرفتند و از آنجا مظفّر و منصور با غنیمت و ستور و سلاح بسیار نماز شام را به‌شهر بازآمدند. و دیگر روز فرمود تا دارها بزدند و بسیار از طوسیان را آنجا کشیدند و سرهای دیگر کشتگان گرد کردند و به‌پایان دارها بنهادند. و گروهی را که مستضعف‌ بودند رها کردند. و حشمتی بزرگ افتاد که بیش‌ طوسیان سوی نشابوریان نیارستند نگریست.» و امیر، رضی اللّه عنه، بدین حدیث که احمد کرد از وی خشنود گشت و بدین سبب زشت‌نامی هزیمت کرمان از وی بیفتاد.