Зикри аҳволи Кирмону ҳазимати он лашкар ки онҷои мураттаб буд

ذکر احوال کرمان و هزیمت آن لشکر که آنجا مرتّب بود

Ва ночор аз ҳадиси ҳадиси шикофад ,у боз бояд намӯд кори Кирмону сабаби ҳазимат то муқарар гардад ки дар таърихи ин бибояд . Бидон вақт ки амири масъӯд аз Ҳирот бблх омаду лашкарӣ бо ҳоҷиби ҷомаи дори бмкрони фиристода буд ва корӣ бидон никўӣӣ бирафта буду бӯи алъскр қарор гирифт ва он вилоят мзбўт шуду мардумони бёромиднд , манеҳён ки бўлоит Кирмон буданд , амирро бознамуданд ки ҳокими ӣнҷои амир Бағдодасту муфсидон фасод мекунанд ва бидод нмирсди баъиллатии онкии худ бхўиштн машғӯласту дармонда .

و ناچار از حدیث حدیث شکافد، و باز باید نمود کار کرمان و سبب هزیمت تا مقرّر گردد که‌ در تاریخ این بباید . بدان وقت که امیر مسعود از هرات ببلخ آمد و لشکری با حاجب جامه‌دار بمکران فرستاده بود و کاری بدان نیکوئی برفته بود و بو العسکر قرار گرفت‌ و آن ولایت مضبوط شد و مردمان بیارامیدند، منهیان که بولایت کرمان بودند، امیر را بازنمودند که حاکم اینجا امیر بغداد است و مفسدان فساد می‌کنند و بداد نمیرسد بعلّت آنکه خود بخویشتن مشغول است‌ و درمانده.

Амирро ҳиммати бузург бар он дошт ки он вилоятро гирифта ояд , чаҳ Кирмони бпоёни систони пайваста буд ;у дигар рӯй райу сипоҳон то Ҳамадон фармон бурдорону ҳашами ин давлат доштанд . Дарин маънии бблх рой заданд бо хоҷаи бузурги Аҳмади ҳасан ва чанд рӯзи дарин ҳадис буданд то қарор гирифт ки Аҳмади алии нўштгинро номзад карданд ки волӣу сипоҳ - солор бошаду бӯи алФрҷи порсии кадхудои лашкару аъмолу амвол ; ва маншурҳои он набишта омаду бтўқиъи оростаи гашт . Ва сахти некӯи хлътӣ рост карданд : волиро камару кулоҳи дўшоху кӯсу аломат ва панҷ пелу ончии фарохур ин бошад аз олати дигари бтмомӣ ,у кадхудоиро сохт зару шамшери ҳамоил ; ва халъат бапушед . Ва корҳо рост карданду таҷаммулии сахти некӯи бсохтнд . Ва амири ҷаридаи арзи бхўост ва ориз биёмад , ва чаҳор ҳазор савор бо вай номзад карданд , ду ҳазор ҳиндӯ ва ҳазор тарк ва ҳазор карду араб ва панҷсад пиёда аз ҳар дастӣ . Ва бъомли систон набишта омад то ду ҳазор пиёдаи сагзӣ сохта кунаду бистгонии инҳо ва аз он эшон аз моли Кирмон бўолФрҷ медиҳад .

امیر را همّت بزرگ بر آن داشت که آن ولایت را گرفته آید، چه کرمان بپایان سیستان‌ پیوسته بود؛ و دیگر روی‌ ری و سپاهان تا همدان فرمان برداران و حشم این دولت‌ داشتند. درین معنی ببلخ رای زدند با خواجه بزرگ احمد حسن و چند روز درین حدیث بودند تا قرار گرفت که احمد علی نوشتگین‌ را نامزد کردند که والی و سپاه- سالار باشد و بو الفرج پارسی کدخدای‌ لشکر و اعمال و اموال؛ و منشورهای آن نبشته آمد و بتوقیع آراسته گشت. و سخت نیکو خلعتی راست کردند: والی را کمر و کلاه دوشاخ‌ و کوس و علامت و پنج پیل و آنچه فراخور این باشد از آلت دیگر بتمامی، و کدخدای را ساخت زر و شمشیر حمایل‌ ؛ و خلعت بپوشید. و کارها راست کردند و تجمّلی سخت نیکو بساختند. و امیر جریده عرض‌ بخواست و عارض‌ بیامد، و چهار هزار سوار با وی نامزد کردند، دو هزار هندو و هزار ترک و هزار کرد و عرب و پانصد پیاده از هر دستی. و بعامل سیستان نبشته آمد تا دو هزار پیاده سگزی‌ ساخته کند و بیستگانی‌ اینها و از آن ایشان از مال کرمان بوالفرج میدهد.

Чун ин корҳо рост шуд , амир барнишаст ва бсҳро шуд то ин лашкар бо мақдамони заррини камар бар вай бигузаштанд ороста , ва бо соз тамом буданд ,у бмшоФҳаҳи мисолҳои дигар дод волӣу кадхудоӣу мақдамонро . Ва расми хизмат биҷой овараданд ва бирафтанд ; ва Кирмон бигирифтанду муштии авбоши Дайлам ки онҷо буданд бигурехтанду кори волӣу кадхудоӣ мустақӣм шуду раияти бёромидаҳ ,у мол додан гирифтанд . Ва амири Бағдод ки бо амири мозӣ суҳбат дошту макотибату мрослт , азин ҳадиси бёзрд ва расӯлӣ фиристоду бътоб сухан гуфт , ва ҷавоб рафт ки « он вилоят аз ду ҷониби бўлоити мо пайвастаасту мӯҳмал буду раоё аз муфсидон бФрёд омаданд ва бар мо фариза буд мусулмононро фараҷ додану дигар ки амир - алмؤмнини моро маншурӣ фиристодааст ки чунин вилоят ки бехудованду тиморкши бубинеми бигирем . » амири Бағдоди дарин боб бо хлиФт итоб кард ва навмидӣ намӯд . Ҷавоб дод ки « ин ҳадиси кӯтоҳ бояд кард , Бағдоду Кӯфау савод ки бар болини мост , чунон бсзо забт карда наёмадааст ки ҳадис Кирмон мебояд кард . » ва он ҳадиси Фробрид ;у озор дар миён бимонад ва тарсиданд ки Кирмони бозстдндӣ , ки лашкарҳои мо бар он ҷониби Ҳамадон неру мекард ва дар бим он буданд ки Бағдод низ аз дасти эшон бишавад .

چون این کارها راست شد، امیر برنشست و بصحرا شد تا این لشکر با مقدّمان زرّین کمر بر وی بگذشتند آراسته، و با ساز تمام بودند، و بمشافهه‌ مثالهای دیگر داد والی و کدخدای و مقدّمان را. و رسم خدمت بجای آوردند و برفتند؛ و کرمان بگرفتند و مشتی اوباش دیلم که آنجا بودند بگریختند و کار والی و کدخدای مستقیم شد و رعیت بیارامیده، و مال دادن گرفتند. و امیر بغداد که با امیر ماضی صحبت داشت و مکاتبت و مراسلت، ازین حدیث بیازرد و رسولی فرستاد و بعتاب‌ سخن گفت، و جواب رفت که «آن ولایت از دو جانب بولایت ما پیوسته است و مهمل‌ بود و رعایا از مفسدان بفریاد آمدند و بر ما فریضه بود مسلمانان را فرج دادن‌ و دیگر که امیر- المؤمنین ما را منشوری فرستاده است که چنین ولایت که بی‌خداوند و تیمارکش‌ ببینیم بگیریم.» امیر بغداد درین باب با خلیفت عتاب کرد و نومیدی نمود. جواب داد که «این حدیث کوتاه باید کرد، بغداد و کوفه و سواد که بر بالین ماست، چنان بسزا ضبط کرده نیامده است که حدیث کرمان میباید کرد.» و آن حدیث فرابرید ؛ و آزار در میان بماند و ترسیدند که کرمان بازستدندی‌، که لشکرهای ما بر آن جانب همدان نیرو میکرد و در بیم آن بودند که بغداد نیز از دست ایشان بشود .

Ва муддатии баромад ва дар хуросону хоразм ва ҳар ҷой Фтрот афтоду Фтўр пайдо шуду тркмонон муставле шуданду мардуми мо низ дар Кирмон даст баргушода буданд ва берасмӣ мекарданд то раият бстўаҳ шуд ва бФрёд омаданд , пӯшидаи танӣ чанд наздики вазири амир Бағдод омаданд , писари моФнаҳ ,у номаҳои аъёни Кирмони бурданд ва фарёд хостанд ва гуфтанд ин лашкари хуросон ғофиланду бФсоди машғӯл , фавҷии савор бояд фиристод бо солории муҳташам то раияти дасти براردу бозрҳим аз ситами хуросонён ва эшонро овора кунем . Писари моФнаҳу ҳоҷиби амири Бағдод бар мғоФсаҳ бирафтанд бо савории пнҷҳзор , ва дар роҳи мардии пнҷҳзори дили ангез бо эшон пайваст , ва ногоҳ бикрмон омаданд ва аз ду ҷониб даромаданд ва ба нрмошири ҷангии азими ббўду раоёи ҳамаи бҷмлаҳ даст бароварданд бар сипоҳи хуросон ,у Аҳмади алии нўштгини неки бкўшидаҳ буд аммо ҳиндӯон сустӣ карданду пушт бҳзимт бидоданд , дигаронро дил бишикасту Аҳмадро бзрўрт ббоист рафт , вай бо фавҷӣ аз хавоси хешу лашкари султон аз роҳи Қойин бншобўр омаданд ,у фавҷии бмкрони афтоданд ,у ҳиндӯон бсистон омаданд ва аз онҷои бғзнин . Ман ки бўолФзлм бо амири бхдмт рафта будам ббоғи сад ҳазора , мақдамони ин ҳиндӯонро дидам ки онҷо омада буданду амири фармӯда буд то эшонро дар хонаи бузург ки онҷои девон рисолат доранд биншонада буданду бўсъиди мушаррафи пайғомҳои дурушт меоварад сӯии эшон аз амиру кор бидонҷо расед ки пайғомӣ омад ки шуморо чӯб фармӯда ояд , шаш тани мақдамтар эшон хештанро ба ктораҳ зад , чунонкии хӯн дар он хона равон шуд , ва ману бўсъид ва дигарон аз он хона бирафтем , ва ин хабари бомейри расониданд , гуфт : « ин ктораҳ бикрмон боист зад » ва бисёр бимолидашону охир афв кард . Ва пас аз он корҳо ошуфтаи гашт ва мумкин нашуд дигар [ лашкар ] бикрмон фиристодан ,у Аҳмади алии нўштгин низ биёмад ва чун хаҷалӣу мндўрӣ буду бас рӯзгор барнаёмад ки гузашта шуд .

و مدتی برآمد و در خراسان و خوارزم و هر جای فترات‌ افتاد و فتور پیدا شد و ترکمانان مستولی شدند و مردم ما نیز در کرمان دست برگشاده بودند و بی‌رسمی میکردند تا رعیّت بستوه شد و بفریاد آمدند، پوشیده تنی چند نزدیک وزیر امیر بغداد آمدند، پسر مافنه‌، و نامه‌های اعیان کرمان بردند و فریاد خواستند و گفتند این لشکر خراسان غافل‌اند و بفساد مشغول، فوجی سوار باید فرستاد با سالاری محتشم تا رعیّت دست برآرد و بازرهیم از ستم خراسانیان و ایشان را آواره کنیم. پسر مافنه و حاجب امیر بغداد بر مغافصه‌ برفتند با سواری پنجهزار، و در راه مردی پنجهزار دل‌انگیز با ایشان پیوست، و ناگاه بکرمان آمدند و از دو جانب درآمدند و به نرماشیر جنگی‌ عظیم ببود و رعایا همه بجمله دست برآوردند بر سپاه خراسان، و احمد علی نوشتگین نیک بکوشیده بود اما هندوان سستی کردند و پشت بهزیمت بدادند، دیگران را دل بشکست و احمد را بضرورت ببایست رفت، وی با فوجی از خواّص خویش و لشکر سلطان از راه قاین بنشابور آمدند، و فوجی بمکران افتادند، و هندوان بسیستان آمدند و از آنجا بغزنین. من که بوالفضلم با امیر بخدمت رفته بودم بباغ صد هزاره، مقدّمان این هندوان را دیدم که آنجا آمده بودند و امیر فرموده بود تا ایشان را در خانه بزرگ که آنجا دیوان رسالت دارند بنشانده بودند و بوسعید مشرف‌ پیغامهای درشت میآورد سوی ایشان از امیر و کار بدانجا رسید که پیغامی آمد که شما را چوب فرموده آید، شش تن مقدّمتر ایشان خویشتن را به کتاره‌ زد، چنانکه خون در آن خانه روان شد، و من و بوسعید و دیگران از آن خانه برفتیم، و این خبر بامیر رسانیدند، گفت: «این کتاره بکرمان بایست زد» و بسیار بمالیدشان و آخر عفو کرد. و پس از آن کارها آشفته گشت و ممکن نشد دیگر [لشکر] بکرمان فرستادن، و احمد علی نوشتگین نیز بیامد و چون خجلی و مندوری‌ بود و بس روزگار برنیامد که گذشته شد.